background image

Leki nadciśnieniowe III

1

leki nadciśnieniowe

background image

Antagoniści receptora AT₁

Układ renina-angiotensyna może byd blokowany nie 

tylko przez inhibitory ACE hamujące 
przekształcanie angiotensyny I w angiotensynę II, 
lecz również przez związki blokujące receptory 
angiotensyny II.

W działaniach angiotensyny II pośredniczą 2 

receptory –AT₁ i AT₂. Receptor AT₁ odpowiada za 
wzrost ciśnienia krwi i proliferację komórek, 
natomiast stymulacja receptora AT₂ hamuje 
proliferację.

2

leki nadciśnieniowe

background image

Antagoniści receptora AT₁

Podtyp AT₁ receptora dla angiotensyny II 

zlokalizowany jest przede wszystkim w naczyniach 

oraz w tkance mięśnia sercowego, a także w 

mózgu, nerkach i w komórkach gruczołowych 

kory nadnerczy , które wydzielają aldosteron. 

Podtyp AT₂ receptorów dla angiotensyny II 

występuje w rdzeniu nadnerczy , nerkach oraz w 

OUN. 

Teoretycznie blokowanie receptorów AT₁ i 

pobudzanie receptorów AT₂ może mied korzystny 

wpływ na naczynia.

3

leki nadciśnieniowe

background image

leki nadciśnieniowe

4

background image

Antagoniści receptora AT₁

Terapeutycznie korzystne okazało się stosowanie 

antagonistów receptora angiotensyny II, selektywnie 

blokujących receptory AT₁ (ARBs).

Leki te  działają :
- Rozkurczająco na mięśnie gładkie, a wskutek tego 

powodują rozszerzenie naczyo  (zmniejszają opór 

naczyo obwodowych), bez wzrostu częstotliwości akcji 

serca,

- Zwiększają nerkowe wydalanie wody i soli,
- Zmniejszają objętośd osocza 
- Nie zmieniają metabolizmu bradykininy

5

leki nadciśnieniowe

background image

Antagoniści receptora AT₁

Inhibitory receptora AT₁ zwane sartanami są 

niepeptydowymi związkami o zmiennej 
strukturze , która decyduje o różnicach ich 
wiązania się z receptorem, o parametrach 
farmakokinetycznych.

Pierwszy związek z tej grupy, losartan, 

wprowadzono do lecznictwa w 1995 r. w USA.

6

leki nadciśnieniowe

background image

Antagoniści receptora AT₁

Po podaniu doustnym ARBs szybko wchłaniają 

się, ale ich biodostępnośd  jest niska (<50%, 
oprócz irbesartanu z biodostępnością na 
poziomie 70%).Pokarm nie wpływa na 
biodostępnośd z wyjątkiem walsartanu(40-
50% zmniejszenie). Większośd  ARBs w 
wysokim stopniu wiąże się z białkami osocza 
(>90%).

7

leki nadciśnieniowe

background image

8

leki nadciśnieniowe

background image

Antagoniści receptora AT₁

Działania niepożądane:
1. W przeciwieostwie do inhibitorów ACE, ARBs nie 

powodują kaszlu, a częstośd obrzęku naczynioruchowego 

jest znacznie mniejsza niż po inhibitorach ACE.

2. Podobnie jak inhibitory ACE posiadają potencjał 

teratogenny i należy przerwad ich podawanie przed 

drugim trymestrem ciąży.

3. Powinny byd ostrożnie stosowane u osób, u których 

tętnicze ciśnienie krwi lub funkcja nerek są wysoce 

zależne od układu renina-angiotensyna ( np. zwężenie 

tętnicy nerkowej). U tych chorych mogą powodowad 

hipotensję, skąpomocz, ostrą niewydolnośd nerek.

9

leki nadciśnieniowe

background image

Antagoniści receptora AT₁

4. ARBs może wywoływad hiperkalemię u 

pacjentów z chorobami nerek lub 
przyjmujących potas K⁺  lub diuretyki
oszczędzające K⁺

5. ARBs nasilają obniżenie ciśnienia krwi, przez 

inne nadciśnieniowe leki; jest to efekt 
pożądany.

6. Zawroty i bóle głowy oraz uczucie osłabienia

10

leki nadciśnieniowe

background image

Antagoniści receptora AT₁

Zaletą sartanów jest ich długotrwały efekt 

hipotensyjny, łagodny początek działania. 
Dotychczasowe obserwacje kliniczne 
uzasadniają ich stosowanie w jednorazowej 
dawce dobowej. 

Wykazano dużą skutecznośd ich połączenia z 

innymi lekami hipotensyjnymi, a za szczególnie 
efektywne uważane jest ich połączenie z 
lekiem moczopędnym. 

leki nadciśnieniowe

11

background image

Antagoniści receptora AT₁

Badania kliniczne wskazują, że ARBs nie 

powodują niepożądanych wpływów 
metabolicznych i z tego względu można je 
stosowad u chorych na nadciśnienie tętnicze 
współistniejące z zaburzonym profilem 
lipidowym lub cukrzycą.  

leki nadciśnieniowe

12

background image

Leki blokujące kanały wapniowe 

W komórkach, które w czasie pobudzenia ulegają 

depolaryzacji (komórki mięśnia sercowego, 
komórki układu bodźcotwórczo-przewodzącego, 
komórki mięśni gładkich naczyo układu krążenia), 
zwiększenie stężenia Ca²⁺ w cytoplaźmie, 
niezbędne do wystąpienia pobudzenia, odbywa 
się przez wnikanie Ca²⁺ z przestrzeni 
zewnatrzkomórkowej do wnętrza komórki na 
skutek otwarcia w błonie komórkowej kanałów 
wapniowych zależnych od potencjału błonowego.

leki nadciśnieniowe

13

background image

Leki blokujące kanały wapniowe 

Napływ Ca²⁺ do cytoplazmy komórki przez 

kanały wapniowe pobudza uwalnianie tych 
jonów z siateczki sarkoplazmatycznej w 
komórkach mięśniowych lub z siateczki  
śródplazmatycznej w innych komórkach oraz 
doprowadza do pobudzenia procesów 
biochemicznych i czynnościowych w komórce. 

leki nadciśnieniowe

14

background image

Leki blokujące kanały wapniowe 

Procesy chorobowe zaburzają transport Ca²⁺ w 

obrębie komórki. W przypadku upośledzenia 
transportu Ca²⁺ do wnętrza komórki 
występuje zmniejszenie reaktywności komórki. 
Przy zwiększonym transporcie tych jonów do 
wnętrza komórki lub przy upośledzeniu ich 
uwalniania z cytoplazmy może dochodzid do 
upośledzenia komórki.  

leki nadciśnieniowe

15

background image

Leki blokujące kanały wapniowe 

Nadmierne nagromadzenie Ca²⁺ w komórkach 

może wystąpid w nadciśnieniu, w chorobie 
niedokrwiennej mięśnia sercowego, w 
niewydolności krążenia. Dlatego leki, które 
blokują kanały wapniowe i wykazują 
właściwości hamowania dopływu Ca²⁺ do 
wnętrza komórek stosuje się w leczeniu tych 
jednostek chorobowych.         

leki nadciśnieniowe

16

background image

Leki blokujące kanały wapniowe 

W zależności od działania farmakologicznego leków 

blokujących kanały wapniowe  wyróznia się:

1. Leki blokujące kanały wapniowe, działajace na 

układ bodźcotwórczo-przewodzący serca, 
mięsieo sercowy i naczynia krwionośne (grupa 
werapamilu i diltiazemu)

2. Leki blokujące  kanały wapniowe, działające 

głównie na naczynia krwionośne (grupa 
nifedypiny)

leki nadciśnieniowe

17

background image

Leki blokujące kanały wapniowe 

3. Leki blokujące kanały wapniowe, działające na 

obwodowe naczynia krwionośne (grupa 
flunarizyny)

4. Leki blokujące kanały wapniowe o 

zróżnicowanym działaniu farmakologicznym 
(molsidomina)

leki nadciśnieniowe

18

background image

Leki blokujące kanały wapniowe z grupy 

werapamilu(pochodnych difenyloalkiloaminy) i 

diltiazemu (pochodnych benzotiazepiny) 

Leki z grupy werapamilu, hamując czynnośd 

węzła zatokowego oraz przewodzenie 
impulsów w układzie przewodzącym, 
zmniejszają czynnośd pracy serca. Ponadto leki 
te zmniejszają opór naczyniowy i wykazują 
działanie hipotensyjne. Są stosowane w 
leczeniu nadciśnienia , a także w chorobie 
niedokrwiennej mięśnia sercowego.

leki nadciśnieniowe

19

background image

Leki blokujące kanały wapniowe z grupy 

werapamilu(pochodnych difenyloalkiloaminy) i 

diltiazemu (pochodnych benzotiazepiny) 

Diltiazem. Wchłania się dobrze z przewodu 

pokarmowego, ale ulega znacznemu 

metabolizmowi wątrobowemu, co sprawia, że 

stężenie leku i jego efekt hipotensyjny może 

ulegad znacznym wahaniom.

W celu wykluczenia synergizmu w zakresie działao 

niepożądanych dotyczących wystąpienia 

niemiarowości (rzadkoskurcz) nie należy leków z 

grupy werapamilu i diltiazemu stosowac łącznie z 

lekami β-adrenolitycznymi i glikozydami 

nasercowymi.

leki nadciśnieniowe

20

background image

Leki blokujące kanały wapniowe z grupy 

werapamilu(pochodnych difenyloalkiloaminy) i 

diltiazemu (pochodnych benzotiazepiny) 

Werapamil- pochodna papaweryny. Pierwszy 

lek z grupy antagonistów wapnia 
wprowadzony do praktyki klinicznej. Dobrze 
wchłania się z przewodu pokarmowego, 
podawany w godzinach wieczornych nie 
powoduje nadmiernego obniżenia ciśnienia 
krwi w nocy, zmniejsza natomiast poranny 
wzrost ciśnienia, który stwarza potencjalne 
zagrożenie powikłaniami ze strony układu 
sercowo-naczyniowego. 

leki nadciśnieniowe

21

background image

Leki blokujące kanały wapniowe z grupy 

werapamilu(pochodnych difenyloalkiloaminy) i 

diltiazemu (pochodnych benzotiazepiny) 

Werapamil znajduje zastosowanie zarówno w 

monoterapii nadciśnienia, jak i w leczeniu 
skojarzonym z innymi lekami hipotensyjnymi. 
Do szczególnie korzystnych połączeo zalicza się 
jego skojarzenie z inhibitorem konwertazy . 
Werapamil może byd także skojarzony z lekiem 
moczopędnym, lekiem α-adrenolitycznym oraz 
antagonistą inhibitora angiotensyny II 

leki nadciśnieniowe

22

background image

Pochodne nifedypiny

(dihydropirydyny)

Leki z grupy nifedypiny wykazują silne działanie 

rozkurczające na naczynia krwionośne i są 
stosowane głównie w leczeniu nadciśnienia 
tętniczego. 

Leki z tej grupy w wyniku nadmiernego rozszerzania 

naczyo krwionośnych powodują odruchowe  
pobudzenie układu współczulnego oraz aktywują 
układ renina-angiotensyna-aldosteron, co 
zapobiega hipotensji ortostatycznej.

leki nadciśnieniowe

23

background image

Pochodne nifedypiny

(dihydropirydyny)

W wyniku silnego działania rozkurczającego na 

naczynia powodują zaczerwienienie skóry, 
bóle głowy i obrzęki kooczyn, nasilenie 
choroby niedokrwiennej serca, a także 
zmniejszenie tolerancji glukozy oraz zaparcia. 
W przypadku nasilenia dusznicy bolesnej 
stosuje się je łącznie z lekami β-
adrenolitycznymi. Przy stosowaniu przez kilka 
miesięcy może wystąpid zapalenie i przerost 
dziąseł.  

leki nadciśnieniowe

24

background image

Pochodne nifedypiny

(dihydropirydyny)

Nifedypina. Najdłużej i najpowszechniej 

stosowany lek o szybkim i krótkim działaniu.  
Doustne stosowanie nifedypiny w celu 
szybkiego obniżenia ciśnienia krwi zostało 
zaniechane. Podanie podjęzykowe  nie 
prowadzi do szybszego osiągnięcia 
maksymalnego stężenia osoczowego niż 
podanie doustne.  

leki nadciśnieniowe

25

background image

Pochodne nifedypiny

(dihydropirydyny)

Nitrendypina. W porównaniu z nifedypiną ma 

dłuższy okres półtrwania i charakteryzuje się 
przedłużonym działaniem hipotensyjnym. 
Dobrze wchłania się z przewodu 
pokarmowego i cechuje się nasilonym 
metabolizmem wątrobowym, co powoduje 
mniejszą dostępnośd biologiczną. Może byd 
stosowana w monoterapii, bądź w połączeniu 
z innymi lekami : inhibitorem konwertazy, 
antagonistą angiotensyny II, β-adrenolitykiem. 

leki nadciśnieniowe

26

background image

Pochodne nifedypiny

(dihydropirydyny)

Amlodypina. Lek nowej generacji o szczególnie 

korzystnym profilu farmakologicznym. Jej 
główną zaletę stanowi długi okres półtrwania, 
sięgajacy nawet 30-50h. W związku z tym lek 
charakteryzuje się wolniejszym początkiem i 
bardziej równomiernym działaniem oraz mniej 
wyrażonymi działaniami niepożądanymi. 
Amlodypina dobrze wchłania się z przewodu 
pokarmowego. Może byd kojarzona z innymi 
lekami, jak β-adrenolityki, inhibitory ACE. 

leki nadciśnieniowe

27

background image

Pochodne nifedypiny

(dihydropirydyny)

Felodypina. Plendil tabl.
Isradypinum. Lomir SRO
Nimodypinum. Nimotop S. Nimodypina cechuje 

się dużym powinowactwem do naczyo 
mózgowych, w związku z czym znalazła 
zastosowanie w praktyce neurologicznej. Jest 
szczególnie przydatna w zwalczaniu skurczu 
naczyo mózgowych w przebiegu krwawienia 
podpajęczynówkowego.

leki nadciśnieniowe

28

background image

Grupa flunarizyny

Flunarizyna. Dobrze rozpuszcza się w lipidach, 

przenika przez barierę krew-mózg. Jest 
stosowana w zaburzeniach krążenia 
mózgowego.

Cinnarizina. Stosowana jest w zaburzeniach 

krążenia mózgowego.

leki nadciśnieniowe

29

background image

Inne leki blokujące kanały wapniowe

Molsidomina. Stosowana jest w leczeniu 

choroby niedokrwiennej mięśnia sercowego.

leki nadciśnieniowe

30

background image

Leki blokujące kanały wapniowe 

W porównaniu z innymi klasami leków 

przeciwnadciśnieniowych, blokery kanałów Ca²⁺ 
stosowane w monoterapii pozwalają na lepsza 
kontrolę ciśnienia krwi u pacjentów w starszym 
wieku oraz w populacji Afroamerykanów, gdzie 
występuje często obniżony poziom reniny. U osób 
w podeszłym wieku, blokery kanałów Ca²⁺ 
powodują skuteczne obniżenie ciśnienia krwi oraz 
zmniejszają częstotliwośd występowania 
incydentów sercowo-naczyniowych.

leki nadciśnieniowe

31

background image

Leki blokujące kanały wapniowe 

Leki te są wskazane wówczas, gdy wskutek 

chorób współistniejących, np. przewlekłych 
chorób zaporowych dróg oddechowych, nie 
mogą byd stosowane leki blokujące receptory 
β lub inne leki działające przez zmianę 
napięcia układu współczulnego. 

leki nadciśnieniowe

32

background image

leki nadciśnieniowe

33

background image

Leki pobudzające presynaptyczne 

receptory α₂-adrenergiczne.

Mechanizm działania tej grupy leków polega na 

pobudzeniu aktywności presynaptycznych 
receptorów α₂-adrenergicznych. W wyniku 
pobudzenia receptorów α₂-adrenergicznych 
zmniejsza się uwalnianie noradrenaliny z 
presynaptycznych zakooczeo adrenergicznych i 
tym samym zmniejsza się przekazywanie do 
ośrodka sercowo-naczyniowego impulsów 
zwiększających częstośd akcji serca i 
powodujących skurcz naczyo krwionośnych. 

leki nadciśnieniowe

34

background image

Leki pobudzające presynaptyczne 

receptory α₂-adrenergiczne.

W ośrodku sercowo-naczyniowym następuje 

przewaga układu przywspółczulnego, 
powodująca przekazywanie bodźców 
rozszerzających naczynia krwionośne i 
zwalniających czynnośd serca. Na skutek 
pobudzenia presynaptycznych receptorów α₂-
adrenergicznych leki tej grupy zwalniają 
częstośd skurczów serca, zmniejszają opór 
naczyniowy w tętniczkach i obniżają ciśnienie 
krwi.

leki nadciśnieniowe

35

background image

Leki pobudzające presynaptyczne 

receptory α₂-adrenergiczne.

Klonidyna. Przełom lat 60 i 70 XX w. wprowadzona 

do praktyki klinicznej.  W toku leczenia może 

rozwijad się opornośd wynikająca z retencji sodu i 

wody oraz zwiększenia się objętości 

wewnątrznaczyniowej, co uzasadnia kojarzenie 

klonidyny z lekiem moczopędnym. Do 

najczęstszych działao niepożądanych należą: 

sennośd, suchośd w jamie ustnej, upośledzenie 

sprawności intelektualnej. Należy pamiętad, że 

nagłemu odstawieniu leku towarzyszy niekiedy 

gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego. („zespół z 

odstawienia”)

leki nadciśnieniowe

36

background image

Leki hipotensyjne pobudzające 

receptory imidazolinowe w OUN 

Leki o silnym, lecz nie wybiórczym działaniu 

agonistycznym  na receptory imidazolinowe. 
Leki te pobudzają także podobnie jak 
klonidyna receptory α₂. Zmniejszają opór 
obwodowy tętniczek, nie wywierając 
istotnego wpływu na częstośd skurczów serca. 

Rilmenidinum.  Tenaxum tabl. 1 mg
Moxonidinum. Cynt tabl. O,2; 0,3 mg

leki nadciśnieniowe

37

background image

Leki o ośrodkowym działaniu 

hipotensyjnym

Metyldopa. Lek wpływający hamująco na układ 

współczulny, którego działanie jest złożone  i w 
głównej mierze zależy od wytworzenia z α-
metyldopy,  α-metylnoradrenaliny, która 
zastępując noradrenalinę na zakooczeniach 
nerwowych, pełni rolę fałszywego przekaźnika 
pobudzenia nerwowego. Efekt hipotensyjny 
jest wynikiem zmniejszenia oporu 
obwodowego, któremu nie towarzyszą zmiany 
w pojemności minutowej serca.

leki nadciśnieniowe

38

background image

leki nadciśnieniowe

39

background image

Leki o ośrodkowym działaniu 

hipotensyjnym

Metyldopa nie wpływa na przepływ nerkowy i 

przesączanie kłębuszkowe, w związku z czym 
może byd stosowana u chorych z 
nadciśnieniem tętniczym współistniejącym z 
niewydolnością nerek. Lek może wywoład 
hipotonie ortostatyczną.

Ze względu na wywoływaną retencję sodu i 

wody zaleca się kojarzenie metyldopy z lekiem 
moczopędnym.  

leki nadciśnieniowe

40

background image

Leki o ośrodkowym działaniu 

hipotensyjnym- Metyldopa

Do często obserwowanych działao niepożądanych 

należą: suchośd w jamie ustnej, uczucie 

zmęczenia, zaburzenia snu, stany depresyjne, 

stany gorączkowe. 

Lek może byd stosowany u pacjentów z różnym 

stopniem ciężkości nadciśnienia tętniczego. 

Można go podawad chorym z nadciśnieniem 

tętniczym współistniejącym z niewydolnością 

nerek oraz kobietom w ciąży ze względu na jej 

skutecznośd i bezpieczeostwo dla matki, jak i dla 

płodu.

leki nadciśnieniowe

41

background image

Leki o ośrodkowym działaniu 

hipotensyjnym-Rezerpina

Indyjska roślina Rauwolfia serpentina zawiera alkaloidy o 

działaniu obniżającym ciśnienie krwi. Głównym 

alkaloidem o działaniu hipotensyjnym jest rezerpina. 

(zmniejszenie oporu obwodowego). Rezerpina była 

pierwszym lekiem który oddziaływał na układ 

współczulny człowieka , a jej zastosowanie 

zapoczątkowało nowoczesny okres farmakoterapii 

nadciśnienia.

Mechanizm działania hipotensyjnego polega na 

zaburzeniu magazynowania neuroprzekaźników 

(noradrenaliny, dopaminy, serotoniny) w neuronach w 

OUN i obwodowych neuronach współczulnych, co 

prowadzi do zaburzenia ich czynności. 

leki nadciśnieniowe

42

background image

Leki o ośrodkowym działaniu 

hipotensyjnym- rezerpina

Obecnie w leczeniu choroby nadciśnieniowej 

rezerpina jest stosowana głównie w preparatach 

złożonych: Brinerdin tabl., Normatens

draż.,Retiazid tabl.

Działania niepożądane: nasila występowanie 

depresji, obniża próg drgawkowy, wywołuje 

sennośd, zawroty głowy. Zwiększa kwasowośd 

soku żołądkowego, co może prowadzid do 

nasilenia choroby wrzodowej, wywołuje bóle 

brzucha, biegunkę.

leki nadciśnieniowe

43

background image

Leki α₁-adrenolityczne

Dostępnośd leków selektywnie blokujących receptory α₁-

adrenergiczne, bez wpływu na receptory α₂-
adrenergiczne, spowodowało stworzenie innej grupy 
leków przeciwnadciśnieniowych.

Początkowo antagoniści receptora α₁-adrenergicznego 

zmniejszają opór w tętnicach oraz zwiększają 
pojemnośd naczyniową; powoduje to, zachodzące za 
pośrednictwem układu współczulnego , odruchowe 
zwiększenie częstości akcji serca oraz aktywności 
reninowej osocza.   

leki nadciśnieniowe

44

background image

Leki α₁-adrenolityczne

Podczas długotrwałej terapii wazodilatacja

utrzymuje się, ale pojemnośd minutowa serca, 
częstośd akcji serca oraz aktywnośd reninowa
osocza powracają do wartości wyjściowych. 
Podczas terapii antagonistami receptorów α₁-
adrenergicznych przepływ krwi przez nerki 
pozostaje bez zmian. Blokery α₁-adrenergiczne 
w różnym stopniu wywołują podciśnienie 
ortostatyczne. 

leki nadciśnieniowe

45

background image

Leki α₁-adrenolityczne

Antagoniści receptorów α₁-adrenergicznych zmniejszają 

osoczowe stężenie trójglicerydów oraz całkowitej 
frakcji cholesterolu LDL, a zwiększają stężenie 
cholesterolu HDL. To potencjalne korzystne działanie na 
profil lipidowy utrzymuje się podczas jednoczesnego 
stosowania diuretyków tiazydowych. 

Wykazano, że podczas przewlekłego stosowania leki te nie 

wpływają na przemianę węglowodanową oraz 
zwiększają tkankową wrażliwośd na insulinę, co 
podkreśla celowośd ich stosowania w leczeniu 
nadciśnienia współistniejącego z cukrzycą 

leki nadciśnieniowe

46

background image

Leki α₁-adrenolityczne

α-drenolityki można podawad osobom z nadciśnieniem 

tętniczym współistniejącym z astmą oskrzelową oraz 
innymi stanami predysponującymi do skurczu oskrzeli.

Działania niepożądane. Należy zachowad ostrożnośd 

podczas terapii przeciwnadciśnieniowej antagonistami 
receptorów α₁-adrenergicznych w zwiazku z 
występowaniem tak zwanego efektu pierwszej dawki, 
w przypadku którego po 90 minutach od podania leku, 
po zwiększaniu dawek pojawia się objawowe 
podciśnienie ortostatyczne.   

leki nadciśnieniowe

47

background image

Leki α₁-adrenolityczne

Zastosowanie terapeutyczne. Nie zaleca się 

monoterapii. Najczęściej stosuje się leki w 
skojarzeniu z diuretykami, β-blokerami. 
Antagoniści receptora α₁-adrenergicznego są 
odpowiednią grupą leków dla pacjentów 
nadciśnieniowych z łagodnym przerostem 
gruczołu krokowego, ponieważ łagodzą 
objawy ze strony układu moczowego. 

leki nadciśnieniowe

48

background image

leki nadciśnieniowe

49

background image

Leki rozszerzające naczynia - tętniczki

Charakterystyczna cechą leków rozszerzających 

tętniczki jest ich działanie obwodowe. 
Powodują zmniejszenie kurczliwości mięśni 
gładkich ściany naczyniowej, co prowadzi do 
rozszerzenia światła naczynia (mózgowe, 
wieocowe,nerkowe, skóry, mięśni). 
Oddziaływanie poszczególnych leków na różne 
obszary naczyniowe w ustroju nie jest 
jednakowe

leki nadciśnieniowe

50

background image

Leki rozszerzające naczynia - tętniczki

Zmniejszenie oporu naczyniowego i rozszerzenie 

światła drobnych tętniczek prowadzi do obniżenia 
ciśnienia krwi. Ten mechanizm obniżenia ciśnienia 
sprawia, że nie towarzyszy mu zmniejszenie 
przepływu krwi przez narządy, nie powodując 
hipotonii ortostatycznej. Ponieważ korzystnie 
wpływają na przepływ nerkowy (i przesączanie 
kłębuszkowe) są stosowane u pacjentów z 
nadciśnieniem tętniczym i upośledzoną 
czynnością nerek.

leki nadciśnieniowe

51

background image

Leki rozszerzające naczynia - tętniczki

Ujemna stroną bezpośredniego oddziaływania 

leków na tętniczki oporowe stanowi 
odruchowy wzrost aktywności współczulnej. 
Wyraża się to przyspieszeniem czynności 
serca, zwiększeniem jego kurczliwości, 
zwiększeniem aktywności renina-
angiotensyna-aldosteron. Zjawisku temu 
można zapobiegad przez kojarzenie leku z tej 
grupy z lekiem hamującym układ współczulny-
β-adrenolitykami i lekami moczopędnymi. 

leki nadciśnieniowe

52

background image

Leki rozszerzające naczynia - tętniczki

1. Pochodne hydrazynoftalazyny
Dihydralazyna . 
Dihydralazinum tabl. 25 mg
Todralazyna. Binazin tabl 20 mg
Działania niepożądane. Uszkadzają układ 

immunologiczny i powodują występowanie 
objawów zespołu tocznia rumieniowatego. 
Powodują bóle głowy, wymioty, leukopenię, 
objawy przypominające reumatoidalne 
zapalenie stawów i nerwów obwodowych.

leki nadciśnieniowe

53

background image

Leki rozszerzające naczynia - tętniczki

2. Nitroprusydek sodu. Rozszerza zarówno 

tętnice , jak i naczynia żylne. Powoduje nie 
tylko zmniejszenie naczyniowego oporu 
obwodowego, ale również poprzez 
upośledzenie napływu żylnego, zmniejszenie 
objetości wyrzutowej i minutowej serca.  
Nitroprusydek sodu stanowi niestabilną 
cząsteczkę, aby wykazad skuteczne działanie 
lek powinien byd podawany w ciągłym wlewie 
dożylnym.  

leki nadciśnieniowe

54

background image

Leki rozszerzające naczynia - tętniczki

Nitroprusydek sodu jest stosowany głównie w 

leczeniu nagłych stanów nadciśnieniowych. 
Jest zalecany do obniżania ciśnienia krwi 
podczas ostrego rozwarstwienia aorty, u 
pacjentów nadciśnieniowych z obrzekiem
płuc.  

leki nadciśnieniowe

55

background image

Leki aktywujące kanały potasowe

Minoksydil. Aktywuje zależne od ATP kanały K⁺. 

Dzięki otwarciu kanałów K⁺ w mięśniach 
gładkich  oraz wynikającego z tego procesu 
wypływu K⁺, następuje hiperpolaryzacja i 
rozkurcz mięśni gładkich.

Działania niepożądane. Obrzęki, częstoskurcz, 

nadmierne owłosienie ciała i twarzy 
(wykorzystane do produkcji preparatów 
Regaine, Loxon)

leki nadciśnieniowe

56

background image

leki nadciśnieniowe

57

background image

leki nadciśnieniowe

58

background image

leki nadciśnieniowe

59

background image

leki nadciśnieniowe

60

background image

 lek moczopędny + beta-bloker
 lek moczopędny + inhibitor enzymu konwertującego
 lek moczopędny + bloker receptora angiotensyny
 bloker kanału wapniowego + beta-bloker
 bloker kanału wapniowego + inhibitor enzymu 

konwertującego

 bloker kanału wapniowego + bloker receptora 

angiotensyny

 bloker kanału wapniowego + lek moczopędny
 alfa1-bloker + beta-bloker

Zalecane połączenia leków w terapii skojarzonej

background image

Leki w stanach naglących

Leki rozszerzające naczynia

• nitroprusydek sodu – większośd s. naglących

• nikardypina – większośd s. naglących z wyjątkiem ostrej 
niewydolności, ostrożnie przy niedokrwieniu m. sercowego

• fenoldopam – większośd s. naglących, ostrożnie przy jaskrze

• nitrogliceryna – niedokrwienie m. sercowego

• enalaprylat – ostra niewydolnośd lewokomorowa

• hydralazyna - rzucawka

background image

Leki w stanach naglących

Leki blokujące receptory adrenergiczne

labetalol – większośd stanów naglących z wyjątkiem ostrej 

niewydolności serca

• esmolol – rozwarstwienie aorty, okres okołooperacyjny

• fentolamina – przy nadmiarze katecholamin (np. guz 
chromochłonny)

• urapidyl – większośd stanów naglących