1 

Justyna Kowalczyk 

 

Etyka 

Wykład 3 – 3.XI.2008r. 

Prof. dr hab. Włodzimierz Tyburski 

 

 

1.

 

ETYKA SZCZEGÓŁOWA (PRAKTYCZNA) 

•

 

stara się konkretyzować to czego nie są w stanie konkretyzować ogólne założenia 
etyki => bardziej szczegółowe jest np. nie kradnij

 

•

 

działy etyki szczegółowej :

 

1.

 

 

Etyka zawodowa:

 

 

jest stosowana tam gdzie etyka normatywna nie może być stosowana  

 

I Kryterium == każdy zawód musi mieć swoją etykę, ponieważ zawody 
te wchodzą w kontakt z wartościami które są cenione w społeczeństwie, 
(np. zdrowie  życie człowieka => lekarz) 

 

etyka poszczególnych zawodów dotyczy spraw najbardziej 
fundamentalnych, 

 

przykłady zawodów: 

 

nauczyciel: 

    -  jest to ważny zawód dla każdego inteligentnego pokolenia, 
ponieważ dba o młode pokolenie, o jego rozwój duchowy i etyczny, 
    - od nauczyciela wymaga się szczególnie wiele, bo od młodych ludzi 
wiele zależy, 

 

pracownik naukowy : 

 - 

są to najczęściej ludzie, którzy zajmują się badaniem (dociekaniem) 

prawdy i jej głoszeniem,

 

 - prawda jest bardzo ważna, daję nam orientacje w życiu i świecie, 

bez tej wartości „chodzimy jak ślepy w ciemnościach” ☺ dlatego tak 
ważne jest jej prawidłowe głoszenie, 

 - np. profesor, 

 

pracownik wymiaru sprawiedliwości : 

 

  - są to ludzie którzy mają bezpośredni kontakt z jednymi z 
ważniejszych wartości => 

wolnością i sprawiedliwością,

 

  - np. sędzia, prokurator, 

 

dziennikarz :

 

    - od niego zależy nasza orientacja w świecie, 
    - 

informacje

 jakie nam przekazuje powinny być obiektywne i rzetelne 

    - etyk jaką posługują się dziennikarze pokazuje im jak należy 
postępować w danej sytuacji, 
 

 

II Kryterium == drugim powodem dla którego te zawody powinny mieć 
swoją etykę jest ich duża autonomia w podejmowanych decyzjach, 

 

wyżej wymienione zawody posiadają dużą wolność w podejmowaniu 
swoich decyzji dlatego muszą szczególnie uważać i kierować się swoim 
kodeksem, 

 

III Kryterium == trzecim powodem dla którego te zawody powinny 
mieć swoją etykę jest fakt iż, tradycyjnie spełniają rolę przewodników w 
postępowaniu, są jakby wzorcami osobowymi, ludzie często orientują się 
na te zawody, naśladują je, gdyż przedstawiciele tych zawodów spełniają 
najczęściej bardzo ważne role w społeczeństwie, 

 

Etyki zawodowe pomagają ukierunkowywać ludzi. 

 

2. Etyka środowiskowa : 

 

bada relacje człowiek 

 przyroda,  

 

2 

 

obejmuje jeden z najtrudniejszych problemów => 

problem ekologiczny

  

 

w obrębie etyki środowiskowej postają różne dyscypliny ( np. humanizm ekologiczny), 

które włączają się w misję ochrony przyrody i człowieka, 

 

etyka środowiskowa ma za zadanie chronić środowisko zarówno od strony moralnej 

jak i etycznej, 

 

warto zauważyć że przedmiotem oceny moralnej w etyce środowiskowej jest relacja 

między człowiekiem a światem przyrody,  

 

etyka środowiskowa stara się chronić z jednej strony świat przyrody przed ludzką 

agresją a z drugiej człowieka przed własnymi zgubnymi skutkami niszczenia 
ś

rodowiska, 

 

etyka stara się również jakby tonować, konflikty między człowiekiem a przyrodą, 

gdyż człowiek zaspokajając swoje potrzeby jednocześnie zagraża przyrodzie, 

 

ważnym elementem etyki środowiskowej jej próba łagodzenia, harmonizowania czy 

wręcz wprowadzania ładu w relacjach człowiek 

 przyroda, 

 

antropopresja

 => negatywne oddziaływanie człowieka na środowisko,  

 

ochrona przyrody powinna się odbywać poprzez naszą kulturę ekologiczną, 

 

innym ważnym elementem etyki środowiskowej jest tworzenie hierarchii wartości, 

która wskazuje człowiekowi jak należy dbać o środowisko, 

 

hierarchia wartości  zaczyna się od uświadomienia tego, że człowiek jest związany ze 

ś

wiatem przyrody => najprawdopodobniej takie myślenie może zmienić człowieka i 

jego podejście do środowiska, 

 

w etyce środowiskowej mamy również do czynienia z inną hierarchią mianowicie 

hierarchią ekologiczną, która obejmuję ochronę życia i zdrowia planety, 

 

innym ważnym zbiorem postępowania w środowisku jest tzw. Kodeks etyczny, 

 

Kodeks etyczny, zawiera zbiór praw, które pokazują jak należy działać dla dobra 

przyrody.  

•

 

W jego skład wchodzi m.in.: 

                  - 

Etyka 

Paula Taylora

 

=  polega na okazywaniu szacunku (respektu) przyrodzie 

                  - 

Dekalog 

=  wywodzi się jeszcze od Św. Franciszka, 

=  zawarty jest w różnych zasadach, które pokazują jak należy          

funkcjonować w zgodzie z przyrodą,  

 

Etyka środowiskowa pragnie chronić środowisko i warto zaznaczysz że jest to etyczna 
ochrona środowiska, 

 

Etyka środowiskowa powstała ok. 30 lat temu, 

 

Etyka ta próbuje przełamać proces degradacji naszej planety, 

 

warto zauważyć że dziedziny takie jak np. filozofia etyczna , które wchodzą w skład 
dziedzin humanistycznych maja lepszy i większy wpływ na człowieka niż dziedziny 
bardziej techniczne lub naukowe, dzieję się tak dlatego że język dziedzin 
humanistycznych łatwiej trafia do człowieka niż żargon naukowo – techniczny, 

 
 

3. Bioetyka 

 

jeden z działów etyki środowiskowej, 

 

w starożytności była określana mianem filozofii życia lub był to po prostu styl życia, 

 

dziś jest to refleksja filozoficzna bądź etyczna połączona z refleksją prawną dotycząca 
zjawisk jakie zachodzą w naukach medycznych i biologicznych, 

 

bioetyka zajmuję się również każdym odkryciem jakie zachodzi w naukach 
medycznych bądź biologicznych, ponieważ odkrycia te w dużej mierze mają związek 
z filozofią etyki, 

 

bioetyka jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się dyscyplin, dzieję się 
tak dlatego że filozofia etyki musi śledzić (być na bieżąco) to co się dzieje w naukach 
medycznych i opisywać to ze strony filozoficznej (etycznej), i to wartościowanie 
filozoficzno – etyczne sprawia że bioetyk tak szybko się rozwija, 

 

warto zauważyć że bioetyka to dyscyplina skierowana na problemy medyczne,