background image

 

1

 

Wyznaczanie charakterystyk wentylatora 

 

 

1.Cel 

ć

wiczenia. 

 

Wyznaczenie  charakterystyk  wentylatora,  badanie  pracy  szeregowej  i 

równoległej wentylatorów. 

 

2.Wiadomo

ś

ci wst

ę

pne. 

 

Wentylatory  zaliczamy  do  wirnikowych  maszyn  roboczych  słu

żą

cych  do 

przetłaczania  gazów  i  par.  W  maszynach  tych  proces  przekazywania  energii 

odbywa si

ę

 w sposób ci

ą

gły, podczas przepływu czynnika przez wiruj

ą

ce kanały. 

Pod  wzgl

ę

dem  konstrukcyjnym  wentylatory  dzielimy  na  promieniowe 

(od

ś

rodkowe)  i osiowe, zale

ż

nie od kierunku przepływu czynnika. 

Wentylatory  promieniowe  stosowane  s

ą

  tam,  gdzie  wymagane  jest  wi

ę

ksze 

ci

ś

nienie  całkowite  spr

ęż

onego  gazu,  za

ś

  przy  wi

ę

kszych  wydatkach  maszyny 

osiowe.  W  układzie  jednostopniowym  przyrost  ci

ś

nienia  całkowitego  czynnika 

uzale

ż

niony jest przede wszystkim od pr

ę

dko

ś

ci obwodowej wirnika. Im wi

ę

ksza 

pr

ę

dko

ść

  obwodowa  ,  tym  mo

ż

liwo

ść

  uzyskania  wi

ę

kszego  przyrostu  ci

ś

nienia 

czynnika. Wentylatory osiowe budowane s

ą

 jako wielostopniowe i charakteryzuj

ą

 

si

ę

 du

żą

 wydajno

ś

ci

ą

. Bardzo cz

ę

sto w celu podwy

ż

szenia ci

ś

nienia tłoczonego 

czynnika  stosuje  si

ę

  współprac

ę

  szeregow

ą

  wentylatorów,  natomiast  w  celu 

zwi

ę

kszenia wydajno

ś

ci współprac

ę

 równoległ

ą

  tych maszyn. 

Charakterystyk

ą

 

b

ę

dziemy 

nazywali 

zale

ż

no

ść

 

mi

ę

dzy 

dwoma 

wielko

ś

ciami  podstawowymi,  charakterystycznymi  dla  pracy  danej  maszyny 

równie

ż

 w warunkach odbiegaj

ą

cych od normalnego ruchu maszyny. Graficznym 

obrazem  charakterystyki  jest  krzywa  b

ę

d

ą

ca  wykresem  funkcji  wi

ążą

cej  nam 

dane wielko

ś

ci w odpowiednim układzie współrz

ę

dnych. 

background image

 

2

Dla  wentylatora  charakterystyka  podaje  zale

ż

no

ść

  przyrostu  ci

ś

nienia 

całkowitego 

pc  w  zale

ż

no

ś

ci  od  wydano

ś

ci  V  dla  stałej  liczby  obrotów.  Na 

wykresie  charakterystyki  nanoszone  s

ą

  jeszcze  dwie  zale

ż

no

ś

ci:  mocy 

pobieranej  w  zale

ż

no

ś

ci  od  wydajno

ś

ci  Nn=f(V)  oraz  sprawno

ś

ci  całkowitej  w 

zale

ż

no

ś

ci  od  wydajno

ś

ci 

η

o=f(V).  Pomiary  charakterystyki  przeprowadza  si

ę

 

najcz

ęś

ciej  na  wykonanych  maszynach  w  celu  sprawdzenia  ich  konstrukcji  i 

uzyskania danych katalogowych. 

 

Wielko

ś

ci charakteryzuj

ą

ce prac

ę

 wentylatorów: 

a)  wydajno

ść

  wentylatora,V(m3/h;m3/s)  i  (kg/h;kg/s)  ilo

ść

  czynnika 

przepływaj

ą

cego  przez  p

і

aszczyzn

ę

  wlotu  ,  wzgl

ę

dnie  wylotu  przy 

jednoczesnym  okre

ś

leniu  ci

ś

nienia,  temperatury  i  wilgotno

ś

ci,  do  kt

у

rych 

odnosi si

ę

 obj

ę

to

ść

 czynnika 

b)  przyrost  ci

ś

nienia  statycznego 

p,(N/m2;mmH2O)  r

уż

nica  mi

ę

dzy 

ci

ś

nieniem  statycznym  na  wylocie  z  maszyny  a ci

ś

nieniem  statycznym  na 

wlocie. 

c)  przyrost  ci

ś

nienia  całkowitego 

pc(N/m2;mmH2O)  ró

ż

nica  mi

ę

dzy 

ci

ś

nieniem  całkowitym  na  wylocie  z  maszyny  a  ci

ś

nieniem  całkowitym  na 

wlocie 

d)  moc  pobierana  przez  maszyn

ę

  Nn(W;kW)  moc  na  sprz

ę

gle  ł

ą

cz

ą

cym 

maszyn

ę

  ze 

ś

rodkiem  nap

ę

du  lub  moc  na  kole  pasowym  wału  maszyny. 

Je

ż

eli wirnik wentylatora jest osadzony na wale silnika wówczas moc

ą

 jest 

moc przekazywana wirnikowi 

e)  moc  u

ż

yteczna  Nu(W;kW) przyrost u

ż

ytecznej  postaci  energii  czynnika 

przenoszonego w przeci

ą

gu jednostki czasu - odpowiadaj

ą

cy spr

ęż

aniu  

wg przemiany izentropowej 

f)  pr

ę

dko

ść

  obrotowa  wentylarora  n  (obr/min;obr/s)  liczba  obrotów  wirnika 

w ci

ą

gu jednostki czasu 

g) sprawno

ść

 ogólna 

η

background image

 

3

                         

η

o=Nu/Nn  

Sprawno

ść

  ogólna  wentylatorów  waha  si

ę

  w  granicach  40

÷

50%  ,przy  czym 

wi

ę

ksze warto

ś

ci s

ą

 dla wentylatorów o wi

ę

kszej wydajno

ś

ci. 

 

 

3. Pomiary. 

3.1 Pomiar ci

ś

nienia mikromanometrem z rurk

ą

 pochył

ą

 

Mikromanometr  słu

ż

y  do  pomiaru  ci

ś

nienia  całkowitego  i  statycznego  lub 

dynamicznego.  Przed  przyst

ą

pieniem  do  pomiarów  nale

ż

y  przygotowa

ć

 

mikromanometr,  tj. nale

ż

y  go  wypoziomowa

ć

 pokr

ę

caj

ą

c odpowiednimi nó

ż

kami 

podstawy, tak aby p

ę

cherzyk powietrza we wska

ź

niku zaj

ą

ł poło

ż

enie centralne. 

W  zale

ż

no

ś

ci  od  rodzaju  mierzonego  ci

ś

nienia  nale

ż

y  odpowiednio  podł

ą

czy

ć

 

ko

ń

cówki przewodów do mikromanometru:  

 

- ci

ś

nienie całkowite - podł

ą

czenie kró

ć

ca (+) mikromanometru z (+) rurki  

 

 

 

 

 

 Prandtla,  

 

- ci

ś

nienie statyczne - dla nadci

ś

nienia do kró

ć

ca (+) mikromanometru,a 

dla    

 

 

 

 podci

ś

nienia do kró

ć

ca (-),  

  

- ci

ś

nienie dynamiczne - króciec (+) poł

ą

czy

ć

 z (+) rurki Prandtla, a (-) z (-). 

 

Warto

ść

 ci

ś

nienia okre

ś

lamy ze wzoru:  

 

p=nh

ρ

 

gdzie:  

n - przekładnia mikromanometru;  

h - wysoko

ść

 słupka cieczy;  

ρ

 - ci

ęż

ar wła

ś

ciwy cieczy,kg/m3;  

g = 9.81 m/s2. 

 

background image

 

4

3.2 Rozkład pr

ę

dko

ś

ci strugi gazu w przekroju ruroci

ą

gu. 

 

Rozkład  pr

ę

dko

ś

ci  wyznaczamy  mierz

ą

c  mikromanometrem  ci

ś

nienie 

dynamiczne  w  punktach  pomiarowych  Pd1,  Pd2,  Pd3  w  ilo

ś

ci  4  x  5.  Nale

ż

y  tak 

wyznaczy

ć

  odległo

ś

ci  kolejnych  pomiarów,  aby  otrzyma

ć

  regularn

ą

  siatk

ę

  w 

przybli

ż

ony  sposób  odwzorowuj

ą

c

ą

  rozkład  ci

ś

nienia  w  ruroci

ą

gu.  Pomiary 

wpisujemy do poni

ż

szej tabeli: 

 

h

11

/n

11

 

... 

... 

... 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

h

45

/n

45

 

 

 

gdzie: h

xy

 - wysoko

ść

 słupka cieczy odczytana z mikromanometru, 

 

          n

xy

 - przekładnia mikromanometru. 

 

Pr

ę

dko

ść

 strugi gazu w poszczególnych punktach okre

ś

lamy ze wzoru: 

 

c

m s

d

p

= α

ρ

2

/

  

 

gdzie: 

 

α

 - współczynnik, dla znormalizowanej dwukanałowej rurki Prandtla 

α≈

1; 

pd - ci

ś

nienie dynamiczne, N/m2;  

ρ

 - g

ę

sto

ść

 gazu w miejscu pomiaru, kg/m3. 

background image

 

5

Po  wyznaczeniu  poszczególnych  pr

ę

dko

ś

ci  nale

ż

y  wykona

ć

  trójwymiarowy 

wykres przedstawiaj

ą

cy rozkład pr

ę

dko

ś

ci gazu w przekroju ruroci

ą

gu. 

 

S1

S2

S3

S4

S5

0

5

10

15

20

 

3.3 Wyznaczenie wydajno

ś

ci z rozkładu pr

ę

dko

ś

ci strugi gazu. 

Ś

redni

ą

 pr

ę

dko

ść

 dla pełnego przekroju okre

ś

lamy jako 

ś

redni

ą

 arytmetyczn

ą

 z 

pr

ę

dko

ś

ci lokalnych: 

 

sr

n

c

n

c

=

1

Σ

 

Wydajno

ść

 okre

ś

lamy ze wzoru: 

 

V = c

ś

rA m3/s 

 

gdzie:  

c

ś

r - 

ś

rednia pr

ę

dko

ść

 gazu;  

A - pole powierzchni przekroju ruroci

ą

gu. 

 

3.4 Pomiar wydajno

ś

ci przy pomocy anemometru. 

 

Po  przygotowaniu  anemometru,  tj.  w

іą

czeniu  zasilania  i  przeł

ą

czniu 

zakresu  pomiarowego  najlepiej  na  zakres  [m/s],  nale

ż

y  przyst

ą

pi

ć

  do  pomiarów 

pr

ę

dko

ś

ci  strugi  gazu  przykładaj

ą

c  anemometr  równolegle  do  płaszczyzny 

background image

 

6

otworu wlotowego wentylatora (W1, Z1, Z2). Pomiarów dokona

ć

 w 5 punktach ( 4 

po brzegach i 1 centralnie).  

Ś

redni

ą

 pr

ę

dko

ść

 dla pełnego przekroju okre

ś

lamy jako 

ś

redni

ą

 arytmetyczn

ą

 z 

pr

ę

dko

ś

ci lokalnych: 

 

sr

n

c

n

c

=

1

Σ

 

Wydajno

ść

 okre

ś

lamy ze wzoru: 

 

V = c

ś

rA m3/s 

 

gdzie:  

c

ś

r - 

ś

rednia pr

ę

dko

ść

 gazu;  

A - pole powierzchni przekroju ruroci

ą

gu. 

 

4. 

Ć

wiczenia. 

 

4.1 Badanie wentylatora tłocz

ą

cego W1. 

 

Przed  przyst

ą

pieniem  do  wykonywania  pomiarów  otworzy

ć

  zasuwy 

regulacyjne  Zs1,  Zs3,  Zs4,  a  zamkn

ąć

  Zs2.  Zasuwy  Z1  i  Z2  powinny  by

ć

 

całkowicie zamkni

ę

te. 

Przy badaniu wentylatora nale

ż

y: 

- okre

ś

li

ć

 wydajno

ść

 wentylatora przez pomiar szybko

ś

ci rurk

ą

 Prandtla w 

pkt. P1, 

- okre

ś

li

ć

 wydajno

ść

 wentylatora przez pomiar szybko

ś

ci anemometrem na 

wlocie do wentylatora W1, 

- wyznaczy

ć

 rozkład pr

ę

dko

ś

ci w przekroju ruroci

ą

gu w pkt. P1 i P2, 

- wyznaczy

ć

 rozkład ci

ś

nienia statycznego w ruroci

ą

gu w pkt. 1-3,6-8, 

background image

 

7

-  wyznaczy

ć

  charakterystyki 

pc, 

p,  Nn, 

η

o  w  funkcji  wydajno

ś

ci 

wentylatora. 

 

Wydajno

ść

  wentylatora  regulujemy  przez  d

і

awienie  zasuw

ą

  Zs4  (dla  5  ró

ż

nych 

po

і

o

ż

e

с

  zasuwy),  lub  poprzez  zmian

ę

  pr

ę

dko

ś

ci  wentylatora  W1  (dla  5  ró

ż

nych 

pr

ę

dko

ś

ci).  Pomiaru  wydajno

ś

ci  dokona

ć

  przy  pomocy  anemometru  na  wlocie 

wentylatora W1. 

 

 

4.2 Badanie wentylatora ss

ą

co-tłocz

ą

cego W2. 

 

 

Przed  przyst

ą

pieniem  do  wykonywania  pomiarów  otworzy

ć

  zasuwy 

regulacyjne Zs1, Zs2, Zs4, a zamkn

ąć

 Zs3. Zasuwa Z2 powinna by

ć

 zamkni

ę

ta, 

a Z1 otwarta. 

Przy badaniu wentylatora nale

ż

y: 

- okre

ś

li

ć

 wydajno

ść

 wentylatora przez pomiar szybko

ś

ci rurk

ą

 Prandtla w 

pkt. P3, 

- okre

ś

li

ć

 wydajno

ść

 wentylatora przez pomiar szybko

ś

ci anemometrem na 

wlocie  do zasuwy Z1, 

- wyznaczy

ć

 rozkład pr

ę

dko

ś

ci w przekroju ruroci

ą

gu w pkt. P3, 

- wyznaczy

ć

 rozkład ci

ś

nienia statycznego w ruroci

ą

gu w pkt. 1-5,7,8, 

-  wyznaczy

ć

  charakterystyki 

pc, 

p,  Nn, 

η

o  w  funkcji  wydajno

ś

ci 

wentylatora. 

 

Wydajno

ść

  wentylatora  regulujemy  przez  dławienie  zasuw

ą

  Zs4  lub  Zs2  (dla  5 

ż

nych  poło

ż

e

ń

  zasuwy).  Pomiaru  wydajno

ś

ci  dokona

ć

  przy  pomocy 

anemometru na wlocie zasuwy Z1. 

 

 

background image

 

8

4.3 Praca równoległa wentylatorów. 

 

 

Przed  przyst

ą

pieniem  do  wykonywania  pomiar

у

w  otworzy

ć

  zasuwy 

regulacyjne  Zs1,  Zs3,  Zs4,  a  zamkn

ąć

  Zs2.  Zasuwa  Z2  powinna  by

ć

  otwarta,  a 

Z1 zamkni

ę

ta. 

Przy badaniu wentylatora nale

ż

y: 

- okre

ś

li

ć

 wydajno

ść

 wentylator

у

w przez pomiar szybko

ś

ci rurk

ą

 Prandtla w 

pkt. P3, 

-  okre

ś

li

ć

  wydajno

ść

  wentylatorów  przez  pomiar  szybko

ś

ci  anemometrem 

na wlocie do wentylatora W1 i zasuwy Z2. 

- wyznaczy

ć

 rozkład ci

ś

nienia statycznego w ruroci

ą

gu w pkt. 1-3,6-8, 

-  wyznaczy

ć

  charakterystyki 

pc, 

p,  Nn, 

η

o  w  funkcji  wydajno

ś

ci 

wentylatorów. 

 

Wydajno

ść

 wentylatorów regulujemy przez dławienie zasuw

ą

 Zs4 (dla 5 ró

ż

nych 

poło

ż

e

ń

  zasuwy),  lub  poprzez  zmian

ę

  pr

ę

dko

ś

ci  wentylatora  W1  (dla  5  ró

ż

nych 

pr

ę

dko

ś

ci).  Pomiaru  wydajno

ś

ci  dokona

ć

  przy  pomocy  anemometru  na  wlocie 

wentylatora W1 i zasuwie Z2. 

 

  

4.4 Praca szeregowa wentylatorów. 

 

 

Przed  przyst

ą

pieniem  do  wykonywania  pomiarów  otworzy

ć

  zasuwy 

regulacyjne  Zs1,  Zs2,  Zs4,  a  zamkn

ąć

  Zs3.  Zasuwy  Z1  i  Z2  powinny  by

ć

 

ca

і

kowicie zamkni

ę

te. 

Przy badaniu wentylatora nale

ż

y: 

- okre

ś

li

ć

 wydajno

ść

 wentylatora przez pomiar szybko

ś

ci rurk

ą

 Prandtla w 

pkt. P3, 

background image

 

9

- okre

ś

li

ć

 wydajno

ść

 wentylatora przez pomiar szybko

ś

ci anemometrem na 

wlocie do wentylatora W1, 

- wyznaczy

ć

 rozkład ci

ś

nienia statycznego w ruroci

ą

gu w pkt. 1-5,7,8, 

-  wyznaczy

ć

  charakterystyki 

pc, 

p,  Nn, 

η

o  w  funkcji  wydajno

ś

ci 

wentylatora. 

 

 

 

Wydajno

ść

  wentylatora  regulujemy  przez  dławienie  zasuw

ą

  Zs4  (dla  5  ró

ż

nych 

poło

ż

e

ń

  zasuwy),  lub  poprzez  zmian

ę

  pr

ę

dko

ś

ci  wentylatora  W1  (dla  5  ró

ż

nych 

pr

ę

dko

ś

ci).  Pomiaru  wydajno

ś

ci  dokona

ć

  przy  pomocy  anemometru  na  wlocie 

wentylatora W1. 

 

 

5. Analiza i wnioski z przeprowadzonych 

ć

wicze

ń

 

 

W  dwóch  pierwszych 

ć

wiczeniach  nale

ż

y  okre

ś

li

ć

  wydajno

ść

  wentylatora 

obiema  metodami  i  porówna

ć

  otrzymane  wyniki.  Nast

ę

pnie  wykona

ć

  wykres 

rozkładu pr

ę

dko

ś

ci strugi gazu w przekroju ruroci

ą

gu.  

Dla  wszystkich 

ć

wicze

ń

  nale

ż

y  wykre

ś

li

ć

  rozkład  ci

ś

nienia  statycznego  w 

ruroci

ą

gu, oraz wyznaczy

ć

 charakterystyki 

pc, 

p, Nn, 

η

o w funkcji wydajno

ś

ci 

wentylatora. 

Uzasadni

ć

 

otrzymane 

charakterystyki 

oraz 

umie

ś

ci

ć

 

sprawozdaniu 

wyczerpuj

ą

ce wnioski.