MIĘDZYNARODOWY STANDARD RACHUNKOWOŚCI MSR 12

(ZAKTUALIZOWANY W 2000 R.)

Podatek dochodowy

W październiku 1996 r. Zarząd zatwierdził MSR 12 (zaktualizowany w 1996 r.) "Podatek 
dochodowy", który zastąpił MSR 12 (przekształcony w 1994 r.) "Rachunkowość podatków od
dochodu". Zaktualizowany standard przy sporządzaniu sprawozdań finansowych za okresy 
rozpoczynające się dnia 1 stycznia 1998 r. i później.

W maju 1999 r. na mocy MSR 10 (zaktualizowanego w 1999 r.) "Zdarzenia następujące po 
dniu bilansowym" wprowadzono poprawki do ust. 88. Zmodyfikowany tekst stosuje się przy 
sporządzaniu rocznych sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się 1 stycznia 
2000 r. i później.

W kwietniu 2000 r. wprowadzono poprawki do ust. 20, 62 lit. a), 64 i ust. A10, A11 i B8 
załącznika A w związku z aktualizacją odsyłaczy i terminologii spowodowaną wydaniem 
MSR 40 "Nieruchomości inwestycyjne".

W październiku 2000 r. Zarząd zatwierdził poprawki do MSR 12 polegające na dodaniu ust. 
52A, 52B, 65A, 81 ppkt i), 82A, 87A, 87B, 87C i 91 i usunięciem ust. 3 i 50. Te nieliczne 
zmiany aktualizujące dotyczą podejścia księgowego do skutków podatkowych wynikających 
z wypłaty dywidend. Zaktualizowany tekst stosuje się przy sporządzaniu rocznych 
sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się 1 stycznia 2000 r. i później.

Następujące interpretacje SKI dotyczą MSR 12:

- SKI-21 "Podatek dochodowy – realizacja wartości przeszacowywanych aktywów, które nie 
podlegają amortyzacji", oraz

- SKI-25 "Podatek dochodowy – zmiana statusu podatkowego jednostki gospodarczej lub jej 
udziałowców".

WPROWADZENIE

Niniejszy MSR 12 (zaktualizowany) zastępuje MSR 12 "Rachunkowość podatków od 
dochodu" (pierwotny MSR 12). MSR 12 (zaktualizowany) stosuje się przy sporządzaniu 
sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się dnia 1 stycznia 1998 r. i później.

1. Pierwotny MSR 12 stawiał wymóg, aby jednostka gospodarcza księgowała podatek 
odroczony z zastosowaniem metody odroczeń lub metody zobowiązań, która czasem znana 
jest również pod nazwą metody zobowiązań w rachunku zysków i strat. MSR 12 
(zaktualizowany) zabrania stosowania metody odroczeń i nakłada wymóg stosowania innej 
metody zobowiązań zwanej metodą zobowiązań bilansowych.

Metoda zobowiązań w rachunku zysków i strat koncentruje się na różnicach czasowych, 
podczas gdy metoda zobowiązań bilansowych koncentruje się na różnicach przejściowych. 
Różnice czasowe są różnicami między dochodem do opodatkowania a wynikiem finansowym
brutto, które powstają w jednym okresie i odwracają się (zanikają) w kolejnym lub kolejnych 

okresach. Różnice przejściowe są różnicami między wartością podatkową składnika aktywów
lub zobowiązań a jego wartością bilansową. Wartość podatkowa składnika aktywów lub 
zobowiązań jest kwotą przyporządkowaną danemu składnikowi aktywów lub zobowiązań dla 
celów podatkowych.

Wszystkie różnice czasowe są różnicami przejściowymi. Różnice przejściowe powstają 
również w niżej podanych okolicznościach, które nie powodują wystąpienia różnic 
czasowych, mimo iż zgodnie z pierwotnym MSR 12 traktowane one były w taki sam sposób, 
jak transakcje, które powodują wystąpienie różnic czasowych:

a) jednostki zależne, jednostki stowarzyszone lub wspólne przedsięwzięcia nie przekazały w 
całości zysku spółce dominującej lub inwestorowi;

b) nastąpiło przeszacowanie aktywów, lecz nie wprowadzono równoważnych korekt dla 
celów podatkowych;

c) cena przejęcia w połączeniu jednostek gospodarczych w formie przejęcia jednej jednostki 
gospodarczej przez drugą została przypisana do możliwych do zidentyfikowania, przejętych 
aktywów i zobowiązań, na podstawie ich wartości godziwych, ale nie wprowadzono 
równoważnych korekt dla celów podatkowych.

Ponadto istnieją pewne różnice przejściowe, które nie są różnicami czasowymi, jak na 
przykład takie różnice przejściowe, które powstają gdy:

a) niepieniężne składniki aktywów i zobowiązań dotyczące działalności zagranicznej, która 
jest integralną częścią działalności jednostki sprawozdawczej zostały przeliczone po 
historycznych kursach wymiany walut;

b) niepieniężne składniki aktywów i zobowiązań zostały przekształcone zgodnie z MSR 29 
"Sprawozdawczość finansowa w warunkach hiperinflacji"; "lub"

c) wartość bilansowa składnika aktywów lub zobowiązań w momencie jego początkowego 
ujęcia różni się od jego początkowej wartości podatkowej.

2. Pierwotny MSR 12 dopuszczał, aby jednostka gospodarcza nie ujmowała aktywów z tytułu 
odroczonego podatku dochodowego ani nie tworzyła rezerwy z tytułu odroczonego podatku 
dochodowego, jeśli istniały rozsądne dowody na to, że różnice czasowe nie ulegną 
odwróceniu przez dłuższy okres czasu. MSR 12 (zaktualizowany) wymaga, aby jednostka 
gospodarcza utworzyła rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego lub (pod 
pewnymi warunkami) ujęła składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w 
odniesieniu do wszystkich różnic przejściowych, z pewnymi niżej opisanymi wyjątkami.

3. Pierwotny MSR 12 wymagał, aby:

a) aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikające z różnic czasowych były 
ujmowane, jeśli istnieje uzasadniona możliwość ich zrealizowania; oraz

b) aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikające ze strat podatkowych były
ujmowane jako aktywa, tylko jeśli istniała pozostająca poza uzasadnionymi wątpliwościami 
pewność, że przyszły dochód do opodatkowania będzie wystarczający do zrealizowania 

korzyści wynikających ze straty podatkowej. Pierwotny MSR 12 dopuszczał (lecz nie stawiał 
wymogu), aby jednostka gospodarcza odraczała ujęcie korzyści wynikających ze straty 
podatkowej do czasu ich zrealizowania.

MSR 12 (zaktualizowany) wymaga, aby aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 
były ujmowane, jeśli jest prawdopodobne, iż będzie dostępny dochód do opodatkowania w 
takiej wysokości, że pozwoli to na zrealizowanie aktywów z tytułu odroczonego podatku 
dochodowego. Jednostka gospodarcza, która w przeszłości ponosiła straty podatkowe, ujmuje 
składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego tylko do wysokości, w jakiej 
powstały wystarczające dodatnie różnice przejściowe lub istnieją inne, przekonujące dowody 
na to, że jednostka będzie dysponowała wystarczająco wysokim dochodem do 
opodatkowania.

4. W drodze wyjątku od ogólnego wymogu zawartego w ww. ust. 2, MSR 12 
(zaktualizowany) zabrania tworzenia rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego, jak 
też ujmowania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego powstających w 
odniesieniu do pewnych składników aktywów lub zobowiązań, których wartość bilansowa w 
momencie początkowego ich ujęcia różni się od ich początkowej wartości podatkowej. 
Ponieważ takie okoliczności nie powodują wystąpienia różnic czasowych, zgodnie z 
pierwotnym MSR 12 nie skutkowały one wystąpieniem aktywów z tytułu odroczonego 
podatku dochodowego, czy też rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

5. Pierwotny MSR 12 wymagał, aby zobowiązania podatkowe od nie podzielonego zysku 
jednostek zależnych i jednostek stowarzyszonych były ujęte, wyjąwszy przypadki, gdy 
zasadne było założenie, że zyski te nie zostaną podzielone lub, że ich podział nie spowoduje 
wystąpienia zobowiązania podatkowego. Tym niemniej MSR 12 (zaktualizowany) zabrania 
tworzenia tego typu rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego (jak również rezerw 
wynikających z powiązanych z nimi skumulowanych korekt z tytułu różnic kursowych) w 
zakresie, w którym:

a) jednostka dominująca, inwestor, wspólnik wspólnego przedsięwzięcia jest w stanie 
kontrolować terminy odwracania się różnic przejściowych; oraz

b) jest prawdopodobne, że różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu w dającej się 
przewidzieć przyszłości.

Jeśli w wyniku tego zakazu nie zostaną utworzone żadne rezerwy z tytułu odroczonego 
podatku dochodowego, MSR 12 (zaktualizowany) wymaga, aby jednostka gospodarcza 
ujawniła łączną kwotę różnic przejściowych, o których mowa.

6. Pierwotny MSR 12 nie odnosił się wyraźnie do korekt dokonanych w momencie połączenia
jednostek gospodarczych mających na celu wykazanie składników aktywów i zobowiązań w 
wartości godziwej. Takie korekty powodują wystąpienie różnic przejściowych i MSR 12 
(zaktualizowany) zawiera wymóg, aby jednostka gospodarcza utworzyła wynikającą z 
powyższego rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego lub (pod warunkiem 
spełnienia kryterium prawdopodobieństwa) ujęła składnik aktywów z tytułu odroczonego 
podatku dochodowego, korygując odpowiednio wysokość ustalanej wartości firmy lub 
ujemnej wartości firmy. Jednak MSR 12 (zaktualizowany) zabrania tworzenia rezerw z tytułu 
odroczonego podatku dochodowego wynikających z samej wartości firmy (jeśli amortyzacja 
wartości firmy nie jest kosztem uzyskania przychodu) oraz aktywów z tytułu odroczonego 

http://notatek.pl/msr-12?notatka