190_monter_sieci

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach ................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy.......................................

2. Opis zawodu ...............................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie.............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Wykonywanie czynno

ci konserwacyjno-remontowych,

przegl

dów w

złów i sieci ciepłowniczych oraz usuwa-

nie awarii Kz1................................................................... 10

3.2. Realizowanie prac monta

owych i odbiorczych w

złów

i sieci ciepłowniczych Kz2 ............................................... 11

3.3. Kompetencje społeczne KzS ........................................... 12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................ 13

5. Słownik ....................................................................................... 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy

(KZiS 2010):

712608 Monter sieci cieplnych

Grupa wielka 7 – Robotnicy przemysłowi i rzemie

lnicy (w Mi

dzy-

narodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – po-
ziom 3).

Grupa elementarna 7126 – Hydraulicy i monterzy instalacji sani-
tarnych (w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów

ISCO-08 odpowiada grupie 7126 Plumbers and pipe fitters).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja  F.  Budownictwo,  Dział  43.  Roboty  budowlane  specjali-
styczne,  Grupa  43.2.  Wykonywanie  instalacji  elektrycznych,  wod-
no-kanalizacyjnych i pozostałych instalacji budowlanych.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 15 stanowiskach pracy

w 5 przedsi

biorstwach (du

e – 2,

rednie – 1, małe − 2, w tym

produkcyjne – 1, usługowe – 4), przeprowadzonych w lutym i marcu
2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Ryszard Mirys – Engorem Sp. z o.o. w Łodzi, grupa ERBUD S.A.

w Warszawie,

•

Piotr Wolnicki – P.H.U. Wol-Prim w Ł

czewnej,

•

Robert Florczak – Szkolne Schronisko Młodzie

owe w Łodzi,

•

bieta W

grzyn – Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli

i Kształcenia Praktycznego w Łodzi.

Ewaluatorzy:

•

Wojciech Redlicki – Sekcja Techniczna, Zespół Opieki Zdrowot-

nej w Ł

czycy,

•

Paweł Kokorzycki – IMP Polowat Sp. z o.o. w Bielsku-Białej.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Monter sieci cieplnych wykonuje prace instalacyjno-monta

owe

układów ciepłowniczych.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary
wyst

powania zawodu

Monter sieci cieplnych na podstawie projektu rysunku technicznego

przygotowuje cz

ęś

ci do monta

u. Montuje rury i kształtki w wykopach

lub na konstrukcji, ł

czy je, uszczelnia poł

czenia, wykonuje otuliny,

montuje armatur

, urz

dzenia steruj

ce i kontrolne oraz przeprowadza

próby szczelno

ci. Monter sieci cieplnej korzysta z podkładów geode-

zyjnych w celu lokalizacji urz

dze

w terenie. Prace zwi

zane

z monta

em instalacji wykonywane s

tak

e wewn

trz budynku lub

w warsztacie. Prace te obejmuj

: przecinanie rur, gwintowanie ich ko

ców, prostowanie i gi

cie rur, montowanie, uszczelnianie, kontrol

szczelno

ci i dro

ci oraz monta

i poł

czenie urz

dze

sanitarnych.

Do zakresu czynno

ci montera

nale

y naprawa i konserwacja instalacji

oraz w

zła cieplnego, a tak

e demonta

sieci i urz

dze

ciepłowni-

czych. W przypadku awarii sieci ciepłowniczej monter sieci cieplnych
bierze udział w okre

laniu przyczyn, lokalizacji i usuwaniu skutków.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Monter sieci cieplnych wykonuje swoj

prac

zarówno na zewn

trz,

jak i wewn

trz budynków: w halach produkcyjnych, w budynkach

w trakcie budowy, na otwartych przestrzeniach – cz

sto w zmiennych

warunkach atmosferycznych. Niejednokrotnie jest to praca na wysoko-

ci, w ciasnych pomieszczeniach z utrudnionym doj

ciem, o

liskiej

powierzchni, zbyt silnym lub słabym o

wietleniu, cz

sto towarzyszy jej

hałas. Najcz

stsze schorzenia w tym zawodzie to: choroby narz

wzroku, uszkodzenia słuchu, choroby reumatyczne, choroby kr

gosłu-

pa, nie

yty błon

luzowych nosa, gardła i krtani. Wykonywanie pracy

musi by

zgodne z instrukcjami, zasadami i przepisami BHP, ochrony

przeciwpo

arowej i ochrony

rodowiska. Praca montera sieci cieplnych

wykonywana jest w systemie jedno- lub wielozmianowym; samodzielnie
lub w zespole.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Monter sieci cieplnych powinien charakteryzowa

dokładno

kreatywno

, konsekwencj

w realizacji zada

, zdolno

ciami manu-

alnymi oraz

wiadomo

zagro

wyst

puj

cych w miejscu pracy.

Konieczna jest cierpliwo

ść

, umiej

tno

ść

obserwacji, zaanga

owanie

w wykonywanie powierzonych obowi

zków oraz umiej

tno

ci wymaga-

ne do pracy zespołowej. W sytuacjach awaryjnych wymagana jest
umiej

tno

ść

szybkiego podejmowania decyzji. Osoba pracuj

ca w tym

zawodzie powinna odznacza

ogólnie dobrym stanem zdrowia,

mie

dobry wzrok i słuch. Przeciwwskazaniem do wykonywania zawo-

du s

choroby serca, układu kr

ąż

enia, narz

dów ruchu. Zawodu tego

nie mog

wykonywa

osoby niepełnosprawne, posiadaj

ce przeciw-

wskazania do pracy na wysoko

ci oraz do podnoszenia i przenoszenia

ęż

arów.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Pracodawcy najch

tniej zatrudniaj

na stanowisku montera sieci

cieplnych osoby posiadaj

ce wykształcenie zasadnicze zawodowe

z grupy zawodów 7126 Hydraulicy i monterzy instalacji sanitarnych np.
712616 Monter sieci, instalacji i urz

dze

sanitarnych. Od osób pracu-

cych w tym zawodzie wymaga si

dodatkowo uprawnie

energetycz-

nych – zgodnie z obowi

zuj

cymi przepisami. Mo

liwe jest równie

uzyskanie kompetencji zawodowych wła

ciwych dla zawodu monter

sieci cieplnych poprzez: szkolenie praktyczne (przyuczenie) na stano-
wisku pracy, sta

e lub zdobywanie do

wiadczenia w trakcie pracy.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Monter sieci cieplnych powinien bra

udział w szkoleniach organi-

zowanych w przedsi

biorstwie, przez stowarzyszenia i inne organizacje

bran

owe lub w wyspecjalizowanych o

rodkach szkoleniowych. Po

podniesieniu swoich kwalifikacji (uko

czenie specjalistycznych kursów

i szkole

) pracownik mo

e obj

ąć

stanowisko brygadzisty lub mistrza.

Dodatkowym atutem przy awansie b

dzie wykształcenie

rednie tech-

niczne. Awans na wy

sze stanowiska (np. kierownika wydziału) jest

liwy po zdobyciu wy

szego wykształcenia technicznego.

2.7. Zadania zawodowe

Z1. Sprawdzanie stanu sieci ciepłowniczych (niezb

dne kompeten-

cje: Kz1, KzS).

Z2. Wykonywanie prac konserwacyjno-remontowych sieci cieplnych

zgodnie z dokumentacj

(niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z3. Wykonywanie prac konserwacyjno-remontowych w

złów ciepl-

nych (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z4. Okre

lanie przyczyn awarii oraz lokalizowanie i usuwanie usterek

(niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z5. Wykonywanie prac monta

owych sieci cieplnych zgodnie z do-

kumentacj

(niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z6. Wykonywanie niezb

dnych przeł

cze

ruchowych na sieciach

i w w

złach cieplnych (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z7. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepi-

sami BHP, ochrony ppo

., ergonomii i ochrony

rodowiska (nie-

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Wykonywanie czynno

ci konserwacyjno-remontowych, przegl

dów w

złów i sieci ciepłowniczych oraz usuwanie awarii (po-

trzebne do wykonywania zada

: Z1, Z2, Z3, Z4, Z7).

Kz2 – Realizowanie prac monta

owych i odbiorczych w

złów i sieci

ciepłowniczych (potrzebne do wykonywania zada

: (Z5, Z6, Z7).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z7).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 3

wła

ciwym dla wykształcenia zasadniczego zawodowego w Europej-

skiej i Polskiej Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (gru-

pa wielka 7 i jej odpowiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód montera sieci cieplnych:

1) w zakresie wiedzy: zna podstawowe fakty, zasady, procesy i poj

cia

ogólne; zna i rozumie podstawowe zale

ci w zawodzie montera

cieci cieplnych oraz w szerszym zakresie elementarne uwarunko-
wania prowadzonej działalno

ci w bran

y ciepłowniczej;

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z3, Z4, Z7 wymaga posia-

dania kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Wykonywanie czynno

ci konserwacyjno-

-remontowych, przegl

dów w

złów i sieci

ciepłowniczych oraz usuwanie awarii Kz1

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy, poj

cia ogólne i zale

ci zwi

zane

z wykonywaniem czynno

ci kon-

serwacyjno-remontowych, przegl

dów w

złów i sieci ciepłowniczych

oraz usuwaniem awarii, w szcze-
gólno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony

ppo

., ergonomii i ochrony

ro-

dowiska w zakresie wykonywa-
nia czynno

ci konserwacyjno-re-

montowych, przegl

dów w

złów

i sieci ciepłowniczych oraz usu-
wania awarii ciepłowniczych;

−

budow

i zasady działania w

złów cieplnych;

−

zasady

działania

urz

dze

kontrolno-pomiarowych stoso-
wanych w ciepłownictwie;

−

parametry

pracy

urz

dze

złów i sieci;

−

instrukcje remontowe urz

dze

i instalacji ciepłowniczych;

−

zasady doboru narz

dzi i ma-

teriałów do wykonywania prac;

−

rodzaje awarii, usterek w sieci

cieplnej;

−

metody (sposoby) lokalizacji

uszkodze

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z wyko-

nywaniem czynno

ci konserwa-

cyjno-remontowych,

przegl

dów

złów i sieci ciepłowniczych oraz

usuwaniem awarii, według okre-

lonej instrukcji, w cz

ęś

ciowo

zmiennych warunkach, w szcze-
gólno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepisów

BHP, ochrony ppo

., ergonomii

i ochrony

rodowiska w zakre-

sie wykonywania czynno

ci kon-

serwacyjno-remontowych,
przegl

dów w

złów i sieci cie-

płowniczych

oraz

usuwania

awarii ciepłowniczych;

−

wykonywa

przegl

dy, kon-

serwacj

i drobne naprawy

urz

dze

złów cieplnych;

−

obsługiwa

urz

dzenia kontro-

lno-pomiarowe;

−

dobiera

materiały i narz

dzia

do zakresu prac;

−

odczytywa

i analizowa

wyniki

z przyrz

dów pomiarowych;

−

diagnozowa

przyczyny awarii

i usterek;

−

lokalizowa

miejsca

awarii

i uszkodze

Wykonanie zada

zawodowych Z5, Z6, Z7 wymaga posiadania

kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Realizowanie prac monta

owych i odbiorczych

złów i sieci ciepłowniczych Kz2

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy,
poj

cia ogólne i zale

ci zwi

zane z pracami monta

owymi

i odbiorczymi w

złów i sieci cie-

płowniczych, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-

ny ppo

., ergonomii i ochrony

rodowiska w zakresie prac

monta

owych i odbiorczych

złów i sieci ciepłowniczych;

−

układ technologiczny sieci;

−

technologie stosowane w ener-

getyce cieplnej;

−

budow

armatury ciepłowni-

czej;

−

zasad

działania

urz

dze

złów, sieci i komór ciepłow-

niczych;

−

instrukcje eksploatacji w

złów

i sieci;

−

przepisy dotycz

ce pracy przy

urz

dzeniach energetycznych;

−

zasady współpracy z innymi

ytkownikami sieci;

−

charakterystyk

podkładów ge-

odezyjnych przy wykonywaniu
prac w terenie.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z pra-

cami monta

owymi i odbiorczymi

złów i sieci ciepłowniczych, we-

dług okre

lonej instrukcji, w cz

ciowo

zmiennych

warunkach,

w szczególno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

., er-

gonomii i ochrony

rodowiska

w zakresie prac monta

owych

i odbiorczych w

złów i sieci

ciepłowniczych;

−

montowa

sieci ciepłownicze;

−

wykonywa

przeł

czenia urz

dze

ciepłowniczych;

−

stosowa

przepisy dotycz

organizacji pracy i obsługi
urz

dze

energetycznych;

−

stosowa

podkłady geodezyjne

do wykonywania prac w tere-
nie.

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.