01. Okno Excela i jego organizacja (I) 

Elementy okna 

 

Włączanie i wyłączanie  niektórych  elementów okna (w tym pasków narzędzi i paska stanu) – 
poleceniem Widok; większości pozostałych – poleceniem Narzędzia/Opcje/Widok. 

Ustawienia sugerowane 

Polecenie Narzędzia/Opcje/Widok. 

 

 

Rysunek  powyŜej  pokazuje  najczęściej  stosowane  ustawienia  pakietu  programu  Excel. 
Dodatkowo włączone są zazwyczaj paski narzędzi: Standardowy i Formatowanie. 

menu

paski narzędzi

pole nazwy

pasek formuły

nagłówki kolumn

nagłówki wierszy

pasek przewijania 

obszar roboczy

pole podziału 

pole podziału 

pole podziału

karty arkuszy

przyciski 

przewijania kart

pasek stanu 

pasek przewijania 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Uwagi do wersji 2007 

W wersji 2007 zaszły istotne zmiany w wyglądzie okna niemal wszystkich programów pakietu 
Office.  

1.

 

Zrezygnowano z klasycznego menu i pasków narzędzi zastępując je wstąŜką z zakładkami. 
WstąŜka  zmienia  swój  wygląd  w  zaleŜności  od  rozdzielczości  ekranu  i  rozmiaru  okna. 
Polecenia  na  wstąŜce  są  pogrupowane.  Część  poleceń  dostępna  jest  bezpośrednio  ze  wstąŜki, 
część – po rozwinięciu danego polecenia.  

2.

 

Część poleceń została przeniesiona do Przycisku pakietu Office.  

3.

 

Rozbudowane zostały funkcje paska stanu.  

4.

 

W górnej części ekranu pojawił się pasek Szybki dostęp. 

 

 

przycisk pakietu 

Office

pasek Szybki 

dostęp

wstąŜka 

z zakładkami 

02. Operacje na arkuszach 

RóŜne metody wykonywania operacji na arkuszach 

Czynność 

Myszka 

Klawiatura 

Menu podręczne  

kart arkuszy 

Menu 

Przejście do innego 
arkusza 

Kliknąć kartę 
arkusza 

Ctrl-PgUp 
Ctrl-PgDown 

Menu podręczne 
przycisków 
przewijania kart 

 

Zmiana nazwy 
arkusza 

Dwukrotnie kliknąć  
na karcie arkusza 

 

Zmień nazwę 

Format/ 
Arkusz/ 
Zmień nazwę 

Zmiana kolejności 
arkuszy 

Złapać i przesunąć 
kartę arkusza 

 

Przenieś lub kopiuj 

Edycja/ 
Przenieś lub kopiuj 
arkusz 

Usunięcie arkusza 

 

 

Usuń 

Edycja/ 
Usuń arkusz 

Wstawienie arkusza 

 

Shift-F11 

Wstaw 

Wstaw/ 
Arkusz 

Ukrycie/odkrycie 
arkusza 

 

 

 

Format 
Arkusz/ 
Ukryj(Odkryj) 

Zaznaczenie kilku 
arkuszy 

Kliknąć karty 
arkuszy  
z wciśniętym klawi-
szem Ctrl lub Shift 

Ctrl-Shift-PgUp 
Ctrl-Shift-PgDown 

Zaznacz wszystkie 
arkusze 

 

Utworzenie kopii 
arkusza 

Przeciągnąć kartę 
arkusza z wciśniętym 
klawiszem Ctrl 

 

Przenieś lub kopiuj 

Edycja/ 
Przenieś lub kopiuj 
arkusz 

Przeniesienie lub 
skopiowanie arkusza 
do innego skoroszytu 

 

 

Przenieś lub kopiuj 

Edycja/ 
Przenieś lub kopiuj 
arkusz 

Menu Przenieś lub kopiuj arkusz 

Polecenie Przenieś lub kopiuj arkusz pozwala zarówno na przenoszenie arkuszy, jak i tworzenie 
ich kopii (na przykład zapasowych), zarówno w ramach skoroszytu, jak i między skoroszytami. 
MoŜliwe jest takŜe przenoszenie i kopiowanie arkuszy do nowych, pustych skoroszytów. 

 

 

skoroszyt docelowy

zaznacz, 

aby utworzyć kopię

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Uwagi 

1.

 

JeŜeli  karty  arkuszy  są  niewidoczne  naleŜy  włączyć  opcję  Narzędzia/Opcje/Widok/Karty 
arkuszy. 

2.

 

Przy niewidocznych kartach arkuszy moŜna się poruszać pomiędzy nimi za pomocą skrótów 
klawiaturowych. 

3.

 

W  nowych  skoroszytach  liczba  arkuszy  wynosi  zazwyczaj  trzy.  MoŜna  ją  zmienić 
poleceniem Narzędzia/Opcje/Ogólne/Liczba arkuszy w nowym skoroszycie. 

4.

 

Wskazane jest nie uŜywanie spacji (odstępu) w nazwach arkuszy – ułatwia to pisanie formuł 
odwołujących się do innych arkuszy. 

5.

 

Zaprezentowana metoda ukrywania arkuszy nie chroni jeszcze przed dostępem przez osoby 
postronne. Takie zabezpieczenie będzie skuteczne po uŜyciu polecenia Narzędzia/Ochrona/ 
Chroń  skoroszyt/Struktura  i  wprowadzeniu  hasła.  Jeszcze  wyŜszy  poziom  zabezpieczeń 
moŜna wprowadzić w edytorze Visual Basic. 

6.

 

Nie  moŜna  ukryć  wszystkich  arkuszy  –  jeden  powinien  pozostać  widoczny.  MoŜna  nato-
miast ukryć cały skoroszyt. 

7.

 

Nie moŜna usunąć wszystkich arkuszy – jeden musi pozostać. 

Uwagi do wersji Office 2007 

1.

 

W menu podręcznym kart arkuszy dodano polecenia ukrywania i odkrywania arkuszy. 

2.

 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Zmiana nazwy arkusza 

Format/Arkusz/Zmień nazwę 

Narzędzia główne/Komórki/Format/ 
Zmień nazwę arkusza 

Zmiana kolejności arkuszy 

Edycja/Przenieś lub kopiuj arkusz 

Narzędzia główne/Komórki/Format/ 
Przenieś lub kopiuj arkusz 

Usunięcie arkusza 

Edycja/Usuń arkusz 

Narzędzia główne/Komórki/Usuń/ 
Usuń arkusz 

Wstawienie arkusza 

Wstaw/Arkusz 

Narzędzia główne/Komórki/Wstaw/ 
Wstaw arkusz 

Ukrycie/odkrycie arkusza 

Format/Arkusz/Ukryj(Odkryj) 

Narzędzia główne/Komórki/Format/ 
Ukryj i odkryj/Ukryj arkusz(Odkryj 
arkusz) 

Utworzenie kopii arkusza 

Edycja/Przenieś lub kopiuj arkusz 

Narzędzia główne/Komórki/Format/ 
Przenieś lub kopiuj arkusz 

Określenie liczy arkuszy w nowych 
skoroszytach 

Narzędzia/Opcje/Ogólne/Liczba 
arkuszy w nowym skoroszycie 

Przycisk pakietu Office/Opcje 
programu Excel/Popularne/Dołącz 
następującą liczbę arkuszy 

Ochrona struktury arkuszy przed 
zmianami 

Narzędzia/Ochrona/ Chroń 
skoroszyt/Struktura 

Recenzja/Zmiany/Chroń skoroszyt/ 
Struktura 

Pokazywanie kart arkuszy 

Narzędzia/Opcje/Widok/Karty 
arkuszy 

Przycisk pakietu Office/Opcje 
programu Excel/Zaawansowane/ 
Opcje wyświetlania dla tego 
skoroszytu/PokaŜ karty arkuszy 

 

3.

 

Po  ostatniej  karcie  arkusza  występuje  „karta”  pozwalająca  na  dodawanie  nowych  arkuszy  
na końcu skoroszytu. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 02-01. 

Poruszanie się między arkuszami, dodawanie, usuwanie i zmiana nazwy arkuszy 

Czas wykonania: 5 minut. 

Otwórz skoroszyt 02-01. 

1.

 

Zmień połoŜenie pola podziału kart, tak aby widoczne były nazwy wszystkich arkuszy. 

2.

 

Wykorzystując myszkę przejdź do Arkusza2. 

3.

 

Wykorzystując myszkę przejdź do Arkusza3. 

4.

 

Wykorzystując myszkę przejdź do Arkusza1. 

5.

 

Wykorzystując myszkę przejdź do Arkusza8. 

6.

 

Wykorzystując klawiaturę wróć do Arkusza1. 

7.

 

Wykorzystując klawiaturę przejdź do Arkusza8. 

8.

 

Wykorzystując menu lub menu podręczne przemieść Arkusz4 przed Arkusz2. 

9.

 

Wykorzystując myszkę przemieść Arkusz3 przed Arkusz2. 

10.

 

Zaznacz Arkusz2 i Arkusz3 i przenieś je przed Arkusz1. 

Prawidłowa  kolejność:  Arkusz3,  Arkusz2,  Arkusz1,  Arkusz4,  Arkusz5,  Arkusz6,  Arkusz7,  Arkusz8, 
Kopia Arkusza1. 

11.

 

Usuń Arkusz3. 

12.

 

Zaznacz Arkusz4, Arkusz7 i Arkusz8 i usuń je. 

13.

 

Wstaw nowy arkusz przed Arkusz1. 

14.

 

Zmień nazwę wstawionego arkusza na Nowy. 

15.

 

Zmień nazwę arkusza Kopia Arkusza1 na Zapas. 

Prawidłowa kolejność: Arkusz2, Nowy, Arkusz1, Arkusz5, Arkusz6, Zapas. W arkuszach Arkusz1 i Zapas 
powinna znajdować się lista imion. 

16.

 

Usuń arkusze Arkusz1, Nowy, Arkusz6. 

17.

 

Zmień nazwę Arkusza5 na Nowy. 

18.

 

Przesuń arkusz Nowy przed Arkusz2. 

19.

 

Umieść na końcu skoroszytu nowy arkusz i zmień jego nazwę na Ostatni. 

Prawidłowa  kolejność  arkuszy:  Nowy,  Arkusz2,  Zapas,  Ostatni;  w  arkuszu  Zapas  powinna  znajdować  się 
lista imion. 

20.

 

Zmień nazwę arkusza Zapas na Arkusz1. 

21.

 

Ukryj arkusz Nowy. 

22.

 

Ukryj arkusze Arkusz2 i Ostatni. 

23.

 

Ukryj arkusz Arkusz1. 

Operacja powinna się nie udać. 

24.

 

Odkryj wszystkie arkusze. 

25.

 

Ukryj Arkusz1 i Ostatni. 

26.

 

Odkryj arkusz Ostatni. 

27.

 

Zaznacz arkusz Nowy i Arkusz2 i wydaj polecenie wstawiania arkusza. 

Prawidłowa  kolejność  arkuszy:  Nowy,  Arkusz5,  Arkusz6,  Arkusz2,  Ostatni.  Numery  dwóch  wstawionych 
arkuszy mogą być inne.  

28.

 

Odkryj Arkusz1. 

29.

 

Ustaw arkusze w kolejności: Arkusz1, Arkusz2, Nowy, Ostatni, Arkusz5, Arkusz6. 

30.

 

Zmień  połoŜenie  pola  podziału  kart,  tak  aby  widoczne  były  nazwy  dwóch  pierwszych 
arkuszy. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 02-02. 

Tworzenie kopii arkuszy 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 02-02. 

1.

 

Obejrzyj wszystkie arkusze. 

2.

 

Zmień nazwę Arkusza1 na Kobiece. 

3.

 

Zmień nazwę Arkusza2 na Męskie. 

4.

 

Za pomocą menu utwórz na końcu skoroszytu kopię arkusza Kobiece. 

5.

 

Zmień nazwę utworzonej kopii na Kobiece-zapas. 

6.

 

Za pomocą menu utwórz na końcu skoroszytu kopię arkusza Męskie. 

7.

 

Zmień nazwę utworzonej kopii na Męskie-zapas. 

8.

 

Usuń arkusze Kobiece i Męskie. 

9.

 

Za  pomocą  menu  utwórz  na  początku  skoroszytu  kopie  arkuszy  Kobiece-zapas  i  Męskie 
zapas. 

10.

 

Zmień nazwy skopiowanych arkuszy na Kobiece i Męskie. 

11.

 

Usuń arkusz Męskie. 

12.

 

Za pomocą myszki utwórz kopię arkusza Męskie-zapas przed Arkuszem3. 

13.

 

Zmień nazwę utworzonej kopii na Męskie. 

14.

 

Utwórz nowy, pusty skoroszyt (Zeszyt1) 

15.

 

Przenieś na początek utworzonego skoroszytu arkusz Kobiece. 

16.

 

W Zeszycie1 za pomocą myszki utwórz na końcu skoroszytu kopię arkusza Kobiece. 

17.

 

Z pierwotnego skoroszytu skopiuj do Zeszytu1 arkusz Męskie – za arkuszem Kobiece. 

18.

 

Z pierwotnego skoroszytu skopiuj do nowego skoroszytu arkusze Kobiece-zapas i Męskie 
zapas. 

Prawidłowy  układ  arkuszy:  skoroszyt  02-02  –  Męskie,  Arkusz3,  Kobiece-zapas,  Męskie  zapas;  skoroszyt 
Zeszyt1 – Kobiece, Męskie, Arkusz1, Arkusz2, Arkusz3, Kobiece (2); skoroszyt Zeszyt2 – Kobiece-zapas, 
Męskie-zapas. 

03. Poruszanie się po arkuszu 

Zmiana połoŜenia aktywnej komórki 

Myszką  –  klikając  w  odpowiednią  komórkę  z  ewentualnym  wykorzystaniem  pasków  prze-
wijania. 

1.

 

Klawiaturą  –  z  wykorzystaniem  klawiszy  i  ich  kombinacji  (inne  skróty  klawiaturowe 
moŜna znaleźć w pomocy programu): 

a)

 

↑↓←→

 – przesunięcie o jeden wiersz lub kolumnę, 

b)

 

PageUp, PageDown, Alt-PageUp, Alt-PageDown – przesunięcie o jeden ekran, 

c)

 

Home – przesunięcie do początku wiersza, 

d)

 

Ctrl-Home – przesunięcie do początku arkusza, 

e)

 

Ctrl-End – przesunięcie do ostatniej komórki, 

f)

 

Ctrl-↑, Ctrl-↓, Ctrl-←, Ctrl-→ – przesunięcie do krawędzi danych. 

2.

 

Wpisując adres komórki w polu nazwy. 

3.

 

Z menu poleceniem Edycja/Przejdź do – wpisując lub wybierając odpowiedni adres (skróty 
klawiaturowe F5 i Ctrl-G). 

Przewijanie arkusza bez zmiany połoŜenia aktywnej komórki 

1.

 

Myszką – za pomocą pasków przewijania. W pionie – za pomocą kółka (jeŜeli myszka je 
posiada). 

2.

 

Klawiaturą – włączając ScrollLock i wykorzystując klawisze 

a)

 

↑↓←→

 – o jeden wiersz lub kolumnę, 

b)

 

PageUp, PageDown, Alt-PageUp, Alt-PageDown – o jeden ekran, 

c)

 

Ctrl-Backspace – do aktywnej komórki. 

Pełny adres komórki 

W  polu  nazwy  wyświetlany  jest  adres  komórki  zazwyczaj  w  postaci  oznaczenia  złoŜonego  
z  litery  lub  liter  oznaczających  kolumnę  i  liczby  oznaczającej  numer  wiersza.  Przy  przecho-
dzeniu z wykorzystaniem pola nazwy do komórek innego arkusza lub innego skoroszytu naleŜy 
podać  bardziej  rozwiniętą  postać  adresu  komórki.  Pełny  adres  komórki  składa  się  z  nazwy 
skoroszytu  w  nawiasach  kwadratowych,  nazwy  arkusza  w  skoroszycie,  wykrzyknika  i  adresu 
komórki w arkuszu: 

[Nazwa skoroszytu]Arkusz!Komórka 

Przykłady: 

1.

 

A3 – komórka A3 w bieŜącym arkuszu, 

2.

 

Adresy!A3 – komórka A3 w arkuszu Adresy w bieŜącym skoroszycie, 

3.

 

[Jan.xls]Adresy!A3 – komórka A3 w arkuszu Adresy w skoroszycie Jan.xls. 

Jeśli nazwa arkusza zawiera spacje naleŜy pisać ją w pojedynczych cudzysłowach, na przykład: 

4.

 

[Jan.xls]'Kopia zapasowa'!A3 – komórka A3 w arkuszu Kopia zapasowa w skoroszycie 
Jan.xls. 

Uwagi 

1.

 

Polecenie  Edycja/Przejdź  do  moŜna  wykorzystać  do  poruszania  się  między  arkuszami 
wprowadzając rozwiniętą nazwę komórki.  

2.

 

Istnieje inny styl adresowania: W1K1. W tym stylu zamiast literowego oznaczenia kolumny 
podaje  się  jej  numer;  na  przykład  komórka  B7  będzie  miała  adres  W7K2.  Styl  ten  moŜna 
włączyć/wyłączyć poleceniem Narzędzia/Opcje/Ogólne/Styl odwołania W1K1. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

3.

 

NieuŜywanie  spacji  (odstępu)  w  nazwach  arkuszy  ułatwia  odwoływanie  się  do  komórek  
w innych arkuszach. 

Uwagi do wersji 2007 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Przeniesienie aktywnej komórki 

Edycja/Przejdź do 

Narzędzia główne/Edycja/Znajdź  
i zaznacz/Przejdź do 

Zmiana stylu odwołań 

Narzędzia/Opcje/ Ogólne/Styl 
odwołania W1K1 

Przycisk pakietu Office/Ustawienia 
programu Excel/Formuły/Styl 
odwołania W1K1 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 03-01. 

Zmiana połoŜenia aktywnej komórki: myszka, skróty klawiaturowe, pole nazwy 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 03-01. 

1.

 

Za pomocą myszki, wykorzystując w miarę potrzeby paski przewijania, przejdź do: 

a)

 

komórki C8,  

b)

 

komórki W124,  

c)

 

komórki BA2560,  

d)

 

komórki A1. 

2.

 

Za pomocą klawiszy kursora przejdź kolejno do tych samych komórek, co w punkcie 1. 

3.

 

Za pomocą pola nazwy przejdź kolejno do tych samych komórek, co w punkcie 1. 

4.

 

Za pomocą menu przejdź kolejno do tych samych komórek, co w punkcie 1. 

5.

 

Przejdź do komórki M100. 

6.

 

Za pomocą odpowiedniego skrótu klawiaturowego przejdź do komórki A1. 

7.

 

Za pomocą odpowiednich skrótów klawiaturowych przejdź do: 

a)

 

ostatniej kolumny arkusza, 

b)

 

ostatniego wiersza arkusza, 

c)

 

pierwszej kolumny arkusza, 

d)

 

pierwszego wiersza arkusza. 

8.

 

Przejdź do Arkusza2. 

9.

 

Zmień powiększenie na 30%. 

10.

 

Za pomocą odpowiedniego skrótu klawiaturowego przejdź do komórki A1. 

11.

 

Za pomocą odpowiednich skrótów klawiaturowych przejdź do: 

a)

 

ostatniej kolumny obszaru danych, 

b)

 

ostatniego wiersza obszaru danych, 

c)

 

pierwszej kolumny obszaru danych, 

d)

 

pierwszego wiersza obszaru danych, 

e)

 

ostatniej kolumny obszaru danych, 

f)

 

pierwszej kolumny drugiego obszaru danych,  

g)

 

ostatniej kolumny drugiego obszaru danych,  

h)

 

ostatniej kolumny arkusza, 

i)

 

komórki A1, 

j)

 

ostatniego wiersza obszaru danych, 

k)

 

pierwszego wiersza trzeciego obszaru danych, 

l)

 

ostatniego wiersza trzeciego obszaru danych, 

m)

 

ostatniej kolumny trzeciego obszaru danych, 

n)

 

pierwszej kolumny czwartego obszaru danych. 

o)

 

komórki A1, 

p)

 

ostatniej wypełnionej komórki arkusza. 

q)

 

komórki A1. 

12.

 

Zmień powiększenie na 100%. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 03-02. 

Przewijanie arkusza bez zmiany połoŜenia aktywnej komórki;  

przechodzenie do komórek w innych arkuszach; styl odwołania W1K1 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 03-02. 

1.

 

Za  pomocą  pasków  przewijania  przewiń  ekran  tak,  aby  ostatnią  widoczną  kolumną  była 
kolumna AA a ostatnim widocznym wierszem – wiersz 100. 

2.

 

Przejdź do komórki AA100. 

3.

 

Przełącz klawiaturę do trybu przewijania. 

4.

 

Za pomocą klawiatury przewiń ekran tak, aby widoczna była komórka A1. 

5.

 

Za pomocą klawiatury przejdź do komórki A1. 

6.

 

Przewiń ekran tak, aby widoczna była kolumna CB i wiersz 1000. 

7.

 

Przejdź do komórki CB1000. 

8.

 

Wyłącz tryb przewijania. 

9.

 

Za pomocą menu lub pola nazwy przejdź do:  

a)

 

komórki A1 Arkusza3, 

b)

 

komórki C2 Arkusza2, 

c)

 

komórki C2 arkusza Kopia zapasowa, 

d)

 

komórki A1 Arkusza1. 

10.

 

Włącz styl odwołań W1K1. 

11.

 

Za pomocą pola nazwy przejdź do komórki  

a)

 

w 45 wierszu i 20 kolumnie. 

b)

 

w 256 wierszu i 256 kolumnie 

c)

 

w 65536 wierszu i 256 kolumnie. 

12.

 

Za pomocą menu przejdź do komórki w 2 wierszu i 2 kolumnie. 

13.

 

Wyłącz styl odwołań W1K1. 

14.

 

Za pomocą menu przejdź do komórki T45. 

 

 

 

04. Okno Excela i jego organizacja (II) 

Blokowanie okien 

Przy  większych  arkuszach zawierających nagłówki kolumn i boczki wierszy  celowe jest takie 
zablokowanie okien, aby oba te elementy były stale widoczne w górnej i lewej  części ekranu,  
a „poruszała się” reszta arkusza.  

 

 

W przykładzie na rysunku powyŜej zablokowana została kolumna A i wiersze od 1 do 3. 
Aby wprowadzić blokowanie okien naleŜy: 

a)

 

ustawić aktywną komórkę poniŜej i na prawo od  blokowanych kolumn i  wierszy  (w przy-
kładzie na rysunku powyŜej – w komórce B4); 

b)

 

wydać polecenie Okno/Zablokuj okienka. 

Odblokowanie okien następuje po wydaniu polecenia Okno/Odblokuj okienka. 

Podział okna 

W  celu  równoczesnego  oglądania  odległych  od  siebie  części  arkusza  okno  Excela  moŜna 
podzielić w pionie, w poziomie lub w obu tych kierunkach.  

 

 

Podział  taki  stosuje  się  wtedy,  gdy  uŜytkownik  chce  obserwować,  jak  zmiany  wprowadzane  
w  jednej  części  arkusza,  skutkują  w  innych,  odległych  jego  częściach.  W  przykładzie  

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

na  rysunku  wprowadzono  poziomy  podział  okna,  aby  moŜna  obserwować  zmiany  w  wierszu 
OGÓŁEM. Pionowy podział okna został wprowadzony, aby widoczna była kolumna Wiek. 
Aby wprowadzić podział okien naleŜy: 

a)

 

ustawić aktywną komórkę poniŜej i na prawo od miejsca podziału okna; 

b)

 

wydać polecenie: Okno/Podziel. 

Likwidacja podziału następuje po wydaniu polecenia Okno/Usuń podział. 
Podział  moŜna  teŜ  wygodnie  wprowadzać  i  modyfikować  myszką,  przesuwając  odpowiednie 
pola podziału. 

Edycja skoroszytu w kilku oknach 

Jeden  skoroszyt  moŜna  teŜ  oglądać  w  kilku  oknach.  Stosuje  się  to  na  przykład  do  jedno-
czesnego  oglądania  róŜnych  arkuszy  tego  samego  skoroszytu  –  na  rysunku  w  górnym  oknie 
widoczny jest Arkusz2, w dolnym zaś – Arkusz1. W kaŜdym z okien moŜna teŜ wprowadzić 
inne  powiększenie  i  inaczej  ustalić  parametry  polecenia  Narzędzia/Opcje/Widok/  Opcje  okna 
(czyli na przykład powiększenie, wyświetlanie kart arkuszy, linii siatki itp.). 

 

 

Nowe  okno  otwiera  się  poleceniem  Okno/Nowe  okno.  Otwarte  okna  rozmieszcza  się  albo 
myszką, albo poleceniem Okno/Rozmieść.  

Uwagi 

1.

 

Nie moŜna jednocześnie wprowadzić podziału okna i zablokować okienek. 

2.

 

Przy zapisywaniu skoroszytu zapisywany jest takŜe układ okien. 

Uwagi do wersji 2007 

1.

 

MoŜliwe  jest  zablokowanie  pierwszego  wiersza  lub  pierwszej  kolumny  niezaleŜnie  
od  połoŜenia  aktywnej  komórki  –  polecenie  Widok/Okno/Zablokuj  okienka/Zablokuj 
pierwszy wiersz (Zablokuj pierwszą kolumnę). 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

2.

 

Odpowiedniki poleceń. 

 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Zablokowanie okien 

Okno/Zablokuj okienka 

Widok/Okno/Zablokuj okienka/ 
Zablokuj okienka 

Odblokowanie okien 

Okno/Odblokuj okienka 

Widok/Okno/Zablokuj okienka/ 
Odblokuj okienka 

Podział okna 

Okno/Podziel 

Widok/Okno/Podziel 

Usunięcie podziału okna 

Okno/Usuń podział 

Widok/Okno/Podziel 

Otwarcie nowego okna 

Okno/Nowe okno 

Widok/Okno/Nowe okno 

Rozmieszczanie okien 

Okno/Rozmieść 

Widok/Okno/Rozmieść wszystko 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 04-01.  

Blokowanie okien 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 04-01. 

1.

 

Zablokuj okienka tak, aby zawsze widoczne były tytuł tabeli i nagłówki kolumn oraz liczba 
porządkowa i nazwy województw. 

2.

 

Zablokuj okienka tak, aby zawsze widoczne były tytuł tabeli i nagłówki kolumn oraz liczba 
porządkowa, nazwy województw i liczba ludności ogółem. 

3.

 

Zablokuj okienka tak, aby zawsze widoczne były tytuł tabeli i nagłówki kolumn oraz liczba 
porządkowa, nazwy województw, liczba ludności ogółem oraz liczba ludności deklarującej 
narodowość polską. 

4.

 

Zablokuj  okienka  tak,  aby  zawsze  widoczne  były  nagłówki  kolumn,  ale  bez  tytułu  tabeli, 
oraz liczba porządkowa i nazwy województw. 

5.

 

Zablokuj  okienka  tak,  aby  zawsze  widoczne  były  nagłówki  kolumn,  ale  bez  tytułu  tabeli, 
oraz nazwy województw, ale bez liczby porządkowej. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 04-02.  

Podział okna. Jeden skoroszyt w kilku oknach 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 04-02. 

1.

 

Ustaw się w komórce I10. 

2.

 

Wprowadź podział okna. 

3.

 

Przeskocz do prawego górnego obszaru okna i przejdź w nim do komórki A1. 

4.

 

Pozostając w tym obszarze okna przejdź do pierwszej kolumny drugiego bloku danych. 

5.

 

Przewiń  zawartość  tego  obszaru  okna  tak,  aby  pierwsza  kolumna  drugiego  bloku  danych 
przylegała do jego lewej krawędzi. 

6.

 

Przeskocz do lewego dolnego obszaru okna i przejdź w nim do komórki A1. 

7.

 

Pozostając w tym obszarze okna przejdź do pierwszego wiersza trzeciego bloku danych. 

8.

 

Przewiń  zawartość  tego  obszaru  okna  tak,  aby  pierwszy  wiersz  trzeciego  bloku  danych 
przylegał do jego górnej krawędzi. 

9.

 

Przesuń pionowy podział okna tak, aby lewy górny obszar okna kończył się kolumną F. 

10.

 

Przesuń poziomy podział okna tak, aby lewy górny obszar okna kończył się wierszem 6. 

11.

 

Zlikwiduj pionowy podział okna 

12.

 

Zlikwiduj poziomy podział okna 

13.

 

Przejdź do Arkusza2. 

14.

 

Wprowadź poziomy podział okna tak,  aby w dolnej części widoczna była statystyka klasy 
(wiersze od 51 do 57) a w górnej – oceny poszczególnych uczniów. 

15.

 

Wprowadź  pionowy  podział  okna  tak,  aby  w  prawej  części  widoczna  była  średnia  ucznia 
(kolumna Q), a w lewej – jego oceny. 

16.

 

Zmień powiększenie na 150%. 

17.

 

Zmień powiększenie na 100% 

18.

 

Usuń oba podziały okna. 

19.

 

Utwórz nowe okno skoroszytu i rozmieść okna sąsiadująco w poziomie. 

20.

 

W górnym oknie wybierz Arkusz1. 

21.

 

Zmień powiększenie na 50% 

22.

 

W dolnym oknie wybierz Arkusz3. 

23.

 

W obu oknach wybierz Arkusz2, w górnym ustal powiększenie na 75%. 

24.

 

W górnym oknie przejdź do komórki D2 i wprowadź blokowanie okien.  

25.

 

Dolne okno podziel pionowo i poziomo tak, aby widoczne były średnie uczniów (kolumna Q) 
i statystyka klasy (wiersze od 51 do 57). 

26.

 

W górnym oknie zmień powiększenie na 80% 

27.

 

W dolnym oknie zlikwiduj podziały pionowy i poziomy. 

28.

 

Zmniejsz  rozmiar  dolnego  okna  tak,  aby  widoczna  była  tylko  statystyka  klasy  i  powiększ 
rozmiar górnego okna. 

29.

 

Spróbuj wprowadzić nowe oceny w górnym oknie i obserwuj zmiany w dolnym oknie. 

30.

 

Utwórz nowe okno skoroszytu, wybierz w nim Arkusz3 i rozmieść okna tak, aby w lewej 
górnej  części  ekranu  widoczne  były  oceny  uczniów,  w  prawej  górnej  –  daty  i  miejsca  ich 
urodzenia, a w dolnej – statystyka klasy. 

 

 

05. Zaznaczanie fragmentów arkusza 

Zaznaczanie fragmentów arkusza myszką 

1.

 

Prostokątny  obszar  –  przeciągając  po  obszarze  arkusza  z  wciśniętym  lewym  przyciskiem 
myszki;  

a)

 

przed wciśnięciem lewego przycisku powinien być widoczny duŜy biały krzyŜ, 

b)

 

do momentu zwolnienia przycisku zaznaczony obszar moŜna zmieniać. 

2.

 

Całe kolumny lub wiersze: 

a)

 

klikając na nagłówku kolumny lub wiersza, 

b)

 

przeciągając po nagłówkach kolumn lub wierszy z wciśniętym lewym przyciskiem. 

3.

 

Cały arkusz – klikając w przycisk Zaznacz wszystko w naroŜniku między nagłówkami kolumn 
a nagłówkami wierszy. 

Zaznaczanie fragmentów arkusza klawiaturą 

1.

 

Prostokątny  obszar  –  z  wciśniętym  klawiszem  Shift,  wykorzystując  klawisze  i  ich  kombi-
nacje słuŜące do poruszania się po arkuszu, na przykład: 

a)

 

Shift-↑, Shift-↓, Shift-←, Shift-→ – sąsiednia komórka, 

b)

 

Shift-PageUp,  Shift-PageDown,  Shift-Alt-PageUp,  Shift-Alt-PageDown  –  od  aktywnej 
komórki jeden ekran w pionie lub w poziomie, 

c)

 

Shift-Home – od aktywnej komórki do początku wiersza, 

d)

 

Ctrl-Shift-Home – od aktywnej komórki do początku arkusza, 

e)

 

Ctrl-Shift-End – od aktywnej komórki do ostatniej komórki, 

f)

 

Ctrl-Shift-↑, Ctrl-Shift-↓, Ctrl-Shift-←, Ctrl-Shift-→ – od aktywnej komórki do krawę-
dzi danych. 

2.

 

Cały  prostokątny  obszar  danych,  w  którym  znajduje  się  aktywna  komórka  –  skrótem 
klawiaturowym Ctrl-Shift-8 lub Ctrl-A. 

3.

 

Całe  kolumny  lub  wiersze,  w  których  znajduje  się  aktywna  komórka  –  skrótami  klawiatu-
rowymi  Ctrl-Spacja  i  Shift-Spacja;  po  zaznaczeniu  kolumny/wiersza  moŜna  obszar  po-
większać  trzymając  klawisz  Shift  i  wykorzystując  klawisze  słuŜące  do  poruszania  się  
po arkuszu. 

4.

 

Cały  arkusz  –  skrótem  klawiaturowym  Ctrl-A.  JeŜeli  aktywna  komórka  znajduje  się  
w obszarze danych to pierwsze naciśnięcie tej kombinacji zaznaczy obszar danych a drugie 
– cały arkusz. 

Zaznaczanie nieprzylegających do siebie komórek arkusza (wybór wielokrotny) 

Zamiast wykonywać tą samą operację kilkakrotnie na róŜnych nieprzylegających do siebie frag-
mentach arkusza wygodniej będzie najpierw zaznaczyć te nieprzylegające obszary a następnie 
wykonać  Ŝądaną  operację  –  jeden  raz.  Aby  zaznaczyć  nieprzylegające  do  siebie  komórki 
arkusza wykorzystujemy: 

a)

 

klawiaturę i myszkę: trzymając cały czas wciśnięty klawisz Ctrl zaznaczamy myszką odpo-
wiednie obszary, kolumny lub wiersze, 

b)

 

tylko klawiaturę: po zaznaczeniu pierwszego obszaru wciskamy Shift-F8, przesuwamy kursor 
i zaznaczamy kolejny obszar. 

Zaznaczanie fragmentów arkusza z wykorzystaniem pola nazwy 

1.

 

Prostokątny obszar lub kilka obszarów – wpisując adres bloku/bloków, na przykład: 

a)

 

A1:B3 – prostokątny obszar rozpoczynający się w komórce A1 i kończący w komórce B3, 

b)

 

A1;B3 – dwie komórki: A1 i B3, 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

c)

 

A1:B3;D1:E3 – dwa prostokątne obszary, 

d)

 

A1:B3;D1:E3;G10 – dwa prostokątne obszary i pojedyncza komórka. 

2.

 

Całe kolumny lub wiersze wpisując adres kolumn/wierszy, na przykład: 

a)

 

B:B – zaznaczenie kolumny B, 

b)

 

B:D – zaznaczenie kolumn od B do D, 

c)

 

7:10 – zaznaczenie wierszy od 7 do 10, 

d)

 

B:B;D:D – zaznaczenie kolumn B i D. 

Zaznaczanie fragmentów arkusza poleceniem Przejdź do 

Wpisując lub wybierając odpowiedni blok podobnie jak przy wykorzystaniu pola nazwy (skróty 
klawiaturowe F5 i Ctrl-G). 

Zaznaczanie komórek z określoną zawartością 

Za  pomocą  polecenia  Edycja/Przejdź  do/Specjalnie,  moŜna  zaznaczyć  komórki  o  określonej 
zawartości. 

 

 

W powyŜszym przykładzie wybrano zaznaczenie tylko komórek zawierających stałe tekstowe. 
Polecenie to moŜe działać niejako dwustopniowo. Najpierw zaznaczamy jakiś obszar (np. pro-
stokąt), a następnie omawianym poleceniem zaznaczamy tylko określone komórki z tego obszaru. 

Wykorzystanie trybu zaznaczania 

Tryb zaznaczania słuŜy do zaznaczania z wykorzystaniem wyłącznie klawiatury. Włącza się go 
klawiszem F8. Na pasku stanu pojawia się informacja EXT o jego włączeniu. W dalszym ciągu 
zaznaczania wykorzystuje się klawisze słuŜące do poruszania się po arkuszu, ale juŜ bez trzy-
mania klawisza Shift. 
Naciśnięcie kombinacji Shift-F8 powoduje przerwanie zaznaczania, moŜliwość przesunięcia się 
do innego obszaru i ponowne włączenie trybu zaznaczania klawiszem F8. W ten sposób, wyko-
rzystując wyłącznie klawiaturę, moŜna zaznaczać nieprzylegające obszary. 

Uwagi 

1.

 

Wykorzystanie do zaznaczania klawiatury znakomicie przyspiesza pracę w arkuszu. 

2.

 

JeŜeli  w  trakcie  zaznaczania  obszarów  w  arkuszu  zaznaczonych  jest  kilka  arkuszy  to  
we  wszystkich  z  nich  zostanie  zaznaczony  taki  sam  obszar.  Kolejna  operacja  wykonana  
na zaznaczonym bloku komórek zostanie zrealizowana we wszystkich arkuszach. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Uwagi do wersji 2007 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Zaznaczenie komórek przez 
wpisanie adresów 
 

Edycja/Przejdź do 

Narzędzia główne/Edycja/Znajdź  
i zaznacz/Przejdź do 

Zaznaczenie komórek z określoną 
zawartością 

Edycja/Przenieś lub kopiuj arkusz 

Narzędzia główne/Edycja/Znajdź  
i zaznacz/Przejdź do – specjalnie 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 05-01.  

Zaznaczanie fragmentów arkusza róŜnymi metodami 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 05-01. 

1.

 

Za pomocą myszki zaznacz (kaŜdorazowo po wykonaniu likwiduj zaznaczenie):  

a)

 

obszar A1:D10, 

b)

 

obszar H3:K31, 

c)

 

obszar L11:BA4450. 

2.

 

Za pomocą klawiatury zaznacz te same obszary, co w punkcie 1. 

3.

 

Za pomocą pola nazwy zaznacz te same obszary, co w punkcie 1. 

4.

 

Za pomocą myszki zaznacz (kaŜdorazowo po wykonaniu likwiduj zaznaczenie): 

a)

 

całą kolumnę C, 

b)

 

kolumny od E do I, 

c)

 

wiersz 7, 

d)

 

wiersze od 20 do 45. 

5.

 

Za pomocą odpowiednich skrótów klawiaturowych zaznacz te same obszary, co w poleceniu 4. 

6.

 

Wykorzystując  jednocześnie  klawiaturę  i  myszkę  zaznacz  wiersze  o  nieparzystych  nume-
rach od 1 do 9. 

7.

 

Nie usuwając poprzedniego zaznaczenia, zaznacz dodatkowo kolumny A, C, E, G. 

8.

 

Nie usuwając poprzedniego zaznaczenia, zaznacz dodatkowo komórki B2, D10, I20. 

9.

 

Zlikwiduj zaznaczenie. 

10.

 

Zaznacz cały arkusz 

a)

 

myszką, 

b)

 

klawiaturą. 

11.

 

Przejdź do Arkusza2. 

12.

 

Zaznacz myszką wszystkie nazwiska. 

13.

 

Zlikwiduj zaznaczenie i zaznacz nazwiska odpowiednim skrótem klawiaturowym. 

14.

 

Zaznacz myszką wszystkie nazwy przedmiotów. 

15.

 

Zlikwiduj zaznaczenie i zaznacz nazwy przedmiotów odpowiednim skrótem klawiaturowym. 

16.

 

Zlikwiduj zaznaczenie i zaznacz wszystkie imiona, nazwiska i oceny z WF. 

17.

 

Zlikwiduj  zaznaczenie  i  zaznacz  wszystkie  imiona,  nazwiska  oraz  oceny  z  matematyki, 
fizyki i chemii. 

18.

 

Zlikwiduj  zaznaczenie  i  zaznacz  wiersze  odnoszące  się  do  uczniów  o  nazwisku  Abacka  
lub Abacki. 

19.

 

Zlikwiduj zaznaczenie i zaznacz myszką cały obszar statystyki klasy (dolna część arkusza). 

20.

 

Zlikwiduj zaznaczenie i zaznacz klawiaturą cały obszar statystyki klasy. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 05-02.  

Wykorzystanie trybu zaznaczania 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 05-02. 

1.

 

Wykorzystując tryb zaznaczania zaznacz wszystkie nazwiska. 

2.

 

Zlikwiduj zaznaczenie i wykorzystując tryb zaznaczania zaznacz wszystkie imiona i nazwiska. 

3.

 

Zlikwiduj zaznaczenie i wykorzystując tryb zaznaczania zaznacz wszystkie nazwiska i oceny 
z matematyki. 

4.

 

Zlikwiduj  zaznaczenie  i  wykorzystując  tryb  zaznaczania  zaznacz  wszystkie  imiona,  nazwiska 
oraz oceny z matematyki, fizyki i chemii. 

5.

 

Zlikwiduj  zaznaczenie  i  wykorzystując  tryb  zaznaczania  zaznacz  wszystkie  imiona,  nazwiska  
i średnie. 

6.

 

Przejdź do Arkusza2. 

7.

 

Zaznacz obszar od B2 do E10. 

8.

 

Rozszerz zaznaczenie na Arkusz4 i sprawdź czy w obu tych arkuszach zaznaczony jest obszar 
od B2 do E10. 

9.

 

Przejdź do Arkusza3 i zaznacz w nim jednocześnie kolumnę C i E, wiersze 2 i 10 oraz obszar 
od F12 do G20. 

10.

 

Rozszerz  zaznaczenie  na  Arkusz4  i  sprawdź,  jakie  obszary  są  zaznaczone  w  Arkuszu2, 
Arkuszu3 i Arkuszu4. 

06. Wprowadzanie i edycja danych (I) 

Typy danych 

1.

 

Liczby; do liczb zaliczane są takŜe prawidłowo wpisane daty i godziny.  

a)

 

Przy wprowadzaniu część dziesiętną liczby oddziela się zazwyczaj (w Polsce) przecin-
kiem. Jest to określone w ustawieniach regionalnych systemu Windows. 

b)

 

Liczby mogą być wyświetlane na rozmaite sposoby  – określa to sposób formatowania 
liczby. Na przykład 33311,625 moŜe być wyświetlane np. jako 33311,63, 33312, 33311 5/8 
3331162%, 14 marca 1991, 15:00 czy 3:00 PM. 

c)

 

Arkusze  kalkulacyjne  zapamiętują  daty  jako  kolejne  liczby  całkowite;  Liczba  1  odpo-
wiada (zwykle) dacie 1 stycznia 1900 roku, liczba 2 – dacie 2 stycznia 1900 roku itd. 
Ten  sposób  zapamiętywania  dat  pozwala  na  łatwe  obliczenia  na  przykład  liczby  dni 
pomiędzy  dwoma  datami  (odejmowanie  dat).  W  innym  systemie  liczba  1  odpowiada 
dacie 2 lutego 1904.  

d)

 

Arkusz prawidłowo rozpoznaje daty wprowadzane w postaci określonej w ustawieniach 
regionalnych systemu Windows. Dla Polski jest to układ rok-miesiąc-dzień. 

e)

 

Godziny są zapamiętywane jako część ułamkowa liczby, ułamek doby, na przykład 0,25 
to  1/4  doby  czyli  6:00,  0,5  –  12:00  0,875  –  21:00.  Arkusz  prawidłowo  rozpoznaje 
godziny  wprowadzane  w  postaci  określonej  w  ustawieniach  regionalnych  systemu 
Windows.  Dla  Polski  jest  to  układ  godzina:minuty:sekundy  (te  ostatnie  są  nieobo-
wiązkowe). 

2.

 

Teksty.  

a)

 

JeŜeli wprowadzana wielkość ma być tekstem a arkusz interpretuje ją jako liczbę, datę 
czy godzinę – naleŜy taką wielkość poprzedzić apostrofem. 

b)

 

JeŜeli  chcemy  wymusić  podział  tekstu  w  komórce  na  wiersze  naciskamy  po  kaŜdym 
wierszu kombinację klawiszy Alt-Enter. 

3.

 

Wartości logiczne: PRAWDA i FAŁSZ. 

Wprowadzanie danych 

Aby  wprowadzić  dane  do  komórki  naleŜy  ustawić  się  w  tej  komórce  (uczynić  tę  komórkę 
aktywną) i wpisać dane. Po wpisaniu zatwierdzamy je klawiszem Enter (co powoduje przejście 
do  kolejnego  wiersza),  Tab  (co  powoduje  przejście  do  następnej  komórki)  lub  w  inny  sposób 
przemieszczamy się do innej komórki arkusza. Naciśnięcie podczas wprowadzania danych kla-
wisza Esc powoduje cofnięcie wprowadzonych zmian. 

Jednoczesne wprowadzanie tych samych danych do wielu komórek arkusza 

Aby wprowadzić tą samą wielkość jednocześnie do większej liczby komórek naleŜy te komórki 
zaznaczyć, wprowadzić Ŝądaną wielkość i zatwierdzić kombinacją klawiszy Ctrl-Enter. 

Edycja (poprawianie) danych 

1.

 

Na pasku formuły – po jednokrotnym kliknięciu. 

2.

 

W komórce: 

a)

 

po dwukrotnym kliknięciu, 

b)

 

po włączeniu trybu edycji klawiszem F2. 

Zmiany zatwierdzamy tak samo jak przy wprowadzaniu danych. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Cofanie i przywracanie zmian 

1.

 

Myszką – z wykorzystaniem przycisków Cofnij i Ponów na pasku narzędzi Standardowy. 

2.

 

Klawiaturą – kombinacjami klawiszy Ctrl-Z (cofnij) i Ctrl-Y (ponów). 

3.

 

Z menu – poleceniami Edycja/Cofnij i Edycja/Ponów. 

4.

 

Niektórych operacji nie moŜna cofnąć – na przykład usunięcia arkusza. 

5.

 

Niektóre czynności, na przykład zapisanie skoroszytu, powodują „zapomnienie” dokonanych 
zmian i w rezultacie polecenie Cofnij staje się niedostępne. 

Usuwanie danych 

1.

 

Klawiaturą – klawiszem Delete. 

2.

 

Z menu – poleceniem Edycja/Wyczyść/Zawartość. 

3.

 

Z menu podręcznego – poleceniem Wyczyść zawartość. 

Przed usunięciem danych moŜna zaznaczyć blok komórek. 

Uwagi 

JeŜeli  zaznaczonych  jest  kilka  arkuszy  to  wszystkie  z  wymienionych  wyŜej  operacji  dotyczą 
wszystkich tych arkuszy. 

Uwagi do wersji 2007 

1.

 

Przyciski Cofnij i Ponów znajdują się na pasku Szybki dostęp. 

2.

 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Cofnięcie zmian 

Edycja/Cofnij 

brak 

Odblokowanie okien 

Edycja/Ponów 

brak 

Usuwanie danych 

Edycja/Wyczyść/Zawartość 

Narzędzia główne/Edycja/Wyczyść/ 
Wyczyść zawartość 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 06-01.  

Wprowadzanie i edycja danych róŜnego typu 

Czas wykonania: 7 minut 

Uruchom program Excel i pustym skoroszycie wykonaj następujące polecenia. 

1.

 

Wpisz  do  komórek  A1,  A2,  A3  i  następnych  kolejno  liczby:  1,  1,41,  1,417,  -1,417, 
1,417528, 123000000.  

2.

 

Do komórki A7 wpisz liczbę 123000000000. 

3.

 

Wpisz do komórek B1, B2, B3 i następnych kolejno liczby 32, 32,23, 32,230, 32,2305, 032, 
-032,230. 

4.

 

Wpisz do komórki B7 liczbę 032,230 poprzedzając ją apostrofem.  

5.

 

Wpisz do komórek C1, C2, C3 i następnych kolejno teksty: Ala, Tomek, Genowefa Woźniak, 
Piotr Kowalski, Piotr Nowak. 

6.

 

Wpisz do komórek D1 i D2 kolejno teksty: prawda, fałsz. Do komórki D3 wpisz tekst prawda 
poprzedzając go apostrofem. 

7.

 

Wpisz do komórek E1, E2, E3 i następnych kolejno daty i godziny: 2006-10-11, 06-10-11, 
11 październik 2006, październik 2006, 16:35; 16:35:10, 2006-10-11 16:35. 

Porównaj wygląd Twojego arkusza z wydrukiem. 

 

 

8.

 

W komórce A4 usuń minus przed liczbą. 

9.

 

W komórce A6 usuń trzy zera z liczby. 

10.

 

W komórce B4 usuń dwie ostatnie liczby z części dziesiętnej. 

11.

 

W komórce C5 zmień imię na Jan. 

12.

 

W  komórce  C3  usuń  spację  pomiędzy  imieniem  i  nazwiskiem  i  wprowadź  tam  koniec 
wiersza. 

13.

 

W  komórce  C4  usuń  spację  pomiędzy  imieniem  i  nazwiskiem  i  wprowadź  tam  koniec 
wiersza. 

14.

 

W komórce E1 zmień miesiąc na listopad. 

15.

 

W komórce E7 zmień godzinę na 15:35. 

16.

 

Cofnij osiem ostatnich zmian. 

17.

 

Przywróć osiem ostatnich zmian. 

18.

 

Cofnij wszystkie wprowadzone zmiany. 

19.

 

Przywróć wszystkie wprowadzone zmiany. 

20.

 

Usuń zawartość komórki A1. 

21.

 

Usuń zawartość komórek od C1 do C5. 

22.

 

Usuń zawartość komórek B1, B3, B5, B7, E2, E4, E6. 

23.

 

Cofnij trzy ostatnie zmiany. 

24.

 

Usuń zawartość komórek od A1 do B3 i od D2 do E7. 

25.

 

Cofnij ostatnią zmianę. 

 

 

07. Wprowadzanie i edycja danych (II) 

Wypełnianie komórek seriami danych 

1.

 

Za pomocą menu: 

a)

 

do komórki początkowej wpisać wartość początkową, 

b)

 

wydać polecenie Edycja/Wypełnij/Serie danych, 

c)

 

wypełnić formularz. 

 

 

W  przykładzie  powyŜej  wypełniana  będzie  kolumna  wartościami  zwiększającymi  się  
o 10 aŜ do 100 000. (U w a g a : określenie Wzrost oznacza szereg geometryczny.) 

2.

 

Za pomocą myszki: 

a)

 

wypełnić co najmniej dwie początkowe komórki,  

b)

 

zaznaczyć wypełnione komórki i myszką przeciągnąć uchwyt (mały czarny kwadrat na 
dolnym naroŜniku zaznaczonego obszaru).  

Zaznaczony obszar powinien zostać wypełniony na podstawie schematu zaprezentowanego 
w początkowych komórkach  (w  praktyce bywa róŜnie – w szczególności nie są rozpozna-
wane schematy szeregów geometrycznych). 

Wyszukiwanie danych 

1.

 

Z menu poleceniem Edycja/Znajdź. 

2.

 

Skrótem klawiaturowym Ctrl-F. 

 

 

JeŜeli  przed  wydaniem  polecenia  zaznaczony  był  fragment  arkusza,  wówczas  tylko  on  będzie 
przeszukiwany. Dodatkowe opcje wyszukiwania są dostępne pod przyciskiem Opcje. 

Zamiana danych 

1.

 

Z menu poleceniem Edycja/Zamień. 

2.

 

Skrótem klawiaturowym Ctrl-H. 

JeŜeli  przed  wydaniem  polecenia  zaznaczony  był  fragment  arkusza,  wówczas  zamiana  będzie 
dokonywana  tylko  w  tym  fragmencie.  Dodatkowe  opcje  są  dostępne  pod  przyciskiem  Opcje. 
Rysunek (na następnej stronie)  prezentuje menu zastępowania z rozwiniętymi opcjami. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

 

Przenoszenie danych 

1.

 

Myszką  –  uchwycić  i  przeciągnąć  krawędź  komórki  lub  zaznaczonego  obszaru  (ale  nie 
uchwyt!); kursor powinien mieć postać białej strzałki. 

2.

 

Z menu: 

a)

 

poleceniem Edycja/Wytnij – mrugająca linia pokazuje blok komórek do przeniesienia, 

b)

 

poleceniem  Edycja/Wklej  –  komórki  zostają  przeniesione  na  nowe  miejsce;  zamiast 
wydawać to polecenie moŜna nacisnąć klawisz Enter. 

3.

 

Z menu podręcznego poleceniami Wytnij i Wklej. 

4.

 

Skrótami klawiaturowymi Ctrl-X (wytnij) i Ctrl-V (wklej). 

Kopiowanie danych 

1.

 

Myszką:  

a)

 

trzymając wciśnięty klawisz Ctrl uchwycić i  przeciągnąć krawędź komórki  lub zazna-
czonego  obszaru  (nie  uchwyt!);  kursor  powinien  mieć  postać  białej  strzałki  z  małym 
znakiem plus; 

b)

 

przeciągając uchwyt (czarny kwadracik w prawym dolnym naroŜniku komórki) – w ten 
sposób moŜna skopiować zawartość komórki do komórek sąsiednich; 

c)

 

dwukrotnie  klikając  uchwyt  –  powoduje  skopiowanie  w  pionie,  działa,  gdy  sąsiednia 
kolumna jest wypełniona. 

2.

 

Z menu: 

a)

 

poleceniem Edycja/Kopiuj – mrugająca linia pokazuje blok komórek do skopiowania, 

b)

 

poleceniem Edycja/Wklej – komórki zostają wklejone w nowe miejsce; zamiast wyda-
wać to polecenie moŜna nacisnąć klawisz Enter. 

3.

 

Z menu podręcznego poleceniami Kopiuj i Wklej. 

4.

 

Skrótami klawiaturowymi Ctrl-C (kopiuj) i Ctrl-V (wklej). 

Uwagi 

1.

 

JeŜeli  zaznaczonych  jest  kilka  arkuszy  to  opisane  wyŜej  operacje  dotyczą  wszystkich  tych 
arkuszy. 

2.

 

Schowek (polecenie Widok/Schowek) oferuje moŜliwość zapamiętania wielu skopiowanych 
fragmentów arkusza, a następnie moŜliwość ich selektywnego wklejania. 

Uwagi do wersji 2007 

1.

 

Przy  rozpoczynaniu  przenoszenia  danych  myszką  kursor  powinien  mieć  postać  czterech 
strzałek (podczas przeciągania zamienia się na białą strzałkę). 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

2.

 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Serie danych 

Edycja/Wypełnij/Serie danych 

Narzędzia główne/Edycja/ 
Wypełnienie/Serie danych 

Wyszukiwanie danych 

Edycja/Znajdź 

Narzędzia główne/Edycja/Znajdź  
i zaznacz/Znajdź. 

Zastępowanie danych 

Edycja/Zamień 

Narzędzia główne/Edycja/Znajdź  
i zaznacz/Zamień 

Wycinanie danych z przeniesieniem 
do schowka 

Edycja/Wytnij 

Narzędzia główne/Schowek/Wytnij 

Kopiowanie danych do schowka 

Edycja/Kopiuj 

Narzędzia główne/Schowek/Kopiuj 

Wklejanie danych ze schowka 

Edycja/Wklej 

Narzędzia główne/Schowek/Wklej 

Schowek 

Widok/Schowek 

Narzędzia główne/Schowek 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 07-01.  

Serie danych 

Czas wykonania: 8 minut 

Uruchom program Excel i pustym skoroszycie wykonaj następujące polecenia. 

1.

 

Za pomocą menu do kolumny A wprowadź kolejne liczby całkowite od 1 do 100.  

2.

 

Za pomocą menu do kolumny B wprowadź kolejne nieparzyste liczby całkowite od 1 do 99.  

3.

 

Za pomocą menu do kolumny C wprowadź kolejne parzyste liczby całkowite od 2 do 100.  

4.

 

W kolumnach D, E i F wykonaj polecenia od 1 do 3 za pomocą myszki. 

5.

 

Do kolumny G wprowadź liczby: 10, 20, 30 itd. aŜ do 1000. 

6.

 

Do kolumny H wprowadź daty od 1 stycznia 2008 do 31 grudnia 2008. 

7.

 

Do kolumny I wprowadź daty dni roboczych od 1 stycznia 2008 do 31 grudnia 2008. 

8.

 

Do  kolumny  J  wprowadź  daty  wszystkich  niedziel  w  2008  roku  (pierwsza  niedziela  przy-
padała 6 stycznia 2008). 

9.

 

Do kolumny K wprowadź daty wszystkich sobót w 2008 roku. 

10.

 

Do kolumny L wprowadź daty ostatnich dni miesiąca dla lat 2006-2010 (czyli 31 stycznia 
2006, 28 lutego 2006, 31 marca 2006 itd.). 

11.

 

Do kolumny M wprowadź kolejne pełne godziny od 0:00 do 23:00. 

12.

 

Do kolumny N wprowadź kolejne godziny od 8:00 do 16:00 z krokiem co 15 minut. 

13.

 

Do kolumny O wprowadź kolejne godziny od 8:00 do 16:00 z krokiem co 5 minut. 

14.

 

W  Arkuszu2  i  Arkuszu3  jednocześnie  wprowadź  w  kolumnie  A  liczby  od  1  do  1000. 
Sprawdź czy zmiany naniosły się w obu arkuszach. 

15.

 

W  Arkuszu2  i  Arkuszu3  jednocześnie  usuń  liczby  od  500  wzwyŜ.  Sprawdź  czy  zmiany 
naniosły się w obu arkuszach. 

16.

 

W Arkuszu2 i Arkuszu3 jednocześnie wprowadź w kolumnie B daty od 1 listopada 2008 
do 31 grudnia 2008. 

17.

 

W Arkuszu2 i Arkuszu3 jednocześnie usuń daty od 1 grudnia 2008 wzwyŜ. Sprawdź czy 
zmiany naniosły się w obu arkuszach. 

18.

 

Wstaw w pierwszym wierszu od komórki C2 kolejne liczby od 1 do 50. 

Zadanie 07-02.  

Wyszukiwanie i zamiana danych 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 07-02. 

1.

 

Znajdź osobę o imieniu Oskar. 

2.

 

Znajdź osobę o imieniu Tekla. 

3.

 

Znajdź osoby mające szóstkę z polskiego 

4.

 

Znajdź osobę urodzoną 25 marca 1990 roku. 

5.

 

Znajdź osoby urodzone w marcu. 

6.

 

Zmień oceny z WF – z jedynek na dwójki. 

7.

 

Zmień oceny z polskiego – z szóstek na piątki. 

8.

 

Usuń wszystkie jedynki. 

9.

 

Usuń wszystkie dwójki. 

10.

 

Zmień wszystkim osobom rok urodzenia z 1990 na 1991. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 07-03.  

Przenoszenie i kopiowanie danych 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 07-03. 

1.

 

Przenieś myszką zawartość komórki A1 do komórki H1. 

2.

 

Przenieś myszką zawartość komórki A6 do komórki H2. 

3.

 

Przenieś myszką zawartość komórki A7 do komórki A6. 

4.

 

Przenieś myszką zawartość komórki A2 do komórki A7. 

5.

 

Przenieś myszką zawartość komórek od A3 do A7 do komórek od A1 do A5. 

6.

 

Przenieś myszką zawartość komórek H1 i H2 do komórek A6 i A7. 

7.

 

Za pomocą menu lub menu podręcznego przenieś zawartość komórek C1 i C2 do komórek 
D1 i D2. 

8.

 

Usuń zawartość komórki D3. 

9.

 

Za  pomocą  menu  lub  menu  podręcznego  przenieś  zawartość  komórek  od  C3  do  C5  do 
komórek od C1 do C3. 

10.

 

Za pomocą skrótów klawiaturowych przenieś zawartość komórek od B1 do B7 do komórek 
od H1 do H7. 

11.

 

Za pomocą skrótów klawiaturowych przenieś zawartość komórek od E1 do E7 do komórek 
od B1 do B7. 

12.

 

Za pomocą skrótów klawiaturowych przenieś zawartość komórek od H1 do H7 do komórek 
od E1 do E7. 

13.

 

Za pomocą myszki skopiuj zawartość komórki C3 do komórki A10. 

14.

 

Za pomocą myszki skopiuj zawartość komórki C2 do komórki A11. 

15.

 

Za pomocą myszki skopiuj zawartość komórki C1 do komórki A12. 

16.

 

Za pomocą menu lub menu podręcznego skopiuj zawartość komórki B7 do komórki E10. 

17.

 

Za pomocą menu lub menu podręcznego skopiuj zawartość komórki B3 do komórki E11. 

18.

 

Za pomocą skrótów klawiaturowych skopiuj zawartość komórki B2 do komórki E12. 

19.

 

Za pomocą skrótów klawiaturowych skopiuj zawartość komórki B4 do komórki E13. 

20.

 

Za pomocą skrótów klawiaturowych skopiuj zawartość komórek od D1 do D2 do komórek 
od C10 do C11. 

21.

 

Za  pomocą  skrótów  klawiaturowych  skopiuj  zawartość  komórki  A1  do  komórek  od  D10  
do D13. 

22.

 

Za  pomocą  skrótów  klawiaturowych  skopiuj  zawartość  komórki  D1  do  komórek  od  A15  
do E15. 

23.

 

Za pomocą skrótów klawiaturowych skopiuj zawartość komórek od D1 do D2 do komórek 
od A17 do E18. 

24.

 

Za pomocą skrótów klawiaturowych skopiuj zawartość komórek od D1 do D2 do komórek 
od A17 do E18. 

 

 

08. Operacje na kolumnach, wierszach i komórkach 

Wstawianie i usuwanie kolumn i wierszy 

1.

 

Wstawianie z menu – poleceniami Wstaw/Kolumny, Wstaw/Wiersze. Kolumny lub wiersze 
są wstawiane w miejscu, gdzie znajduje się aktywna komórka lub w miejscu, gdzie znajdują 
się zaznaczone komórki. JeŜeli przed wydaniem polecenia zostaną zaznaczone wiersze lub 
kolumny wystarczy wydać polecenie Wstaw. 

2.

 

Usuwanie  z  menu  –  poleceniami  Edycja/Usuń/Cały  wiersz,  Edycja/Usuń/Cała  kolumna. 
Kolumny  czy  wiersze  są  usuwane  z  miejsca,  gdzie  znajduje  się  aktywna  komórka  lub  z 
miejsca,  gdzie znajdują się zaznaczone komórki. JeŜeli przed wydaniem polecenia zostaną 
zaznaczone wiersze lub kolumny wystarczy wydać polecenie Usuń. 

3.

 

Wstawianie  i  usuwanie  z  menu  podręcznego  komórek  poleceniami  Wstaw/Cały  wiersz  
i Wstaw/Cała kolumna oraz Usuń/Cały wiersz i Usuń/Cała kolumna (patrz rysunek niŜej). 

 

 

4.

 

Wstawianie  i  usuwanie  z  menu  podręcznego  nagłówków  kolumn  i  wierszy  poleceniami 
Wstaw i Usuń. 

Wstawianie i usuwanie komórek 

1.

 

Wstawianie  z  menu  –  poleceniem  Wstaw/Komórki;  następnie  naleŜy  określić  jak  mają 
zostać przesunięte inne komórki z danymi – w dół czy w prawo (patrz rysunek wyŜej). 

2.

 

Usuwanie  z  menu  –  poleceniem  Edycja/Usuń;  następnie  naleŜy  określić  jak  mają  zostać 
przesunięte inne komórki z danymi – w górę czy w lewo. 

3.

 

Wstawianie i usuwanie z menu podręcznego – poleceniami Wstaw i Usuń. 

Ustalanie szerokości kolumn 

1.

 

Myszką: 

a)

 

przeciągając linię oddzielającą nagłówki kolumn, 

b)

 

dwukrotnie  klikając  linię  oddzielającą  nagłówki  kolumn  –  dopasowanie  szerokości 
kolumny do zawartości całej kolumny. 

2.

 

Z menu poleceniem Format/Kolumna: 

a)

 

Szerokość – szerokość kolumny w znakach, 

b)

 

Autodopasowanie obszaru – szerokość kolumny dopasowana do zaznaczonych komórek, 

c)

 

Standardowa  szerokość  –  ustalenie  szerokości  kolumn,  które  do  tej  pory  nie  miały 
zmienianej szerokości. 

3.

 

Z  menu  podręcznego nagłówka kolumny poleceniem Szerokość  kolumny – szerokość ko-
lumny w znakach. 

Ustalanie wysokości wiersza 

Analogicznie do szerokości kolumny. Wyjątki: 

a)

 

wysokości wiersza podawane są w punktach, 

b)

 

zamiast  opcji  Autodopasowanie  obszaru  jest  Autodopasowanie  –  dopasowanie  wyso-
kości wiersza na podstawie zawartości całego wiersza. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Ukrywanie i odkrywanie kolumn i wierszy 

1.

 

Myszką – przeciągając linię oddzielającą nagłówki kolumn/wierszy. 

2.

 

Z menu  

a)

 

poleceniami Format/Kolumna(Wiersz)/Ukryj, Format/Kolumna(Wiersz)/Odkryj,  

b)

 

przez ustalenie szerokości kolumny (wysokości wiersza) na 0. 

3.

 

Z menu podręcznego nagłówków kolumn (wierszy) poleceniami Ukryj i Odkryj. 

4.

 

Skrótami klawiaturowymi: 

a)

 

Ctrl-0, Ctrl-Shift-0 – ukrywanie i odkrywanie kolumny, 

b)

 

Ctrl-9, Ctrl-Shift-9 – ukrywanie i odkrywanie wierszy. 

Uwagi 

1.

 

Przy wstawianiu kolumn, wierszy i komórek końcowy efekt zaleŜy od tego czy zaznaczono 
je jako zwarty obszar, czy jako kilka obszarów (z klawiszem Ctrl). 

2.

 

JeŜeli zaznaczonych jest kilka arkuszy to wszystkie z wymienionych wyŜej operacji dotyczą 
wszystkich tych arkuszy. 

3.

 

JeŜeli  w  komórce  widoczne  są  znaki  ###  to  (prawie  zawsze)  oznacza  to,  Ŝe  kolumna  jest 
zbyt wąska, aby wyświetlić liczbę lub wartość logiczną. 

4.

 

Omawiane  polecenia  mogą  dotyczyć  jednorazowo  większej  liczby  kolumn  lub  wierszy.  
W  szczególności  jednoczesne  ustalanie  szerokości  kilku  kolumn  lub  wysokości  kilku 
wierszy daje estetyczny wygląd arkusza. 

5.

 

Aby  odkryć  kolumny  (wiersze)  ukryte  moŜna  je  zaznaczyć,  albo  ustawić  w  nich  aktywną 
komórkę.  Zaznaczenie ukrytych kolumn (wierszy) jest moŜliwe przez zaznaczenie kolumn 
(wierszy) sąsiednich. Ustawienie komórki aktywnej w ukrytej kolumnie (ukrytym wierszu) 
jest moŜliwe przez wykorzystanie pola nazwy lub polecenia Edycja/Przejdź do. 

Uwagi do wersji 2007 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Wstawianie kolumn (wierszy) 

Wstaw/Kolumny/(Wiersze) 

Narzędzia główne/Komórki/Wstaw/ 
Wstaw kolumny arkusza(Wstaw 
wiersze arkusza) 

Usuwanie kolumn (wierszy) 

Edycja/Usuń/Cała kolumna(Cały 
wiersz) 

Narzędzia główne/Komórki/Usuń/ 
Usuń wiersze arkusza(Usuń kolumny 
arkusza) 

Wstawianie komórek 

Wstaw/Komórki 

Narzędzia główne/Komórki/Wstaw/ 
Wstaw komórki 

Usuwanie komórek 

Edycja/Usuń 

Narzędzia główne/Komórki/Usuń/ 
Usuń komórki 

Ustalanie szerokości kolumny 
(wysokości wiersza) 

Format/Kolumna(Wiersz) 

Narzędzia główne/Komórki/Format 

Ukrywanie i odkrywanie kolumn  
i wierszy 

Format/Kolumna(Wiersz)/Ukryj 
(Odkryj) 

Narzędzia główne/Komórki/Format/ 
Ukryj i odkryj/Ukryj(Odkryj) 
kolumny(wiersze) 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 08-01.  

Wstawianie i usuwanie kolumn, wierszy i komórek 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 08-01. 

1.

 

Usuń kolumnę D. 

2.

 

Usuń kolumnę B. 

3.

 

Cofnij dwie ostatnie zmiany. 

4.

 

Usuń kolumny od B do D. 

5.

 

Cofnij ostatnią zmianę. 

6.

 

Usuń wiersze od 3 do 5. 

7.

 

Usuń wiersze od 1 do 3. 

8.

 

Cofnij dwie ostatnie zmiany. 

9.

 

Wstaw pustą kolumnę C. 

10.

 

Wstaw pustą kolumnę F. 

11.

 

Wstaw pusty wiersz 3. 

12.

 

Cofnij trzy ostatnie zmiany. 

13.

 

Wstaw puste kolumny od A do C. 

14.

 

Wstaw puste wiersze od 1 do 5. 

15.

 

Cofnij dwie ostatnie zmiany. 

16.

 

Wstaw komórki C3 i C4 przesuwając pozostałe komórki w dół. 

17.

 

Wstaw komórki od D1 do D4 przesuwając pozostałe komórki w dół. 

18.

 

Wstaw komórki D1 do D4 przesuwając pozostałe komórki w prawo. 

19.

 

Usuń komórki od A1 do A3 przesuwając pozostałe komórki w górę. 

20.

 

Usuń komórki C1 i C2 przesuwając pozostałe komórki w lewo. 

Porównaj wygląd Twojego arkusza z wydrukiem. 

 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 08-02. 

Szerokość kolumn i wysokość wierszy 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 08-01. 

1.

 

Przewiń ekran tak, aby widoczny był obszar R60:U66. 

2.

 

Za  pomocą  myszki  zmniejsz  w  kilku  krokach  szerokość  kolumny  R  tak,  aby  w  dwóch 
ostatnich komórkach kolumny pojawiły się znaki #####. 

3.

 

Za  pomocą  myszki  zwiększ  w  kilku  krokach  szerokość  kolumny  R  tak,  aby  w  dwóch 
ostatnich komórkach pojawiły się liczby. Zwróć uwagę na przedostatnią komórkę.  

4.

 

Za pomocą myszki zwiększ w kilku krokach szerokość kolumny W tak, aby zniknęły znaki 
#####. 

5.

 

Za pomocą myszki zwiększ w kilku krokach szerokość kolumny V tak, aby zniknęły znaki 
#####. 

6.

 

Cofnij dwie ostatnie zmiany. 

7.

 

Automatycznie dopasuj szerokość kolumny W. 

8.

 

Automatycznie dopasuj szerokość kolumny V. 

9.

 

Automatycznie dopasuj szerokość kolumny U. 

10.

 

Dopasuj szerokość kolumny U do zawartości komórek U61:U62 (za pomocą menu). 

11.

 

Dopasuj szerokość kolumny V do zawartości komórek V63:V64. 

12.

 

Ustal szerokość kolumn od R do W na 13 znaków 

13.

 

Automatycznie dopasuj szerokość tych kolumn gdzie występują znaki #####. 

14.

 

Ukryj kolumny od U do W. 

15.

 

Zmień wysokość wierszy od 60 do 66 na 30 punktów. 

16.

 

Automatycznie dopasuj wysokość wiersza 60. 

17.

 

Automatycznie dopasuj wysokość pozostałych wierszy (61 do 66). 

18.

 

Ukryj wiersze 61, 63 i 65. 

19.

 

Odkryj kolumnę W. 

20.

 

Odkryj wiersz 63. 

09. Formatowanie komórek 

Polecenie formatowania komórek 

1.

 

Z menu – polecenie Format/Komórki. 

2.

 

Menu podręczne komórek, nagłówków kolumn i wierszy – polecenie Formatuj komórki. 

3.

 

Skrót klawiaturowy Ctrl-1. 

4.

 

Niektóre polecenia znajdują się na standardowych paskach narzędzi, głównie Formatowanie.  

 

 

Desenie 

Za pomocą karty Desenie moŜna określić tło (wypełnienie) komórek. 

 

 

1.

 

Zalecana jest duŜa powściągliwość przy wprowadzaniu do komórek deseni. 

2.

 

Wskazane są jasne kolory tła. 

ro

zm

ia

r 

cz

ci

o

n

k

i

k

ró

j 

cz

ci

o

n

k

i

p

o

g

ru

b

ie

n

ie

k

u

rs

y

w

a

p

o

d

k

re

śl

en

ie

w

y

ró

w

n

a

n

ie

 d

o

 l

ew

ej

w

y

ró

w

n

a

n

ie

 d

o

 p

ra

w

ej

w

y

ró

w

n

an

ie

 d

o

 ś

ro

d

k

a

sc

al

en

ie

 i

 w

y

ró

w

n

an

ie

 d

o

 ś

ro

d

k

a

fo

rm

a

t 

li

cz

b

 K

si

ęg

o

w

y

fo

rm

at

 l

ic

z

b

 P

ro

ce

n

to

w

y

fo

rm

at

 l

ic

zb

 L

ic

zb

o

w

y

zw

ię

k

sz

en

ie

 l

ic

zb

y

 m

ie

js

c 

d

zi

e

si

ę

tn

y

c

h

zm

n

ie

js

ze

n

ie

 l

ic

zb

y

 m

ie

js

c 

d

zi

e

si

ę

tn

y

c

h

zm

n

ie

js

ze

n

ie

 w

ci

ę

ci

a

zw

ię

k

sz

en

ie

 w

ci

ę

ci

a

o

b

ra

m

o

w

an

ie

d

e

se

n

ie

k

o

lo

r 

cz

ci

o

n

k

i

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Obramowania 

Kartą tą określa się sposób obramowania komórek i ewentualne linie skośne wewnątrz komórek. 

 

 

1.

 

Kolejność postępowania:  

a)

 

wybrać rodzaj i kolor linii,  

b)

 

zaznaczyć, które linie mają tak wyglądać.  

W  przykładzie  powyŜej  linia  nad  i  pod  zaznaczonym  blokiem  będzie  podwójna,  na  lewo  
i prawo od zaznaczonego bloku – pogrubiona, wewnątrz bloku – cienka. 

2.

 

Linie siatki standardowo nie są drukowane. 

3.

 

Zalecane są ciemne kolory linii. 

Wyrównanie 

Polecenia  na  tej  karty  określa  się  połoŜenie  zawartości  komórek  (liczby,  tekstu)  względem 
granic komórek. 

 

 

1.

 

Zamiast Scalania komórek lepsze jest Wyrównywanie zaznaczenia do środka. 

2.

 

Włączenie  automatycznego  Zawijania  tekstu  moŜe  spowodować  nieprawidłowe  działanie 
automatycznego dopasowywania szerokości kolumn i wysokości wierszy. 

ustawienia wspólne 

dla bloku komórek

ustawienia 

pojedynczych linii

wybór rodzaju linii 

wybór koloru linii 

wyrównywanie 

pionowe

wyrównywanie 

poziome

wcięcia poziome

zawijanie tekstu

dopasowywanie 

rozmiaru tekstu

scalanie komórek

pionowy układ liter 

obrót tekstu 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

3.

 

Włączenie  automatycznego  Zmniejszania  czcionki  moŜe  spowodować,  Ŝe  arkusz  będzie 
wyglądał chaotycznie. 

4.

 

Litery  w  układzie  pionowym  są  dość  trudne  do  odczytania  –  lepszym  rozwiązaniem  jest 
obrót tekstu o +90°. 

5.

 

Do „ręcznego” złamania tekstu w komórce słuŜy Alt-Enter. 

Czcionka 

Polecenia karty słuŜą do zmiany czcionki uŜywanej w komórkach oraz wprowadzenia wyróŜnień. 

 

 

1.

 

Zwiększenie  „pojemności”  arkusza  moŜna  uzyskać  nie  tylko  zmniejszając  czcionkę,  ale 
takŜe wybierając odpowiedni rodzaj czcionki np. Arial Narrow zamiast Arial. 

2.

 

Polecenia karty Czcionka są dostępne, jako jedyne, takŜe dla fragmentów tekstów w komór-
kach. Format fragmentu tekstu nie jest usuwany przy czyszczeniu formatowania. 

Liczby 

Za pomocą karty Liczby określa się sposób prezentowania liczb w arkuszach. 

 

 

kategoria

opcje zaleŜne  
od wybranej 
kategorii 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Kategoria 

Przykład 

Opis 

Ogólne 

39440,5528 

0 

– bez szczególnego formatu 
– usuwane nieznaczące zera 

Liczbowe 

39440,553 

0,000 

39 440,6 

– najczęściej uŜywany format liczbowy 
– ustalona liczba miejsc dziesiętnych 
– ewentualnie separator tysięcy, milionów itd. 

Walutowe 

39 440,55 zł 

-39 440,55 zł 

0,00 zł 

– ustalona liczba miejsc dziesiętnych 
– separator tysięcy 
– ewentualny symbol waluty 
– ewentualny kolor czerwony dla liczb ujemnych 

Księgowe 

39 440,55 zł 

-           39 440,55 zł 

- zł 

– jak walutowe 
– inny sposób wyświetlania znaku „minus” 
– zamiast zera wyświetlany myślnik 

Data 

2007-12-24  – liczby nieujemne wyświetlane jako daty 

Czas 

13:16:02  – liczby nieujemne wyświetlane jako czas 

Procentowe 

3944055,28%  – liczby przemnoŜone przez 100 i ze znakiem% 

Ułamkowe 

39440 5/9  – róŜne postacie ułamków 

Naukowe 

3,94E+04  – zapis wielkich liczb głównie w naukach ścisłych i przyrodniczych 

Tekstowe 

039440,55280  – wyświetlane jak wpisywane, np. wraz z nieznaczącymi zerami 

Specjalne 

39-441  – nietypowe formaty (kody pocztowe, telefony)  

– głównie dla baz danych 

Niestandardowe 

Pn, 24.12.2007  – definiowane przez uŜytkownika 

 

1.

 

Wprowadzenie dowolnego formatu liczbowego nie zmienia zawartości komórek. Zawartość 
komórki jest widoczna na pasku formuły. 

2.

 

W szczególności określenie liczby miejsc dziesiętnych NIE ZAOKRĄGLA liczby w komórce. 
W  dalszych  obliczeniach  uwzględniana  jest  rzeczywista,  a  nie  wyświetlana,  wartość  
z komórki. 

3.

 

Wprowadzanie symboli waluty uzasadnione jest w tych wypadkach, gdy w jednym arkuszu 
występują róŜne waluty. W pozostałych sytuacjach jedynie zmniejsza czytelność arkusza. 

4.

 

Skróty klawiaturowe: 

a)

 

Ctrl-Shift-` – kategoria Ogólne, 

b)

 

Ctrl-Shift-1 – kategoria Liczbowe, dwa miejsca dziesiętne, separator tysięcy, 

c)

 

Ctrl-Shift-2 – kategoria Czas, gg:mm, 

d)

 

Ctrl-Shift-3 – kategoria Data, dd-mmm-rr, 

e)

 

Ctrl-Shift-4 – kategoria Walutowe, dwa miejsca dziesiętne, symbol zł, 

f)

 

Ctrl-Shift-5 – kategoria Procentowe, bez miejsc dziesiętnych, 

g)

 

Ctrl-Shift-5 – kategoria Naukowe, dwa miejsca dziesiętne. 

Liczby a data i czas 

1.

 

Daty są zapamiętywane jako liczby całkowite dodatnie.  

2.

 

Liczba  1  odpowiada  (zazwyczaj)  dacie  1  stycznia  1900  roku,  liczba  2  –  dacie  2  stycznia 
1900 roku, liczba 3 – dacie 3 stycznia 1900 roku itd. 

3.

 

Przez odpowiednie sformatowanie liczby dodatnie mogą być wyświetlane jako daty. 

4.

 

Czas jest w Excelu zapamiętywany jako część ułamkowa liczby. 

5.

 

Liczba 1 odpowiada jednej dobie czyli 24 godzinom, liczba 0,5 – 12 godzinom, liczba 0,25 
– 6 godzinom itd.  

6.

 

Przez  odpowiednie  sformatowanie  liczby  dodatnie  mogą  być  wyświetlane  jako  godziny, 
minuty, sekundy i dziesiętne części sekundy. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

7.

 

Przez połączenie liczby całkowitej i części ułamkowej moŜna zapisać datę wraz z godziną, 
na  przykład  liczba  2,25  odpowiada  dacie  2  stycznia  1900  roku,  godzina  6:00  a  liczba 
41255,5084736111 dacie 12 grudnia 2012 roku, godzina 12:12 i 12,1 sekund. 

8.

 

Istnieje standard wyświetlania dat w którym liczba 1 odpowiada dacie 2 lutego 1904 roku. 

Ochrona 

Karta  umoŜliwia  wprowadzenie  blokowania  komórek  (uniemoŜliwia  wprowadzanie  zmian)  i 
ochronę  formuł  (będą  one  niewidoczne).  Blokowanie  komórek  i  ukrywanie  formuł  staje  się 
skuteczne  dopiero  po  włączeniu  ochrony  arkusza  poleceniem  Narzędzia/Ochrona/Chroń 
arkusz. 

Uwagi 

1.

 

Formatowanie arkusza jest z reguły jedną z ostatnich czynności wykonywanych przy pracy 
nad nim. 

2.

 

Radykalne  przyspieszenie  wydajności  moŜna  uzyskać  stosując  wybór  wielokrotny  (z  kla-
wiszem Ctrl). 

3.

 

Do  szybkiego  przenoszenia  formatu  komórki  za  pomocą  myszki  słuŜy  Malarz  formatów  
– przycisk na pasku narzędzi Formatowanie. 

4.

 

Do szybkiego czyszczenia arkusza z formatów słuŜy polecenie Edycja/Wyczyść/Formaty. 

Uwagi do wersji 2007 

1.

 

Polecenia  formatowania  znajdują  się  na  wstąŜce  Narzędzia  główne  w  grupach  Czcionka, 
Wyrównanie,  Liczba.  Korzystając  z  małych  strzałek  znajdujących  się  przy  tych  grupach 
moŜna szybko rozwinąć pełne menu formatowania komórek. 

2.

 

Zamiast karty Desenie jest karta Wypełnienie. Udostępnia ona dodatkowe opcje związane z 
tłem komórek – naleŜy je stosować z wyczuciem, pamiętając o skutkach na wydruku. 

3.

 

Malarz formatów występuje jako polecenie w grupie Narzędzia główne/Schowek. 

4.

 

Odpowiedniki poleceń 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Formatowanie komórek 

Format/Komórki 

Narzędzia główne/Komórki/Format/ 
Formatuj komórki 

Czyszczenie formatowania 

Edycja/Wyczyść/Formaty 

Narzędzia główne/Edycja/Wyczyść/ 
Wyczyść formaty 

Ochrona arkusza 

Narzędzia/Ochrona/Chroń arkusz 

Recenzja/Zmiany/Chroń arkusz 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 09-01.  

Obramowania i desenie 

Czas wykonania: 3 minuty 

Uruchom program Excel i w pustym skoroszycie utwórz tabelę zgodnie z poniŜszym wzorcem. 

 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 09-02. 

Wyrównywanie zawartości komórek 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 09-02. 
Sformatuj  zawartość  kolumny  B  zgodnie  z  opisem  i  poniŜszym  wzorcem  (uwaga:  linie  
na wydruku to linie siatki). 

 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 09-03.  

Czyszczenie formatowania, czcionka 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 09-03. 

1.

 

W kolumnie B wyczyść istniejące formatowanie. 

2.

 

Sformatuj teksty w kolumnie B zgodnie z opisem i poniŜszym wzorcem. 

 

 

Zadanie 09-04.  

Wyrównanie, czcionka, obramowanie 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 09-04. 

1.

 

Ustal wysokość wiersza 60 na 30 punktów. 

2.

 

W komórce R60 ustal sposób wyrównywania tekstu: poziomo – środek, pionowo – środek. 

3.

 

W komórce R61 wyrównaj tekst do lewej krawędzi. 

4.

 

W komórce T62 wyrównaj tekst do prawej krawędzi. 

5.

 

Zaznacz blok komórek R62:R66 i wprowadź wyrównywanie tekstu do środka 

6.

 

Ustal szerokość kolumny T na 10 znaków. 

7.

 

W bloku komórek T60:T66 wprowadź zawijanie tekstu.  

8.

 

Zaznacz komórki T60 i U60 i scal je.  

9.

 

Wyśrodkuj w poziomie zawartość utworzonej komórki. 

10.

 

Scal komórki S64:S66 i wyśrodkuj pozostałą zawartość w pionie. 

11.

 

Nachyl zawartość komórek R63:T63 pod kątem 45 stopni. 

12.

 

W komórce T63 wyłącz zawijanie tekstu. 

13.

 

W całym bloku R60:U66 zmień czcionkę na Times New Roman 11 pt.  

14.

 

W komórce T61 zastąp tekst Tomek tekstem 

H2

O. 

15.

 

Wokół komórki T65 wprowadź podwójną ramkę. 

16.

 

Wokół bloku komórek R61:U61 wprowadź pojedynczą grubą ramkę. Wewnątrz tego bloku 
wprowadź pojedyncze cienkie linie pionowe. 

Porównaj wynik z wydrukiem (uwaga: na wydruku występują zarówno obramowania, jak i linie siatki). 

 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 09-05.  

Formaty liczbowe 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 09-05. 
Sformatuj  liczby  w  kolumnie  C  zgodnie  z  opisem  i  poniŜszym  wzorcem.  W  trakcie  pracy 
porównuj  wygląd  liczb  z  ich  wartością  zawartą  w  kolumnie  B  (uwaga:  linie  na  wydruku  
są liniami siatki) 

 

 

Zadanie 09-06.  

Formaty liczbowe 

Czas wykonania: 8 minut 

Otwórz skoroszyt 09-06. 

1.

 

W obszarze R60:U66 wyczyść formatowanie. 

2.

 

Do komórek V60, V61, V62 i następnych wprowadź kolejno liczby: 37905, 37906, 37907, 
1, 0, -1, -37905. 

3.

 

Do komórek W60, W61, W62 i następnych wprowadź kolejno liczby: 0,25, 0,5, 0,75, 1, 0, 
0,27, 37905,27. 

4.

 

W  bloku  komórek  R60:R66  wprowadź  format  liczb:  liczbowe,  z  dwoma  miejscami 
dziesiętnymi i z separatorem tysięcy.  

5.

 

Zmniejsz szerokość kolumny R do 10 znaków.  

6.

 

Dobierz optymalnie szerokość kolumny R. 

7.

 

W bloku komórek R60:R66 zmniejsz liczbę miejsc dziesiętnych do 0 a następnie zwiększ do 4. 
Wybierz  taki  format,  w  którym  liczy  ujemne  wyświetlają  się  z  minusem  i  w  kolorze 
czerwonym.  

8.

 

W  bloku  komórek  S60:S66  wybierz  format  walutowy,  z  dwoma  miejscami  dziesiętnymi  
i symbolem euro. Zwróć uwagę na liczbę w komórce S66. 

9.

 

Wstaw  pustą  kolumnę  T  i  wprowadź  do  komórek  T60,  T61,  T62  i  następnych  kolejno 
liczby: 0, 1, 0,76, 1,26, -1, 12, -12. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

10.

 

W bloku komórek T60:T66 wprowadź poniŜsze formaty i obserwuj, które z nich są najbar-
dziej „oszczędne” a które najbardziej „rozrzutne” jeśli brać pod uwagę szerokość kolumny:  

a)

 

format walutowy z symbolem zł i dwoma miejscami dziesiętnymi, 

b)

 

ustal optymalną szerokość kolumny, 

c)

 

format walutowy bez symbolu waluty, 

d)

 

ustal optymalną szerokość kolumny,  

e)

 

wprowadź format księgowy bez symbolu waluty, 

f)

 

ustal optymalną szerokość kolumny,  

g)

 

format liczbowy z dwoma miejscami dziesiętnymi, 

h)

 

ustal optymalną szerokość kolumny. 

11.

 

W bloku komórek T60:T66 wprowadź format procentowy z dwoma miejscami dziesiętnymi.  

12.

 

Za pomocą przycisku na pasku narzędzi zwiększ liczbę miejsc dziesiętnych do 6 a następnie 
zmniejsz do jednego; dobierz optymalnie szerokość kolumny, 

13.

 

W  komórkach  R65:R66  ustal  format  naukowy  z  dwoma  miejscami  dziesiętnymi.  Dobierz 
opty-malną szerokość kolumny. 

14.

 

W komórkach W60:W66:  

a)

 

wprowadź  format  w  postaci  rok  (4  cyfry)-miesiąc  (2  cyfry)-dzień  (2  cyfry);  spróbuj 
rozszerzyć kolumnę; ustal optymalną szerokość kolumny. 

b)

 

wprowadź  format  w  postaci  dzień  (2  cyfry)  miesiąc  (słownie)  rok  (4  cyfry);  ustal 
optymalną szerokość komórki.  

15.

 

W komórkach X60:X66 wprowadź format czasu w postaci godzina:minuta:sekunda.  

16.

 

W komórce X66 wprowadź format daty z uwzględnieniem godzin. 

Porównaj z wydrukiem. 

 

 

Zadanie 09-07. 

Formatowanie komórek – powtórka 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 09-07. 

1.

 

Wyczyść istniejące formatowania. 

2.

 

Sformatuj arkusz zgodnie z wydrukiem. 

 

 

2001

2002

2003

2004

2005

Razem

Ś

rednio

Przychody brutto

145 000

158 000

180 000

200 000

210 000

893 000

178 600

Koszty

67 000

75 000

97 000

134 000

165 000

538 000

107 600

Zysk brutto

78 000

83 000

83 000

66 000

45 000

355 000

71 000

Podatek dochodowy

14 820

15 770

15 770

12 540

8 550

67 450

13 490

Zysk netto

63 180

67 230

67 230

53 460

36 450

287 550

57 510

Rentowno

ść

94,30%

89,64%

69,31%

39,90%

22,09%

53,45%

53,45%

Przychody brutto

rok poprzedni = 100%

-

109,0%

113,9%

111,1%

105,0%

2001 = 100%

100,0%

109,0%

124,1%

137,9%

144,8%

Koszty

rok poprzedni = 100%

-

111,9%

129,3%

138,1%

123,1%

2001 = 100%

100,0%

111,9%

144,8%

200,0%

246,3%

10. Formaty niestandardowe 

Formaty niestandardowe pozwalają definiować formaty własne uŜytkownika, przede wszystkim 
liczb,  w  pewnej  mierze  teŜ  tekstu.  Opis  formatu  jest  tekstem  zbudowanym  ze  znaczących 
symboli (liter i innych znaków; pełen opis w systemie pomocy). Opis moŜe być podzielony na 
maksymalnie  cztery  sekcje  oddzielone  średnikami,  odpowiadające  kolejno  za  format  liczb 
dodatnich, liczb ujemnych, zera i tekstu. W sekcjach moŜna teŜ zapisywać warunki (w nawiasach 
kwadratowych)  –  format  zastosowany  zostanie  wówczas  do  liczb  spełniających  warunek. 
MoŜna teŜ uŜywać niektórych kolorów. Najczęściej uŜywane symbole:  
0 

–  liczba znacząca lub 0, 

rr 

–  dwie cyfry roku 

mm  –  przy datach: dwie cyfry miesiąca  

(np. 01) 

dd 

–  dwie cyfry dnia 

gg 

–  dwie cyfry godziny 

mm  –  przy czasie: dwie cyfry minut 
ss 

–  dwie cyfry sekund 

# 

–  liczba znacząca, 

rrrr  –  cztery cyfry roku 
m 

–  przy datach: jedna lub dwie cyfry mie-

siąca (np. 1) 

d 

–  jedna lub dwie cyfry dnia 

g 

–  jedna lub dwie cyfry godziny 

m 

–  przy czasie: jedna lub dwie cyfry minut 

s 

–  jedna lub dwie cyfry sekund

[ ] 

–  przy dacie i czasie: brak zamiany na jednostki większe, np. godzina 1:30 sformatowana 

jako [mm] będzie wyświetlana jako 90 (min) 

Wygodną metodą stosowania formatów niestandardowych jest wyszukanie formatu standardo-
wego zbliŜonego do oczekiwań i jego dalsza modyfikacja. Przykłady podano w tabeli. 

 

Opis 

Liczba 

Po sformatowaniu 

dd-mm-rrrr;0,00;0,00 

39238,70427 

0 

-39238,70427 

05-06-2007 

0,00 

-39238,70 

d mmmm rrrr;"Błąd";"Błąd" 

39238,70427 

0 

-39238,70427 

5 czerwiec 2007 

Błąd 
Błąd 

dddd, d/m/rrrr;; 

39238,70427 

0 

-39238,70427 

wtorek, 5/6/2007 

gg:mm:ss 

1,33 

07:55:12 

[gg]:mm:ss 

1,33 

31:55:12 

[mm]:ss 

1,33 

1915:12 

0,0;[Czerwony]-0,0;[Zielony]"Zero" 

39238,70427 

0 

-39238,70427 

39238,7 

Zero 

-39238,7 

-0,00;[Czerwony]0,00 

39238,70427 

0 

-39238,70427 

-39238,7 

-0,00 

39238,7

 

000-000-00-00;000-00-00-000;"???" 

39238,70427 

0 

-39238,70427 

000-003-92-39 

??? 

000-00-39-239 

# ##0,000;-# ##0,000;?"X"???;[Czerwony]"Sz.P. "@ 

39238,70427 

0 

-39238,70427 

Anna Kowalska 

39 238,704 

X     

-39 238,704 

Sz.P. Anna Kowalska 

[Czarny][<100]0,00;[Niebieski][<1000]0,0;[Purpurowy]0 

99 

299 

2299 

99,00 

299,0 

2299

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 10-01.  

Niestandardowe formaty liczbowe 

Czas wykonania: 8 minut 

Otwórz skoroszyt 10-01. 

1.

 

W kolumnie C wprowadź niestandardowe formaty liczbowe stosując opisy z kolumny A. 

2.

 

Do komórki A31 wprowadź dzisiejszą datę swojego urodzenia i sformatuj ją tak by zawie-
rała  dzień  tygodnia  (słownie),  dzień  w  miesiącu  (liczba),  miesiąc  słownie  i  czterocyfrowy 
numer roku. 

 

 

Zadanie 10-02.  

Formaty niestandardowe, serie danych 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 10-02. 

1.

 

Poszczególne kolumny wypełnij datami świąt stałych. 

2.

 

Wypełnione  kolumny  sformatuj  tak,  by  dowiedzieć  się,  w  jaki  dzień  tygodnia  przypadają  
w poszczególnych latach poszczególne święta. 

Opis

Liczba

Po sformatowaniu

dd-mm-rrrr;-0,00;0,00

39238,70427

05-06-2007

0

0,00

-39238,70427

-39238,70

d mmmm rrrr;"Bł

ą

d";"Bł

ą

d"

39238,70427

5 czerwiec 2007

0

Bł

ą

d

-39238,70427

Bł

ą

d

dddd, d/m/rrrr;;

39238,70427

5 czerwiec 2007

0

Bł

ą

d

-39238,70427

Bł

ą

d

gg:mm:ss

1,33

07:55:12

[gg]:mm:ss

1,33

31:55:12

[mm]:ss

1,33

1915:12

0,0;[Czerwony]-0,0;[Zielony]"Zero"

39238,70427

39238,7

0

Zero

-39238,70427

-39238,7

-0,00;[Czerwony]0,00

39238,70427

'-39238,70

0

'-0,00

-39238,70427

39238,70

000-000-00-00;000-00-00-000;"???"

39238,70427

000-003-92-39

0

???

-39238,70427

000-00-39-239

# ##0,000;-# ##0,000;?"X"???;[Czerwony]"Sz.P. "@

39238,70427

39 238,704

0

X

-39238,70427

-39 238,704

Anna Kowalska

Sz.P. Anna Kowalska

[Czarny][<100]0,00;[Niebieski][<1000]0,0;[Purpurowy]0

99

99,00

299

299,0

2299

2299

sobota, 01 stycze

ń

 2000

11. Formatowanie warunkowe (I) 

Formatowanie warunkowe ze względu na wartość komórki 

Formatowanie  warunkowe  polega  na  sformatowaniu  komórek  spełniających  określony 
warunek. Tak sformatowane komórki przy zmianach zawartości zmieniają wygląd. 
Formatowanie  warunkowe  wywołuje  się  poleceniem  Format/Formatowanie  warunkowe. 
Sposób  formatowania  moŜna  określić  po  kliknięciu  przycisku  Formatuj.  W  jednej  komórce 
moŜna  określić  trzy  warunki  i  trzy  sposoby  formatowania  komórki  po  spełnieniu  warunku. 
Warunki te dodaje się przyciskiem Dodaj. Warunki są rozpatrywane po kolei – jeŜeli spełniony 
jest  pierwszy  z  nich  to  dwa  pozostałe  juŜ  nie  są  rozpatrywane.  Usuwanie  poszczególnych 
warunków następuje po kliknięciu przycisku Usuń. 

 

 

Za  pomocą  formatowania  warunkowego  moŜna  zmieniać:  czcionkę,  obramowanie  i  desenie  
w komórce (komórkach). 
Przykład  powyŜej  pokazuje  menu  formatowania  warunkowego  po  wprowadzeniu  dwóch 
warunków. Pierwszy warunek dotyczy komórek o wartości większej od 3000 (będą miały Ŝółte 
tło)  a  drugi  warunek  komórek  o  wartościach  z  przedziału  od  0  do  1000  (liczby  będą  miały 
podwójne podkreślenie). 

Uwagi 

1.

 

Formatowanie warunkowe ma priorytet przed zwykłym formatowaniem. 

2.

 

Polecenie Edycja/Wyczyść/Formaty usuwa zarówno formatowanie zwykłe, jak i warunkowe. 

Uwagi do wersji 2007 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Formatowanie warunkowe 

Format/Formatowanie warunkowe 

Narzędzia główne/Style/ 
Formatowanie warunkowe/ 
Zarządzaj regułami 

 

Formatowanie warunkowe w wersji 2007 zostało znacznie rozbudowane. Zniesiono ogranicze-
nie  liczby  warunków  do  3,  wprowadzono  nowe  sposoby  formułowania  warunków  i  nowe 
sposoby wyróŜniania komórek. 
Podstawowym  sposobem  wprowadzania  tego  formatowania  jest  polecenie  Narzędzia 
główne/Style/Formatowanie  warunkowe/Zarządzaj  regułami.  Uruchamia  się  wówczas 
MenedŜer  reguł  formatowania  warunkowego  pozwalający  na  wprowadzanie,  edytowanie  
i usuwanie reguł oraz zmianę ich kolejności. Istnieją takŜe przyspieszone sposoby wprowadzania 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

formatowania  warunkowego  do  komórek  dostępne  po  rozwinięciu  polecenia  Narzędzia 
główne/Style/Formatowanie warunkowe. 
Rysunki  poniŜej  pokazują  MenedŜera  reguł  formatowania  warunkowego  po  wprowadzeniu 
dwóch  reguł,  takich  samych  jak  we  wcześniejszym  przykładzie  oraz  wprowadzanie  drugiej 
reguły. Nowe reguły dodaje się przyciskiem Nowa reguła, poprawienie reguły jest moŜliwe po 
kliknięciu  Edytuj  regułę,  a  usunięcie  reguły  –  po  kliknięciu  Usuń  regułę.  Strzałki  pozwalają  
na  zmianę  kolejności  reguł.  W  trakcie  formatowania  moŜna  teŜ  określić  zakres  komórek, 
których ma ono dotyczyć. Warunki są rozpatrywane kolejno (chyba Ŝe zaznaczono Zatrzymaj, 
gdy warunek jest prawdziwy) i, jeŜeli sposoby formatowania nie są ze sobą sprzeczne, wszystkie 
są uwzględniane. 

 

 

 

 

Polecenia  z  grup  Formatuj  wszystkie  komórki  na  podstawie  ich  wartości,  Formatuj  tylko 
wartości sklasyfikowane jako pierwsze i ostatnie, Formatuj tylko wartości powyŜej lub poniŜej 
ś

redniej,  Formatuj  tylko  wartości  unikatowe  lub  zduplikowane  formatują  zaznaczony  obszar 

odwołując się jednocześnie do wszystkich komórek obszaru (np. obliczając średnią). Zazwyczaj 
polecenia takie moŜna zrealizować w starszych wersjach Excela, wymaga to jednak większego 
nakładu pracy. 
Polecenia  z  grupy  UŜyj  formuły  do  określenia  komórek,  które  naleŜy  sformatować  posiadają 
swój odpowiednik we wcześniejszej wersji i będą omawiane dalej. 
Za  pomocą  formatowania  warunkowego  moŜna  zmieniać:  czcionkę,  wypełnienie,  desenie  
i  dodatkowo  formaty  liczb  w  komórce  (komórkach).  MoŜna  takŜe  wprowadzać  na  przykład 
słupki  o  długości  odpowiadającej  wartościom  liczbowym,  symbole  w  rodzaju  +  i  –  itp.  
Nie posiadają one odpowiedników we poprzednich wersjach programu. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 11-01.  

Formatowanie warunkowe 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 11-01. 

1.

 

Zaznacz zielonym tłem oceny z polskiego równe 6. 

1.

 

Zaznacz zielonym tłem oceny z angielskiego wyŜsze lub równe 5.  

2.

 

Usuń oba formatowania warunkowe. 

3.

 

Zaznacz czerwonym tłem wszystkie jedynki z wszystkich przedmiotów. 

4.

 

Zaznacz  czerwonym  tłem  wszystkie  jedynki  z  wszystkich  przedmiotów  a  zielonym  – 
wszystkie szóstki z wszystkich przedmiotów. 

5.

 

Usuń pierwszy warunek z formatowania warunkowego we wszystkich komórkach. 

6.

 

Zaznacz zielonym tłem średnie wyŜsze od 4 a Ŝółtym – niŜsze od 3. 

7.

 

Zaznacz Ŝółtym tłem średnie niŜsze od 4 a czerwonym – niŜsze od 3. 

8.

 

Zaznacz niebieskim tłem urodzone 19 stycznia 1990 roku. 

9.

 

Zaznacz pomarańczowym tłem osoby o nazwisku Obacka. 

Zadanie 11-02.  

Formatowanie warunkowe – przykład samosprawdzającego się testu 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 11-02. 
W  kolumnie  Odpowiedź  tak  sformatuj  komórki,  aby  przy  odpowiedzi  prawidłowej  miały 
zielone, a przy nieprawidłowej – czerwone tło. 

Zadanie 12-01.  

Powtórka – formatowanie, wprowadzanie i edycja danych 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 12-01. 

1.

 

Usuń istniejące formatowania komórek. 

2.

 

Dopasuj szerokości kolumn i wysokości wierszy. 

3.

 

Wstaw pierwszy wiersz (Nieobecności). 

4.

 

Dodaj kolumnę Lp. i wypełnij ją kolejnymi liczbami. 

5.

 

Sformatuj tabelę zgodnie z wydrukiem (Arial 10 pt).  

6.

 

Ponownie dopasuj szerokości kolumn i wysokości wierszy. 

7.

 

W  kolumnie  Spóźnienia  wprowadź  formatowanie  warunkowe  –  czerwone  tło,  gdy  liczba 
spóźnień jest większa od 3, a zielone, gdy liczba spóźnień jest równa 0. 

 

Nieobecno

ś

ci

Lp.

Nazwisko

Imi

ę

Data 

urodzenia

Miejsce 

urodzenia

S

p

ó

ź

n

ie

n

ia

C

h

o

ro

b

o

w

e

U

rl

o

p

y

U

rl

o

p

y

 

o

k

o

li

c

z

n

o

ś

c

io

w

e

1 Radomski

Jacek

26-03-1966 Toru

ń

4

4

1

1

2 Gotz

Bronisław

25-03-1968 Toru

ń

0

1

3

1

3 Polody

Ryszard

07-12-1972 Kielce

1

3

0

1

4 Rachuta

Zbigniew

01-10-1971 Wrocław

3

2

2

2

5 Poczta

Tytus

17-04-1967 Opole

0

4

2

3

6 Jesionowski

Zbigniew

01-05-1970 Gda

ń

sk

3

2

6

2

7 Rachowski

Napoleon

23-02-1969 Gda

ń

sk

1

1

1

4

8 Zielewicz

Jacek

28-03-1968 Opole

3

1

3

0

9 Skowronek

Roman

21-01-1972 Warszawa

3

1

6

0

10 Kozlowski

Borys

22-04-1968 Pozna

ń

4

6

4

4

11 Stencel

Czesław

20-12-1969 Lublin

2

5

2

3

12 Kubala

Jerzy

08-06-1970 Olsztyn

2

3

0

0

13 Skromny

Antoni

30-01-1968 Toru

ń

2

6

2

0

14 Banaszak

Aurelian

09-04-1972 Olsztyn

2

6

1

4

15 Wolkiewicz

Edmund

14-02-1968 Szczecin

3

2

2

2

16 Zielewicz

Sebastian

28-06-1969 Kraków

1

0

2

4

17 Nietupski

Czesław

29-05-1974 Pozna

ń

2

6

2

3

18 Kozlowski

Leon

09-03-1969 Kielce

1

3

3

2

19 Banachowicz

Roman

02-01-1970 Kraków

2

2

1

3

20 Walenciak

Adalbert

07-03-1971 Pozna

ń

2

2

2

2

21 Sumara

Roman

27-01-1970 Warszawa

4

4

4

1

22 Pohl

Achilles

03-05-1968 Kraków

4

2

0

2

23 Koszuta

Edmund

06-11-1971 Toru

ń

4

2

1

1

24 Kaniewski

Edgar

01-07-1969 Pozna

ń

0

0

2

3

25 Grabarczyk

Franciszek

14-03-1968 Pozna

ń

0

1

3

2

26 Szulc

Tytus

01-05-1968 Opole

1

3

1

1

27 Przybylak

Adam

14-09-1968 Toru

ń

0

0

3

2

28 Socha

Karol

18-02-1974 Opole

1

2

0

3

29 Racek

Ludwik

05-04-1974 Gda

ń

sk

2

2

3

3

30 Banaszak

Barnaba

11-09-1969 Opole

2

1

1

3

31 Radomski

Leon

05-10-1970 Białystok

2

3

4

2

32 Kulik

Damian

25-11-1972 Olsztyn

3

3

1

3

33 Sumara

Grzegorz

28-05-1972 Olsztyn

2

2

0

2

34 Stebner

Edward

29-01-1974 Kraków

4

4

1

4

35 Hoffman

Konrad

09-11-1972 Szczecin

1

2

2

4

36 Kleparek

Bronisław

29-04-1967 Warszawa

2

0

3

2

37 Jesionowski

Piotr

06-11-1970 Rzeszów

1

1

1

3

38 Stawny

Franciszek

13-02-1970 Pozna

ń

1

4

2

4

Procent pracowników

6

0,0% 10,5%

5,3%

0,0%

5

0,0%

2,6%

0,0%

0,0%

4 15,8% 13,2%

7,9% 18,4%

3 15,8% 15,8% 18,4% 26,3%
2 31,6% 28,9% 28,9% 28,9%
1 23,7% 18,4% 26,3% 15,8%
0 13,2% 10,5% 13,2% 10,5%

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 12-02.  

Powtórka – formatowanie, wprowadzanie i edycja danych 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 12-02. 

1.

 

Usuń istniejące formatowania komórek. 

2.

 

Dopasuj szerokości kolumn i wysokości wierszy. 

3.

 

Zamień  miejscami  trzy  kolumny  dotyczące  miast  i  trzy  kolumny  dotyczące  wsi  (patrz 
wydruk). 

4.

 

Sformatuj tabelę zgodnie z wydrukiem. W tabeli uŜywane są czcionki o rozmiarach 10 i 8 pt. 

5.

 

Za  pomocą  formatowania  warunkowego  zaznacz  niebieskim  tłem  te  województwa,  w 
których liczba ludności jest większa od 3 mln a zielonym te, w których liczba ludności jest 
mniejsza od 2 mln. 

 

 

Lp.

Województwa

Ogółem

Wie

ś

Miasta

Na 100 m

ęŜ

czyzn 

przypada kobiet

ogółem

m

ęŜ

czy

ź

ni

kobiety

ogółem

m

ęŜ

czy

ź

ni

kobiety

ogółem

m

ęŜ

czy

ź

ni

kobiety

ogółem

miasta

wie

ś

1 POLSKA

38 230 080

18 516 403

19 713 677

14 619 715

7 282 238

7 337 477

23 610 365

11 234 165

12 376 200

106,5

110,2

100,8

2 Dolno

ś

l

ą

skie

2 907 212

1 397 316

1 509 896

831 091

411 756

419 335

2 076 121

985 560

1 090 561

108,1

110,7

101,8

3 Kujawsko-pomorskie

2 069 321

999 758

1 069 563

780 802

390 279

390 523

1 288 519

609 479

679 040

107,0

111,4

100,1

4 Lubelskie

2 199 054

1 068 794

1 130 260

1 173 488

582 077

591 411

1 025 566

486 717

538 849

105,8

110,7

101,6

5 Lubuskie

1 008 954

490 142

518 812

357 909

178 543

179 366

651 045

311 599

339 446

105,8

108,9

100,5

6 Łódzkie

2 612 890

1 246 572

1 366 318

915 145

454 381

460 764

1 697 745

792 191

905 554

109,6

114,3

101,4

7 Małopolskie

3 232 408

1 569 569

1 662 839

1 605 543

797 808

807 735

1 626 865

771 761

855 104

105,9

110,8

101,2

8 Mazowieckie

5 124 018

2 462 341

2 661 677

1 811 400

904 625

906 775

3 312 618

1 557 716

1 754 902

108,1

112,7

100,2

9 Opolskie

1 065 043

517 043

548 000

504 979

248 778

256 201

560 064

268 265

291 799

106,0

108,8

103,0

10 Podkarpackie

2 103 837

1 029 519

1 074 318

1 250 784

620 679

630 105

853 053

408 840

444 213

104,4

108,7

101,5

11 Podlaskie

1 208 606

591 286

617 320

497 034

251 374

245 660

711 572

339 912

371 660

104,4

109,3

97,7

12 Pomorskie

2 179 900

1 061 679

1 118 221

695 062

350 508

344 554

1 484 838

711 171

773 667

105,3

108,8

98,3

13

Ś

l

ą

skie

4 742 874

2 296 212

2 446 662

991 481

487 886

503 595

3 751 393

1 808 326

1 943 067

106,6

107,5

103,2

14

Ś

wi

ę

tokrzyskie

1 297 477

633 780

663 697

702 089

349 373

352 716

595 388

284 407

310 981

104,7

109,3

101,0

15 Warmi

ń

sko-mazurskie

1 428 357

698 112

730 245

568 128

286 906

281 222

860 229

411 206

449 023

104,6

109,2

98,0

16 Wielkopolskie

3 351 915

1 626 667

1 725 248

1 417 125

706 926

710 199

1 934 790

919 741

1 015 049

106,1

110,4

100,5

17 Zachodniopomorskie

1 698 214

827 613

870 601

517 655

260 339

257 316

1 180 559

567 274

613 285

105,2

108,1

98,8

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 12-03.  

Powtórka – formatowanie, wprowadzanie i edycja danych 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 12-03. 

1.

 

Usuń istniejące formatowania komórek. 

2.

 

Dopasuj szerokości kolumn i wysokości wierszy. 

3.

 

Przenieś na początek tabeli dane z kolumny Województwa (patrz wydruk). 

4.

 

Przenieś na koniec tabeli dane z kolumny Miasta. 

5.

 

Wstaw wiersze i wpisz tytuł tabeli. 

6.

 

Sformatuj  tabelę  zgodnie  z  wydrukiem.  W  tabeli  (poza  tytułem)  uŜywana  jest  czcionka 
Arial  Narrow.  Szerokości  kolumn  z  liczbami  są  równe  8.  W  komórkach  z  liczbami  zasto-
sowano wyrównanie do prawej z wcięciem dla odsunięcia liczb od krawędzi. 

7.

 

Za  pomocą  formatowania  warunkowego  zaznacz  pogrubioną  czcionką  te  województwa,  
w których jest więcej niŜ 80 miast, a kursywą te, w których jest mniej niŜ 40 miast. 

 

 

Zestawienie jednostek administracyjnych i terytorialnych 2004 r.

Stan w dniu 30 VI

Województwo

Powiaty

Gminy

Miasta

razem

ziemskie

grodzkie

ogółem

miejskie

miejsko-
-wiejskie

wiejskie

razem

na prawach 

powiatu

pozostałe

Polska

379       

314       

65       

2478       

307       

65       

242       

579       

1592       

886       

Dolnośląskie

29       

26       

3       

169       

36       

3       

33       

54       

79       

90       

Kujawsko-pomorskie

23       

19       

4       

144       

17       

4       

13       

35       

92       

52       

Lubelskie

24       

20       

4       

213       

20       

4       

16       

21       

172       

41       

Lubuskie

14       

12       

2       

83       

9       

2       

7       

33       

41       

42       

Łódzkie

24       

21       

3       

177       

18       

3       

15       

24       

135       

42       

Małopolskie

22       

19       

3       

182       

15       

3       

12       

40       

127       

55       

Mazowieckie

42       

37       

5       

314       

35       

5       

30       

50       

229       

85       

Opolskie

12       

11       

1       

71       

3       

1       

2       

32       

36       

35       

Podkarpackie

25       

21       

4       

159       

16       

4       

12       

29       

114       

45       

Podlaskie

17       

14       

3       

118       

13       

3       

10       

23       

82       

36       

Pomorskie

20       

16       

4       

123       

25       

4       

21       

17       

81       

42       

Śląskie

36       

17       

19       

167       

49       

19       

30       

22       

96       

71       

Świętokrzyskie

14       

13       

1       

102       

5       

1       

4       

25       

72       

30       

Warmińsko-mazurskie

21       

19       

2       

116       

16       

2       

14       

33       

67       

49       

Wielkopolskie

35       

31       

4       

226       

19       

4       

15       

90       

117       

109       

Zachodniopomorskie

21       

18       

3       

114       

11       

3       

8       

51       

52       

62       

13. Przygotowanie arkusza do druku 

Niewielkie  arkusze  moŜna  zazwyczaj  od  razu  drukować.  Większe,  czasami  wielostronicowe 
naleŜy  najpierw  przygotować  do  druku  wydając  polecenie  Plik/Ustawienia  strony.  Jest  to 
ostatnia czynność jaką wykonuje się przy tworzeniu arkusza. 

 

 

1.

 

W zakładce Arkusz (powyŜej) moŜna określić: 

a)

 

obszar wydruku (domyślnie drukowane są wszystkie komórki z jakąkolwiek zawartością), 

b)

 

które  wiersze  lub  kolumny  mają  być  powtarzane  na  wszystkich  stronach  wydruku 
(wiersze  nagłówka  i  kolumny  z  lewej  strony)  –  polecenia  U  góry  powtarzaj  wiersze,  
Z lewej powtarzaj kolumny, 

c)

 

czy drukowane mają być linie siatki, nagłówki kolumn i wierszy (A, B, C...; 1, 2, 3...) 

d)

 

parametry jakości wydruku, 

e)

 

kolejność wydruku stron. 

 

 

2.

 

W zakładce Strona (powyŜej) moŜna określić: 

a)

 

orientację i rozmiar papieru, 

b)

 

skalowanie wydruku (Dopasuj do), 

c)

 

zamiast  skalowania  wydruku  moŜna  określić  na  ilu  stronach  ma  się  wydruk  zmieścić 
(Wpasuj w strony), 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

d)

 

rozdzielczość wydruku. 

 

3.

 

W zakładce Marginesy określa się wielkość marginesów i ewentualnie sposób środkowania 
wydruku. 

 

 

4.

 

W zakładce Nagłówek/stopka moŜna określić wygląd nagłówka i stopki wydruku (np. datę 
wydruku,  numerację  stron,  nazwisko  autora  itp.).  Te  elementy  będą  powtarzane  na  kaŜdej  
ze stron. 

Uwagi 

1.

 

Ostateczny wygląd wydruku moŜna zobaczyć po kliknięciu przycisku Podgląd wydruku. 

2.

 

Szybkie  wprowadzenie  podziału  stron  jest  moŜliwe  po  wydaniu  polecenia  Widok/Podgląd 
podziału stron.  

3.

 

W  jednym  arkuszu  moŜna  zdefiniować  róŜne  zestawy  parametrów  wydruku  (np.  róŜne 
obszary)  i  kaŜdy  z  nich  zapamiętać  jako  odrębny  widok  –  polecenie  Widok/Widoki  nie-
standardowe a następnie tym samym poleceniem przełączać się między nimi. 

Uwagi do wersji 2007 

1.

 

Wiele  poleceń  związanych  z  przygotowaniem  arkusza  do  druku  znajduje  się  bezpośrednio 
na wstąŜce Układ strony. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

2.

 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Ustawienia wydruku 

Plik/Ustawienia strony 

Układ strony/Ustawienia strony 

Podgląd podziału stron 

Widok/Podgląd podziału stron 

Widok/Widoki skoroszytu/Podgląd 
podziału stron 

Zapamiętywanie wielu ustawień 
wydruku 

Widok/Widoki niestandardowe 

Widok/Widoki skoroszytu/Widoki 
niestandardowe 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 13-01. 

Przygotowanie arkusza do druku 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 13-01. 

1.

 

Ustaw parametry wydruku tak, aby  

a)

 

na wydruku pojawiała się tylko tabela podsumowująca, 

b)

 

jako nagłówek strony pojawiało się z lewej strony: „Sporządził: Twoje imię i nazwisko” 
a z prawej – data wydruku, 

c)

 

wydruk był środkowany w pionie i w poziomie. 

4.

 

Zapisz ustawienia jako widok niestandardowy o nazwie Podsumowanie. 

5.

 

Ustaw parametry wydruku tak, aby: 

a)

 

na wydruku pojawiały się tylko dane o pracownikach, bez tabeli podsumowującej, 

b)

 

dane  o  pracownikach  były  drukowane  na  dwóch  stronach,  z  powtórzeniem  dwóch 
pierwszych wierszy jako nagłówka, 

c)

 

jako nagłówek strony pojawiało się z lewej strony: „Sporządził: Twoje imie i nazwisko” 
a z prawej – data wydruku, 

d)

 

jako stopka strony na środku pojawiało się „Strona nr strony”, 

e)

 

wydruk był środkowany w poziomie. 

6.

 

Zapisz ustawienia jako widok niestandardowy o nazwie Szczegóły. 

7.

 

Przełączaj się między widokami i sprawdzaj jak będzie wyglądał podgląd wydruku. 

 

14. Wprowadzanie formuł 

Formuły  są  elementami  wykonującymi  obliczenia.  Wszystkie  formuły  rozpoczynają  się  zna-
kiem =. W formułach mogą występować stałe, odwołania do komórek, funkcje i operatory. 

Stałe w formułach 

1.

 

Stałe liczbowe w formułach wpisuje się w większości przypadków tak samo jak w zwykłych 
wyraŜeniach matematycznych. Formuła  
=2+3  
oznacza dodawanie dwóch stałych. 
Przy stałych liczbowych moŜna uŜywać znaku (operatora) %. Zapis 
=5%*200 
oznacza obliczenie 5% z wartości 200 i jest równowaŜny zapisowi 
=0,05*200. 
Przy wprowadzaniu w formułach dat i godzin uŜywa się cudzysłowów. Zapisy 
="2008-02-14"-"2008-02-04" 
="0:45"*4 
oznaczają odpowiednio obliczenie liczby dni pomiędzy dwiema datami oraz przemnoŜenie 
45 minut przez cztery. 

2.

 

Stałe tekstowe wprowadza się do formuł zawsze uŜywając cudzysłowów. Zapis 
="Pan "&"Kowalski" 
oznacza złączenie dwóch tekstów „Pan ” i „Kowalski”. 

3.

 

Stałe logiczne PRAWDA i FAŁSZ wprowadza się jak liczby – bez cudzysłowów.  

Operatory 

1.

 

Operatory definiują, jakie obliczenia będą wykonywane w komórce. Najczęściej uŜywane są 
operatory +  - * / odpowiadające  czterem działaniom: dodawaniu, odejmowaniu, mnoŜeniu  
i dzieleniu: 
=2+3 – dodawanie dwóch stałych, 
=A1-2 – od wartości w komórce A1 odejmowana jest liczba 2, 
=A1*B1 – iloczyn liczb w komórkach A1 i B1, 
=A1/B1 – iloraz (dzielenie) liczby w komórce A1 i liczby w komórce A2. 

2.

 

Znak - jest takŜe operatorem (jednoargumentowym) zmiany znaku liczby: 
=-A1 – liczba z komórki A1 ze zmienionym znakiem. 

3.

 

W  Excelu  istnieje  takŜe  operator  potęgowania  ^,  jest  on  teŜ  wykorzystywany  do  pierwia-
stkowania; wykorzystuje się tu właściwość: 

n

n

x

x

1

=

. 

=A1^2 – liczba z komórki A1 podniesiona do potęgi 2, 

4.

 

Istnieje takŜe operator (jednoargumentowy) „dzielenia przez 100” – %: 
=(A1+A2)% – suma liczb z komórek A1 i A2 podzielona przez 100. 

5.

 

W Excelu występuje takŜe operator „łączenia tekstowego” – & 
="Pan "& "Kowalski" – złączanie dwóch tekstów, 
="Pan "&A1 – złączenie tekstu „Pan ” i zawartości komórki A1, 
=A1&" "&A2 – złączenie tekstów z komórek A1 i A2 ze spacją pośrodku. 

6.

 

Istnieją takŜe operatory porównania, które omawiane będą oddzielnie. 

Priorytet operatorów 

1.

 

Działania w formule wykonywane są z uwzględnieniem priorytetu operatorów: 

a)

 

% – „dzielenie przez 100”, 

b)

 

- – zmiana znaku 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

c)

 

^ – potęgowanie, 

d)

 

* / – mnoŜenie i dzielenie, 

e)

 

+ - – dodawanie i odejmowanie, 

f)

 

& – „łączenie tekstowe” 

2.

 

Kolejność działań moŜna zmienić wykorzystując nawiasy okrągłe (wyłącznie!): 
=A1*A2+A3 – iloczyn liczb w komórkach A1 i A2 powiększony o liczbę z komórki A3, 
=A1*(A2+A3) – iloczyn liczby z komórki A1 i sumy liczb z komórek A2 i A3, 
=A1^(1/3) – liczba z komórki A1 podniesiona do potęgi 1/3 (pierwiastek 3 stopnia z A1), 
=A1*(A2+(A3+A4)/2))  –  suma  liczb  z  komórek  A3  i  A4,  podzielona  przez  2,  wynik 
powiększony o liczbę z komórki A2, a ten z kolei pomnoŜony przez A1. 

3.

 

Ze  względu  na  podwójne  znaczenie  symbolu  -  wskazane  jest  stosowanie  nawiasów  przy 
zmianie  znaku  liczby;  na  przykład  zapis  =A1*-A2  jest  poprawny,  ale  czytelniejszy  będzie 
zapis =A1*(-A2). 

Odwołania do komórek w innych arkuszach 

W formułach mogą występować odwołania do komórek innych arkuszy: 
=A1*Arkusz2!A1  –  iloczyn  liczby  z  komórki  A1  bieŜącego  arkusza  i  liczby  z  komórki  A1  
w Arkuszu2. 
JeŜeli nazwy arkuszy zawierają odstępy naleŜy pisać je w apostrofach. 

Technika wprowadzania formuł 

1.

 

Formuły moŜna wprowadzać: 

a)

 

klawiaturą  –  wpisując  całą  formułę  z  wszystkimi  operatorami,  nawiasami,  stałymi  
i adresami; w adresach komórek moŜna uŜywać małych liter; 

b)

 

z  wykorzystaniem  myszki  –  wprowadzając  klawiaturą  operatory,  nawiasy  i  stałe,  
a zamiast wpisywania adresów – klikając odpowiednie komórki, 

c)

 

klawiaturą  z  wykorzystaniem  wskazywania  komórek  za  pomocą  klawiszy  kursora  – 
klawiaturą  wprowadza się operatory, nawiasy i stałe,  a zamiast wpisywania adresów – 
wskazuje się odpowiednie komórki klawiszami kursora. 

2.

 

KaŜdorazowo naleŜy pamiętać o rozpoczęciu formuły znakiem = i zatwierdzeniem formuły 
klawiszem Enter lub Tab (w przypadku wprowadzania klawiaturą moŜna teŜ przesunąć się 
do innej komórki). 

3.

 

W arkuszu standardowo widoczne są wyniki formuł – same formuły widoczne są na pasku 
formuły.  MoŜna  jednak  cały  arkusz  przełączyć  na  pokazywanie  formuł  poleceniem 
Narzędzia/Opcje/Widok/Formuły (skrót klawiaturowy Ctrl-`). 

Edycja (poprawianie) formuł 

1.

 

Przejście do edycji (poprawiania) istniejących formuł następuje (podobnie jak przy stałych): 

a)

 

po naciśnięciu klawisza F2, 

b)

 

po jednokrotnym kliknięciu na pasku formuły, 

c)

 

po dwukrotnym kliknięciu w komórce. 

2.

 

Przy poprawianiu formuł moŜna wykorzystywać: 

a)

 

klawiaturę, 

b)

 

myszkę  –  przesuwając  kolorowe  ramki  symbolizujące  odwołania  do  innych  komórek 
arkusza. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Błędy wykrywane przy wprowadzaniu formuł 

Najczęstsze błędy wykrywane przy wprowadzaniu formuł: 

a)

 

nieprawidłowy adres komórki, na przykład =A1*2B, 

b)

 

róŜna liczba nawiasów otwierających i zamykających, na przykład =(A1+A2*B2, 

c)

 

dwa operatory stojące obok siebie, na przykład =A1+*B1. 

W  przypadku  próby  wprowadzenia  błędnej  formuły  program  zazwyczaj  podpowiada  jak  ją 
skorygować – naleŜy pamiętać, Ŝe podpowiedź nie zawsze odpowiada Ŝyczeniom uŜytkownika. 

Błędy sygnalizowane w komórkach z formułami 

Najczęstsze błędy sygnalizowane w komórkach z formułami: 

a)

 

#DZIEL/0! – dzielenie przez 0; 

b)

 

#ARG! – zazwyczaj oznacza, Ŝe komórka zawiera tekst zamiast liczby, lub Ŝe komórka do 
której odwoływała się formuła została usunięta. 

Śledzenie zaleŜności między formułami 

ZaleŜności między formułami moŜna śledzić za pomocą paska narzędzi Inspekcja formuł. 

Uwagi do wersji 2007 

Odpowiedniki poleceń 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Widok formuł 

Narzędzia/Opcje/Widok/Formuły 

Formuły/Inspekcja formuł/PokaŜ 
formuły 

Inspekcja formuł 

Widok/Paski narzędzi/Inspekcja 
formuł 

Formuły/Inspekcja formuł 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 14-01. 

Formuły zawierające stałe liczbowe 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 14-01. 

1.

 

Wpisz do komórki A1 formułę obliczającą 2+2. 

2.

 

Wpisz do komórki A2 formułę obliczającą 2-2. 

3.

 

Wpisz do komórki A3 formułę obliczającą 2×2. 

4.

 

Wpisz do komórki A4 formułę obliczającą 2:2. 

5.

 

Wpisz do komórki B1 formułę obliczającą 2

2

. 

6.

 

Wpisz to komórki B2 formułę obliczającą 

2

2

 . 

7.

 

Wpisz do komórki B3 formułę obliczającą 8% z liczby 200. 

8.

 

Wpisz do komórki C1 formułę obliczającą 

2

4

2

+

. 

9.

 

Wpisz do komórki C2 formułę obliczającą 

3

1

8

3

7

2

2

+

×

+

. 

10.

 

Wpisz do komórki C3 formułę obliczającą 

3

3

2

2

7

3

5

*

4

3

2

6

4













+

+













+

+

. 

11.

 

Wpisz do komórki D1 formułę obliczającą ile dni minęło między 15.02.2008 a 19.06.2008. 

12.

 

Wpisz  do  komórki  D2  formułę  obliczającą,  o  której  godzinie  skończą  się  zajęcia,  jeśli 
rozpoczynają  się  o  godzinie  8

00

,  składają  się  z  czterech  jednostek  po  półtorej  godziny 

pomiędzy  którymi  są  dwie  przerwy  dziesięciominutowe  i  jedna  przerwa  dwudziestominu-
towa. Sformatuj odpowiednio wynik. 

Zadanie 14-02.  

Technika wprowadzania formuł z odwołaniami do komórek 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 14-02.  

1.

 

W wierszu 1 wprowadź formułę obliczającą sumę liczb z komórek A1 i B1: 

a)

 

w komórce C1 wpisz formułę klawiaturą, 

b)

 

w komórce D1 wprowadź formułę myszką,  

c)

 

w komórce E1 wprowadź formułę klawiaturą ze wskazywaniem komórek.  

2.

 

W wierszu 2 wprowadź formułę obliczającą róŜnicę liczb z komórek A2 i B2: 

a)

 

w komórce C2 wpisz formułę klawiaturą, 

b)

 

w komórce D2 wprowadź formułę myszką,  

c)

 

w komórce E2 wprowadź formułę klawiaturą ze wskazywaniem komórek. 

3.

 

W wierszu 3 wprowadź formułę obliczającą iloczyn liczb z komórek A3 i B3: 

a)

 

w komórce C3 wpisz formułę klawiaturą, 

b)

 

w komórce D3 wprowadź formułę myszką,  

c)

 

w komórce E3 wprowadź formułę klawiaturą ze wskazywaniem komórek. 

4.

 

W wierszu 4 wprowadź formułę obliczającą iloraz liczb z komórek A4 i B4: 

a)

 

w komórce C4 wpisz formułę klawiaturą, 

b)

 

w komórce D4 wprowadź formułę myszką,  

c)

 

w komórce E4 wprowadź formułę klawiaturą ze wskazywaniem komórek. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

5.

 

W wierszu 5 wprowadź formułę obliczającą liczbę z komórki A5 podniesioną do potęgi 3: 

a)

 

w komórce C5 wpisz formułę klawiaturą, 

b)

 

w komórce D5 wprowadź formułę myszką,  

c)

 

w komórce E5 wprowadź formułę klawiaturą ze wskazywaniem komórek. 

6.

 

W  wierszu  6  wprowadź  formułę  obliczającą  pierwiastek  trzeciego  stopnia  z  liczby  w  ko-
mórce A6: 

a)

 

w komórce C6 wpisz formułę klawiaturą, 

b)

 

w komórce D6 wprowadź formułę myszką,  

c)

 

w komórce E6 wprowadź formułę klawiaturą ze wskazywaniem komórek. 

7.

 

Przejdź do Arkusza2 i popraw myszką formuły 

a)

 

w komórce C1 na =A1+A2, 

b)

 

w komórce C2 na =A1-B1, 

c)

 

w komórce C3 na =A1*B4, 

d)

 

w komórce C4 na =B1/A3, 

e)

 

w komórce C5 na =A4^3, 

f)

 

w komórce C6 na =A6^(1/3)+B1*A3. 

Zadanie 14-03.  

Operator dzielenia przez 100 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 14-03. W kolejnych poleceniach dla dzielenia przez 100 uŜywaj operatora %. 

1.

 

W komórce C1 wpisz formułę obliczającą 1/100 z wartości w komórce A1. 

2.

 

W  komórce  C2  wpisz  formułę  obliczającą  sumę  liczby  w  komórce  A2  i  1/100  liczby  
w komórce B2. 

3.

 

W komórce C3 wpisz formułę obliczającą 1/100 sumy liczb z komórek A3 i B3. 

4.

 

W komórce C4 wpisz formułę obliczającą 1/100 iloczynu liczb w komórce A4 i B4. 

5.

 

W komórce C5 wpisz formułę obliczającą 5% z liczby w komórce A5. 

6.

 

W komórce C6 wpisz formułę obliczającą 1/10000 z liczby w komórce A6. 

Zadanie 14-04.  

Formuły i operatory 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 14-04.  

1.

 

W komórce C1 wpisz formułę obliczającą sumę liczb z komórek A1 i B1. 

2.

 

W komórce C2 wpisz formułę obliczającą iloczyn liczb z komórek A2 i B2. 

3.

 

W  komórce  C3  wpisz  formułę  obliczającą  róŜnicę  liczb  z  komórek  B1  i  A1  pomnoŜoną 
przez liczbę z komórki A2. 

4.

 

W komórce C4 wpisz formułę obliczającą sumę liczb z komórek A4 i B4 podzieloną przez 
sumę liczb z komórek A3 i B3. 

5.

 

W komórce C5 wpisz formułę obliczającą liczbę z komórki B5 podniesioną do potęgi 3. 

6.

 

W komórce C6 wpisz formułę obliczającą pierwiastek 3 stopnia z liczby w komórce A6. 

7.

 

W  komórce  C7  oblicz  ile  dni  minęło  między  datami  wpisanymi  do  komórek  A7  i  B7. 
Sformatuj odpowiednio wynik. 

8.

 

W  komórce  C8  wpisz  formułę  obliczającą  datę  późniejszą  o  89  dni  od  daty  wpisanej  
w komórce A7. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

9.

 

W  komórce  C9  wpisz  formułę  obliczającą  datę  wcześniejszą  o  87  dni  od  daty  wpisanej  
do komórki A7. 

10.

 

W komórce C10 wpisz formułę obliczającą sumę godzin i minut zapisanych w komórkach 
A10 i B10. 

11.

 

W komórce C11 wpisz formułę obliczającą sumę godzin i minut zapisanych w komórkach 
A11 i B11. Sformatuj odpowiednio wynik. 

12.

 

W  komórce  C12  wpisz  formułę  obliczającą,  jaki  procent  liczby  w  komórce  A12  stanowi 
liczba w komórce B12. Sformatuj odpowiednio wynik. 

13.

 

W komórce G1 wpisz formułę łączącą teksty w komórkach E1 i F1 

14.

 

W komórce G2 wpisz formułę łączącą teksty w komórkach E1 i F1 i wstawiającą pomiędzy 
nie spację. 

15.

 

W  komórce  G3  wpisz  formułę  łączącą  teksty  w  komórkach  F1  i  E1  ze  słowem  Pan  
na początku i spacją w środku. 

16.

 

W komórce G4 wpisz formułę łączącą tekstowo liczby w komórkach A1 i B1. 

17.

 

W komórce G5 wpisz formułę dodającą zawartość komórek E1 i F1. 

18.

 

W  komórce  G6  wpisz  formułą  łączącą  słowo  Poznań  z  przecinkiem  i  spacją  z  datą  
z komórki A7. 

Porównaj z wydrukiem. 

 

Zadanie 14-05.  

Formuły z odwołaniami do kilku arkuszy 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 14-05. 

1.

 

W  Arkuszu3  w  wierszu  1  wprowadź  formułę  obliczającą  sumę  liczb  z  komórek  A1  
w Arkuszu1 i A1 w Arkuszu2: 

a)

 

w komórce A1 wpisz formułę klawiaturą, 

b)

 

w komórce B1 wprowadź formułę myszką, 

c)

 

w komórce C1 wprowadź formułę klawiaturą z wykorzystaniem wskazywania komórek. 

2.

 

W  Arkuszu3  w  wierszu  2  wprowadź  formułę  obliczającą  iloczyn  liczb  z  komórek  A2  
w Arkuszu1 i A2 w Arkuszu2 

a)

 

w komórce A2 wpisz formułę klawiaturą, 

b)

 

w komórce B3 wprowadź formułę myszką, 

c)

 

w komórce C2 wprowadź formułę klawiaturą z wykorzystaniem wskazywania komórek. 

3.

 

W  Arkuszu1  w  komórce  A10  wprowadź  formułę  obliczającą  sumę  liczb  z  komórek  
A1 i A2 Arkusza3. 

4.

 

W  Arkuszu1  w  komórce  A11  wprowadź  formułę  obliczającą  sumę  liczb  z  komórek  
A1 Arkusza1, A1 Arkusza2 i A1 Arkusza3. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 14-06.  

Błędy i inspekcja formuł 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 14-06. 

1.

 

W komórce D3 wpisz formułę obliczającą sumę liczb z komórek A1 i B3. 

2.

 

W komórce F2 wpisz formułę obliczającą iloczyn liczb z komórek D1 i D3. 

3.

 

W komórce D9 wpisz formułę obliczającą sumę liczb z komórek B7 i B11.  

Pojawił się błąd. 

4.

 

Włącz pasek inspekcji formuł i pokaŜ poprzedniki dla komórki D9. 

5.

 

PokaŜ poprzedniki dla komórki F2 (obydwa poziomy). 

6.

 

Usuń wszystkie strzałki. 

7.

 

Usuń kolumnę A. Włącz strzałki poprzedników dla komórki E2. 

8.

 

Usuń wszystkie strzałki i ukryj pasek inspekcji formuł. 

9.

 

Do komórki E5 wpisz formułę =C1+C100000. Dlaczego pojawił się błąd? 

10.

 

Do komórki E6 wpisz formułę =A3+7A. Dlaczego pojawił się błąd? 

11.

 

Do komórki C13 wpisz formułę =A13&Kowalski. Dlaczego pojawił się błąd? 

12.

 

Do komórki E7 wpisz formułę =(A3+A7/C1. Jaki jest skutek? 

13.

 

Do komórki H3 wpisz formułę =H1+H2+H3. Jaki jest skutek? 

Zadanie 14-07.  

Formuły 

Czas wykonania: 8 minut 

Otwórz  skoroszyt  14-07.  W  trakcie  uruchamiania  prawdopodobnie  zostaniesz  zapytany  
o włączenie makropoleceń – odpowiedz Włącz makra.  
U w a g a :  Makropolecenia  tworzą  nowy  pasek  przycisków  (w  wersji  2007  –  nową  zakładkę). 
Poszczególne przyciski oznaczają: 
Sprawdź – sprawdzenie wpisanych przez uŜytkownika rozwiązań 
Usuń wszystko – usunięcie wszystkich rozwiązań i ich ocen 
Usuń błędy – usunięcie błędnych rozwiązań 
Usuń kolory – usunięcie kolorowych podświetleń 
Wpisz rozwiązanie – wpisanie prawidłowego rozwiązania. 
JeŜeli pasek się nie pojawił, masz włączony wysoki poziom zabezpieczeń. Za pomocą polecenia 
Narzędzia/Makro/Zabezpieczenia  zmień  go  na  niski  (w  wersji  2007:  Przycisk  pakietu 
Office/Opcje  programu  Excel/Centrum  zaufania/Ustawienia  centrum  zaufania/Ustawienia 
makr/Włącz wszystkie makra). 
 
Odpowiedz  na  poszczególne  pytania  wpisując  odpowiedzi  do  komórek  F11,  F12,  F13  itd.  
Po  wpisaniu  kaŜdego  rozwiązania  sprawdź,  czy  prawidłowo  wykonałeś  polecenia  (przycisk 
Sprawdź). 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Rozwiązania 

Zadanie 14.01 

1.

 

=2+2 

2.

 

=2-2 

3.

 

=2*2 

4.

 

=2/2 

5.

 

=2^2 

6.

 

=2^(1/2) 

7.

 

=8%*200 

8.

 

=(2+4)/2 

9.

 

=(2+7^2)/3*8/(1+3) 

10.

 

=(((4+6)/(2+3))^2+(4*5/(3+7))^3/2)^(1/3) 

11.

 

="2008-06-19"-"2008-02-15" 

12.

 

="8:00"+"1:30"*4+"0:10"*2+"0:20" 

Zadanie 14.03 

1.

 

=A1% 

2.

 

=A2+B2% 

3.

 

=(A3+B3)% 

4.

 

=(A4*B4)% 

5.

 

=5%*A5 

6.

 

=A6%% 

Zadanie 14.04 

1.

 

=A1+B1 

2.

 

=A2*B2 

3.

 

=(B1-A1)*A2 

4.

 

=(A4+B4)/(A3+B3) 

5.

 

=B5^3 

6.

 

=A6^(1/3) 

7.

 

=A7-B7 

8.

 

=A7+89 

9.

 

=A7-87 

10.

 

=A10+B10 

11.

 

=A11+B11 

12.

 

=B12/A12 

13.

 

=E1&F1 

14.

 

=E1&" "&F1 

15.

 

="Pan "&E1&" "&F1 

16.

 

=A1&B1 

17.

 

=E1+F1 

18.

 

="Poznań, "&A7 

 

15. Kopiowanie formuł i rodzaje adresów 

Kopiowanie formuł 

1.

 

Myszką – trzymając  wciśnięty klawisz Ctrl uchwycić i przeciągnąć  krawędź komórki lub 
zaznaczonego  obszaru  (nie  uchwyt!);  kursor  powinien  mieć  postać  białej  strzałki  z  małym 
znakiem plus. 

2.

 

Z menu: 

a)

 

poleceniem Edycja/Kopiuj – zostaje zaznaczona komórka lub blok komórek do skopio-
wania, 

b)

 

poleceniem Edycja/Wklej – komórki zostają wklejone w nowe miejsce; zamiast wyda-
wać to polecenie moŜna nacisnąć klawisz Enter. 

3.

 

Z menu podręcznego poleceniami Kopiuj i Wklej. 

4.

 

Skrótami klawiaturowymi Ctrl-C (kopiuj) i Ctrl-V (wklej). 

Kopiowanie do przylegających komórek 

1.

 

MoŜna stosować wszystkie metody stosowane przy kopiowaniu pojedynczych formuł. 

2.

 

Metodą „rozciągania obszaru” Metoda ta polega na pociągnięciu za tzw. uchwyt aktywnej 
komórki z formułą. 

 

 

3.

 

Metodą „wypełniania w dół” moŜna skopiować formułę do komórek leŜących pod aktywną 
komórką  (czyli  tylko  w  pionie)  –  tak  daleko,  jak  sięgają  sąsiednie  kolumny  (przynajmniej 
jedna powinna  być wypełniona; jeśli mają  róŜną  długość  – brana pod uwagę jest kolumna  
z lewej strony). Metoda polega na dwukrotnym kliknięciu w uchwyt. 

Adresy względne, bezwzględne i mieszane 

1.

 

Podczas kopiowania adresy zmieniają się zgodnie z poniŜszym schematem: 

 

 

Przy  kopiowaniu  w  pionie  zmieniają  się  numery  wierszy,  przy  kopiowaniu  w  poziomie  – 
numery (oznaczenia) kolumn. Takie adresy nazywane są adresami względnymi. 

2.

 

Aby przy kopiowaniu adresy nie zmieniały się naleŜy uŜyć adresów bezwzględnych. Mają 
one dodatkowo znaki $ przed oznaczeniem kolumny i numerem wiersza, na przykład $B$5. 

 

 

Znaki $ moŜna wpisywać „ręcznie”, moŜna teŜ po wpisaniu zwykłego adresu nacisnąć kla-
wisz F4. 

uchwyt 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

3.

 

Wykorzystuje  się  takŜe  adresy  mieszane.  Zawierają  one  jeden  znak  $  „chroniący”  przed 
zmianami albo oznaczenie kolumny, albo numer wiersza: 

 

 

 

 

Adresy mieszane moŜna uzyskać kilkakrotnie naciskając klawisz F4. Adresów mieszanych 
uŜywa się tylko w sytuacjach, gdy dana formuła ma być kopiowana zarówno w pionie jak  
i poziomie. 

Uwagi 

Zamiast kopiowania formuł moŜna zastosować następującą metodę: 

a)

 

zaznaczyć blok komórek do których mają zostać wprowadzone formuły, 

b)

 

wpisać formułę na pasku formuły lub w pierwszej komórce, 

c)

 

zatwierdzić formułę kombinacją Ctrl-Enter. 

Zasady stosowania adresów względnych, bezwzględnych i mieszanych są takie same, jak przy 
kopiowaniu komórek. 

Uwagi do wersji 2007 

Odpowiedniki poleceń 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Kopiowanie 

Edycja/Kopiuj 

Narzędzia główne/Schowek/Kopiuj 

Inspekcja formuł 

Edycja/Wklejł 

Narzędzia główne/Schowek/Wklej 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 15-01.  

RóŜne metody kopiowania formuł 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 15-01. 

1.

 

Do komórki C1 wpisz formułę obliczającą sumę liczb z komórek A1 i B1.  

2.

 

Za pomocą menu lub menu podręcznego skopiuj wpisaną formułę do komórek od C2 do C25. 

3.

 

Do komórki D1 wpisz formułę obliczającą iloczyn liczb z komórek A1 i B1. 

4.

 

Za pomocą myszki i „rozciągania obszaru” skopiuj wpisaną formułę do komórek od D2 do D25. 

5.

 

Do komórki E1 wpisz formułę obliczającą róŜnicę liczb z komórek A1 i B1. 

6.

 

Za pomocą myszki i „rozciągania obszaru” skopiuj wpisaną formułę do komórek od E2 do E25. 

7.

 

Do komórki F1 wpisz formułę obliczającą róŜnicę liczb z komórek A1 i B1. 

8.

 

Za pomocą myszki i „wypełniania w dół” skopiuj wpisaną formułę do komórek od F2 do F25. 

9.

 

Do komórki G1 wpisz formułę obliczającą iloraz liczb z komórek A1 i B1.  

10.

 

Za pomocą menu skopiuj formułę z komórki G1 (tylko) do komórki G25. 

11.

 

Do komórki H1 wpisz formułę obliczającą liczbę z komórki podniesioną do trzeciej potęgi.  

12.

 

Za pomocą myszki i klawiatury skopiuj formułę z komórki H1 (tylko) do komórki H25. 

13.

 

Przejdź do Arkusza2. 

14.

 

Do komórki A3 wpisz formułę obliczającą sumę z liczb z komórek A1 i A2. 

15.

 

Skopiuj wpisaną formułę do komórek B3:Y3. 

16.

 

Do komórki A4 wpisz formułę obliczającą iloczyn liczb z komórek A1 i A2. 

17.

 

Skopiuj wpisaną formułę do komórek B4:Y4. 

Zadanie 15-02.  

Rodzaje adresów 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 15-02. 

1.

 

Do  komórki  C1  wpisz  formułę  obliczającą  sumę  liczb  z  komórek  A1  i  B1.  Formuła  po-
winna być tak skonstruowana, aby po skopiowaniu obliczała sumy liczb z komórek A2 i B1, 
A3 i B1, A4 i B1 itd. 

2.

 

Skopiuj wpisaną formułę do komórek od C2 do C25. 

3.

 

Do komórki D1 wpisz formułę obliczającą iloczyn liczb z komórek  A1 i  B1. Formuła po-
winna być tak skonstruowana, aby po skopiowaniu obliczała iloczyny liczb z komórek A2  
i B1, A3 i B1, A4 i B1 itd. 

4.

 

Skopiuj wpisaną formułę do komórek od D2 do D25. 

5.

 

Do komórki E1 wpisz  formułę  obliczającą  róŜnicę liczb z komórek  A1 i  B1. Formuła po-
winna  być  tak  skonstruowana,  aby  po  skopiowaniu  obliczała  róŜnice  liczb  z  komórek  A2  
i B1, A3 i B1, A4 i B1 itd. 

6.

 

Skopiuj wpisaną formułę do komórek od E2 do E25. 

7.

 

Do komórki F2 wpisz formułę obliczającą sumę liczb z komórek A1 i A2. Formuła powinna 
być tak skonstruowana, aby po skopiowaniu obliczała róŜnice liczb z komórek A1 i A3, A1 
i A4, A1 i A5 itd. 

8.

 

Skopiuj wpisaną formułę do komórek od F3 do F25. 

Zadanie 16-01.  

Wprowadzanie i kopiowanie formuł – powtórzenie 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 16-01. 

1.

 

W wierszu Zysk brutto oblicz zysk brutto jako róŜnicę między przychodami brutto a kosztami. 
Wykorzystaj kopiowanie formuł. 

2.

 

W wierszu Podatek dochodowy oblicz podatek dochodowy jako 19% zysku brutto. 

3.

 

W  wierszu  Zysk  netto  oblicz  zysk  netto  jako  róŜnicę  między  zyskiem  brutto  a  podatkiem 
dochodowym. 

4.

 

W wierszu Rentowność oblicz rentowność jako stosunek zysku netto do kosztów. 

5.

 

W wierszu Przychody brutto/rok poprzedni = 100% oblicz stosunek przychodów brutto  
w danym roku do przychodów brutto w roku poprzednim. W roku 2001 wpisz kreskę. 

6.

 

W wierszu Przychody brutto/2001 = 100% oblicz stosunek przychodów brutto w danym 
roku do przychodów brutto w roku 2001. 

7.

 

W wierszu Koszty/rok poprzedni = 100% oblicz stosunek kosztów w danym roku do kosztów 
w roku poprzednim. W roku 2001 wstaw kreskę. 

8.

 

W  wierszu  Koszty/2001  =  100%  oblicz  stosunek  kosztów  w  danym  roku  do  kosztów  
w roku 2001. 

9.

 

Sformatuj tabelę zgodnie z wydrukiem. 

 

 

Zadanie 16-02.  

Wprowadzanie i kopiowanie formuł – powtórzenie 

Czas wykonania: 5 minut 

Otwórz skoroszyt 16-02. 

1.

 

Usuń zbędne formatowania. 

2.

 

Wstaw potrzebny wiersz (patrz wydruk na następnej stronie). 

3.

 

Wstaw w odpowiednich miejscach brakujące kolumny (patrz wydruk) i wpisz ich nagłówki. 

a)

 

Ogółem, 

b)

 

MęŜczyźni, 

c)

 

Kobiety, 

d)

 

Liczba kobiet na 100 męŜczyzn,  

e)

 

Ludność miejska w %. 

4.

 

W kolumnie Miasta/razem oblicz łączną liczbę mieszkańców miast. 

5.

 

W kolumnie Wieś/kobiety oblicz liczbę kobiet mieszkających na wsi. 

6.

 

W kolumnie Kobiety oblicz liczbę kobiet mieszkających w poszczególnych województwach. 

2001

2002

2003

2004

2005

Przychody brutto

145 000,00 158 000,00 180 000,00 200 000,00 210 000,00

Koszty

67 000,00

75 000,00

97 000,00 134 000,00 165 000,00

Zysk brutto

78 000,00

83 000,00

83 000,00

66 000,00

45 000,00

Podatek dochodowy

14 820,00

15 770,00

15 770,00

12 540,00

8 550,00

Zysk netto

63 180,00

67 230,00

67 230,00

53 460,00

36 450,00

Rentowno

ść

94,30%

89,64%

69,31%

39,90%

22,09%

Przychody brutto

rok poprzedni = 100%

-

108,97%

113,92%

111,11%

105,00%

2001 = 100%

100,00%

108,97%

124,14%

137,93%

144,83%

Koszty

rok poprzedni = 100%

-

111,94%

129,33%

138,14%

123,13%

2001 = 100%

100,00%

111,94%

144,78%

200,00%

246,27%

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

7.

 

W  kolumnie  MęŜczyźni  oblicz  liczbę  męŜczyzn  mieszkających  w  poszczególnych  woje-
wództwach. 

8.

 

W kolumnie Ogółem oblicz łączną liczbę mieszkańców poszczególnych województw. 

9.

 

W kolumnie Liczba kobiet na 100 męŜczyzn oblicz ile kobiet przypada na 100 męŜczyzn. 

10.

 

W  kolumnie  Ludność  miejska  w  %  oblicz,  jaki  procent  ludności  danego  województwa 
stanowi ludność mieszkająca w miastach. 

11.

 

Sformatuj tabelę zgodnie z wydrukiem. Zwróć uwagę na formaty liczb.  

12.

 

Za  pomocą  formatowania  warunkowego  czerwonym  tłem  zaznacz  województwa  mające 
więcej niŜ 4 mln ludności a Ŝółtym – mające więcej niŜ 2,5 mln ludności. 

 

 

Zadanie 16-03.  

Wprowadzanie i kopiowanie formuł – powtórzenie 

Otwórz skoroszyt 16-03. W arkuszu Miasta znajdują się dane o ludności miejskiej, w arkuszu 
Wieś – o ludności wiejskiej. 

1.

 

W  arkuszu  Miasta  w  kolumnie  Razem  oblicz  łączną  liczbę  ludności  miast  w  poszcze-
gólnych województwach. 

2.

 

W arkuszu Ogółem w kolumnie  MęŜczyźni oblicz łączną liczbę męŜczyzn mieszkających 
w poszczególnych województwach. 

3.

 

W arkuszu Ogółem w kolumnie Kobiety oblicz łączną liczbę kobiet mieszkających w po-
szczególnych województwach. 

4.

 

W  arkuszu  Ogółem  w  kolumnie  Razem  oblicz  łączną  liczbę  osób  mieszkających  w  po-
szczególnych województwach. 

5.

 

W arkuszu Ogółem w kolumnie % ludności miejskiej oblicz odsetek ludności mieszkającej 
w miastach dla poszczególnych województw. Wynikom moŜesz nadać format procentowy. 

Wyszczególnienie

Ogółem

M

ęź

czy

ź

ni

Kobiety

razem

m

ęŜ

czy

ź

ni

kobiety

razem

m

ęŜ

czy

ź

ni

kobiety

Polska

38 180 249

18 478 368

19 701 881

23 490 202

11 162 807

12 327 395

14 690 047

7 315 561

7 374 486

106,62

61,5%

dolno

ś

l

ą

skie

2 895 729

1 390 907

1 504 822

2 057 546

975 342

1 082 204

838 183

415 565

422 618

108,19

71,1%

kujawsko-pomorskie

2 067 548

998 961

1 068 587

1 278 106

604 266

673 840

789 442

394 695

394 747

106,97

61,8%

lubelskie

2 187 918

1 062 767

1 125 151

1 019 708

483 344

536 364

1 168 210

579 423

588 787

105,87

46,6%

lubuskie

1 009 177

489 854

519 323

649 130

310 255

338 875

360 047

179 599

180 448

106,02

64,3%

łódzkie

2 592 568

1 236 365

1 356 203

1 678 270

782 518

895 752

914 298

453 847

460 451

109,69

64,7%

małopolskie

3 256 171

1 580 134

1 676 037

1 622 170

768 892

853 278

1 634 001

811 242

822 759

106,07

49,8%

mazowieckie

5 139 545

2 466 543

2 673 002

3 325 427

1 560 914

1 764 513

1 814 118

905 629

908 489

108,37

64,7%

opolskie

1 053 723

510 795

542 928

554 924

265 268

289 656

498 799

245 527

253 272

106,29

52,7%

podkarpackie

2 097 325

1 026 075

1 071 250

848 084

405 943

442 141

1 249 241

620 132

629 109

104,40

40,4%

podlaskie

1 204 036

588 379

615 657

710 478

338 935

371 543

493 558

249 444

244 114

104,64

59,0%

pomorskie

2 192 404

1 067 071

1 125 333

1 482 714

709 324

773 390

709 690

357 747

351 943

105,46

67,6%

ś

l

ą

skie

4 707 825

2 276 366

2 431 459

3 711 683

1 786 754

1 924 929

996 142

489 612

506 530

106,81

78,8%

ś

wi

ę

tokrzyskie

1 290 176

629 992

660 184

587 693

280 536

307 157

702 483

349 456

353 027

104,79

45,6%

warmi

ń

sko-mazurskie

1 428 385

697 586

730 799

858 507

409 670

448 837

569 878

287 916

281 962

104,76

60,1%

wielkopolskie

3 362 011

1 631 357

1 730 654

1 929 185

916 730

1 012 455

1 432 826

714 627

718 199

106,09

57,4%

zachodniopomorskie

1 695 708

825 216

870 492

1 176 577

564 116

612 461

519 131

261 100

258 031

105,49

69,4%

Liczba kobiet 

na 

100 m

ęŜ

czyzn

Ludno

ść

 

miejska 

w %

Miasta

Wie

ś

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Rozwiązania 

Zadanie 16.01 

1.

 

B4: =B2-B3 

2.

 

B5: =19%*B4 

3.

 

B6: =B4-B5 

4.

 

B7: =B6/B3 

5.

 

C9: =C2/B2 

6.

 

B10: =B2/$B$2 

7.

 

C12: =C3/B3 

8.

 

B13: =B3/$B$3 

Zadanie 16.02 

4.

 

E3: =F3+G3 

5.

 

J3: =H3-I3 

6.

 

D3: =G3+J3 

7.

 

C3: =F3+I3 

8.

 

B3: =C3+D3 

9.

 

K3: =D3/C3*100 

10.

 

L3: =E3/B3 

Zadanie 16.03 

1.

 

Miasta!D2: =B2+C2 

2.

 

Ogółem!B2: =Miasta!B2+Wieś!B2 

3.

 

Ogółem!C2: =Miasta!C2+Wieś!C2 

4.

 

Ogółem!D2: =B2+C2 

5.

 

Ogółem!E2: =Miasta!D2/Ogółem!D2 

 

 

 

17. Formatowanie warunkowe (II) 

Formatowanie warunkowe ze względu na wartość komórki  

z odwołaniem do innych komórek arkusza 

Przy formatowaniu warunkowym w określanych warunkach moŜna uŜywać adresów komórek. 
Wykorzystuje się zarówno adresy względne, bezwzględne (najczęściej) i mieszane. 

 

 

W powyŜszym przykładzie: 

1.

 

Warunek  pierwszy  wykorzystuje  adres  bezwzględny  –  wartość  komórki  będzie  porówny-
wana  z  wartością  komórki  F2,  takŜe  po  skopiowaniu  (lub  przenoszeniu  formatu).  
W przypadku zaznaczenia bloku komórek – wszystkie będą porównywane z komórką F2. 

2.

 

Warunek  drugi  wykorzystuje  adres  względny  –  wartość  komórki  będzie  porównywana  
z  wartością  komórki  D2,  a  po  skopiowaniu  (przeniesieniu  formatu)  z  wartością  z  innej 
komórki.  W  przypadku  zaznaczenia  bloku  komórek  kaŜda  z  nich  będzie  porównywana  
z inną komórką. 

3.

 

Warunek trzeci wykorzystuje zarówno adres względny, jak i bezwzględny. 

Uwagi do wersji 2007 

Rysunek  poniŜej  pokazuje  menedŜera  reguł  formatowania  warunkowego  wersji  2007  
po wprowadzeniu identycznych reguł, jak we wcześniejszym przykładzie. 

 

 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

 

Zadanie 17-01.  

Formatowanie warunkowe z wykorzystaniem odwołań do komórek arkusza 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 17-01. 

1.

 

Do komórki R2 wpisz wartość graniczną średniej: 4. 

2.

 

Zaznacz zielonym tłem średnie wyŜsze lub równe od granicznej wartości w komórce R2.  

3.

 

W komórce R2 zmień graniczną wartość na 3,6. 

4.

 

W  komórce  R2  zmieniaj  graniczną  wartość  tak,  aby  pozostała  tylko  jedna  zaznaczona 
ś

rednia. 

5.

 

Zaznacz Ŝółtym tłem te oceny z polskiego, które są wyŜsze od odpowiednich ocen z mate-
matyki. 

6.

 

Zaznacz czerwonym tłem te oceny z matematyki, które są wyŜsze od odpowiadających im 
ocen z polskiego. 

Zadanie 17-02.  

Formatowanie warunkowe z wykorzystaniem odwołań do komórek arkusza 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 17-02. 

1.

 

Do jednej z dalszych kolumn arkusza wprowadź prawidłowe odpowiedzi. Kolumnę ukryj. 

2.

 

W  kolumnie  Odpowiedź  tak  sformatuj  komórki,  aby  przy  odpowiedzi  prawidłowej  miały 
zielone,  a  przy  nieprawidłowej  –  czerwone  tło.  Dodatkowo  formatowanie  powinny  być 
„odporne” na kopiowanie. 

18. Wklejanie specjalne 

Zwykłe kopiowanie i wklejanie przenosi do kolejnych komórek wszystkie elementy z komórki 
ź

ródłowej:  formułę  lub  stałą,  format  (obramowanie,  desenie,  format  liczbowy),  komentarze  

i  inne  elementy.  Wklejanie  specjalne  daje  większe  moŜliwości  wyboru.  Wklejanie  specjalne 
rozpoczyna się od normalnego skopiowania komórek (Edycja/Kopiuj, Ctrl-C), następnie naleŜy 
wydać polecenie Edycja/Wklej specjalnie co powoduje wywołanie menu. 

 

 

1.

 

Polecenia grupy Wklej: 

a)

 

Wszystko – odpowiada zwykłemu kopiowaniu. 

b)

 

Formuły  –  wklejane  są  formuły  i  wartości  stałych,  pomijane  są  natomiast  formaty; 
polecenie  jest  stosowane  w  juŜ  sformatowanych  tabelach,  aby  nie  zniszczyć  układu 
tabeli. 

c)

 

Wartości  –  zamiast  formuł  wklejane  są  wyliczone  przez  nie  wartości;  polecenie  słuŜy  
do  zamiany  formuł  na  wartości,  np.  w  sytuacji,  gdy  chcemy  zaprezentować  jedynie 
końcowe wyniki obliczeń, bez danych źródłowych. 

d)

 

Formaty  –  wklejane  są  tylko  formaty  komórek,  pomijane  są  formuły  i  wartości; 
polecenie stosowane do szybkiego powielania eleganckich układów tabel. 

e)

 

Wszystko poza obramowaniem – działa jak Wszystko, pomija jednak wklejanie obramo-
wania; uŜyteczne przy kopiowaniu w sformatowanych tabelach. 

f)

 

Szerokości  kolumn  –  wklejane  są  szerokości  kolumn;  polecenie  pozwala  estetycznie 
sformatować tabelę z identycznymi szerokościami kolumn. 

g)

 

Formuły i formaty liczb – wklejane są formuły i wartości stałych oraz formaty liczbowe. 

h)

 

Wartości  i  formaty  liczb  –  zamiast  formuł  wklejane  są  wyliczone  przez  nie  wartości, 
dodatkowo wklejane są takŜe formaty liczbowe. 

Pozostałe polecenia grupy Wklej zostaną omówione dalej. 

2.

 

Polecenia grupy Operacja pozwalają dodać, odjąć pomnoŜyć lub podzielić zawartość komó-
rek docelowych przez zawartość komórek źródłowych. 

3.

 

Transpozycja – zmienia układ z pionowego na poziomy i odwrotnie. 

4.

 

Pomijaj  puste  –  pomija  przy  kopiowaniu  puste  komórki  (nie  zmienia  zawartości  odpo-
wiednich komórek docelowych) 

5.

 

Wklej łącze – wkleja adres skopiowanej wcześniej komórki. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Uwagi do wersji 2007 

1.

 

Odpowiedniki poleceń. 

 

Polecenie 

Wersja 2003 

Wersja 2007 

Wklejanie specjalne 

Edycja/Wklej specjalnie 

Narzędzia główne/Schowek/Wklej 
specjalnie 

2.

 

Najczęściej  uŜywane  polecenia  wklejania:  Formuły,  Wartości,  Bez  obramowania,  Trans-
pozycja  są  dostępne  bezpośrednio  po  rozwinięciu  polecenia  Narzędzia  główne/Scho-
wek/Wklej. 

3.

 

Po zwykłym wklejeniu (np. Ctrl-V) pojawia się dodatkowe menu, pozwalające na niektóre 
operacje polecenia Wklej specjalnie. 

Jakub Światłowski 

 

Arkusz kalkulacyjny Excel 

Zadanie 18-01.  

Wklejanie specjalne 

Czas wykonania: 3 minuty 

Otwórz skoroszyt 18-01. 

1.

 

W  Arkuszu1  wyliczono  rentowność  pewnej  firmy.  Dane  naleŜy  przesłać  dalej,  ale  bez 
ujawniania  danych  źródłowych  –  przychodów,  kosztów  itp.  NaleŜy  zatem  usunąć  wiersze  
od 2 do 6, ale tak, aby zachowały się wyniki. 

2.

 

W  Arkuszu2  podnieś  wszystkim  pracownikom  kwotę  Brutto  o  100,  wynik  powinien  być 
wpisany jak do tej pory w kolumnie C. 

3.

 

W Arkuszu3 sformatuj wyniki, tak by były wyświetlane w procentach. Czy wyniki są teraz 
prawidłowe? Co naleŜy zrobić? 

4.

 

W Arkuszu4 zwiększ wartości w kolumnie A o 365 tak, aby nie utracić formatowania. 

5.

 

W  Arkuszu5  z  połącz  imiona  i  nazwiska  (ze  spacją  pomiędzy  nimi)  i  skopiuj  tak,  aby 
stanowiły nagłówki kolumn od C. Obróć je o 90º. 

6.

 

W Arkuszu6 skopiuj formułę z komórki F3 w dół tak, aby nie skopiowały się linie i desenie. 

7.

 

W Arkuszu7 pięciokrotnie powiel układ tabeli z obszaru od B2 do F9 (bez wartości). 

8.

 

W Arkuszu8 powiel szerokość kolumny F w kolumnach od C do E.