background image

Warszawa, 10.03.2011 

Autor:  

dr inż. Ireneusz Naworol 

 
Tytuł: Postępowanie administracyjne cz.1. 
 

background image

Literatura podstawowa i uzupełniająca: 
1.  Ustawa z 14 czerwca 1960 r. 

Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 

 

(z późniejszymi zmianami). 
 Kodeks postępowania administracyjnego. 

2.  Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów 

 administracyjnych

Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1269

 

 

(z późniejszymi zmianami). 

3. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami 

administracyjnymi, 

Dz.U. 2002 nr 153 poz.1270 

(z późniejszymi zmianami). 

4.  Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie 

 przeciwpożarowej, 

Dz.U. 2009 nr 178 poz. 1380 

(z późniejszymi zmianami). 

 

Warszawa, 10.03.2011 

02 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

03 

5.  Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży 

 Pożarnej, 

Dz.U. 2009 nr 12 poz. 68 

(z późniejszymi  zmianami). 

6.

Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie 
 imprez masowych

Dz.U. 2009 nr 62 

poz. 504

7.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i 
 Administracji z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie 
 szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu 
 ratowniczo-gaśniczego, 

Dz. U. Nr 46, poz. 239

8. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 lipca 1992 r. w  

 sprawie zakresu i trybu korzystania z praw przez 
 kierującego działaniem ratowniczym, 

Dz. U. Nr 54, poz. 259

9. Chrościelewski W., Tarno J. P., Postępowanie 

  administracyjne i postępowanie przed Sądami 
  Administracyjnymi, Wydanie 5, LexisNexis, Warszawa, 
  2010 r. 

 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

04 

Postępowanie administracyjne: 

 
 Postępowanie administracyjne jest to regulowany przez normy proceduralne 

ciąg czynności procesowych podejmowany przez organ prowadzący 
postępowanie oraz uczestników postępowania w celu rozpoznania sprawy 
administracyjnej i jej rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej, jak i 
ciąg czynności procesowych tych podmiotów mających na celu weryfikację 
decyzji administracyjnej. 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

05 

Rodzaje postępowań administracyjnych: 

 

1. Postępowanie ogólne – regulowane przepisami kodeksu postępowania 

administracyjnego i służy rozstrzyganiu wszelkich indywidualnych spraw 
należących do właściwości organów administracji publicznej, jeśli przepis 
szczególny nie wyłącza danej sprawy spod tego trybu. 

2. Postępowanie szczególne – w tym trybie następuje rozpoznanie i 

rozstrzygnięcie określonego rodzaju spraw (np. postępowanie podatkowe, w 
którym następuje rozstrzygnięcie spraw podatkowych; do tej grupy należą 
także postępowania dyscyplinarne.   

 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

06 

Tryby postępowania administracyjnego: 

 

1. Tryb zwyczajny – przedmiotem tego trybu jest indywidualna sprawa 

administracyjna, którą organ rozpoznaje i rozstrzyga w drodze decyzji. 

2. Tryb nadzwyczajny – tryb ten służy weryfikacji decyzji ostatecznych 

zapadłych w trybie zwyczajnym. 

 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

07 

 

Kodeks Postępowania Administracyjnego  

 

KPA  reguluje postępowanie przed organami administracji publicznej w 

należących do właściwości tych organów spraw indywidualnych 
rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (czyli KPA reguluje sferę 
zewnętrzną administracji).  

background image

Warszawa, 10.03.2011 

08 

KPA nie jest stosowany: 
 
 
 
• w postępowaniach karnych skarbowych, 
• w sprawach uregulowanych w ustawie ordynacja podatkowa (z wyłączeniem 

niektórych działów), 

• w sprawach należących do właściwości Polskich Przedstawicielstw 

Dyplomatycznych i urzędów konsularnych, 

• w sprawach nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między 

organami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 

• w sprawach podległości służbowej pracowników organów i jednostek 

organizacyjnych państwowych. 

 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

09 

Organy administracji publicznej w rozumieniu KPA: 
 
 
 
 
• Ministrowie, 
• centralne organy administracji rządowej, 
• Wojewodowie, 
• inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), 
• organy jednostek samorządu terytorialnego. 
 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

10 

Minister w pojęciu KPA: 
 
 
 
• prezes Rady Ministrów, 
• wiceprezes RM pełniący funkcję ministra kierującego określonym działem 

administracji rządowej, 

• minister kierującego określonym działem administracji rządowej, 
• przewodniczący komitetów wchodzących w skład RM, 
• kierownicy centralnych urzędów adm. rządowej podporządkowanych lub 

nadzorowanych przez prezesa RM lub właściwego ministra (np. prezes ds. 
zamówień publicznych), 

• kierownicy innych równorzędnych urzędów państwowych.  
 

10 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

11 

Organy jednostek samorządu terytorialnego: 

 
 

• organy gminy, powiatu, województwa, 
• związków gmin i związków powiatów, 
• wójt, burmistrz, starosta, marszałek województwa, 
• kierownicy służb inspekcji i straży, które działają w imieniu wójta, burmistrza 

itd., 

• Samorządowe kolegia odwoławcze. 
 

11 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

12 

Zasady działania organów administracji publicznej (rozdział II KPA): 

 
• Zasada demokratycznego państwa prawnego  – ta zasada jest źródłem 

dwóch kolejnych zasad: zasady prawa do procesu (prawo do obrony interesu 

prawnego jednostki) oraz zasady prawa do sądu.  

• zasada praworządności  – (organy adm. publ. powinny działać w granicach i 

na podstawie przepisów prawa). 

• Zasada proporcjonalności  – nakazuje interpretować  normy prawa 

materialnego tak, aby ingerencja w prawa jednostki była jak najmniej 

uciążliwa. 

• zasada równości wobec prawa – nakazuje jednakowe traktowanie 

wszystkich podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji (niedopuszczalne 

jest tworzenie jakichkolwiek wyjątków lub przywilejów). 

• zasada prawa do sprawiedliwego, jawnego i szybkiego procesu -  odnosi się 

przede wszystkim do postępowania sądowo-administracyjnego.  

 

12 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

13 

 

Zasady działania organów administracji publicznej (rozdział II KPA) cd.: 
 
• zasada ochrony dóbr osobistych – ograniczenie tego prawa może nastąpić 

tylko w drodze ustawy, 

• zasada prawa do skargi  – każdy ma prawo skargi powszechnej, której tryb 

rozpatrywania został uregulowany w k.p.a. 

• zasada przekonywania – organy adm. publ. powinny wyjaśniać stronom 

zasadność rozstrzygnięcia (wyjaśnienie, że decyzja jest słuszna według 

zebranego materiału dowodowego), 

• zasada szybkości i prostoty postępowania  – organy adm. publ. powinny 

działać wnikliwie i szybko, powinny posługiwać się sprawnymi środkami 

najprostszymi (jeśli został zebrany cały materiał dowodowy należy działać 

sprawnie), 

• zasada ugodowego załatwiania spraw - ugoda może być zawarta między 

dwiema stronami, które mają sprzeczne interesy; ugoda jest zawierana przed 

organem adm. publ.  

 

13 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

14 

Zasady działania organów administracji publicznej (rozdział II KPA) cd.: 

 
• zasada pisemności -  art. 14 – sprawy zależy załatwiać w formie pisemnej (z 

własnoręcznym podpisem). Wyjątkiem jest gdy sprawy mogą być załatwione 

ustnie. 

• zasada dwuinstancyjności art. art. 15 – od decyzji wydanej przez organ 

niższego stopnia służy odwołanie do organu wyższego stopnia. 

• zasada trwałości decyzji ostatecznych – decyzje, od których nie można się 

odwołać są ostateczne (np. jeśli upłynął termin odwołania lub gdy nastąpiło 

odwołanie i organ wydał decyzję ostateczną); decyzje mogą być odwołane do 

NSA na zasadzie niezgodności z prawem.  

 

14 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

15 

Wyłączenie pracownika oraz organu z postępowania  administracyjnego (art.24): 
 
 
Przesłanki do automatycznego wyłączenia pracownika adm. publ. 

 z postępowania: 

• w sprawie gdy sam jest stroną, 
• gdy jedną ze stron jest osoba, która pozostaje z pracownikiem w węźle 

prawnym, 

• powinowactwo do II stopnia, 
• przysposobienie, opieka, kuratela, 
• pracownik był świadkiem w danej sprawie lub biegłym, 
• uczestniczył w wydawaniu zaskarżonej decyzji w niższej instancji 
• był przedstawicielem stron lub najbliższej rodziny, 
• wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne, dyscyplinarne, 
• pracownik prowadzi sprawę swojego szefa.  
 

15 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

16 

 
 
O wyłączeniu pracownika decyduje bezpośredni przełożony i wyznacza drugiego 

do prowadzenia sprawy. 

W przypadku wyłączenia pracownika przełożony wyznacza innego pracownika do 

prowadzenia sprawy. 

 
Wyłączeniu podlega cały organ gdy sprawy  dotyczą kierownika organu. 
 
W przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia organ wyższego szczebla. 
 
O wyłączeniu członka organu kolegialnego postanawia przewodniczący organu 

kolegialnego albo wyłączenie następuje z urzędu. 

Członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlega również wyłączeniu 

jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem. 

16 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

17 

Strona w postępowaniu : 

 
Stroną w postępowaniu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku 

dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój 

interes prawny lub obowiązek. Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby 

prawne oraz jednostki nie posiadające osobowości prawnej (organizacje 

społeczne). 

 
Osoby fizyczne, jeżeli nie mogą być reprezentowane przez samych siebie,  

działają przez swoich ustawowych przedstawicieli (rodzice, kurator, prawni 

opiekunowie). Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swoich 

ustawowych lub statutowych przedstawicieli. (Spadkobiercy wchodzą na 

miejsce spadkodawcy). 

 

17 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

18 

Organizacja społeczna : 

 
Organizacja społeczna w sprawie dotyczącej innej osoby może wystąpić  

z żądaniem o wszczęciu postępowania lub jeżeli postępowanie toczy się,  
może wystąpić z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w post. Jeżeli organ 
adm. publ. uzna żądanie za uzasadnione postanawia wszcząć post. lub 
dopuścić do udziału organizacje społeczna (w zależności od tego, czego 
dotyczył wniosek). Organizacja społeczna  uczestniczy w postępowaniu na 
prawach stron. Organ adm. ma obowiązek zawiadomienia organizacji o 
wszczęciu postępowania.  

 

18 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

19 

Organizacje społeczne: 
 
Organizacjami społecznymi są: 
• organizacje zawodowe, 
• organizacje samorządowe, 
• organizacje spółdzielcze, 
• i inne organizacje społeczne. 
 

 

19 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

20 

Pełnomocnictwo: 

 

 
 Strona może działać przez pełnomocnika. Pełnomocnikiem może być osoba 

fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno 
być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do 
akt oryginał pełnomocnictwa. Jeśli pełnomocnikiem jest  członek rodziny  
i sprawa jest mniejszej wagi, organ może nie żądać pisemnego 
pełnomocnictwa. Jeżeli strona jest  nieobecna to organ może wystąpić do 
sądu o wyznaczenie przedstawiciela. Jeżeli sprawa jest nie cierpiąca zwłoki, 
organ sam wyznacza przedstawiciela do czasu wyznaczenia go przez sąd. 

20 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

21 

Załatwianie spraw: 

 
Organy są obowiązane załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. 

 
Przesłanki szybkiego załatwienia sprawy: 
• strona dołącza do sprawy wszelkie konieczne dokumenty, 
• sprawy załatwiane są na podstawie  faktów powszechnie znanych, 
• organ posiada wszelkie informacje z urzędu, 
• organ ma możliwość ustalenia informacji na podst. danych. 
Załatwienie sprawy – mniej skomplikowane 1 m-c, bardziej skomplikowane  

2 m-ce. W przypadku nie załatwienia sprawy w terminie z winy strony lub 

organu, organ jest obowiązany zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki  

i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Każdy z nas ma prawo odwołać 

się gdy sprawa nie jest załatwiona w terminie.  

 

21 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

22 

DORĘCZENIA: 

 
Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, 

swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.  
Organ administracji winien sprawdzić, czy dana strona została należycie 
poinformowana (pisemnie), jeśli nie, to organ ten powinien wstrzymać 
procedurę administracyjną aż do dokonania prawidłowego doręczenia. 

 

22 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

23 

Zasady w przypadku doręczeń: 
 
 
• pisma doręczone są stronie lub jej przedstawicielowi (chyba że strona 

ustanowi pełnomocnika do doręczeń), 

• jeśli strona lub przedstawiciel strony zmieni adres to winien powiadomić o 

tym organ adm. publ. Jeżeli powiadomienie takie nie nastąpi, to doręczenia 
kierowane na stary adres są skuteczne.  

23 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

24 

Doręczenie pisma organizacjom społecznym:  
 
 
 
Doręczenie pisma organizacjom społecznym lub innym jednostkom 

organizacyjnym – dokonuje się tylko osobie do tego uprawnionej. 

 

24 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

25 

Miejsce doręczenia pisma: 
 
 
Gdy strona jest osobą fizyczną to pismo doręcza się na adres zamieszkania lub 

miejsca pracy (chyba że przepis szczególny stanowi inaczej). 

Doręczenie może nastąpić również w siedzibie organu administracji. 
 Jeśli nie można dokonać doręczenia w tych 3 miejscach, to doręczenie może być 

zrealizowane w miejscu, w którym doręczyciel zastanie osobę, do której 
kierowane jest doręczenie (np. na ulicy). 

 

25 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

26 

Doręczenia zastępcze: 

 

• gdy osoba fizyczna jest nieobecna w mieszkaniu to można pismo zostawić 

osobie dorosłej przebywającej w nim lub np. dozorcy, sąsiadowi ale pod 
warunkiem, że te osoby podejmą się doręczenia stronie zainteresowanej; 
wówczas utrzymuje się, że strona jest zapoznana z treścią wezwania, 

• jeśli pismo nie zostało doręczone, zostawia się je w siedzibie urzędu lub na 

poczcie (w zależności od tego kto dokonuje doręczenia) przez 14 dni; 
adresatowi pozostawia się informację, że pismo powinien odebrać w ciągu  
7 dni i wskazuje miejsce odbioru pisma; w przypadku, gdy pismo w tym 
terminie nie zostanie odebrane, pozostawia się kolejne (powtórne) 
powiadomienie o możliwości odbioru w ciągu kolejnych siedmiu dni. 
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wyznaczonego 
okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. 

 

26 

background image

Warszawa, 10.03.2011 

27 

 
 
 
Jeżeli adresat pisma otrzymuje je i osobiście odmawia jego odbioru, pismo 

zwraca się organowi, który je nadał z adnotacją, że adresat odmówił przyjęcia 
pisma. Pismo z adnotacją dołącza się to do akt z datą i podpisem osoby 
doręczającej. Takie doręczenie jest skuteczne, ponieważ jest gwarancja, że 
pismo dotarło do adresata. 

 
Strona może być poinformowana o decyzjach przez obwieszczenie (ale tylko 

wtedy, gdy przepis o takim zawiadamianiu przewiduje je wprost) Po upływie 
14 dni uważa się, że strona zaznajomiła się z treścią decyzji.  

 

27