W  bilansie  banku  jest  na  odwrót:  najpierw  są  aktywa  obrotowe,  potem  trwałe,  w  pasywach  zaś  pierwsze są 
zobowiązania, potem kapitał (fundusz) własny. 
 
Oprócz bilansu podstawowym składnikiem wyniku finansowego jest rachunek zysków i strat. 
 
Przychód = cena x ilość 
 
Przychód  –  kwota  uzyskana  lub  należna  w  ramach  prowadzonej  działalności,  wykonywanej  pracy  lub  z 
inwestycji. 
 
Przychód oznacza wpływ środków pieniężnych, gdy jest to kwota uzyskana. Gdy jest to kwota należna, przychód 
wtedy nie oznacza wpływu środków pieniężnych. 
 
Rachunek  zysków  i  strat  –  zestawienie  przychodów  uzyskanych  za  pewien  okres  z  kosztami  poniesionymi  w 
danym okresie. W rezultacie przeciwstawienia przychodami kosztów powstaje rachunek zysków i strat. 
 
Spłata kredytu jest wydatkiem, ale nie jest kosztem. 
 
Koszt  –  wyrażona  w  pieniądzu  wartość  składników  majątkowych,  usług  obcych,  nakładów  pracy  zużytych  w 
danym okresie w celu prowadzenia określonej działalności. 
 
Wydatek – każdy rozchód środków pieniężnych, w formie gotówkowej i bezgotówkowej, w związku z zapłatą za 
określone dobra, usługi, z regulowaniem różnych zobowiązań. 
 
Koszt a wydatek: 

 

może występować koszt, z którym w ogóle nie wiąże się wydatek (np. darowizny) 

 

może występować wydatek, z którym w ogóle nie wiąże się koszt 

 

wydatek i koszt mogą występować równocześnie 

 

może występować rozbieżność czasowa między kosztem a wydatkiem 

 
System finansowy państwa: 

 

Sfera finansowa to sfera, w której następuje tworzenie i przepływ strumieni pieniężnych. Funkcję tej w sferze 
finansowej pełni system finansowy. 
 
Gospodarki finansowej podmiotów sfery realnej nie zalicza się do systemu finansowego. 
 
System finansowy jest podstawowym elementem sfery finansowej. 
 
 

Trzy szczegółowe funkcje systemu finansowego: 

 

funkcja monetarna 

 

funkcja kapitałowo-redystrybucyjna 

 

funkcja kontrolna 

 
Funkcja monetarna – system finansowy dostarcza podmiotom niefinansowym pieniądz i umożliwia jego obieg. 
 
Funkcja  kapitałowo-redystrybucyjna  –  dzięki  istnieniu  systemu  finansowego  możliwy  jest  przepływ  środków 
pieniężnych od podmiotów, które mają nadwyżki tych środków do podmiotów, które mają ich niedobór. 
 
Funkcja kontrolna – system finansowy umożliwia kontrolę nad strumieniami pieniężnymi. 
 
System finansowy składa się z dwóch podukładów: 

 

rynkowy system finansowy 

 

publiczny system finansowy 

to  rozróżnienie wynika  z  tego, że  usługi  świadczone  przez system  finansowy mogą  być  świadczone  w  wyniku 
działania mechanizmów rynkowych lub działania sektora publicznego. 
 
Rynkowy system finansowy jest mechanizmem współtworzenia i przepływu środków pieniężnych w oparciu o 
działania sektora prywatnego. 
 
Cztery ogniwa rynkowego systemu finansowego: 

 

instrumenty finansowe 

 

rynki finansowe 

 

instytucje finansowe 

 

zasady, na jakich działają pozostałe ogniwa 

 
Instrumenty  finansowe  to  zobowiązania  finansowe.  Instrumenty  dzielimy  na  własnościowe  (właścicielskie)  i 
wierzycielskie  (dłużne).  Z  posiadaniem  instrumentów  finansowych  wiąże  się  posiadanie  dochodu.  Dzielimy  je 
wtedy na instrumenty przynoszące dochód stały i przynoszące dochód zmienny. 
 
Rynki finansowe to rynki, na których dokonuje się transakcji dotyczących instrumentów finansowych. 
 
Zjawisko  asymetrii  informacyjnej  polega  na  tym,  że  zakres  informacji  między  podmiotami  dokonującymi 
transakcji jest stosunkowo różny. 
 
Podział rynków finansowych: 

 

rynek pierwotny (emisyjny) – powstają na nim instrumenty finansowe 

 

rynek wtórny 

 
Rynek pierwotny to rynek, na którym ma miejsce pierwsza transakcja danym instrumentem finansowym. 
 
Podział rynków według kryterium czasu: 

 

rynek kapitałowy – rynek instrumentów krótkoterminowych 

 

rynek pieniężny – rynek instrumentów długoterminowych 

 
Na  rynku  pieniężnym  inwestują  swoje  środki  podmioty,  które  chwilowo  mają  nadwyżkę  tych  środków,  a 
emitują instrumenty te podmioty, które mają chwilowo niedobór środków pieniężnych. 
 
Na rynku kapitałowym podstawą jest długotrwałe odkładanie środków pieniężnych. 
 
Rynek pieniężny dzieli się na międzybankowy (transakcje między bankami) i pozabankowy. 
Rynek kapitałowy dzieli się na giełdowy i pozagiełdowy. 
 
Podział rynków ze względu na wielkość transakcji: 

 

rynki hurtowe (stronami transakcji są instytucje państwowe) 

 

rynki detaliczne (transakcje niskokwotowe) 

 
Podział rynków ze względu na odstęp w czasie między zawarciem transakcji a jej rozliczeniem: 

 

rynki kasowe (zawarcie i jednocześnie rozliczenie transakcji) 

 

rynki terminowe (rozliczenie następuje w dłuższym okresie, umownie określonym) 

 
Instytucje  finansowe  –  przedsiębiorstwa,  których  podstawowym  przedmiotem  działalności  jest  tworzenie 
instrumentów finansowych i dokonywanie transakcji nimi. 
 
Podział instytucji finansowych: 

 

aktywni pośrednicy finansowi 

 

pasywni pośrednicy finansowi 

 
Pasywni  pośrednicy  finansowi  –  instytucje,  które  nie  tworzą  własnych  instrumentów  finansowych,  a  jedynie 
redystrybuują te, co są już w obiegu. 
 
Aktywni  pośrednicy  finansowi  – instytucje,  które  tworzą  własne  instrumenty  finansowe i  w  efekcie  dokonują 
transformacji i zmiany cech (właściwości) tych instrumentów finansowych. 
 
W wyniku transformacji cech instrumentów finansowych może dojść do wytworzenia pieniądza. 
 
Aktywni pośrednicy finansowi: 

 

instytucje, które tworzą pieniądz (bank centralny, banki komercyjne) 

 

instytucje, które tworzą niepieniężne instrumenty finansowe (towarzystwa ubezpieczeniowe, fundusze 
inwestycyjne) 

 
Fundusze inwestycyjne: 

 

tradycyjne 

 

zamknięte 

 

otwarte 

 

typu  venger  capital  –  inwestują  środki  pieniężne  w  tzw.  przedsięwzięcia  podwyższonego  ryzyka, 
wysokiego ryzyka 

 

banki  inwestycyjne  –  nie  przyjmują  depozytów,  nie  udzielają  kredytów,  biorą  udział  w  emitowaniu 
papierów wartościowych 

 
Instrumenty pochodne to takie, których wartość zależy od tzw. instrumentów bazowych. 
 
Zasady,  na  jakich  działają  pozostałe  ogniwa,  są  środkiem  ograniczania  negatywnych  skutków  asymetrii 
informacyjnej.  Mogą  przybierać  formę  przepisów  prawnych  (charakter  sformalizowany)  lub  mogą  mieć 
charakter niesformalizowany.