Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

POLITECHNIKA ŚLĄSKA  

W GLIWICACH 

Wydział Mechaniczny Technologiczny 

dr inż. Grzegorz Matula 

Powłoki i warstwy wierzchnie 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Własności  użytkowe  wielu  produktów  i 

ich  elementów  zależą  nie  tylko  od 
możliwości 

przeniesienia 

obciążeń 

mechanicznych przez cały czynny przekrój 

elementu  z  zastosowanego  materiału,  w 

przypadku  metali  i  ich  stopów  najczęściej 

obrobionego 

cieplnie, 

lub 

od 

jego 

własności fizykochemicznych, lecz bardzo 
często  także  lub  głownie  od  struktury  i 
własności warstw powierzchniowych.  

OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA WYTWARZANIA WARSTW 

POWIERZCHNIOWYCH  

Najważniejsze własności eksploatacyjne warstwy powierzchniowej 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Względy  ekonomiczne  nakazują  również  stosowanie  w  takich 

przypadkach 

warstw 

powierzchniowych, 

zapewniających 

wymagane  własności  użytkowe  przy  równoczesnym  użyciu 

możliwie  tanich  materiałów  na  rdzeń  elementu,  od  którego 

wymaga się z reguły mniejszych własności użytkowych.  

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Ze  względu  na  zastosowanie,  wśród  konstytuowanych  warstw 

powierzchniowych można wyodrębnić warstwy: 

 

•wykazujące wymagane własności fizyczne zapewniające produktom 
lub  ich  elementom  określone  własności  mechaniczne,  jak  wysoką 
twardość  w  stosunku  do  właściwej  dla  podłoża,  zwiększoną 
odporność  na  zużycie  trybologiczne,  zwiększoną  przewodność 
elektryczną  lub  cieplną,  dużą  odporność  na  działanie  wysokiej 
temperatury, 

KLASYFIKACJA WARSTW POWIERZCHNIOWYCH ZE WZGLĘDU 

NA ZASTOSOWANIE 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 



antykorozyjne,  w  tym  o  charakterze  anodowym  lub 
katodowym,  przeciwdziałające  korozji  elektrochemicznej, 
jak  również  stanowiące  barierę  dyfuzyjną  dla  korozji 
gazowej, 



dekoracyjne 

i 

ochronno–dekoracyjne, 

nadające 

produktom  estetyczny  wygląd  zewnętrzny,  o  czym  decyduje 
barwa,  połysk,  odporność  na  pokrywanie  się  nalotem  i 
ewentualnie  faktura  powierzchni  oraz  zdolność  do 
fluorescencji lub radioaktywności. 

 

KLASYFIKACJA WARSTW POWIERZCHNIOWYCH ZE WZGLĘDU 

NA ZASTOSOWANIE 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Uzyskane warstwy powierzchniowe mogą być: 

warstwami  wierzchnimi

,  ograniczonymi  powierzchnią  obrabianego 

elementu, obejmującymi obszar materiałów o własnościach różniących się 

od  własności  materiałów  rdzenia,  uzyskanymi  w  wyniku  łącznego 

działania  sił  mechanicznych,  elektrycznych,  ciepła,  czynników 

chemicznych,  

powłokami

,  czyli  warstwami  metalu,  stopu,  materiału  ceramicznego, 

materiału  polimerowego  lub  innych  materiałów,  naniesionymi  trwale  na 
powierzchnię  podłoża,  w  celu  uzyskania  wymaganych  własności 

fizycznych, antykorozyjnych lub dekoracyjnych.  

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Obszary aktywności inżynierii 

powierzchni 

Obszary 

szczegółowe  z  których  wybrano 

technologie 

przedstawione 

w 

danym 

obszarze tematycznym 

Kształtowanie  warstwy  wierzchniej 

- 

Obróbka mechaniczna 
Obróbka cieplna 

Wytwarzanie 

powłok  metodami 

cieplno-

mechanicznymi,  
chemicznymi, elektrochemiczymi, 
cieplno-chemicznym i  
fizycznymi 
 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

a) Natryskiwanie płomieniowe 

• klasyczne lub poddźwiękowe 

• naddźwiękowe HVOF i 

HP/HVOF (High Velocity Oxy 

Fuel)  

b) Natryskiwanie łukowe 

c) Natryskiwanie detonacyjne 

d) Natryskiwanie plazmowe 

e) Natryskiwanie laserowe 

 

Podział metod natryskiwania cieplnego oraz jego zastosowanie 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Historia metalizacji natryskowej w Polsce 

 

1923 - niemiecka firma Metallisator z Berlina uruchomia w Polsce dwa warsztaty. Jeden z nich 
zajmuje  się  regeneracją  części  maszyn,  drugi  natryskiwaniem  powłok  antykorozyjnych  na 
kadłuby kutrów rzecznych. 

 1945-47  -  przemysł  polski  otrzymuje  od  USA  w  ramach  pomocy  międzynarodowej  pewną 
liczbę  pistoletów  do  metalizacji  typu  Metco-2.  Z  uwagi  jednak  na  brak  wykwalifikowanych 
pracowników, wiedzy i doświadczenia nie są one w pełni prawidłowo wykorzystywane. 

 1948  -  Instytut  Mechaniki  Precyzyjnej  podejmuje  się  promocji,  rozwoju  i  wykorzystania  w 
przemyśle metody natryskiwania powłok w Polsce.  

 30.01.1950 r. - Zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego 
o rozpowszechnianiu i stosowaniu metalizacji natryskowej we wszystkich gałęziach gospodarki. 

 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Ważniejsze sukcesy polskich naukowców w metalizacji natryskowej: 

 

1951  na  bazie  pistoletu  Metco-2  powstaje  pierwszy,  polski  pistolet 
płomieniowy typu GPM-L2. 

W  Instytucie 

Badań  Jądrowych  opracowano  konstrukcję  i  podjęto  produkcję 

wysokiej 

jakości pistoletów plazmowych PN-110 i PN-200. Licencję na jeden z 

tych 

pistoletów zakupiła Francja. 

 W  latach  1956-1990  opracowano  w  Instytucie  Mechaniki  Precyzyjnej 
oryginalne  konstrukcje 

płomieniowych  pistoletów  tyglowych,  drutowych, 

przeznaczonych  do  natryskiwania 

materiałów  niskotopliwych,  ręcznych 

pistoletów 

łukowych 

oraz 

urządzeń 

łukowych 

do 

natryskiwania 

zmechanizowanego. 

 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Schemat pistoletu gazowego

 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Schemat pistoletu łukowego

 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Przykład natryskiwania cieplnego 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Pomnik Warszawskiej Syrenki pokryty brązem w procesie natryskiwania cieplnego  

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Mikrostruktura powłoki Ni-5%Al nakładanej przez  

a)natryskiwanie naddźwiękowe,  

b) natryskiwanej na zimno (cold spray), c) natryskiwanie plazmą, 

 d) natryskiwanie łukowe [31].  

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie powłok 

Średnia przyczepność w MPa aluminiowych powłok natryskiwanych  

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie płomieniowe 

Jest 

to 

proces, 

w 

którym  materiał 

przeznaczony  na  powłokę    może  być  w 
postaci  proszku  lub  drutu.  Źródłem  ciepła 
stosowanym  w  tej  technice  jest  płomień 
gazowy, ze spalania najczęściej acetylenu w 
tlenie, o temperaturze płomienia ok. 3000

o

C. 

Nanoszenie  na  natryskiwaną  powierzchnię 
następuje  wyłącznie  przez  gazy  spalinowe 
lub 

dodatkowo 

doprowadzony 

gaz 

rozpylający,  którym  może  być  powietrze,  a 
natryskiwane  cząstki  osiągają  prędkość  od 
100  do  350  m/s.  Technologia  ta  jest 
uznawana  za  najbardziej  popularną  i 
rozpowszechnioną.  

Zasobnik z proszkiem

Płomień

Kanały doprowadzające 

gaz i proszek

Dziób palnika

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Płomieniowe natryskiwanie naddźwiękowe HVOF  

Podczas tego rodzaju natryskiwania materiał podawany jest do palnika w postaci proszku, na 

skutek ciągłego spalania mieszanki gazów (lub tlenu z benzyną lotniczą) wewnątrz specjalnej 

komory, wytwarza się wysokie ciśnienie następnie poprzez użycie specjalnej dyszy rozprężnej, 

uzyskuje się strumienia gazów o dużej prędkości (naddźwiękowej), co pozwala na nanoszenie 

cząstek dobranego materiału na powłokę z ogromną energią kinetyczną.  

Natryskiwanie detonacyjne

 – w podobny sposób realizowane jest natryskiwanie detonacyjne, w 

którym materiał powłoki podawany jest cyklicznie na powierzchnię z częstotliwością 10 ÷ 20 Hz  

Podajnik proszku

Dysza rozpylająca

Płomień

Chodzenie 

wodą 

Kanały 

doprowadzające 

gaz 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Natryskiwanie plazmą 

Materiał  powłoki  nagrzewany jest  do  stanu 
plastycznego  lub  ciekłego  i  nanoszony  na 
powierzchnię  przez  strumień  plazmy,  która 
powstaje w łuku elektrycznym, palącym się 
między  elektrodą  (katodą)  i  dyszą  (anodą). 
Temperatura plazmy może dochodzić do 16 
000

o

C 

co 

wymusza 

konieczność 

intensywnego  chłodzenia  dyszy.  Proszek 
materiału  powłokowego  wprowadzany  jest 
przez  gaz  transportujący  go  aż  do 
strumienia  plazmy  wewnątrz  lub  na 
zewnątrz 

dyszy 

plazmotronu. 

Dużą 

prędkość  strumienia  plazmy  jest  wywołana 
przez  rozprężanie  cieplne  wypływającego  z 
dyszy gazu.  

Płomień

Chodzenie 

wodą 

Kanał 

doprowadzający 

proszek 

Kanał 

doprowadzający 

gaz plazmowy 

Proszek

Elektroda

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Thermal spraying 

High velocity oxy-fuel  

Project LANAMATE 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Selective laser sintering as an additive manufacturing 

technology  

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Selective laser sintering as an additive manufacturing 

technology  

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Porównanie udziału procentowego powłok ceramicznych wytwarzanych różnymi metodami w 

USA 

Badania rynku w USA wykazały że natryskiwanie cieplne stanowi około 65% udziału 

wszystkich powłok ceramicznych wytwarzanych różnymi metodami. Roczne tempo wzrostu 

natryskiwania cieplnego wynosi 8,5% przy wartości 5,8 i 5,0% dla technologii PVD i CVD.  

Report 

ID:AVM015D, 

2007, Analyst: 

Andrew 

McWilliams 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Zyski związane z wytwarzaniem powłok ceramicznych różnymi metodami w USA 

Report 

ID:AVM015C,  

Analyst: Thomas 

Abraham 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Powłoki natryskiwane cieplnie 

Zalety: 

• połączenie powłoki z podłożem zależne od metody i 

materiału powłoki (adhezyjne, dyfuzyjne,  

mechaniczne), 

• szeroki zakres grubości powłoki od 0,01 do 2,0 mm po 

jednokrotnym natryskiwaniu, 

• możliwość dowolnego doboru składu powłoki, 

• łatwość obsługi palników natryskowych, 

• możliwość automatyzacji i robotyzacji procesu, 

natryskiwanie niemal dowolnych miejsc konstrukcji, 

• możliwość regulowania grubości powłoki przez 

stosowanie wielokrotnego natryskiwania,  

• niski koszt inwestycji,  

• wielokrotne natryskiwanie tym samym lub różnymi 

rodzajami materiału. 

Wady: 

• konieczność nagrzewania materiału wsadowego do 
stanu plastycznego lub ciekłego w urządzeniu lub na 

zewnątrz urządzenia do natryskiwania, 

• często duża porowatość powłok dochodząca do 10% 

udziału porów, zależna od metody, 

• konieczność prowadzenia dodatkowej obróbki 

uszczelniającej powłoki, 

• częste utlenienie powłoki, 

• duży poziom hałasu zwłaszcza w technice 

detonacyjnej, 

• konieczność przygotowania powierzchni 

natryskiwanego przedmiotu przez odtłuszczenie i 

usunięcie tlenków (piaskowanie, śrutowanie),  

• konieczność natryskiwania w krótkim okresie czasu po 

przygotowaniu powierzchni, 

• trudności technologiczne związane z pokrywaniem 

obszarów trudnodostępnych lub powierzchni 

wewnętrznych 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Formowanie powłok z gęstwy polimerowo-proszkowej  

i spiekanie 

Lepiszcze: 

• parafina,  

• lakier, 

• polipropylen, 

• szkło wodne, 

• żywica termoutwardzalna. 

Proszek: 

• stal  szybkotnąca  HS6-5-2  (M2  w 
ASTM),  

• stal  szybkotnąca  HS12-1-5-5  (T15  w 
ASTM), 

• węglik WC, 

• węglik VC, 

• mieszanina węglików „tetra carbides” 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Formowanie powłok z gęstwy polimerowo-proszkowej  

i spiekanie 

Przykład  nakładania  kolejnych  powłok  w  celu 
uzyskania warstwy gradientowej 

Struktura 

warstwy 

wierzchniej 

M2/WC/lakier 

na 

stali 

41Cr4 

spiekanej w temperaturze 1260

o

C 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Formowanie powłok z gęstwy polimerowo-proszkowej  

i spiekanie 

Regenerowana  powierzchnia  stali 
szybkotnącej  -  widoczny  ubytek 
wypełniony węglikostalą 

Struktura 

warstwy 

wierzchniej 

M2/lakier na stali 41Cr4 spiekanej w 
temperaturze 1260

o

C 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Formowanie powłok z gęstwy polimerowo-proszkowej  

i spiekanie 

Przekrój poprzeczny wiertła ze stali C70U pokrytego powłoką T15/węgliki/ a) pomocnicza 

krawędź skrawająca, b) powiększenie obszaru z rysunku a  

a) 

b) 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Gładka i zwarta powierzchnia 

wytworzonego materiału  

o bardzo niskiej porowatości 

Warstwa górna najbardziej bogata 

w węgliki stanowiąca 

powierzchnię narzędzia  

Warstwa pośrednia  

o mniejszym udziale węglików 

Granica pomiędzy nałożoną powłoka i 

powierzchnią stali szybkotnącej 

niewykazująca dekohezji. 

Struktura odlewnej stali szybkotnącej z 

typową segregacją pasmową węglików 

powstającą podczas wytwarzania. Niski 

udział węglików 

Warstwy gradientowe formowane z proszków i spiekane 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

500

600

700

800

900

1000

1100

1200

1300

1400

0

0,04

0,08

0,12

0,16

0,2

0,24

0,28

0,32

0,36

0,4

0,44

0,48

0,52

0,56

0,6

M

ik

ro

tw

ard

oś

ć 

H

V0

,1

Odległość od powierzchni, mm

Spiekana

Hartowana

Odpuszczana w 570

°C

Odpuszczana w 630

°C

Rozkład  mikrotwardości  na  przekroju  stali  HS6-5-2 
pokrywanej 

gradientową 

warstwą 

T15(HS12-1-5-

5)/węgliki w zależności od rodzaju obróbki cieplnej. 

Formowanie powłok z gęstwy polimerowo-proszkowej  

i spiekanie 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Formowanie powłok z gęstwy polimerowo-proszkowej  

i spiekanie 

Zalety: 

• niskie koszty związane z zakupem urządzeń, 

• łatwy sposób nakładania powłoki, 

• możliwość zastosowania automatyzacji procesu, 

• możliwość tworzenia warstw gradientowych, 

• zmiany twardości powierzchni w szerokim   zakresie, w 

zależności od stosowanego proszku , 

• możliwość zmiany składu chemicznego warstwy 

wierzchniej przez w zależności od zastosowanych gazów 

podczas spiekania, 

• zastosowania bezpośredniego chłodzenia z temperatury 

spiekania umożliwia równocześnie obróbkę cieplną 

rdzenia, 

• możliwość regeneracji narzędzi i nie tylko, 

• dyfuzyjny charakter połączenia powłoki z podłożem, 

• brak konieczności odtłuszczania powierzchni, 

• wysoki uzysk proszku wsadowego . 

 

Wady: 

• konieczność nagrzewania całej objętości      

pokrywanego elementu do temperatury spiekania, 

• gabaryty pokrywanego elementu zależne od wielkości 

komory pieca, 

• konieczność przeprowadzenia degradacji 

zastosowanego lepiszcza, 

• długi czas procesu wymagający wolnego nagrzewania 

do temperatury spiekania, 

• znaczny skurcz powłoki po spiekaniu zależny od 

udziału lepiszcza, 

• brak możliwości wytwarzania grubych powłok powyżej 

1,5mm, 

• możliwy niekorzystny wpływ wysokiej temperatury 

spiekania na strukturę i własności rdzenia, 

  

 

 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Podział kosztów korozji przypadający na poszczególne technologie przeciwkorozyjne 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Powłoki organiczne 

Skład powłoki polimerowej 

substancje
błonotwórcze

pigmenty

napełniacze

rozpuszczalniki

składniki
uzupełniające

Stale 

rosnąca 

produkcja 

wyrobów 

lakierniczych stanowi duże zagrożenie  dla 
zdrowia  i  środowiska  naturalnego  ze 
względu  na  związki  ołowiu  stosowane  w 
pigmentach 

oraz 

lotne 

substancje 

organiczne 

stosowane 

w 

rozpuszczalnikach 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Powłoki organiczne 

Ograniczenie  zużycia  toksycznych  i  drogich 
węglowodorów aromatycznych, to jest ksylenu i 
toluenu 

oraz 

innych 

rozpuszczalników 

organicznych,  realizowane  jest  na  przykład, 
przez 

stosowanie 

farb 

proszkowych, 

wodorozcieńczalnych 

lub  

o  dużej  zawartości  napełniaczy  (HS).  Coraz 
powszechniejszym 

jest 

nakładanie  powłok 

polimerowych  Polimeryzacja  powłoki  wyklucza 
udział  różnego  typu  i  rozpuszczal-ników, 
toksycznych dla środowiska naturalnego.  

Wzrost w produkcja wyrobów lakierowych 

w skali Światowej 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Powłoki organiczne 

Światowa produkcja wyrobów lakierowych 

Udział wyrobów lakierowych produkowanych w 

Europie Zachodniej 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Powłoki organiczne 

Zalety: 

• niskie koszty inwestycyjne, 

• łatwy sposób nakładania powłoki, 

• brak konieczności zatrudnienia wysoko 

wykwalifikowanych pracowników 

• w niektórych metodach malowania możliwość 

zastosowania automatyzacji procesu, 

• możliwość tworzenia powłok 

wielowarstwowych, 

• wysokie walory dekoracyjne, 

• możliwość pokrywania dużych elementów 

konstrukcyjnych bez konieczności demontażu, 

• pokrywanie powierzchni trudnodostępnych, 

 

Wady: 

• niska trwałość powłok, 

• konieczność odpowiedniego przygotowania 

powierzchni, 

• relatywnie długi czas pokrywania, 

• szkodliwe lotne substancje organiczne stosowane 

w  lakierach, 

• trudności z utylizacją starych powłok malarskich, 

  

 

 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Liczba cynkowni w Polsce z podziałem na 

województwa 

Zgodnie z PN-EN ISO 12944-2 istnieje pięć 

kategorii odporności korozyjnej: 

C1 (bardzo słaba) - roczny ubytek powłoki 

cynkowej to < 0,1 µm, ochrona ponad 100 

lat 

C2 (słaba) - roczny ubytek powłoki 

cynkowej to 0,1 ÷ 0,7 µm,  

C3 (średnia) - roczny ubytek powłoki 

cynkowej to 0,7 ÷ 2,1 µm,  

C4 (silna) - roczny ubytek powłoki 

cynkowej to 2,1 ÷ 4,2 µm,  

C5 (bardzo silna) - tereny silnie 

uprzemysłowione o wysokiej wilgotności 

powietrza i agresywnej atmosferze, również 

tereny nadmorskie o wysokim zasoleniu.  

Powłoki metalizowane ogniowo 

Źródło: 

www.portal-cynkowniczy.pl

 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Powłoki metalizowane ogniowo 

Przykład typowych powłok metalizowanych ogniowo (cynkowanych) i malowanych 

Szeroko  stosowane  powłoki  odporne  na  korozję  to  np.  powłoki  zawierające  znaczną 
ilość cynku, który można stosować w postaci proszku do lakierów lub wytwarzać jako 
jednorodne  powłoki  cynkowe  w  procesie  metalizacji  ogniowej.    Oprócz  powłok 
cynkowanych  przez  metalizowanie  ogniowe  stosowane  są  jeszcze  powłoki  Zn-Fe,  Al, 
Al-Si, Al-Zn i Pb-Sn 

Źródło: www.portal-cynkowniczy.pl 

www.ocynkownia-ogniowa.pl 

 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Liczba cynkowni w Polsce z podziałem na 

województwa 

Powłoki duplex: 

Zabezpieczenie  antykorozyjne  w  systemie  duplex 
polega  na  nałożeniu  na  ogniową  powłokę 
cynkową  specjalnej  powłoki  malarskiej,  co 
stanowi  dodatkową  ochronę  przed  korozją  oraz 
umożliwia  osiąganie  zamierzonych  efektów 
kolorystycznych.  Powłoka  malarska  chroni  cynk 
przed utlenianiem i przedłuża jego trwałość nawet 
do 100 lat. 

Powłoki metalizowane ogniowo 

Źródło: www.obrabiarka.pl 

Zestawienie statystyczne c.d.  

 

 
 

Porównanie udziału procentowego powłok 

ceramicznych wytwarzanych różnymi 

metodami w USA oraz prognozy na rok 2012 

Zestawienie statystyczne c.d.  

 

 
 

Produkcja blach ocynkowanych w Polsce 

Ro

dza

j 

m

at

er

ia

łu

 

Ro

lni

ct

w

o

, 

ło

w

iect

w

o 

i 

leśn

ict

w

o 

G

órnict

w

o 

P

rz

et

w

órstw

o 

prze

m

ys

ło

w

e 

Wy

tw

a

rz

a

nie i 

za

o

pa

try

w

a

nie 

w

 

ener

gię 

elek

try

cz

ną

 

i w

odę

 

B

ud

o

w

nict

w

o

 

Z

uży

cie 

sum

ary

cz

ne

 

Blachy i taśmy 
ocynowane, [t] 

11 

112 

141147 

42 

4079 

145428 

Blachy i taśmy 
cynkowane w [t] 

37 

105 

1168110 

576 

22482 

1191909 

Zużycie materiałów cynowanych i 

cynkowanych w Polsce w roku 2008 z 

podziałem  na branże 

 

Zestawienie statystyczne c.d.  

 

 
 

Tytuł 

Numer 
zgłoszenia 

Data 
publikacji  

Sposób tworzenia powłoki ochronnej na części dużej maszyny 

372559 

25-07-2005 

Sposób regeneracji wirników śrubowych oraz zestaw przyrządów do 
regeneracji wirników śrubowych 

374926 

15-05-2006 

Siłownik hydrauliczny dla górnictwa z powłoką z brązu 

379666 

12-11-2007 

Wymienny ślizg przenośnika zgrzebłowego, zwłaszcza rynny 
dołącznej lub kadłuba napędu 

380495 

03-03-2008 

Sposób regeneracji wewnętrznych powierzchni cylindrycznych i 
stanowisko do regeneracji wewnętrznych powierzchni 
cylindrycznych 

382001 

17-09-2007 

Ważniejsze patenty związane z napawaniem, które powstały w ostatnich latach w Polsce  

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

W  zależności  od  rodzaju  zjawisk  przebiegających  podczas  wytwarzania 

warstw powierzchniowych metody ich konstytuowania można podzielić na 

6  grup,  z  których  każda  pozwala  na    uzyskanie  odpowiedniego  rodzaju 

warstwy powierzchniowej o zróżnicowanej grubości i  przeznaczeniu: 

•mechaniczne, wykorzystujące nacisk lub energię kinetyczną narzędzia albo 
cząstek w celu umocnienia warstwy wierzchniej na zimno bądź otrzymania 
powłoki ochronnej na zimnym podłożu, 

•cieplno–mechaniczne,  w  których  wykorzystuje  się  łączne  oddziaływanie 
ciepła  i  nacisku  w  celu  otrzymania  powłok,  jak  również  niekiedy  warstw 

wierzchnich,  

METODY KONSTYTUOWANIA WARSTW POWIERZCHNIOWYCH 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

• cieplne, które są związane z oddziaływaniem ciepła na warstwę powierzchniową 
materiałów w celu spowodowania zmian struktury materiałów, głownie metali, w 

stanie stałym, jak również zmian stanu skupienia ze stanu stałego w stan ciekły i 

następnie odwrotnie, materiałów pokrywanych (nadtopienie), jak i pokrywających 

(napawanie lub natapianie),  

•cieplno–chemiczne,  w  których  oddziałują  łącznie  ciepło  i  aktywny  chemicznie 
ośrodek,  w  celu  pokrycia  obrobionego  materiału,  głownie  stopów  metali, 

wymaganym  pierwiastkiem  lub  substancją  chemiczną  dla  spowodowania  zmian 

struktury  warstwy  powierzchniowej;  wśród  metod  cieplno–chemicznych 

oddzielną grupę stanowią procesy chemicznego osadzania z fazy gazowej CVD, 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

•chemiczne  i  elektrochemiczne,  polegające  na  bezpośrednim  osadzeniu  materiału 

niemetalowego  lub  metalowego  na  powierzchni  obrabianego  elementu  (np.  powłoki 

malarskie, 

z 

materiałów  polimerowych,  powłoki  galwaniczne),  usuwaniu 

zanieczyszczonej  lub  utlenionej  warstwy  powierzchniowej  w  procesach  trawienia  i 

polerowania i inne, 

•fizyczne,  związane  z  osadzaniem  powłok  adhezyjnie  połączonych  z  podłożem, 

niekiedy  z  udziałem  połączeń  dyfuzyjnych  w  wyniku  zjawisk  fizycznych 

przebiegających  pod  ciśnieniem  atmosferycznym  lub  zwykle  pod  ciśnieniem 
obniżonym,  jak  napawanie,  napylanie,  rozpylanie,  implantowanie  jonów  lub 
pierwiastków  metalicznych  bądź  niemetalicznych;  do  metod  tych  należy  fizyczne 

osadzanie z fazy gazowej PVD. 

Materiały inżynierskie z elementami inżynierii stomatologicznej 

Wesołych Świąt Bożego Narodzenia