background image

Zmiany   w   składzie   produktu   leczniczego   następujące   po   rejestracji   lub   wytworzenie   produktu   generycznego   – 

zastosowanie modelowania komputerowego

Zdarza   się,   że   po   rejestracji   produktu   leczniczego   konieczna   jest   zmiana   w   jego   składzie,   a   każda   ingerencja   w 
dokumentację   wymaga   akceptacji   agencji   rejestrującej   lek   oraz   związanym   z   tym   obowiązkiem   złożenia 
uzupełniających wyników badań. Na tym etapie modelowanie matematyczne wykorzystuje się w celu optymalizacji 

ewentualnej zmiany składu (np. skład jakościowy i ilościowy substancje pomocnicze) ale także do oceny zachowania 
leku w organizmie.

Leki   odtwórcze,   nazywane   inaczej   generycznymi   lub   po   prostu   generykami   stanowią   poważny   element   rynku 

farmaceutyków. Ich producenci nie wprowadzają nowych molekuł, korzystając z już dostępnych cząstek wykazując 

biorównowazność   proponowanych   formulacji   z   już   dostępnymi   (referencyjnymi).   Mimo   ogromnego   postępu   w 
modelowaniu   i   technikach   in   silico,   należy   stwierdzić,   że   na   dzień   dzisiejszy   wciąż   decydujące   znaczenie   mają 

eksperymenty biologiczne, w których wykazuje się (bądź nie) biorównoważność leków. Aktualnie agendy rejestracyjne 

żądają również przedstawienia dowodów na równoważność farmaceutyczną, co jest już krokiem w kierunku metod 

alternatywnych   do   biologicznych,   jednak   wciąż   stanowi   to   tylko   uzupełnienie   opisu   badanego   leku   i   tylko   w 

szczególnych   przypadkach   może   stanowić   surogat   badań   biologicznych.   Nacisk   kładziony   na   rozwój   metod 
alternatywnych do biologicznych eksperymentów jest podyktowany poważnymi nieścisłościami w definicji dostępności 

biologicznej,   które   są   przyczyną   probabilistycznej   definicji   biorównoważności   opartej   o   statystyczne   szacowanie 

podobieństwa dwóch profili farmakokinetycznych. Niestety aktualny stan wiedzy na temat losów leków w ustroju nie 

pozwala na stworzenie uniwersalnego opisu dostępności biologicznej zawierającego się w ściśle określonym zestawie 

zmiennych. Z uwagi na powyższe, jakość wyników badania metodami biologicznymi jest stosunkowo niska, co jest 
bezpośrednią przyczyną ustanowienia stosunkowo szerokiego kryterium biorównoważności (np. stosunek AUC czyli 

pola powierzchni pod wykresem zmian stężenia substancji leczniczej w czasie) leku testowego do referencyjnego 

80-125%).