background image

Gdańsk ,19.10.2010 
 
 

 

 

 

LABORATORIUM METROLOGII I TECHNIKI EKSPERYMENTU 

 

 

 

 
 

 

Ćwiczenie nr1: Podstawowe mierniki i pomiary elektryczne 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

 
 
 
 

Sprawozdanie wykonała:

  

AGNIESZKA KOSTRUBIEC 

 

Kierunek:  

 

 

 

IBM ; grupa 2

 

 

Indeks: 

 

 

 

125854

 

 

 
 
 

background image

 
 
1. Uzupełnić tabele obliczonymi wartościami. Podać przykłady ilustrujące sposób 
dokonywania tych obliczeń. 
2. Wykreślić krzywe wzorcowania badanych woltomierzy i amperomierzy oraz 
wykresy 
błędów względnych i zwięźle je zinterpretować. Jak wpłynęło na dokładność 
woltomierza rozszerzenie zakresu? 
3. Wiedząc, że woltomierz badany ma klasę 1.5 a amperomierz klasę 0.5 sprawdzić 
czy 
badane przyrządy zachowały swoje klasy. 
4. Na podstawie pomiarów rezystancji wykonanych w zadaniu 6.4.6.2 i 
zanotowanych w 
tablicy 6.5 obliczyć wartość średnią, odchylenie standardowe pojedynczego pomiaru, 
odchylenie standardowe wartości średniej ilustrujące własności statystyczne 
populacji, z 
której pochodzi próbka 5 rezystorów. Podać wzory i wszystkie pośrednie fazy 
obliczeń. 
Porównać uzyskane wyniki z obliczeniami komputera uwidocznionymi na 
wydruku. 
5. Uzupełnić tablicę 6.6 obliczając moc pobieraną przez obciążenie i współczynnik 
przetwarzania k=P/f układu do pomiaru mocy. Wykreślić charakterystykę 
częstotliwości wyjściowej układu fwy=f(P). Czy charakterystyka ta jest liniowa? 
 
6. Obliczyć energię zużytą przez żarówkę w układzie laboratoryjnym na podstawie 
wartości napięcia, prądu i czasu. Uzyskane wyniki porównaj z otrzymanymi z 
komputera. 
7. Zaprojektować uniwersalny miernik elektryczny o schemacie i danych 
pokazanych na 
rys. 6.18. Zamieścić pełne obliczenia wartości poszczególnych rezystorów w 
mierniku. 
 
 
Ad1. 
Ćwiczenie polegało na wzorcowaniu woltomierza. 
Tabela wyników pomiaru: 
 
 

U

b

 [V]  0,2 

0,4 

0,6 

0.8 

1,0 

U

w

 [V]  0,198  0,399  0.616  0,807  1,006 

ε [mV]  2 

- 16  -7 

-6 

δ [%]  1,01  0,25  -2,59  -0,86  -0,596 
 

 

 

 

 

 

 
 
Bezwzględny błąd  pomiaru wielkości obliczyłam ze wzoru: 
 

w

b

U

U

=

ε

  

 
 
 

background image

Wzorcowanie woltomierza

0,198

0,399

0,616

0,807

1,006

0

0,2

0,4

0,6

0,8

1

1,2

0

0,2

0,4

0,6

0,8

1

1,2

U

b

 [V]

U

w

 [V]

 
 Błąd względny pomiaru : 
 

 

%

100

=

w

U

ε

δ

 

 
 
Przykłady obliczeń: 
 
 
 

]

[

2

]

[

002

,

0

198

,

0

2

,

0

2

,

0

mV

V

=

=

=

ε

 

%

01

,

1

%

100

198

,

0

002

,

0

2

,

0

=

=

δ

 

 
Wzorcowanie woltomierza o rozszerzonym zakresie ( z posobnikiem 

p

R

=59,94 Ω ) 

 
 

U

b

 [V] 

0,8 

1,6 

2,4 

3,2 

4,0 

U

w

 [V]  0,811  1,58 

2,41  3,19  3,99 

ε [mV] 

-11 

20 

-10 

10  10 

δ [%]  -1,356  1,265 

0,414  0,031  0,250 

 
Bezwzględny błąd  pomiaru wielkości obliczyłam ze wzoru: 
 

w

b

U

U

=

ε

  

 
 Błąd względny pomiaru : 
 

 

%

100

=

w

U

ε

δ

 

 
 
Ad.2.Krzywe wzorcowania badanych woltomierzy 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Wzorcow anie w oltom ierza z posobnikiem

0,811

1,58

2,41

3,19

3,99

0

0,5

1

1,5

2

2,5

3

3,5

4

4,5

0

0,5

1

1,5

2

2,5

3

3,5

4

4,5

U

b

 [V]

U

w

 [V]

ą

d w zgl

ę

dny w oltom ierza z pos obnikiem

-1,3564

1,2658

-0,4149

0,3135

0,2506

-1,5

-1

-0,5

0

0,5

1

1,5

0

1

2

3

4

5

Ub [V]

δ

 [%]

ą

d wzgl

ę

dny woltomierza

1,0101

0,2506

-2,5974

-0,8674

-0,5964

-3

-2,5

-2

-1,5

-1

-0,5

0

0,5

1

1,5

0

0,2

0,4

0,6

0,8

1

1,2

U

b

 [V]

δ

 [%]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 
Wnioski: 
 
Wykres wzorcowania woltomierza wykazuje liniowy charakter. Wartości zmierzone 
nie odbiegają znacznie od wartości wzorcowych. Na wykresie błędu względnego nie 
dopatruję się żadnej zależności. 
 
Ad.3. 

Klasa woltomierza: 

100

max

=

zakres

wolt

x

kl

ε

 

5

,

0

100

4

0,02

-

=

=

wolt

kl

 

 
Woltomierz nie zachował swojej klasy. 
 
Ad.4 Wyniki pomiarów rezystancji multimetrem ME-21: 
 

Tabela wyników pomiarów: 

 

Lp. 

R

Lp

 [kΩ] 

3,33 

3,31 

3,26 

3,26 

3,35 

 
 
 

Wartość średnia: 

=

=

n

i

i

x

n

x

1

1

 

Odchylenie standardowe pojedynczego pomiaru: 

1

)

(

1

2

=

=

n

x

x

n

i

i

x

σ

 

 

Odchylenie standardowe wartości średniej: 

n

x

x

σ

σ

=

 

 

Obliczenia: 

 
 

(

)

]

[

302

,

3

35

,

3

26

,

3

26

,

3

31

,

3

33

,

3

5

1

=

+

+

+

+

=

k

x

 

 
 

]

[

0401

,

0

4

00668

,

0

4

002304

,

0

001764

,

0

001764

,

0

000064

,

0

000784

,

0

1

5

)

302

,

3

35

,

3

(

)

302

,

3

26

,

3

(

)

302

,

3

26

,

3

(

)

302

,

3

31

,

3

(

)

302

,

3

33

,

3

(

2

2

2

2

2

=

+

+

+

+

=

=

+

+

+

+

=

k

x

σ

 

 
 
 

background image

]

[

018

,

0

5

0401

,

0

=

k

x

σ

 

 

 
 
 
 
 
 

Zestawienie wartości zmierzonych ręcznie i komputerowo: 

 

Wartość  Pomiar ręczny  Pomiar komputerowy 

x

[kΩ] 

3,302 

3,302 

x

σ

[kΩ] 

0,041 

0,041 

x

σ

[kΩ] 

0,018 

0,018 

 
 
Ad5.Pomiar mocy  

 

Tabela wyników: 

 
 

U [V] 

0,5 

1,5 

2,5 

3,5 

f [kHz] 

0,052  0,202  0,453  0,810  1,29  1,815  2,48  3,22 

P [mW] 

2,5 

10 

22,5 

40 

62,5 

90  122,5  160 

k [mW/kHz]  48,07  49,5  49,66  49,38  48,44  49,58  49,58  49,23 

 
 

Do obliczeń wykorzystałam wzory : 

 

           Moc: 

UI

P

=

 oraz 

R

U

I

=

 , więc 

L

R

U

P

2

=

   

 
Współczynnik przetwarzania układu: 

f

P

k

=

  

 
 
 

Przykłady wykonanych obliczeń: 

 
 

]

[

5

,

2

]

[

0025

,

0

100

25

,

0

100

)

5

,

0

(

2

5

,

0

mW

W

P

V

=

=

=

=

 

[ ]

kHz

mW

V

k

07

,

58

052

,

0

5

,

2

5

,

0

=

=

 

 
 

background image

 

 
 
 
 

 

Charakterystyka cz

ę

stotliwo

ś

ci wyj

ś

ciowej

0,052

0,202

0,453

0,81

1,29

1,815

2,48

3,25

0

0,5

1

1,5

2

2,5

3

3,5

0

20

40

60

80

100

120

140

160

180

P [mW]

[k

H

z

]

 

 

 

Wykres charakterystyki  częstotliwości wyjściowej  jest liniowy. 
 
 
Ad.7. 

 

 

 

Zakładam że: 

 

D

A

G

R

R

R

+

=

 

 

Wtedy: 

      

[ ]

[ ]

[ ]

=

=

200

1

200

mA

mV

R

G

 Czyli  : 

background image

[ ]

=

=

180

20

200

D

R

 
Zatem dla oporników  : 

3

2

1

,

,

w

w

w

R

R

R

      

 otrzymujemy następujące równania: 
 

G

w

w

w

w

w

G

w

R

R

R

R

R

R

R

R

=

+

+

=

3

2

1

3

2

1

49

49

 

G

w

w

w

w

G

w

w

R

R

R

R

R

R

R

R

=

+

+

=

+

3

2

1

3

2

1

9

9

9

 

G

w

w

w

R

R

R

R

=

+

+

3

2

1

 

 

Zapis macierzowy: 

 

=

=

=

160

32

8

160

1

0

0

32

0

1

0

8

0

0

1

~

200

1

1

1

200

1

9

9

200

1

1

49

3

2

1

w

w

w

R

R

R

 

 

Rezystancja zastępcza: 

 

=

+

=

+

+

+

=

100

200

1

200

1

1

1

1

3

2

1

z

w

w

w

G

z

R

R

R

R

R

R

 

 
 

Niech: 

 

V

U

V

U

V

U

5

,

1

,

2

,

0

3

2

1

=

=

=

 

 
Prąd przepływający przez opór zastępczy : 

Z

z

R

U

I

1

=

 

Zatem  

=

=

=

+

=

+

400

1

1

2

4

2

4

1

1

2

4

z

w

w

z

w

Z

Z

Z

R

U

U

U

R

U

R

R

U

U

U

R

I

R

I

 

 

(

)

=

+

=

k

R

R

U

U

U

R

w

Z

w

2

4

2

2

3

5

 

Ostatecznie: 

 

=

=

=

=

=

k

R

R

R

R

R

w

w

w

w

w

2

400

160

32

8

5

4

3

2

1

 

 
 
 
 
 

background image