PODSTAWY PRAWA I POSTĘPOWANIA CYWILNEGO
Prawo cywilne jest to zespół norm, które regulują stosunki majątkowe i
osobiste pomiędzy równorzędnymi partnerami, zbiór przepisów
majątkowych i osobistych, żadna strona nie ma uprawnień władczych,
podmioty są równorzędne.
Rodzaje norm:
Dyspozytywne (względnie obowiązujące) - dotyczą ściśle ograniczonego
grona podmiotów
Imperatywne ( bezwzględnie obowiązujące) obowiązują wszystkich
Stosunki cywilno prawne są to zachodzące pomiędzy równorzędnymi
prawnie stronami, stosunek społeczny na tle majątkowym oraz stosunek
osobisty regulowany przez normy prawa cywilnego, np. stosunek zawarty
pomiędzy dwoma podmiotami, które zawierają umowę sprzedaży.
W stosunku cywilno prawnym występują podmioty tj.:
Podmiot osoba fizyczna lub prawna,
Przedmiot określone zachowanie podmiotu, do jakiego zobowiązuje go
norma lub postępowanie umowy,
Uprawnienia i obowiązki (treść)
o Uprawnienia jest to możliwość domagania się określonego zachowania
od drugiego podmiotu stosunku cywilno prawnego,
o Obowiązki jest to powinność zachowania odpowiadająca danemu
uprawnieniu, obowiązek spoczywa na konkretnej osobie, bądź na
wszystkich osobach, np. zapłata ceny, czynszu.
Rola prawa cywilnego prawo te jest stosowane w przypadku, np.
testamentu, dziedziczenia. Dzieli się na 4 działy:
część ogólna przepisy regulujące zagadnienia wspólne dla wszystkich
działów,
prawo rzeczowe określa prawne formy korzystania z rzeczy, normy
imperatywne,
prawo zobowiązań reguluje stosunki między dłużnikami a wierzycielami,
normy dyspozytywne, np. umowa sprzedaży,
prawo spadkowe reguluje przejście praw i obowiązków osoby zmarłej na
inne osoby.
Źródła prawa cywilnego:
- Kodeks Cywilny (1964 r.) np. ustawa o zamówieniach publicznych,
ustawa prawo spadkowe,
- Kodeks Postępowania Cywilnego (1964 r.)
CZĘŚĆ OGÓLNA
Zdolność prawna jest to możliwość bycia podmiotem praw i obowiązków
cywilno prawnych. Zdolność prawną posiadają osoby fizyczne i prawne
(jednostki organizacyjne, sp. Prawa handlowego). Człowiek posiada
zdolność prawna od chwili narodzin do śmierci. Osoba prawna posiada
zdolność prawną od chwili powstania do momentu likwidacji. Zdolności
prawnej nie można się zrzec, nie można jej ograniczyć, nie można
przenieść na inną osobę. Zdolność ta powstaje z mocy prawa.
Zdolność do czynności prawnej prawo do samodzielnego dysponowania
swoimi uprawnieniami, a także prawo do nabywania praw i zaciągania
zobowiązań.
Rodzaje zdolności do czynności prawnej:
pełna zdolność do czynności prawnych ma osoba pełnoletnia, może utracić
tą zdolność tylko w wyniku ubezwłasnowolnienia całkowitego,
ograniczoną zdolność mają osoby pomiędzy 13-18 rokiem życia oraz osoby
ubezwłasnowolnione częściowo. Do ważności czynności prawnych
zawartych przez osobę z ograniczoną zdolnością, potrzebna jest zgoda
przedstawiciela ustawowego (rodzice, opiekun). W razie zawarcia umowy
przez taką osobę bez zgody przedstawiciela ważność takiej umowy zależy
od potwierdzenia umowy przez przedstawiciela ustawowego, bądź samą
osobę ograniczoną w zdolności po uzyskaniu przez nią pełnej zdolności do
czynności prawnych. Ważność tej umowy zależy czy przedstawiciel
ustawowy potwierdzi tą umowę lub czy same dziecko ją potwierdzi.
Umowa zawarta w tych warunkach nie jest od razu nieważną, a jedynie
jest tzw. czynnością niezupełną, gdyż jej ważność zależy od potwierdzenia
umowy. Umowa traci ważność w momencie odmowy potwierdzenia, bądź
upływu terminu do jej potwierdzenia, wyznaczonego przez kontrahenta
osoby, które ma ograniczoną zdolność. Osoby takie nie mogą dokonać tzw.
jednostronnych czynności prawnych, gdyż taka czynność z mocy prawa
jest nieważna, nie można jej potwierdzić, np. sporządzenie testamentu.
Osoby te mogą zawierać umowy bez zgody przedstawicieli ustawowych,
gdy chodzi o umowy powszechnie zawierane w drobnych bieżących
sprawach życia codziennego. Osoba ta może rozporządzać bez zgody
przedstawiciela ustawowego swoim zarobkiem oraz przedmiotami
nabytymi za ten zarobek.
Brak zdolności do czynności prawnych mają te osoby fizyczne, które nie
ukończyły lat 13 i ubezwłasnowolnione całkowicie. Czynność prawna
dokonana przez taką osobę jest bezwzględnie nieważna, brak możliwości
jej potwierdzenia przez przedstawiciela ustawowego. Osoby te mogą
zawierać umowy w drobnych sprawach życia codziennego. Są one ważne,
chyba, że pociągają one za sobą rażące pokrzywdzenia takiej osoby.
Ubezwłasnowolniona całkowiciemoże być osoba fizyczna, która ukończyła
lat 13 o ile wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo
innego rodzaju zaburzeń psychicznych (pijaństwo, narkomania) nie jest w
stanie kierować swoim postępowaniem. Przedstawicielem ustawowym
takiej osoby jest opiekun (rodzic). Ubezwłasnowolnienie to obowiązuje do
momentu jego uchylenia lub zmiany na częściowe ubezwłasnowolnienie.
Osoba ta nie może zawrzeć małżeństwa.
Ubezwłasnowolniona częściowo może być osoba pełnoletnia, z tych
samych przyczyn jak ww., jednak, że stan danej osoby wskazuje na to, że
osobie tej jest jedynie potrzebna pomoc do prowadzenia jej spraw.
Skutkiem ubezwłasnowolnienia jest ograniczona zdolność do czynności
prawnej.
Czynność prawna jest to czynność osoby fizycznej lub prawnej, która
zmierza do ustanowienia zmiany albo zniesienia stosunku
cywilno-prawnego przez złożenie odpowiedniego oświadczenia woli.
Treścią czynności prawnej jest oświadczenie woli jako przejaw woli osoby
fizycznej lub prawnej, który wyraża w sposób dostateczny zamiar
wywołania skutku prawnego. Jak przy umowach występują co najmniej
dwa zgodne oświadczenia woli, są także czynności, gdzie występuje jedno
oświadczenie woli, np. testament, udzielenie pełnomocnictwa.
Elementy czynności prawnej:
- przedmiotowo istotne są to takie składniki czynności prawnej, które są
niezbędne dla jej istnienia i identyfikują daną czynność, rozstrzygają o jej
skutkach prawnych i wynikają także z samej ustawy nawet, jeżeli strony o
nich nie wspomniały.
- podmiotowo istotny one nie klasyfikują czynności prawnej, są jednak
istotna treścią dla strony czynności.
- nieistotne są to treści dodatkowe czynności prawnych o charakterze
pomocniczym.
Klasyfikacja czynności prawnych:
- jednostronne (testament) jedna osoba składa oświadczenie woli,
- wielostronne 2 osoby, 2 oświadczenia woli,
- czynności między żyjącymi,
- czynności na wypadek śmierci,
- czynności konsensualne sama czynność prawna rodzi określony skutek
prawny,
- czynności realne oprócz samej czynności potrzebne jest także wydanie
rzeczy,
- czynności odpłatne mamy ekwiwalentność świadczeń ( coś za coś),
- czynności nieodpłatne darowizna, jedna osoba wyzbywa się rzeczy, a
druga nic w zamian
nic nie płaci,
- jednostronnie zobowiązujące czy z danej czynności wynikają
zobowiązania dla jednej czy
dwóch stron,
- dwustronnie zobowiązujące,
Czynność prawna wywołuje skutki nie tylko w niej wyrażone, ale także
takie, które wynikają z ustawy zasad współżycia społecznego (ZWS) i
ustalonych zwyczajów. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca
na celu obejście ustawy, co do zasady jest nieważna. Dla zachowania
ważności czynności prawnej musza zaistnieć łącznie 4 przesłanki:
- osoby dokonujące czynności prawnej muszą mieć zdolność prawną i
zdolność do czynności prawnej,
- czynność nie może być sprzeczna z ustawą i ZWS,
- musi być dokonana w odpowiedniej formie:
http://notatek.pl/podstawy-prawa-cywilnego-rodzaje-norm?notatka