background image

1

Bankowość II

Adam Barembruch

2

2

AB

FM

ƒ

Warunki zaliczenia

ƒ

Egzamin – test jednokrotnego wyboru + pytania otwarte

ƒ

Termin – wstępnie ostatnie zajęcia 

31 stycznia 2009

ƒ

Godz. 8.00 sala C2 - 465, 481, 482, 466, 461,472, 

ƒ

Godz. 9.45 sala C2 - 473, 474, 475, 476, 477, 471

ƒ

http://pe.univ.gda.pl/

ƒ

Hasło: abbank2008

ƒ

Program

ƒ

Przepisywanie ocen

ƒ

Konsultacje 

ƒ

Poniedziałek 8-9

ƒ

Wtorek 17-18

ƒ

Kontakt 

abarembruch@wzr.pl

3

Istota pieniądza

4

4

AB

Ewolucja pieniądza

ƒ

Pieniądz kruszcowy (ważony, liczony)

ƒ

Pieniądz papierowy

ƒ

Pieniądz bezgotówkowy + pieniądz elektroniczny

ƒ

Bilon

ƒ

Moneta

background image

5

5

AB

Funkcje pieniądza

Środek płatniczy

Miernik wartości

Środek tezauryzacji

Środek wymiany

Funkcja pieniądza światowego

Prawo Greshama Kopernika

6

6

AB

Definicja pieniądza

Funkcjonalna

Statystyczna

• M0 (baza monetarna) - rezerwy 

obowiązkowe banków komercyjnych, 
rezerwy nadwyżkowe banków 
komercyjnych, obieg pieniądza 
gotówkowego

• M1 - baza monetarna i depozyty na 

żądanie w bankach komercyjnych

• M2 - M1 i depozyty krótkoterminowe w 

bankach komercyjnych

• M3 - M2 oraz depozyty średnio- i 

długoterminowe w bankach 
komercyjnych

• L (M4) - agregat ogólnej płynności 

gospodarki - M3 oraz papiery 
wartościowe i dokumenty handlowe

• Miernik wartości

• Środek wymiany

• Środek płatniczy

• Środek tezauryzacji

• Pieniądz światowy 

(jeśli cztery pierwsze funkcje wypełnia w 
kraju i za granicą)

CECHY PIENIĄDZA

• Podzielność

• Trwałość

• Rzadkość

• Jednorodność

7

7

AB

Struktura obiegu pieniądza w Polsce w 

2006 r.

8

Pieniądz i indeksy

background image

9

9

AB

Pojęcia

Inflacja

Deflacja

Deprecjacja

Aprecjacja

10

10

AB

Inflacja w Polsce w latach 1950-2008

11

11

AB

Pojęcia

Dewaluacja

Rewaluacja

-

11.04.2000

0,3

25.03.1999

0,5

10.09.1998

0,65

17.07.1998

0,8

26.02.1998

1,0

08.01.1996

1,2

16.02.1995

1,4

30.11.1994

1,5

13.09.1994

1,6

27.08.1993

1,8

14.10.1991

Wskaźnik (%)

Data wprowadzenia

Wskaźniki miesięcznej dewaluacji w latach 90-tych

kurs złotego obniżono” z poziomu 
USD/PLN = 2,8 do USD/PLN = 3, 0!!!!

PLN/USD = 1/2,8 > USD/PLN = 1/3, 0

12

12

AB

Kwotowanie walut w Polsce

ƒ

Kwotowanie bezpośrednie – wyrażenie w danym 

kraju waluty obcej w jednostkach monetarnych 

waluty krajowej, np. USD/PLN w Polsce

ƒ

Kwotowanie pośrednie - wyrażenie w danym kraju 

waluty krajowej w jednostkach monetarnych 

waluty obcej, np. PLN/USD w Polsce

background image

13

13

AB

Waluta bazowa i waluta kwotowana

Walutą bazową jest pierwsza waluta w kwotowaniu, natomiast druga jest walutą

kwotowaną (zmienną).

Dla kwotowania:
1. EUR/USD – EUR jest walutą bazową, a USD walutą kwotowaną.
2. PLN/USD – PLN jest walutą bazową, a USD walutą kwotowaną.

Kurs walutowy informuje, za ile ktoś jest skłonny kupić lub sprzedać walutę bazową za 

walutę kwotowaną.

Przykład: Kwotowanie dla USD/PLN:

USD/ PLN = 3,9260 / 3,9275

BID    

OFFER

3,9260 to kurs kupna waluty obcej USD przez bank – BID
3,9275 to kurs sprzedaży waluty obcej  USD przez bank - OFFER

14

14

AB

Indeksy 

WIBOR

WIBID

WIBID (warsaw interbank bid rate) - roczna stopa procentowa jaką banki zapłacą za środki przyjęte 
w depozyt od innych banków, ustalane o godz 11:00,
WIBOR (warsaw interbank offered rate) - oprocentowanie po jakim banki udzielą pożyczek innym 
bankom, ustalane o godz 11:00,

15

15

AB

Rodzaje transakcji jednodniowych

ƒ

O/N — overnight

ƒ

to termin jednodniowy Bank pożyczający pieniądze otrzymuje je w dniu 

zawarcia transakcji, a zwraca w następnym dniu roboczym. Te transakcje są

bardzo popularne, a ceny lokat podlegają znacznym wahaniom. (Dni wolne od 

pracy są na rynku „martwe"), najmniej fortunnym dniem zaciągnięcia pożyczki 

O/N jest piątek, ponieważ środki otrzymuje się na 1 dzień a płaci 

oprocentowanie za 3 dni

ƒ

T/N — tom/next

ƒ

są zawierane na jeden dzień, ale pieniądze docierają do banku biorącego 

depozyt następnego dnia po transakcji, zwracane są natomiast w kolejnym 

dniu roboczym,

ƒ

S/N— spot/next

ƒ

dotyczy transakcji jednodniowych, ale bank dający lokatę przekazuje 

pieniądze dopiero w drugim dniu roboczym po zawarciu umowy, a zwrotu 

domaga się następnego dnia roboczego,

16

16

AB

Funkcje rynku lokat międzybankowych

ƒ

zarządzanie płynnością

ƒ

jest często wykorzystywanym źródłem finansowania 

wzrostu akcji kredytowej 

ƒ

( uniezależnia akcję kredytową od wielkości depozytów, 

tzw. Pewne źródło finansowania akcji kredytowej

ƒ

jest wykorzystywany jako źródło surowców potrzebnych do 

wytwarzania przez banki klasycznych instrumentów 

terminowych

ƒ

źródło finansowania krótkoterminowych operacji 

arbitrażowych i spekulacyjnych

background image

17

17

AB

LIBOR

LIBOR (ang. London Interbank Offered Rate) - stopa procentowa kredytów oferowanych na rynku międzybankowym w 
Londynie przez 4 główne banki: Bankers Trust, Bank of Tokyo, Barclays i National Westminster. Jest ustalana o 
godzinie 11:00 GMT. Stanowi bazową stopę procentową dla ustalania oprocentowania kredytów i depozytów na rynku 
międzybankowym 

18

18

AB

EURIBOR

EURIBOR (ang. Euro Interbank Offered Rate) - stopa procentowa kredytów w strefie euro oferowanych przez 
jeden bank innemu bankowi. Jest to średnie notowanie z 57 największych banków strefy euro - ustalane przez 
FBE - Federation Bancaire de L'Union Europeenne w Brukseli

19

Systemy walutowe

20

20

AB

Historia międzynarodowych systemów 

walutowych

System waluty złotej

1870-1914

System waluty sztabowo - złotej

1914-1939

System z Bretton - Woods

1944-1971

System waluty kierowanej

1971

Zestaw zasad, norm wymiany, narzędzi regulacyjnych i instytucji 
mających na celu zapewnienie swobodnego transferu  siły 
nabywczej między obszarami walutowymi, na których cyrkulują
odrębne waluty

background image

21

21

AB

System waluty złotej 

(1870 - 1914)

ƒ

Wszystkie waluty wchodzące do tego systemu miały 

ustalony parytet 

w złocie

, a banki centralne poszczególnych krajów zobowiązywały się

do zamiany po ustalonym parytecie każdej ilości pieniądza na kruszec

ƒ

Kursy wzajemne walut np. funta do rubla, wynikały z podzielenia ich parytetów 

w złocie

ƒ

Dany kraj nie mógł arbitralnie, wbrew rynkowi ustalić parytetu wymiennego 

większego, niż było to możliwe ze względu na ilość posiadanego złota

ƒ

Automatyzm złota 

– gdy tylko parytet danej waluty był zawyżony lub 

zaniżony, światowy rynek walutowy korygował odchylenia

ƒ

Najwięcej korzyści z tego systemu odnosiła 

Wielka Brytania

, ponieważ

posiadała największe zasoby złota, a funt szterling był główna walutą

rozliczeń międzynarodowych

ƒ

Wybuch I wojny światowej zmusił rządy do emisji pieniądza bez 

pokrycia w złocie

22

22

AB

System waluty sztabowo – złotej 

(1914 – 1939)

ƒ

Polegał na wymianie pieniądza na złoto, jednak 

nie każdej ilości, ale tylko większych kwot 

(równoważnych wartości sztabek złota)

ƒ

Sztabka złota – regularna bryła czystego (99,99%) złota 

kształtu zbliżonego do prostopadłościanu, najczęściej o 

wadze 1 uncji jubilerskiej trojańskiej (31,1 gramów). 

ƒ

Podokresy

ƒ

Okres po I wojnie światowej – próby powrotu do 

systemu waluty złotej

ƒ

Wielki kryzys – załamywanie się standardu złota

23

23

AB

System waluty sztabowo - złotej

ƒ

I wojna światowa zniszczyła system gospodarczy oparty na 

walucie złotej

ƒ

Szacuje się, że tylko 11 % wydatków wojennych Niemiec było 

pokryte z podatków, reszta środków finansowych pochodziła z 

emisji pieniądza

ƒ

Hiperinflacja w Niemczech – 1923 rok ( reparacje wojenne)

ƒ

W przypadku Polski i innych krajów peryferyjnych 

występowała tzw. wymienialność pośrednia

ƒ

Waluta krajowa – waluta zagraniczna wymienialna na złoto –

złoto

ƒ

taki system nazywamy systemem dewizowo – złotym

ƒ

Polska reforma walutowa z 1924 roku gwarantowała wymianę

złotego, ale na dolary po stałym kursie

24

24

AB

System z Bretton Woods

(1944 – 1971)

ƒ

Założenie – sztywne kursy walutowe, kursy miały być sztywne 

względem siebie a nie względem złota

ƒ

Zerwanie z wymienialnością na złoto z wyjątkiem USA 

ƒ

Dolar amerykański stał się „kotwicą” dla innych walut i utrzymania 

nowego systemu

ƒ

„teoretycznie każdy kraj powinien bronić sztywnego kursu swojej 

waluty względem pozostałych walut – w praktyce, wszyscy 

uprościli zadanie, pilnując sztywnego kursu wobec dolara”

ƒ

Opierano się na założeniu, że skoro kurs funta do dolara będzie 

sztywny, i kurs franka wobec dolara będzie sztywny, to kurs franka do 

funta będzie sztywny

ƒ

GBP/USD – sztywny

ƒ

FRF/USD – sztywny

ƒ

GBP/FRF – też sztywny

ƒ

Skutek – uprzywilejowana pozycja dolara, a następnie niekontrolowana 

emisja

ƒ

1950 – udział dolara w rezerwach walutowych wszystkich krajów na świecie 

wynosił 69%

ƒ

1960 – 63 %

background image

25

25

AB

System wielodewizowy – po 1971 roku

ƒ

bezpośrednim następstwem rozpadu systemu z Bretton Woods było odejście od 

kursów stałych i wprowadzenie  przez większość krajów ograniczonych kursów 

płynnych

ƒ

proces ten przekształcił się w działania dające podstawy nowego 

międzynarodowego systemu walutowego

ƒ

zniesiono oficjalnie stałe kursy walutowe (sztywne kursy walutowe)

ƒ

kraje zyskały swobodę wyboru reguł kursowych (kreowanie rynków zmiennych kursów 

walutowych), lecz została narzucona konieczność prowadzenia polityki kursowej zgodnie z 

celami MFW, którego upoważniono do nadzorowania zgodności reguł wybranych przez 

poszczególne kraje

ƒ

zniesiono zasadę ustalania parytetu walut w złocie

ƒ

kraje powinny się powstrzymać od manipulowania kursem w celu osiągania korzyści

26

Bank Centralny

27

27

AB

Funkcje banku centralnego

ƒ

Bank emisyjny

ƒ

Bank banków „kredytodawca ostatniej instancji”

ƒ

Centralny bank państwa

28

28

AB

Podstawowy cel NBP + zadania 

dodatkowe

ƒ

Art. 3. 1. Podstawowym celem działalności NBP jest 

utrzymanie 

stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki 

gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP.

ƒ

2. Do zadań NBP należy także:

ƒ

1) organizowanie rozliczeń pieniężnych;

ƒ

2) prowadzenie gospodarki rezerwami dewizowymi;

ƒ

3) prowadzenie działalności dewizowej w granicach określonych ustawami;

ƒ

4) prowadzenie bankowej obsługi budżetu państwa;

ƒ

5) regulowanie płynności banków oraz ich refinansowanie;

ƒ

6) kształtowanie warunków niezbędnych dla rozwoju systemu bankowego;

ƒ

7) opracowywanie statystyki pieniężnej i bankowej, bilansu płatniczego oraz 

międzynarodowej pozycji inwestycyjnej;

ƒ

8) wykonywanie innych zadań określonych ustawami

background image

29

29

AB

Dlaczego bank centralny powinien być

niezależny?

ƒ

Czynnik skłaniający rząd do dyscypliny fiskalnej, 

gdyż

bank centralny nie finansuje deficytu 

budżetowego

ƒ

Korzystny wpływ na stabilność cen i stopę inflacji

ƒ

Cykl polityczny i zmiany rządu nie mają wpływu 

na politykę pieniężną

30

30

AB

NBP

ƒ

Narodowy Bank Polski jest bankiem centralnym 

Rzeczpospolitej Polskiej

ƒ

działa na podstawie ustawy z 29.09.1997 - Ustawa o 

Narodowym Banku Polskim

ƒ

posiada osobowość prawną

ƒ

nie podlega wpisowi do rejestru Przedsiębiorstw 

Państwowych

ƒ

nie można również ogłosić jego upadłości (art. 2 i 58 

ustawy o NBP).

31

31

AB

Organy NBP

Prezes NBP

Zarząd

RPP

• Przewodniczy RPP, Zarządowi 

NBP, Komisji Nadzoru 
Finansowego 

oraz 

reprezentuje NBP na zewnątrz

• Bierze udział w debatach 

ogólnoświatowych 
dotyczących zapobiegania 
prania brudnych pieniędzy czy 
ich fałszowania.

• W imieniu RPP 

przedstawia 

Sejmowi i RM kwartalne 
informacje o bilansie 
płatniczym 

oraz roczne bilanse 

należności i zobowiązań
płatniczych państwa

• Przekazuje RPP i MF projekt 

założeń polityki pieniężnej

opinie w sprawie projektu 
ustawy budżetowej, prognozy 
bilansu płatniczego oraz 
ustalenia Rady

• Jest on przełożonym 

wszystkich pracowników NBP.

• ustala wysokość stóp 

procentowych NBP

• ustala zasady i 

stopy rezerw 

obowiązkowych

• ustala zasady operacji 

otwartego rynku 

(skup i 

sprzedaż skarbowych 
papierów wartościowych oraz 
panierów wartościowych NBP, 
określa kursy walut, przyjmuje 
sprawozdania za działalności d 
zarządu banku oraz określa 
politykę pieniężna na rok 
następny))

• określa górne granice 

zobowiązań NBP z tytułu 
zaciąganych w zagranicznych 
instytucjach finansowych 
pożyczek i kredytów.

• zatwierdza plan finansowy 

NBP oraz sprawozdania z jego 
działalności

• podejmowanie uchwał w sprawie 

udzielania bankom upoważnień do 
wykonywania 

czynności obrotu 

dewizowego

• realizowaniaezadań z zakresu polityki 

kursowej

• okresowa wycena obiegu pieniężnego i 

rozliczeń pieniężnych oraz obrotu 
dewizowego

• nadzorowanie operacji otwartego rynku

• ocena funkcjonowania systemu 

bankowego

• uchwalenie planu działalności i planu 

finansowego NBP

• określenie zasad gospodarowania 

funduszami NBP

• uchwalenie rocznego sprawozdania z 

działalności NBP, sporządzenie bilansu 
NBP oraz rachunku zysku i stra

t.

• określenie zasad polityki kadrowej i 

płacowej w NBP

32

32

AB

Prezes NBP

ƒ

jest powoływany przez 

Sejm na wniosek Prezydenta 

Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 lat

ƒ

zgodnie z konstytucją nie może on należeć do partii 

politycznej, związku zawodowego, ani prowadzić

działalności publicznej nie dającej się pogodzić z  

godnością jego urzędu.

ƒ

ta sama osoba nie może być Prezesem NBP dłużej niż

przez dwie kolejne kadencje. 

background image

33

33

AB

Kadencja Prezesa wygasa:

ƒ

po upływie okresu sześcioletniego

ƒ

w razie śmierci

ƒ

w razie złożenia rezygnacji

ƒ

w razie odwołania

ƒ

Odwołanie Prezesa NBP może nastąpić, gdy:

ƒ

1) nie wypełnia on swych obowiązków na skutek 

długotrwałej choroby,

ƒ

2) został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za 

popełnione przestępstwo,

ƒ

3) Trybunał Stanu orzekł wobec niego zakaz 

zajmowania kierowniczych stanowisk lub pełnienia 

funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością w 

organach państwowych.

34

34

AB

Inne zadania Prezesa…

ƒ

określa szatę graficzna banknotów

ƒ

określa zabezpieczenia banknotów i monet

ƒ

termin wprowadzenia i wycofania banknotów

ƒ

określa wartość nominalna banknotów

ƒ

sposób postępowania z banknotami fałszywymi lub 

zniszczonymi

ƒ

określa formy rozliczeń pieniężnych pomiędzy 

podmiotami gospodarczymi

35

35

AB

Skład RPP

ƒ

Prezes NBP jako przewodniczący oraz dziewięciu 

członków powołanych w równej liczbie przez 

Prezydenta RP, Sejm i Senat.

ƒ

3  z ramienia Sejmu 

ƒ

3 z ramienia Senatu

ƒ

3 od Prezydenta

ƒ

członkowie Rady są powoływani na 6 lat. 

ƒ

Ponowne powołanie do składy Rady jest 

niedopuszczalne, chyba że poprzednie powołanie 

nastąpiło w trakcie kadencji na okres krótszy niż 3 lata 

(por, art. 13 1, 2 i 8 ustawa o NBP)

36

36

AB

Rada Polityki pieniężnej

ƒ

Posiedzenie Rady zwołuje Prezes NBP co 

najmniej raz w miesiącu.

ƒ

Ustalenia Rady podejmowane a w formie uchwały 

większością głosów przy obecności co najmniej 5 

członków, w tym Przewodniczącego Rady. 

ƒ

W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga 

głos Przewodniczącego Rady. 

background image

37

37

AB

Zarząd NBP

ƒ

Działalnością Narodowego Banku Polskiego kieruje 

Zarząd. W skład zarządu wchodzą: prezes NBP- jako 

przewodniczący oraz 6 do 8 członków zarządu, w tym 

2 wiceprezesów NBP.

ƒ

Zarząd Narodowego Banku Polskiego realizuje 

uchwały Rady Polityki Pieniężnej  oraz podejmuje 

uchwały w sprawach niezastrzeżonych w ustawie do 

wyłącznej kompetencji innych organów banku. 

38

Polityka pieniężna i instrumenty polityki 

pieniężnej

39

39

AB

Jak bank centralny wpływa na banki 

komercyjne?

ƒ

Zakazy i nakazy

ƒ

Jako jednostka zwierzchnia upoważniona przez 

państwo do wydawania zakazów i nakazów, które 

mogą być przeprowadzone za pomocą środków 

przymusu

ƒ

Rynkowa interwencja

ƒ

Jako podmiot gospodarczy składający propozycje 

dokonania transakcji na tyle korzystnych, ażeby 

banki dobrowolnie skorzystały z tej oferty

40

40

AB

Kreacja pieniądza przez system bankowy

Aktywa                                Pasywa 

1000zł

Depozyt 1000zł

1000 zł wpływa do systemu bankowego

Rezerwy           100zł

pożycza            

900zł

Depozyt 1000zł

Aktywa                                   Pasywa

900zł

Depozyt 900zł

Rezerwy             90zł

pożycza              

810zł

Depozyt 900zł

Aktywa                                      Pasywa

810 zł

Depozyt  810zł

Rezerwy            81zł

Depozyt 810zł

pożycza             

729zł

M = 1000 + 900 + 810+... =1000 [ 1+ 0.9 + 0.9

+ 0.9

3

+... ] = 1000 (1/ 1-0.9) = 1000 × 1/0.1 = 10 000

M=1000zł

Bank 1

M=1900zł

Bank 2

M=2710

Bank 3

Bank 4

M=3439

...

background image

41

41

AB

Mnożnik kreacji pieniądza 

ƒ

obrazuje wielkość zmiany zasobu 

pieniądza wywołanej zmianą bazy 

monetarnej o jednostkę.

ƒ

m – mnożnik bazy 

monetarnej (mnożnik kreacji 

pieniądza)

ƒ

B –

baza monetarna

, czyli 

gotówka i wkłady na 

żądanie banków 

komercyjnych w BC (ich 

rezerwy obowiązkowe), 

czyli B = G + R

ƒ

M –

podaż pieniądza

, czyli 

pieniądz gotówkowy poza 

systemem bankowym oraz 

depozyty na żądanie, a 

więc: M = G + D

B

M

m

=

G

R

D

G

m

+

+

=

42

42

AB

Polityka pieniężna i jej rodzaje

ƒ

Ekspansywna

ƒ

Restrykcyjna

ƒ

Neutralna

43

43

AB

Cele polityki pieniężnej

Operacyjne

Strategiczne

(finalne)

Pośrednie

• Pożądana wielkość

bazy monetarnej

• Pożądany poziom stóp 

procentowych rynku 
pieniężnego

• Poziom nominalnych 

stóp procentowych

• Podaż pieniądza

• Limity kredytowe

• Nominalny dochód 

narodowy

• Struktura stóp 

procentowych

• Utrzymywanie niskiego 

poziomu cen

• Utrzymywanie 

wysokiej koniunktury i 
zatrudnienia

44

44

AB

Od 1999 r. w realizacji polityki pieniężnej wykorzystuje się strategię
bezpośredniego celu inflacyjnego. 

Rada Polityki Pieniężnej określa cel inflacyjny, a następnie 
dostosowuje poziom podstawowych stóp procentowych NBP tak, by 
maksymalizować prawdopodobieństwo osiągnięcia tego celu. 

ƒ

Od początku 2004 r. Narodowy Bank Polski realizuje ciągły cel 

inflacyjny na poziomie 2,5% z dopuszczalnym przedziałem wahań

+/- 1 punkt procentowy.

NBP utrzymuje poziom stóp procentowych spójny z realizowanym 
celem inflacyjnym, wpływając na wysokość nominalnych 
krótkoterminowych stóp procentowych rynku pieniężnego.

background image

45

45

AB

Kryteria klasyfikacji instrumentów polityki 

pieniężnej

ƒ

Ze względu na sposób oddziaływania banku 

centralnego

ƒ

Instrumenty oddziaływania pośredniego

ƒ

stopa procentowa

ƒ

Instrumenty sterowania bezpośredniego

ƒ

limity kredytowe

ƒ

Perswazja

ƒ

Ze względu na zakres oddziaływania

ƒ

Instrumenty kontroli ogólnej

ƒ

Instrumenty kontroli selektywnej

46

46

AB

Instrumenty polityki pieniężnej – ujęcie 

teoretyczne

ƒ

Instrumenty kontroli ogólnej

ƒ

Rezerwa obowiązkowa

ƒ

Operacje otwartego rynku

ƒ

Warunkowe (repo i reverse repo)

ƒ

Bezwarunkowe

ƒ

Kredyt refinansowy

ƒ

Kredyt lombardowy

ƒ

Kredyt redyskontowy

ƒ

Instrumenty kontroli selektywnej

ƒ

Oddziaływanie przez perswazję

ƒ

Polityka kursu walutowego

47

47

AB

Kurs całkowicie płynny ( brak korytarza wahań) 

Upłynnienie kursy złotego

11 kwietnia 2000 roku

Korytarz 30 %

Rozszerzenie pasma wahań +/-

15 %

25 marca 1999 roku

Zmiana koszyka walut 55% 
Euro i 45 % dolar

1 stycznia 1999 roku

Korytarz 25 %

Rozszerzenie pasma wahań do 
+/- 12,5 %

28 października 1998 roku

Korytarz 20 %

Rozszerzenie pasma wahań do 
+/- 10 %

26 lutego 1998 roku

Aprecjacja centralnego parytetu 
o 6 % ( zrównanie kursu 
centralnego kursem fixingu)

1995 rok

Kurs pełzający w korytarzu 
Korytarz 14 %

Wprowadzenie pełzającego 
pasma wahań (+/- 7 %)

16 maja 1993 roku

Skokowa dewaluacja złotego 8 
%

27 sierpnia 1993 roku

Skokowa dewaluacja złotego 12 
%

26 lutego 1992 roku

Kurs pełzający

Wprowadzenie systemu 
pełzającej dewaluacji

14 października 1991 roku

Kurs sztywny do koszyka walut

dolar amerykański – 45%, marka niemiecka – 35%, funt brytyjski – 10%, frank 
francuski – 5%, frank szwajcarski – 5%

Zastąpienie parytetu dolara 
koszykiem 5  walut

17 maja 1991 roku

Kurs sztywny do dolara

Wprowadzenie sztywnego kursu 
walutowego 1 dolar = 9500 zl

1 stycznia 1990 roku

Typ polityki kursowej

Zmiana

Data

Etapy polityki kursu walutowego

48

48

AB

Rezerwa obowiązkowa

background image

49

49

AB

Rezerwa obowiązkowa – ustawa…

50

50

AB

Zmiany wielkości wymaganej i utrzymywanej 

rezerwy obowiązkowej

51

51

AB

UWAGI…

ƒ

Obowiązek odprowadzania rezerw 

obowiązkowych do BC generalnie nie ma związku 

z potrzebą zachowania bezpieczeństwa banków 

komercyjnych, zmiany rezerw są głównie 

sposobem kształtowania podaży pieniądza

ƒ

Nie mylić rezerwy obowiązkowej z rezerwą celową!!!

52

52

AB

Wysokość stopy rezerwy obowiązkowej 

może zależeć od:

ƒ

Terminów zobowiązań

ƒ

Osoby właściciela

ƒ

Wielkości wkładu

ƒ

Art. 39.

ƒ

1. Stopa rezerwy obowiązkowej może być

zróżnicowana ze względu na umowny okres 

przechowywania środków pieniężnych, rodzaj waluty, 

a także rodzaj dokonywanych operacji finansowych 

stanowiących źródło pozyskania środków.

ƒ

2. Suma rezerw obowiązkowych nie może 

przekroczyć:

ƒ

1) 30 % sumy środków pieniężnych, o których mowa w 

art. 38 ust. 2, od wkładów na żądanie;

ƒ

2) 20 % sumy środków pieniężnych, o których mowa w 

art. 38 ust. 2, od wkładów terminowych.

background image

53

53

AB

Cechy wskaźnika rezerwy obowiązkowej

ƒ

ma natychmiastowy wpływ na podaż pieniądza

ƒ

nie może być często zmieniany (powodowałoby to destabilizację

systemu finansowego)

ƒ

relatywnie mało elastyczny

ƒ

w przypadku jego podwyższenia banki o niższej, aczkolwiek 

dostatecznej płynności mogą popaść w trudności finansowe

ƒ

stosowanie oddziałuje na płynność banków bez natychmiastowego 

wpływu na rynkowe stopy procentowe

ƒ

na ogół jest to nieoprocentowana forma podatku

ƒ

odprowadzana od wkładów „niebanków w bankach”

54

54

AB

Bezwarunkowe operacje otwartego rynku

ƒ

transakcje bezwarunkowe – polegają na 

nieuwarunkowanych zakupach (outright

purchases), bądź na nieuwarunkowanej

sprzedaży (outright sales) krótkoterminowych. 

papierów wartościowych

55

55

AB

Warunkowe operacje otwartego rynku

ƒ

przy zakupach uwarunkowanych (porozumienia odkupu lub transakcje

repo) BC kupuje bony skarbowe od banków komercyjnych, a te z kolei 

zobowiązują się do ich ponownego nabycia w określonym terminie po 

określonej cenie. 

ƒ

Transakcje te, oznaczające faktyczne udzielenie kredytu, 

ƒ

zawierane w sytuacji niedoboru płynności sektora bankowego

ƒ

transakcje reverse repo (uwarunkowana sprzedaż bonów). BC sprzedaje 

weksle bankom z równoczesnym zawarciem umowy ich odkupu w 

określonym terminie po określonej cenie. 

ƒ

Jest to forma lokaty pieniężnej (lokata aukcyjna). 

ƒ

Stopa oprocentowania bonów w tych transakcjach stanowi dolną granicę

dochodowości lokat na rynku międzybankowym

56

56

AB

Instrumenty polityki redyskontowej

ƒ

Stopa redyskontowa

ƒ

Kontyngenty redyskonta

ƒ

Wymagania jakościowe w stosunku do materiału 

wekslowego

background image

57

57

AB

Instrumenty polityki pieniężnej – ujęcie 

teoretyczne

ƒ

Instrumenty kontroli ogólnej

ƒ

Rezerwa obowiązkowa

ƒ

Operacje otwartego rynku

ƒ

Warunkowe (repo i reverse repo)

ƒ

Bezwarunkowe

ƒ

Kredyt refinansowy

ƒ

Kredyt lombardowy

ƒ

Kredyt redyskontowy

ƒ

Instrumenty kontroli selektywnej

ƒ

Oddziaływanie przez perswazję

ƒ

Polityka kursu walutowego

58

58

AB

Instrumenty polityki pieniężnej 

(klasyfikacja NBP)

ƒ

Stopy procentowe

ƒ

Depozytowa

ƒ

Referencyjna

ƒ

Lombardowa

ƒ

Operacje otwartego rynku

ƒ

Operacje podstawowe

ƒ

Operacje dostrajające

ƒ

Operacje strukturalne

ƒ

Rezerwa obowiązkowa

ƒ

Operacje depozytowo kredytowe

ƒ

Depozyt na koniec dnia

ƒ

Kredyt lombardowy

ƒ

Interwencje walutowe

59

59

AB

Stopy procentowe NBP

60

60

AB

Stopy procentowe NBP

background image

61

61

AB

Operacje otwartego rynku

62

62

AB