background image

1

Ćwiczenie nr 7

CZĘŚĆ PRAKTYCZNA

OBSERWUJE SIĘ 

OBSERWUJE SIĘ 

wszelkie 

wszelkie zmiany 

zmiany odruchów!!!

odruchów!!!

Wzmożenie,

Osłabienie 

Zaniknięcie

Stanowią ważną wskazówkę 

diagnostyczną !!!

BADANIE ODRUCHÓW

BADANIE ODRUCHÓW

Na podstawie 

Na podstawie badania odruchów 

badania odruchów można: umiejscowić 

można: umiejscowić proces 

proces 

chorobowy, ustalić miejsce i rodzaj zmian w rdzeniu i mózgowiu, 

chorobowy, ustalić miejsce i rodzaj zmian w rdzeniu i mózgowiu, 

stronę uszkodzenia itp.

stronę uszkodzenia itp.

BADANIE 

BADANIE 
NEUROLOGICZNE

NEUROLOGICZNE

background image

2

WZMOCNIENIE ODRUCHÓW

WZMOCNIENIE ODRUCHÓW

WZMOCNIENIE ODRUCHÓW

WZMOCNIENIE ODRUCHÓW

Odruchy można wzmocnić przez:

zaciśnięcie pięści

złączenie dłoni

liczenie 

patrzenie w sufit

brak odruchu można 

stwierdzić dopiero po 

wielokrotnym badaniu 

ze wzmocnieniem 

Odruchy bada się za pomocą:                             

Odruchy bada się za pomocą:                             

MŁOTECZKA

MŁOTECZKA

NEUROLOGICZNEGO

NEUROLOGICZNEGO

background image

3

••

ODRUCHY POWIERZCHOWNE (podeszwowe, brzuszne): 

ODRUCHY POWIERZCHOWNE (podeszwowe, brzuszne): 
FIZJOLOGICZNE I PATOLOGICZNE

FIZJOLOGICZNE I PATOLOGICZNE

Wykonujemy zaostrzoną końcówką młoteczka neurologicznego , którą  
drażnimy boczną krawędź podeszwy i w poprzek poduszki  lub skórę brzucha.

OBJAWY PIRAMIDOWE 

OBJAWY PIRAMIDOWE –

uszkodzenie drogi korowo

uszkodzenie drogi korowo--rdzeniowej

rdzeniowej

BADANIE ODRUCHU BABIŃSKIEGO

BADANIE ODRUCHU BABIŃSKIEGO

A. 

A. występuje podeszwowe zgięcie 
palucha, towarzyszy temu zgięcie 
pozostałych palców stopy

EFEKT

EFEKT

B.

B. występuje grzbietowe zgięcie 
palucha i podeszwowe zgięcie 
pozostałych palców stopy

-

+

ujemny

dodatni

1. drażnimy skórę podeszwy stopy wzdłuż linii 
biegnącej od pięty ku okolicy nasady V palca

background image

4

„+” ODRUCH BABIŃSKIEGO

WARUNKI FIZJOLOGICZNE:

* dzieci do 2-go roku życia 

* głęboki sen i śpiączka

* zatrucie alkoholowe

* fizyczne zmęczenie

* leki, np. barbiturany, skopolamina

WARUNKI FIZJOLOGICZNE

WARUNKI FIZJOLOGICZNE

Inne objawy piramidowe 

Inne objawy piramidowe -- kończyny dolne

kończyny dolne

OBJAW/ODRUCH ROSSOLIMO 

- patologiczny objaw neurologiczny 

polegający na grzbietowym zgięciu palców stopy w odpowiedzi na 
szybkie ich uderzenie.

OBJAW/ODRUCH CHADDOCKA 

– objaw neurologiczny, polegający 

na zgięciu grzbietowym palca lub palców stopy po podrażnieniu 
skóry kostki bocznej, np. rękojeścią młoteczka neurologicznego. 
Sprawdzenie tego objawu nie zastępuje wywołania objawu 
Babińskiego, ma jednak znaczenie uzupełniające.

OBJAW/ODRUCH OPPENHEIMA

– objaw wywołuje się uciskając 

przednią krawędź kości piszczelowej, a potem przesuwając ucisk 
obwodowo (w kierunku stawu skokowego). Jeżeli nastąpi 
charakterystyczny wyprost palucha, to objaw jest dodatni. Objaw 
Oppenheima zyskuje na znaczeniu, gdy pacjent, siłą woli 
powstrzymując odruch, uniemożliwia zbadanie klasycznego objawu 
Babińskiego.

background image

5

Objawy piramidowe 

Objawy piramidowe –

– kończyny górne

kończyny górne

OBJAW/ODRUCH STERLINGA 

patologiczny objaw neurologiczny, 

polegający na nagłym i szybkim zgięciu dłoniowym palców swobodnie 
zwisającej ręki badanego po raptownym i sprężystym uderzeniu opuszkami 
ręki badającego w opuszki palców badanego.

ODRUCH TRÖMNERA 

patologiczny objaw neurologiczny, polegający na 

zgięciu wszystkich palców (wraz z kciukiem) po uderzeniu młoteczkiem 
neurologicznym w powierzchnię dłoniową palca II lub III. 

PORAŻENIE NERWU TWARZOWEGO 

PORAŻENIE NERWU TWARZOWEGO 

OBJAW BELLA 

background image

6

Jest

Jest to 

to badanie koordynacji ruchowej

badanie koordynacji ruchowej

Zaburzona zborność może być skutkiem: 

uszkodzenia 

uszkodzenia móżdżku, sznurów tylnych rdzenia 

móżdżku, sznurów tylnych rdzenia 

kręgowego oraz układu przedsionkowego

kręgowego oraz układu przedsionkowego.

Dlatego lekarz zaczyna badanie w zasadzie już od chwili wejścia 

pacjenta do gabinetu zwracając szczególną uwagę na koordynację w 

czasie chodzenia i rozbierania.

Zaburzenie koordynacji tylko przy oczach 

zamkniętych → uszkodzenie sznurów 

tylnych rdzenia kręgowego

BADANIE ZBORNOŚCI 

BADANIE ZBORNOŚCI RUCHÓW 

RUCHÓW 

wykonujemy 

wykonujemy z otwartymi i następnie z zamkniętymi oczami

z otwartymi i następnie z zamkniętymi oczami..

BADANIE ZBORNOŚCI RUCHÓW

BADANIE ZBORNOŚCI RUCHÓW--

wykonujemy 

wykonujemy z otwartymi i następnie z zamkniętymi oczami

z otwartymi i następnie z zamkniętymi oczami..

••

PRÓBA PALEC 

PRÓBA PALEC –

– NOS

NOS

Należy trzymać swój palec w odległości wyciągniętego ramienia przed 
pacjentem. Pacjentowi poleca się aby dotykał  naszego palca końcem 
swojego palca wskazującego, a następnie trafiał w  czubek swojego nosa.

WOLNO, A POTEM SZYBKO

Obserwować precyzję i gładkość ruchu.

osoba 

osoba zdrowa 

zdrowa –

– wykonuje zadanie 

szybko i precyzyjnie
osoba 

osoba chora 

chora –

– występowanie 

drżenia w miarę zbliżania się do celu 
(drżenie 

(drżenie zamiarowe

zamiarowe), 

), palec chybia 

celu (chybianie lub 

(chybianie lub dysmetria

dysmetria))

background image

7

••

PRÓBA 

PRÓBA PIĘTA 

PIĘTA –

– KOLANO

KOLANO

Pacjentowi leżącemu na wznak poleca się trafić piętą jednej nogi w 
kolano drugiej, a następnie o przesunięcie w dół po wystającej części 
piszczelowej.
Obserwować precyzję i gładkość ruchu.

BADANIE ZBORNOŚCI RUCHÓW

BADANIE ZBORNOŚCI RUCHÓW--

wykonujemy 

wykonujemy z otwartymi i następnie z zamkniętymi oczami

z otwartymi i następnie z zamkniętymi oczami..

osoba 

osoba zdrowa 

zdrowa –

– wykonuje zadanie 

szybko i precyzyjnie
osoba 

osoba chora 

chora –

– dezorganizacja ruchu 

z piętą zsuwającą się z przedniej 
powierzchni podudzia i z kolanem 
kołyszącym się na obie strony

OBJAWY MÓŻDŻKOWE

OBJAWY MÓŻDŻKOWE

••

PRÓBA BABIŃSKIEGO

PRÓBA BABIŃSKIEGO

Stojącemu pacjentowi nachylamy głowę i tułów do tyłu.

osoba zdrowa 

osoba zdrowa - lekko zgina nogi w stawach kolanowych i skokowych
osoba 

osoba chora 

chora – upada do tyłu

••

PRÓBA ROMBERGA

PRÓBA ROMBERGA

Pacjent staje z przywiedzionymi stopami. Następnie unosi kończyny górne do kąta 
90°, stawy łokciowe wyprostowane, przedramiona w supinacji. W tej pozycji badany 
stoi z oczami otwartymi około 1 min, a następnie powtarza próbę przy oczach 
zamkniętych.

osoba 

osoba zdrowa 

zdrowa – utrzymuje się w danej pozycji  z oczami zamkniętymi jak i 

otwartymi

osoba 

osoba chora 

chora – zbaczanie i opadanie jednego z ramion, chwianie się, 

zataczanie się, niemożność przyjęcia pozycji wyjściowej do testu → 

uszkodzenie móżdżku lub aparatu przedsionkowego

uszkodzenie móżdżku lub aparatu przedsionkowego

– prawidłowe wykonanie testu z oczami otwartymi, 

pojawienie się zaburzeń przy oczach zamkniętych →   

uszkodzenie sznurów tylnych rdzenia kręgowego

uszkodzenie sznurów tylnych rdzenia kręgowego

background image

8

OBJAWY MÓŻDŻKOWE

OBJAWY MÓŻDŻKOWE

••

PRÓBA WEILA (BABIŃSKIEGO 

PRÓBA WEILA (BABIŃSKIEGO –

– WEILA)

WEILA)

Pacjent z zamkniętymi oczami wykonuje dwa kroki do przodu i dwa kroki do tyłu –
powtarza czynność przez co najmniej 1 minutę.

osoba 

osoba zdrowa 

zdrowa – tylko nieznacznie odchyla tor wykonywanych kroków od 

początkowej pozycji wyjściowej 

osoba 

osoba chora 

chora – wyraźnie zbacza w kierunku ogniska chorobowego, a w 

poważnych uszkodzeniach móżdżku pojawia się ataksja móżdżkowa 
objawiająca się tym, że chory zatacza się lub nie jest w stanie wykonać 
próby bez kontroli wzrokowej

 zaburzenie równowagi pochodzenia móżdżkowego lub 

 zaburzenie równowagi pochodzenia móżdżkowego lub 

błędnikowego

błędnikowego

OBJAWY MÓŻDŻKOWE

OBJAWY MÓŻDŻKOWE

••

PRÓBA UNTERBERGERA

PRÓBA UNTERBERGERA

Pacjent z zamkniętymi oczami wykonuje 50 kroków z wysokim unoszeniem kolan.

osoba 

osoba zdrowa 

zdrowa – tylko nieznacznie zmienia kierunek chodu w miejscu 

(dopuszczalne jest zboczenie od pierwotnego kierunku o 45°)

osoba chora 

osoba chora – wyraźnie zmienia kierunek 

 

 zaburzenie równowagi pochodzenia móżdżkowego lub 

zaburzenie równowagi pochodzenia móżdżkowego lub 

błędnikowego

błędnikowego

- zataczanie się jedno- lub dwustronne 

 

 zaburzenie równowagi pochodzenia 

zaburzenie równowagi pochodzenia móżdżkowego

móżdżkowego

background image

9

PRÓBA FUKUDY

PRÓBA FUKUDY

Mając zamknięte oczy i wyciągnięte przed siebie ręce, badany 
ma pokonać niewielką odległość idąc po wyznaczonej linii. 
Czynność tę powtarza trzykrotnie: trzymając głowę zwróconą 
wprost przed siebie, skręcając ją w lewą stronę, a następnie w 
prawo. W pierwszym przypadku obserwuje się odchylenie od 
linii prostej w lewą lub prawą stronę, w drugim – w prawą, a w 
trzecim – w lewą stronę. Odchylenie od linii o więcej niż 30 
stopni świadczy o zaburzeniu systemu sterowania postawą 
związanym z asymetrycznym napięciem MIĘŚNI SZYI.

BADANIE NEUROLOGICZNE

BADANIE NEUROLOGICZNE

••

ODRUCHY GŁEBOKIE: FIZJOLOGICZNE 

ODRUCHY GŁEBOKIE: FIZJOLOGICZNE I PATOLOGICZNE 

I PATOLOGICZNE 

background image

10

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY GÓRNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY GÓRNEJ

z mięśnia trójgłowego

występuje skurcz mięśnia 

trójgłowego i ruch wyprostny

przedramienia

EFEKT

1. wyczuwamy ścięgno mięśnia 
trójgłowego powyżej wyrostka łokciowego

2. ramię unosimy do poziomu i 
podtrzymujemy tak, aby zwisające 
przedramię tworzyło z nim kąt prosty

3. uderzamy w ścięgno 

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY GÓRNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY GÓRNEJ

z mięśnia

ramienno-głowowego

z mięśnia 

dwugłowego

background image

11

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

odruch kolanowy (rzepkowy)

odruch skokowy

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

BADANIE ODRUCHÓW KOŃCZYNY DOLNEJ

EFEKT

EFEKT

występuje widoczny 

i wyczuwalny skurcz mięśnia 

czterogłowego i ruch wyprostny

w stawie kolanowym

niekiedy występuje równoczesne 

przywiedzenie kończyny badanej, 

czasem obu kończyn

Z MIĘŚNIA CZTEROGŁOWEGO