1 

Alergie u psów  

 

dr hab. Jarosław Popiel 

 
Podstawowe pojęcia dermatologiczne 

n

  Próg świądowy skóry 

n

  Zjawisko sumowania się efektów świądowych 

n

  Wykwity skórne 

 
Definicja jednostki chorobowej 

• Atopia to uwarunkowana genetycznie tendencja do rozwoju IgE-zależnej 

alergii w odpowiedzi na alergeny środowiskowe 

• Atopowe zapalenie skóry to genetycznie uwarunkowana predyspozycja do 

rozwoju świądowej i zapalnej alergicznej choroby skóry o 
charakterystycznym obrazie klinicznym 

• Za istotne w rozwoju choroby uważa się nie tylko  przeciwciała klasy IgE 

ale również IgG,  istotną rolę mogą odgrywać również inne elementy 
układu immunologicznego takie jak limfocyty T.  

• U psów z atopią wyróżnia się : 

•  AZS (atopic dermatitis) 
•  Atopowe zapalenie spojówek (atopic conjunctivitis) 
•  Atopowe zapalenie śluzówki nosa (atopic rhinitis) 

 

Immunopatogeneza AZS 

n

 

Alergeny zawarte w powietrzu (inhalacja oraz przez skórę) 

n

 

W naskórku wiązane przez kom. dendrytyczne, posiadajace IgE 

n

 

Prezentacja antygenu Limf.T – stymulacja Th2 do prod. cytokin –prod. IgE 

n

 

Faza ostra IL-4, IL-5, IL-13 

n

 

Faza przewlekła IFN-g – profil Th1 

(LPR – late phase response- chroniczne zapalenia skóry) 
 

Predyspozycje 
n

 Rasa: bokser, shar pei, labrador, teriery, dalmatyńczyk, setery, spaniele, 

lhasa apso, basset, beagle, buldog,  

n

 Rodzina 

 
Czynniki etiologiczne 
n

 Alergeny Europy Północnej: roztocza kurzu domowego, naskórek, pyłki 

drzew, pyłki traw i chwastów, grzyby 

n

  (wg Vet. Immunol. and Immunopathol. 81, 2001) 

 
 

 

2 

 
Kryteria rozpoznawania atoopii (wg Willemse) 

I. Kryteria główne 
1.Świąd 
2. Wygląd i umiejscowienie zmian 
a)zajęcie pyska i/lub łap 
b)zliszajowacenie fałdów podkolanowych i/lub powierzchni grzbietowej nadgarstka 
3.Zapalenie skóry o charakterze przewlekłym i nawracającym 
4.Predysponowana rasa lub charakter rodzinny choroby 

n

 

(teriery, bokser, dalmatyńczyk, owczarek niemiecki, setery, buldog francuski, 
labrador, shar-pei, pekińczyki) 

II. Kryteria poboczne 
1.Początek zmian pomiędzy 1 a 3 rokiem życia 
2.Rumień części twarzowej 
3.Obustronne zapalenie spojówek 
4.Powierzchowne ropne zapalenie skóry 
5. Nadpotliwość + łojotok 
6. Dodatnie testy skórne 
7.Wysoki poziom specyficznych IgE 

 
Kryteria rozpoznawania AZS wg Favrot’a 2010 

n

  Występowanie objawów klinicznych przed ukończeniem 3 roku życia 

n

  Pies przebywający głównie wewnątrz pomieszczeń 

n

  Świąd ustępujący po podaniu glikokortykosteroidów 

n

  Świąd początkowo bez żadnych towarzyszących zmian skórnych 

n

  Zajęcie palców kończyn przednich 

n

  Zajęcie małżowin usznych 

n

  Brak zmian w okolicy grzbietowo – lędźwiowej tułowia 

Jednoczesna obecność 5 kryteriów = AZS wykazuje czułość diagnostyczną 
85% oraz specyficzność 79%  
Można odróżnić AZS od przewlekłego ropnego zapalenia skóry o innej 

etiologii 

 
Procent psów atopowych reagujących pozytywnie w testach śródskórnych z 

alergenami roztoczy i naskórka (1999) 
n

 Dermatophagoides farinae- 70% 

n

 Dermatophagoides pteronysinus- 54% 

n

 Acarus siro- 48% 

n

 Naskórek człowieka- 38% 

n

 Naskórek koci- 2% 

n

 Naskórek owczy/wełna- 6% 

Procent psów atopowych reagujących pozytywnie w testach śródskórnych z 
alergenami pyłków traw (1999) 
n

 Tymotka- 16-76% 

n

 Blue grass- 13-89% 

n

 Velvet- 11-76% 

 

3 

n

 Aksamitka- 9-83% 

n

 Żyto- 12-83% 

n

 Mix siedmiu traw- 30-86% 

Kolejność postępowania 

n

 

usunięcie zmian miejscowych i powikłań 

n

 

stosowanie leków przeciwzapalnych  

n

 

unikanie kontaktu z alergenem i immunoterapia swoista (po wykonanych 

testach śródskórnych) 

 
 Leki przeciwhistaminowe 
Lek 

Dawka doustna 

Clemastine (Tavegyl) 

0,05-0,1 mg/kg co 12 h   

Amitryptyline (Elavil) 

1 mg/kg co 12 h 

Hydroxyzinum (Atarax, Pruritex)  2,2 mg/kg co 8 h 
Chlorpheniramine (Chlorderma)   0,4 mg/kg co 8 h 
Diphenhydramine (Benadryl) 

2,2 mg/kg co 8 h 

Cyproheptadine (Protadine, 

Peritol) 

0,3 mg/kg co 8 godzin 

Sterydowe leki przeciwzapalne: 
Lek 

Dawki przeciwświądowe 

Prednizon 

1,0  mg/kg 

Prednizolon 

0,5 - 1,0 mg/kg 

Metylprednizolon 

0,8 mg/kg  

Deksametazon 

0,2 mg/kg 

Niesterydowe leki przeciwzapalne 
Lek 

Dawka 

Objawy uboczne 

Misoprostol (Cytotec) – 

analog prostaglandyny 

3-6µg/kg co 8h 

Sporadyczne wymioty 

Cyklosporyna 
(Sandimune) 

5 mg/kg co 24h 

Wymioty, biegunka, utrata masy 
ciała, zapalenie dziąseł 

Pentoxyfiline (Trental)  

10mg/kg co 12h   Nie stwierdzono 

Tacrolimus 0,1% - 
inhibitor kalcyneuryny 

Stosowany 
miejscowo - krem 

Brak – cena?? 

Antydepresanty 
Fluoxetine (Prozac) 

1 mg/kg/dz 

 

4 

Clomipramine (Clomiclam, 
Anafranil) 

2-4 mg/kg/dz 

Amitryptyline ( Elavil) 

1-3 mg/kg/2x dz 

Doxepin (Sinequan) 

0.5-2 mg/kg 2x dz 

Imipramine (Tofrenil) 

2-4 mg/kg/dz 

Naltrexon (Trexal) 

2.2 mg/kg/dz 

Leki anksjolityczne 
Phenobarbital (Luminal) 

2,2-6,6 mg/kg/2x dz 

Diazepam (Valium, 
Relanium) 

1,1mg/kg/dz 

Hydroxyzine (Atarax) 

2,2 mg/kg/4x dz 

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe: 
 
  

Stosunek  Wg Lloyd 

(1999) 

Wg Scott 
(1997) 

% zwierz. 
Redukcja 

świądu 

omega-6   5-10  

138mg/kg  269mg/kg  82 

omega-3  1 

11 mg/kg 

50mg/kg 

44 

 

n

 

Powinny być podawane przynajmniej przez okres 8 tyg. 

n

 

Redukują świąd od 40% do 80% przypadków. 

n

 

Mogą być stosowane z  lekami przeciwhistaminowymi jako alternatywy do 

glikokortykoterapii 

n

 

W terapii skojarzonej – możliwość zmniejszenia dawki 
glikokortykosterydów.