Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

1 

 
 

Model IS-LM-BP 

 
 
 
 
Model  IS-LM-BP  jest  wersją  modelu  ISLM  w  gospodarce  otwartej.  Pokazuje  on  zatem  jak 
gospodarka  taka  zachowuje  się  w  krótkim  okresie,  w  efekcie  działań  podejmowanych  w 
ramach  polityki  fiskalnej  i  monetarnej.  Jednym  z  najwaŜniejszych  wniosków  do  jakich 
prowadzi model taki, iŜ stan gospodarki w duŜej mierze zaleŜy od tego jaki system kursowy 
(stały lub płynny) obowiązuje w danym kraju.  
  
Podstawowe równania obowiązujące w modelu przyjmują postać: 
 
Równanie IS:   

Y = C(Y

d

) + I(i) + G + NX(Y,Y*,ε)    

 

 
Równanie LM: 

M/P = L(i,Y)  

 
Zarazem  wielkość  eksportu  netto  zaleŜy  takŜe  od  dochodu  w  kraju  i  zagranicą  –  część 
eksportu  i  importu  jest  zaleŜna  od  dochodu,  podczas  gdy  część  zaleŜy  od  realnego  kursu 
walutowego: 
 
X = x

1

Y* + x

2

ε 

 
Im = m

1

Y – m

2

ε 

 
Widać  wyraźnie,  Ŝe  im  większy  dochód  zagranicą  i  im  wyŜszy  realny  kurs  walutowy,  tym 
większy  jest  poziom  eksportu.  Z  kolei  im  większy  dochód  w  kraju  i  im  niŜszy  realny  kurs 
walutowy,  tym  większy  poziom  importu.  W  konsekwencji  pełne  równanie  IS  przyjmuje 
postać: 
 
Y = a + cY

d

 +  I  - bi + G + x

1

Y* +  x

2

ε - m

1

Y + m

2

ε 

 

Y = 

1

)

1

(

1

1

m

t

c

+

−

−

[a+  I  - bi + G + x

1

Y* + ε(x

2

+ m

2

)] 

 
Y = 

α

 [a+  I  - bi + G+ x

1

Y* + εv]   

 

 
gdzie  v = x

2

+ m

2    

oznacza wraŜliwość eksportu netto na zmiany realnego kursu walutowego 

 
Jednocześnie  jeśli  chcemy  obliczyć  poziom  stopy  procentowej,  to  po  przekształceniu 
powyŜszego otrzymamy: 
 

i = [a+  I  + G +  x

1

Y* + εv - 

α

Y

]/b 

 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

2 

Bilans płatniczy – krzywa BP 
 
Jak  pokazaliśmy  juŜ  w  modelu  klasycznym  gospodarki  otwartej  bilans  płatniczy  jest  sumą 
bilansu obrotów bieŜących oraz salda kapitałowego (B

k

): 

 
BP = (I – S) + NX = B

k

 + B

ob

 

 
Jednocześnie aby bilans płatniczy znajdował się w równowadze spełniony musi być warunek: 
 
(I – S) + NX = B

k

 + B

ob

 = 0 

 
Krzywa  BP  przedstawia  zatem  zaleŜność  pomiędzy  bilansem  obrotów  bieŜących  i  obrotów 
kapitałowych  i  jest  połączeniem  wszystkich  punktów,  dla  których  zachodzi  równowaga 
bilansu płatniczego. 
 
Wiemy  juŜ,  Ŝe  wielkość  eksportu  netto  zaleŜy  od  Y,  Y*  i  ε  natomiast  na  bilans  kapitałowy 
wpływ mają krajowa i światowa stopa procentowa oraz stopień międzynarodowej mobilności 
kapitału. MoŜemy to zapisać jako: 
 
B

ob

 = x

1

Y* +  x

2

ε - m

1

Y + m

2

ε = xY*  - mY + εv

 

 
B

k

 = w(i – i*)   

gdzie w oznacza poziom międzynarodowej mobilności kapitału 

 
Podstawiając  oba  powyŜsze  równania  do  równania  równowagi  bilansu  płatniczego  oraz 
rozwiązując dla i otrzymamy równanie krzywej BP: 
 
i = i* - (xY*  - mY + εv)/w 
 
 
 

 

 

         B

ob

(Y, Y*)

 

              BP = 0 
 
 

   E

1

 

 

        B

ob

(Y

0

)

 

 

 

 

 

 

BP > 0 

 

   E

2

 

   E

3

 

        B

ob

(Y

1

)

 

 
 
 

    B

k

(i

0

)      B

k

(i

1

)

 

   

o

45                

B

k

(i) 

 
 
 

BP < 0 

 
 

 

 

 

 

 

   

B

k

 = B

ob

 

 
Rysunek  powyŜej  przedstawia  krzywą  BP  jako  zaleŜność  pomiędzy  bilansem  obrotów 
bieŜących i bilansem kapitałowym (saldo kapitałowe). Widać wyraźnie, Ŝe wszystkie punkty 
połoŜone na prawo od krzywej BP wykazują nadwyŜkę bilansu płatniczego (bo 

B

k

 + B

ob

 > 0). 

Z kolei punkty połoŜone na lewo będą oznaczać deficyt BP (bo 

B

k

 + B

ob

 < 0). 

Jednocześnie pokazane jest przejście z jednego punktu równowagi do drugiego. ZałóŜmy, Ŝe 
początkowo  znajdujemy  się  w  punkcie  E

1

,  dla  którego  poziom  dochodu  i  stopa  procentowa 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

3 

wynoszą  odpowiednio 

Y

0 

oraz 

i

0

.  W  tej  sytuacji  zwiększenie  dochodu  do  spowoduje  spadek 

bilansu obrotów bieŜących (bo rośnie import) i przesunięcie się do punktu E

2

. W punkcie tym 

mamy do czynienia z deficytem bilansu płatniczego, który musi być skompensowany poprzez 
zwiększony  napływ  kapitału.  Aby  to  nastąpiło  stopa  procentowa  wzrasta  z 

i

0 

do 

i

1

,  co 

powoduje zmniejszenie deficytu bilansu kapitałowego i przejście do punktu E

3

. 

 
W układzie zmiennych modelu ISLM krzywa BP przedstawia się następująco: 
 

      i  

 

      BP > 0 

  

 

     

 

 

     BP 

 

      i

1

   

 

     

 

      i

2

   

 

     

 

 

 

 

 BP < 0 

 

 

 

 

   

 
                

        Y

2

      Y

1

  

Y 

 
Na  wykresie  widać  róŜne  kombinacje  dochodu  i  stopy  procentowej  spełniające  warunek 
równowagi.  Wzrost  dochodu,  przy  zachowaniu  stałej  stopy  procentowej,  spowoduje  spadek 
NX (bo wzrośnie import) tym samym nasz bilans płatniczy wykazałby deficyt. Analogicznie 
moŜna rozpatrzyć takŜe inne przypadki (spadek Y, wzrost i spadek i). 
 
PołoŜenie krzywej BP 
 

      i 

 

      

 

    BP’’

  

 

     

 

 

        BP 

 

     

 

 

 

 

         BP’ 

 

 

     

 

      

 

 

     

 

 

 

 

  

 

 

 

 

   

 
                

           

 

Y 

 
Jak  widać  powyŜej  krzywa  BP  moŜe  się  przesuwać  w  zaleŜności  od  zmian  realnego  kursu 
walutowego,  światowej  stopy  procentowej  i  dochodu  zagranicą  (co  wynika  z  równania 
krzywej BP). I tak spadek 

Y* i ε oraz wzrost i* spowodują przesunięcie krzywej BP w lewo. 

Z kolei wzrost 

Y* i ε oraz spadek i* doprowadzą do przesunięcia krzywej BP w prawo. 

 
Na koniec trzeba jeszcze zaznaczyć, Ŝe nachylenie krzywej BP zaleŜy od stopnia mobilności 
kapitału (parametr 

w). I tak przy doskonałej mobilności kapitału krzywa BP jest pozioma, bo 

mamy: 
 

∞

⇒

w

 

czyli    

i = i* 

 
Z  kolei  przy  braku  mobilności  kapitału 

w  =  0,  a  zatem  krzywa  BP  jest  pionowa  (stopa 

procentowa  nie  ma  wpływu  na  przepływ  kapitału).  Wreszcie  przy  niedoskonałej  mobilności 
kapitału krzywa BP ma dodatnie nachylenie. 
 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

4 

     doskonała mobilność 

        brak mobilności   

 

niedoskonała mobilność 

     kapitału 

 

 

        kapitału   

 

 

kapitału 

 i  

 

 

 

   i 

 

 

 

      i 

 

      

 

     

 

 

BP

 

 

   BP > 0 

 

 

 

 

 

 

 

 

       BP 

 

     

 

 

 

 

            

 

     

 

 

  BP > 0 

 

      

 

    BP           BP > 0  BP < 0 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 

   BP < 0 

 

   BP < 0 

 

   

 
                

                Y   

 

 

        Y  

 

 

 

 Y 

  
 
System kursów walutowych 
 
Jak zaznaczyliśmy  na  wstępie,  model  IS-LM-BP pokazuje,  Ŝe  skuteczność  krajowej polityki 
gospodarczej w duŜej mierze zaleŜy od tego jaką politykę kursową prowadzi ten kraj. Wiemy 
juŜ  bowiem,  iŜ  w  gospodarce  otwartej  wysokość  realnego  kursu  wymiany  ma  wpływ  na 
poziom eksportu netto i tym samym na poziom dochodu.  
 
System kursów stałych 
 
W  systemie  tym  bank  centralny  poprzez  sprzedaŜ  lub  kupno  walut  utrzymuje  cenę  waluty 
krajowej  na  stałym  poziomie.  W  konsekwencji  krzywa  bilansu  płatniczego  jest  stała  –  nie 
ulega  przesunięciu.  Jedynym  wyjątkiem  moŜe  być  tutaj  sytuacja,  w  której  bank  centralny 
dokonuje skokowej dewaluacji lub rewaluacji waluty krajowej.  
Warto  zaznaczyć,  Ŝe  utrzymywanie  stałego  kursu  jest  moŜliwe  tylko  i  wyłącznie  gdy  bank 
centralny  posiada  odpowiednie  rezerwy  walutowe.  A  zatem  jeśli  dany  kraj  przez  dłuŜszy 
okres  czasu  odnotowuje  deficyt  bilansu  płatniczego,  to  prędzej  czy  później  bank  centralny 
będzie musiał zdewaluować walutę krajową. 
 
System kursów płynnych  
 
W systemie tym kurs walutowy moŜe płynnie dostosowywać się do zmieniającej się sytuacji 
gospodarczej w kraju i na świecie. W efekcie, zgodnie z równaniem krzywej BP moŜe się ona 
przesuwać  w  górę  lub  w  dół  w  zaleŜności  od  tego  czy  mamy  do  czynienia  z  aprecjacją  czy 
deprecjacją waluty krajowej.  
 
Równowaga zewnętrzna i wewnętrzna 
 
Zanim  przejdziemy  do  analizy  efektów  polityki  fiskalnej  i  monetarnej  trzeba  jeszcze  dodać, 
Ŝe  często  mamy  do  czynienia  z  konfliktem pomiędzy  równowagą  zewnętrzną  i  wewnętrzną. 
Równowaga  zewnętrzna  zachodzi  gdy  bilans  płatniczy  jest  w  pozycji  równowagi,  z  kolei 
równowaga 

wewnętrzna 

występuje 

gdy 

produkcja 

krajowa 

jest 

na 

poziomie 

charakterystycznym  dla  pełnego  zatrudnienia.  Nie  trzeba  dodawać,  Ŝe  celem  kaŜdego  rządu 
jest  zapewnienie  równowagi  wewnętrznej.  Jak  jednak  pokaŜemy  niektóre  działania 
podejmowane w tym kierunku mogą okazać się nieefektywne. 
 
 
 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

5 

System kursów stałych 

 

Doskonała mobilność kapitału 
 
a) ekspansywna polityka fiskalna 
     i 
      
 

 

 

 

  LM

0

 

 

 

 

 

      LM

1

 

 

 

 

     i*

   

 

 

    BP 

 

 

 

 

       IS

1

 

 

 

 

 

IS

0 

 

 

 

Y

0

 

  Y

1

        Y 

Ekspansywna  polityka  fiskalna  spowoduje  przesunięcie  IS  w  prawo  ⇒   wzrasta  Y  i  r.  W 
rezultacie nastąpi napływ kapitału i wystąpi nadwyŜka BP. Aby zapobiec aprecjacji kursowej 
(związanej z napływem kapitału) bank centralny skupuje dewizy, co powoduje wzrost podaŜy 
pieniądza  ⇒  LM przesuwa się w prawo, spada i oraz rośnie Y. Efekt końcowy: wyŜsze Y, i 
bez zmian. Wniosek – polityka fiskalna jest skuteczna. 
 

b) ekspansywna polityka monetarna 

     i 
      
 

 

 

 

  LM

0

 

 

 

 

 

      LM

1

 

 

 

 

     i*

   

 

 

    BP 

 

 

 

 

        

 

 

 

 

IS

0 

 

 

 

Y

0

 

    

     Y 

 
Ekspansywna polityka monetarna spowoduje przesunięcie LM w prawo ⇒  wzrasta Y i spada 
i.  W  efekcie  nastąpi  odpływ  kapitału  i  wystąpi  deficyt  BP.  Bank  centralny  aby  zapobiec 
deprecjacji kursu będzie  musiał sprzedawać dewizy, co spowoduje spadek podaŜy pieniądza 

⇒

  LM  przesunie  się  w  lewo  do  punktu  wyjścia,  wzrośnie  i  oraz  spadnie  Y  (do  poziomu 

wyjściowego). Wniosek – polityka monetarna jest nieskuteczna. 
 

c)  polityka kursowa 

     i 
      
 

 

 

 

  LM

0

 

 

 

 

 

      LM

1

 

 

 

 

     i*

   

 

 

    BP 

 

 

 

 

       IS

1

 

 

 

 

 

IS

0 

 

 

 

Y

0

 

  Y

1

        Y 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

6 

JeŜeli  bank  centralny  zdecyduje  się  na  dewaluację  waluty  krajowej  to  wzrośnie  NX  ⇒   IS 
przesunie  się  w  prawo,  wzrasta  Y  oraz  i.  W  rezultacie  nastąpi  napływ  kapitału  i  wystąpi 
nadwyŜka  BP.  Aby  zapobiec  aprecjacji  kursowej  (związanej  z  napływem  kapitału)  juŜ  po 
dewaluacji  bank  centralny  skupuje  dewizy,  co  powoduje  wzrost  podaŜy  pieniądza  ⇒   LM 
przesuwa  się  w  prawo,  spada  i  oraz  rośnie  Y.  Efekt  końcowy:  wyŜsze  Y,  i  bez  zmian. 
Wniosek – polityka kursowa jest skuteczna. 
 
 
Niedoskonała (ograniczona) mobilność kapitału 
 

a)  ekspansywna polityka fiskalna 
 

     i 
      
 

 

 

 

 

 

 

 

 

    LM

0

  

 

 

 

 

      LM

1

 

     i

1

   

 

 

    BP 

     i

0

   

 

 

        

 

 

 

                   IS

1 

 

 

 

 

         IS

0 

 

 

Y

0

 

  Y

1

        Y 

 
Ekspansywna polityka fiskalna spowoduje przesunięcie IS w prawo  ⇒  wzrasta Y oraz i. W 
rezultacie nastąpi napływ kapitału i wystąpi nadwyŜka BP. Aby zapobiec aprecjacji kursowej 
(związanej z napływem kapitału) bank centralny skupuje dewizy, co powoduje wzrost podaŜy 
pieniądza  ⇒   LM  przesuwa  się  w  prawo,  spada  i  oraz  rośnie  Y.  Efekt  końcowy:  wyŜsze  Y 
oraz i. Wniosek – polityka fiskalna jest skuteczna. 
 

b)  ekspansywna polityka monetarna 
 

      i 
      
 

 

 

 

 

 

 

 

 

    LM

0

  

 

 

 

 

      LM

1

 

    

 

 

 

 

    BP 

     i

0

   

 

 

        

 

 

 

                  

 

 

 

 

 

         IS

0 

 

 

Y

0

 

   

     Y 

 
Ekspansywna polityka monetarna spowoduje przesunięcie LM w prawo ⇒  wzrasta Y i spada 
i.  W  efekcie  nastąpi  odpływ  kapitału  i  wystąpi  deficyt  BP.  Bank  centralny  aby  zapobiec 
deprecjacji kursu będzie  musiał sprzedawać dewizy, co spowoduje spadek podaŜy pieniądza 

⇒

  LM  przesunie  się  w  lewo  do  punktu  wyjścia,  wzrośnie  i  oraz  spadnie  Y  (do  poziomu 

wyjściowego). Wniosek – polityka monetarna jest nieskuteczna. 
 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

7 

c)  polityka kursowa 
 

     i 
      
 

 

 

 

LM

0

 

 

 

 

 

    BP

0

 

 

 

 

 

         LM

1

 

     i

0

   

 

 

        BP

1

 

     i

1

   

 

 

        

 

 

 

                   IS

1 

 

 

 

 

         IS

0 

 

     Y

0

     

    Y

1

        Y 

 
JeŜeli  bank  centralny  zdecyduje  się  na  dewaluację  waluty  krajowej  to  wzrośnie  NX  ⇒   IS 
przesunie się w prawo, wzrasta Y oraz i. Jednocześnie przesunie się równieŜ krzywa bilansu 
płatniczego z BP

0

 do BP

1 

(bo zmiana nominalnego kursu wymiany powoduje równieŜ zmianę 

kursu  realnego  –  w  tym  przypadku  jego  wzrost)

1

.  W  rezultacie  nastąpi  napływ  kapitału  i 

wystąpi  nadwyŜka  BP.  Aby  zapobiec  aprecjacji  kursowej  (związanej  z  napływem  kapitału), 
juŜ dla nowego kursu wymiany po dewaluacji, bank centralny skupuje dewizy. Powoduje to 
wzrost  podaŜy  pieniądza  ⇒   LM  przesuwa  się  w  prawo,  spada  i  oraz  rośnie  Y.  Efekt 
końcowy: wyŜsze Y, i moŜe wzrosnąć, spaść lub pozostać bez zmian (zaleŜy to od nachylenia 
krzywej IS oraz krzywej BP). Wniosek – polityka kursowa jest skuteczna. 
 
 
 
Brak mobilności kapitału 
 

a)  ekspansywna polityka fiskalna 

     i 

 

   BP 

      

 

 

 

LM

1

 

 

 

 

 

 

     i

1

   

 

 

    LM

0

  

 

 

 

 

       

    

 

 

 

 

     

     i

0

   

 

 

        

 

 

 

                   IS

1 

 

 

 

 

         IS

0 

 

 

Y

0

 

 Y

1

  

     Y 

 
Ekspansywna polityka fiskalna spowoduje przesunięcie IS w prawo  ⇒  wzrasta Y oraz i. W 
rezultacie pojawia się deficyt bilansu obrotów bieŜących (bo wzrasta Y). W tej sytuacji bank 
centralny  interweniuje  i  sprzedaje  dewizy,  co  powoduje  spadek  podaŜy  pieniądza  ⇒   LM 
przesuwa się w lewo, spada Y i rośnie i. Efekt końcowy: wyŜsze i, Y bez zmian. Wniosek – 
polityka fiskalna jest nieskuteczna. 

                                                 

1

 Porównaj ze wzorem na realny kurs walutowy w skrypcie z modelu klasycznego gospodarki otwartej. 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

8 

 

b)  ekspansywna polityka monetarna 

     i 

 

   BP 

      

 

 

 

LM

0

 

 

 

 

 

 

     i

0

   

 

 

    LM

1

  

 

 

 

 

       

    

 

 

 

 

     

     

 

 

 

        

 

 

 

                   IS

0 

 

 

 

 

         

 

 

 

Y

0

 

 Y

1

  

     Y 

 
Ekspansywna polityka monetarna spowoduje przesunięcie LM w prawo ⇒  wzrasta Y i spada 
i.  W  efekcie  wystąpi  deficyt  BP  (bo  wzrasta  import  a  eksport  pozostaje  bez  zmian).  Bank 
centralny  aby  zapobiec  deprecjacji  kursu  będzie  musiał  sprzedawać  dewizy,  co  spowoduje 
spadek  podaŜy  pieniądza  ⇒   LM  przesunie  się  w  lewo  do  punktu  wyjścia,  wzrośnie  i  oraz 
spadnie Y (do poziomu wyjściowego). Wniosek – polityka monetarna jest nieskuteczna. 
 
 
Polityka  sterylizacji  –  jeśli  bank  centralny  chce  zapobiec  ograniczeniu  podaŜy  pieniądza  ze 
względu na sprzedaŜ rezerw dewizowych, to wówczas dokonuje skupu bonów skarbowych. W 
efekcie  w  krótkim  okresie  czasu  produkcja  wzrasta  do  Y

1

.  PoniewaŜ  jednak  polityka  taka 

uniemoŜliwia  przywrócenie  równowagi  bilansu  płatniczego,  to  nie  moŜna  jej  utrzymać  w 
długim okresie. 
 
 

c)  polityka kursowa 
 

     i 

 

   BP

0

     BP

1

 

      

 

 

 

LM

0

 

 

 

 

 

 LM

1

 

     i

0

   

 

 

    

 

 

 

 

       

    

 

 

 

 

       IS

1

 

     

 

 

 

  IS

0 

 
 

 

 

                 

 

 

Y

0

 

 Y

1

  

     Y 

 
JeŜeli  bank  centralny  zdecyduje  się  na  dewaluację  waluty  krajowej  to  wzrośnie  NX  ⇒   IS 
przesunie się w prawo, wzrasta Y oraz i. Jednocześnie przesunie się równieŜ krzywa bilansu 
płatniczego  z  BP

0

  do  BP

1

.  Nadal  jednak  występuje  nadwyŜka  BP.  Dlatego,  aby  zapobiec 

aprecjacji  kursowej,  juŜ  dla  nowego  kursu  wymiany  po  dewaluacji,  bank  centralny  skupuje 
dewizy.  Powoduje  to  wzrost  podaŜy  pieniądza  ⇒   LM  przesuwa  się  w  prawo,  spada  i  oraz 
rośnie  Y.  Efekt  końcowy:  wyŜsze  Y,  i  bez  zmian.  Wniosek  –  polityka  kursowa  jest 
skuteczna. 
 
 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

9 

System kursów płynnych (zmiennych) 

 
 
Doskonała mobilność kapitału 
 
 

a)  ekspansywna polityka fiskalna 
 

     i 
      
 

 

 

           LM

0

 

 

 

 

 

      

    

 

 

 

 

     

     i

0

   

 

 

    BP

0

 

 

 

 

 

       

 

 

 

 

   IS

1 

 

 

 

 

         IS

0 

 

          Y

0 

   Y

1

                   Y 

 
Ekspansywna  polityka  fiskalna  spowoduje  przesunięcie  IS  w  prawo  do  IS

1

⇒

  wzrasta  Y,  a 

takŜe i. W rezultacie krajowa stopa procentowa przewyŜsza światową, a więc nastąpi napływ 
kapitału,  wystąpi  nadwyŜka  BP  i  dojdzie  do  aprecjacji  waluty  krajowej.  PoniewaŜ  jednak 
aprecjacja krajowej waluty powoduje wzrost importu i spadek eksportu to IS

1

 przesuwa się z 

powrotem w lewo do IS

0

. Efekt końcowy: Y oraz i pozostają bez zmian. Wniosek – polityka 

fiskalna jest nieskuteczna. 
 
 

b)  ekspansywna polityka monetarna 
 

     i 

 

 

        LM

0

 

      
 

 

 

              LM

1

 

 

 

 

 

      

     i

0

   

 

 

    BP

0

 

     i

1

   

 

 

     

 

 

 

 

        IS

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

         IS

0 

 

   Y

0 

    

     

 Y

1

            Y 

 
Ekspansywna polityka monetarna spowoduje przesunięcie LM w prawo ⇒  wzrasta Y i spada 
i.  W  efekcie  nastąpi  odpływ  kapitału  (krajowa  stopa  procentowa  jest  niŜsza  od  światowej)  i 
wystąpi deficyt BP oraz deprecjacja waluty krajowej. Deprecjacja powoduje wzrost eksportu i 
przesunięcie IS w prawo do IS

1

. Efekt końcowy: wyŜszy Y, i bez zmian. Wniosek – polityka 

monetarna jest skuteczna. 
 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

10 

Niedoskonała (ograniczona) mobilność kapitału 
 
 

a)  ekspansywna polityka fiskalna 

     i 
      

 

 

    LM

0

 

 

 

 

             BP

1

 

 

 

 

 

   BP

0

  

     i

1

   

 

 

     

     i

0

   

 

 

     

 

 

 

 

       IS

1

 

 

 

 

 

   IS

2 

 

 

 

 

         IS

0 

 

          Y

0

Y

1

                    Y 

 
 
Ekspansywna polityka fiskalna spowoduje przesunięcie IS w prawo do IS

1

⇒

 wzrasta Y oraz 

i.  W  rezultacie  nastąpi  napływ  kapitału  i  wystąpi  nadwyŜka  BP  oraz  aprecjacja  waluty 
krajowej.  Aprecjacja  powoduje  przesunięcie  się  krzywej  BP  w  górę  do  BP

1

.  Jednocześnie 

jednak  wpływa  na  wzrost  importu  i  przesunięcie  się  krzywej  IS  w  lewo  do  IS

2

.  Efekt 

końcowy: wyŜsze Y oraz i. Wniosek – polityka fiskalna jest mało skuteczna. 
 
 

b)  ekspansywna polityka monetarna 
 
 

     i 

 

 

LM

0

 

      

 

 

            BP

0

 

 

 

 

         LM

1

 

 

 

 

 

   BP

1

  

     i

0

   

 

 

     

     i

1

   

 

 

     

 

 

 

 

        

 

 

 

 

   IS

1 

 

 

 

 

         IS

0 

 

   Y

0 

 

     Y

1

                   Y 

 
 
Ekspansywna polityka monetarna spowoduje przesunięcie LM w prawo ⇒  wzrasta Y i spada 
i. Nastąpi odpływ kapitału i wystąpi deficyt BP oraz deprecjacja waluty krajowej. Deprecjacja 
spowoduje  przesunięcie  krzywej  BP  w  dół  do  BP

1 

oraz  wzrost  eksportu.  W  efekcie  IS 

przesuwa  się  w  prawo  do  IS

1

.  Efekt  końcowy:  wyŜsze  Y  i  niŜsze  i.  Wniosek  –  polityka 

monetarna jest skuteczna. 
 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

11 

Brak mobilności kapitału 
 
 

a)  ekspansywna polityka fiskalna 
 

     i 

 

   BP

0       

BP

1

 

      

 

 

 

LM

0

 

 

 

 

 

 

     i

1

   

 

 

     

 

 

 

 

       

    

 

 

 

 

          IS

2

 

     i

0

   

 

 

        

 

 

 

               IS

1 

 

 

 

 

         IS

0 

 

 

Y

0

 

 Y

1

  

     Y 

 
Ekspansywna polityka fiskalna spowoduje przesunięcie IS w prawo do IS

1

  ⇒  wzrasta Y oraz 

i. W rezultacie pojawia się deficyt bilansu obrotów bieŜących (bo wzrasta import) i następuje 
deprecjacja waluty krajowej. Deprecjacja powoduje przesunięcie się BP w prawo do BP

1 

oraz 

wzrost eksportu netto (IS przesuwa się w prawo z IS

1 

do IS

2

). Efekt końcowy: wyŜsze Y oraz 

i. Wniosek – polityka fiskalna jest skuteczna. 
 
 

b)  ekspansywna polityka monetarna 

 
     i 

 

   BP

0

      BP

1

 

      

 

 

 

LM

0

 

 

 

 

 

LM

1

 

     i

0

   

 

 

     

 

 

 

 

       

    

 

 

 

 

       IS

1

   

     

 

 

 

   IS

0

   

 

 

 

                   

 

 

 

 

 

         

 

 

 

Y

0

 

 Y

1

  

     Y 

 
Ekspansywna polityka monetarna spowoduje przesunięcie LM w prawo ⇒  wzrasta Y i spada 
i.  W  efekcie  nastąpi  wzrost  importu  i  wystąpi  deficyt  BP  oraz  deprecjacja  waluty  krajowej. 
Deprecjacja  prowadzi  do  przesunięcia  się  krzywej  BP  w  prawo  oraz  wzrostu  eksportu  i 
przesunięcia się krzywej  IS do  IS

1

. Efekt końcowy: wyŜsze Y i stałe i. Wniosek – polityka 

monetarna jest skuteczna. 
 
 
 

Bartek Rokicki  

Ćwiczenia z Makroekonomii II 

 

12 

Zadania 

 

 
Zadanie  1.  Mała  gospodarka  Canibalii  dzięki  działaniom  prezydenta  Lectera  znajduje  się  w 
stanie  pełnego  zatrudnienia.  Po  jednej  z  nieprzespanych  nocy  prezydent  postanowił  nagle 
zmienić  strukturę  popytu  w  gospodarce  państwa,  zwiększając  inwestycje,  nie  pozwalając 
jednak  na  zwiększenie  się  zagregowanego  popytu  powyŜej  stanu  typowego  dla  pełnego 
zatrudnienia. Jakie powinno być zastosowane połączenie polityki fiskalnej i monetarnej, aby 
zamierzenia  prezydenta  mogły  zostać  urzeczywistnione  jeśli  gospodarka  charakteryzuje  się 
brakiem przepływów kapitału i utrzymuje stały  kurs walutowy? Co stanie się jeśli Canibalia 
przyjmie wspólną walutę i będzie miała do czynienia z doskonałą mobilnością kapitału? 
 
Zadanie  2.  Jaki  wpływ  na  gospodarkę  Canibalii  będzie  miało  podstępne  podniesienie  stopy 
podatkowej  jeśli  mamy  do  czynienia  z  brakiem  przepływów  kapitału  i  płynnym  kursem 
walutowym?  Co  musiałby  w  tej  sytuacji  zrobić  rząd  gdyby  rezerwy  banku  centralnego  nie 
pozwalały mu na prowadzenie aktywnej polityki monetarnej, a  chciałby  utrzymać stały  kurs 
walutowy.   
 
Zadanie  3.  Sąsiad  Canibalii  –  Wegetarianolandia,  przeŜywa  powaŜny  kryzys  gospodarczy, 
który  spowodował  spadek  zagregowanego  popytu  w  tym  duŜym  kraju.  Jakie  reperkusje 
będzie  miało  to  wydarzenie  dla  gospodarki  Canibalii,  przy  załoŜeniu  doskonałych 
przepływów  kapitałowych  oraz  konieczności  utrzymywania  stałego  kursu  walutowego.  Co 
zmieniłoby się gdyby Canibalia zdecydowała się uwolnić swój kurs walutowy. 
 
Zadanie  4.  Nieodpowiedzialny  prezydent  Lecter  długo  zwiększał  wydatki  rządowe,  co  było 
moŜliwe dzięki pozytywnej koniunkturze gospodarczej. Okazało się jednak, Ŝe nadszedł dzień 
w  którym  gospodarka  Canibalii  znalazła  się  w  recesji  (spadek  konsumpcji  i  inwestycji),  co 
spowodowało  spadek  wpływów  podatkowych  i  konieczność  ograniczenia  wydatków 
rządowych.  Jak  wpłynie  to  na  sytuację  Canibalii,  przy  załoŜeniu  niedoskonałej  mobilności 
kapitału  oraz  płynnym  kursie  walutowym.  Co  stałoby  się  gdyby  Canibalia  zmuszona  była 
utrzymywać stały kurs walutowy ze względu na chęć przystąpienia do unii walutowej?  
 
Zadanie  5.  Prezydent  Lecter  zauwaŜył  z pewnym  niepokojem,  Ŝe jego polityka  gospodarcza 
moŜe  niekorzystnie  odbić  się  na  wyniku  zbliŜających  się  wyborów.  Dlatego  teŜ  postanowił 
zasięgnąć  opinii  ekspertów,  którzy  stwierdzili,  Ŝe  aby  zwiększyć  produkcję  powinien 
doprowadzić  do  spadku  stóp  procentowych.  Co  powinien  zrobić  prezydent,  Ŝeby  stopy 
procentowe  spadły  i  jakie  będą  efekty  jego  polityki  przy  załoŜeniu  niedoskonałych 
przepływów kapitału i płynnych kursach walutowych? 
 
Zadanie  6. Na  skutek porozumień  handlowych  Canibalia  została zmuszona  do  obniŜenia  ceł 
na towary dla wegetarian, których liczba zaczęła w tym kraju gwałtownie wzrastać. Jak fakt 
ten  wpłynie  na  sytuację  gospodarczą  kraju  przy  załoŜeniu  braku  mobilności  kapitału  i 
płynnego kursu walutowego? 
 
Zadanie  7.  Po  wygranych  wyborach  parlamentarnych  nowy  rząd  Wegetarianolandii 
zastanawia  się  w  jaki  sposób  ograniczyć  wpływ  banku  centralnego  na  gospodarkę, 
jednocześnie  zwiększając  wpływ  rządu.  Mając  do  dyspozycji  większość  parlamentarną  rząd 
jest  w  stanie  doprowadzić  do  zmian  polityki  gospodarczej,  nie  moŜe  jednak  zmienić 
konstytucji i ograniczyć  niezaleŜności banku centralnego. Co powinien zrobić w takim razie 
rząd jeśli mamy do czynienia z brakiem mobilności kapitału i płynnym kursem walutowym?