A

A

n

n

d

d

r

r

a

a

g

g

o

o

g

g

i

i

k

k

a

a

 

 

 

 

 

 

„Termin 

andragogika

 występuje w kilku znaczeniach w róŜnych krajach świata. Jest synonimem 

pedagogiki dorosłych

; 

róŜnicuje uczenie się dzieci i ludzi dorosłych; stanowi połączenie oświaty dorosłych, opieki społecznej oraz działania komórek 

osobowych w zakładach pracy.” 

 
 

„Współcześnie w wielu krajach termin 

andragogika

 oznacza dyscyplinę naukową, której przedmiot obejmuje oświatę 

dorosłych. Unika się w ten sposób niefortunnej zbitki pojęciowej, jaką jest 

pedagogika dorosłych

. Trzeba jednakŜe pamiętać, Ŝe  

w wielu krajach oświata dorosłych obejmuje szeroki zakres róŜnorodnych działań, jak: rozwój osobisty, oświata kompensacyjna, 

kształcenie zawodowe itp

.” 

 
 

„... funkcjonują trzy terminy, które nawzajem się przeplatają:  

andragogia

 – oznacza społeczną i oświatową praktykę pracy z dorosłymi; 

andragogika

 – dotyczy teorii normatywnej obejmującej pracę społeczną i oświatę dorosłych (logiczne staje się więc rozróŜnienie 

kilku andragogik, jak wojskowa więzienna, kościelna itp.); 

andragologia

 – oznacza naukę obejmującą oświatę dorosłych.” 

 
„... nie jest uzasadnione odrywanie pojęcia 

andragogika

 od bardziej ogólnego terminu, którym określa się 

oświatę dorosłych

 oraz 

od jeszcze bardziej ogólnego, jakim jest 

pedagogika

. Spór między pedagogiką a andragogiką dotyczy głównie miejsca dziecka  

i człowieka dorosłego w społeczeństwie. Dziecko stanie się kiedyś człowiekiem dorosłym. Jest to sprawa procesu, który jest w toku, 

a nie tylko tradycji i zakresu treści nauczania. Są równieŜ róŜnice między dzieckiem a człowiekiem dorosłym, choćby z jednej 

strony w przymusie, a z drugiej w dobrowolności kształcenia się.” 

 

Pachociński Ryszard, Andragogika w wymiarze międzynarodowym, IBE, Warszawa 1998.