1
Wykład 15
Wykład 15
Polityka pieniężna a stabilność finansowa
Polityka pieniężna a stabilność finansowa
Jaki niepożądany skutek uboczny
Jaki niepożądany skutek uboczny
przyniósł sukces banków
przyniósł sukces banków
centralnych w walce z inflacją ?
centralnych w walce z inflacją ?
STABILNA
STABILNA
NISKA
NISKA
INFLACJA
INFLACJA
WIĘKSZE RYZYKO
WIĘKSZE RYZYKO
WYSTĘPOWANIA
WYSTĘPOWANIA
BĄBLI
BĄBLI
SPEKULACYJNYCH
SPEKULACYJNYCH
?
?
Trwałe
Trwałe
obniżenie się
obniżenie się
inflacji
inflacji
Trwałe obniżenie
Trwałe obniżenie
się stopy zwrotu
się stopy zwrotu
wolnej od ryzyka
wolnej od ryzyka
Zwiększona
Zwiększona
skłonność do
skłonność do
podejmowania
podejmowania
ryzyka
ryzyka
Skutki uboczne sukcesu banków centralnych
Skutki uboczne sukcesu banków centralnych
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
•• It is hard to believe now, but at the end of the
It is hard to believe now, but at the end of the
1980s
1980s
•• Japanese banks had the highest credit ratings
Japanese banks had the highest credit ratings
of any in the world.
of any in the world.
•• Japanese policy
Japanese policy--makers were lauded for their
makers were lauded for their
brilliance
brilliance
•• Japanese model of economic organization was
Japanese model of economic organization was
perceived as the wave of the future
perceived as the wave of the future
Ahead of the curve
Ahead of the curve, Dresdner Kleinwort,
, Dresdner Kleinwort, 99 October 2008
October 2008, s. 9
, s. 9
2
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
-3%
0%
3%
6%
9%
19
81
Q
1
19
82
Q
1
19
83
Q
1
19
84
Q
1
19
85
Q
1
19
86
Q
1
19
87
Q
1
19
88
Q
1
19
89
Q
1
19
90
Q
1
19
91
Q
1
19
92
Q
1
19
93
Q
1
19
94
Q
1
30
50
70
90
110
130
150
170
190
210
tempo wzrostu PKB
indeks akcji
120
?
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
-3%
0%
3%
6%
9%
19
81
Q
1
19
82
Q
1
19
83
Q
1
19
84
Q
1
19
85
Q
1
19
86
Q
1
19
87
Q
1
19
88
Q
1
19
89
Q
1
19
90
Q
1
19
91
Q
1
19
92
Q
1
19
93
Q
1
19
94
Q
1
30
50
70
90
110
130
150
170
190
210
tempo wzrostu PKB
indeks akcji
Jak doszło do powstania i
Jak doszło do powstania i
pęknięcia bąbla
pęknięcia bąbla
spekulacyjnego na tokijskiej
spekulacyjnego na tokijskiej
giełdzie?
giełdzie?
Niska
Niska
inflacja
inflacja
Wzrost
Wzrost
gospodarczy
gospodarczy
+
+
=
=
Przekonanie,
Przekonanie,
że nastąpił
że nastąpił
trwały
trwały
wzrost
wzrost
wydajności
wydajności
Ogólny przepis na bąbel spekulacyjny
Ogólny przepis na bąbel spekulacyjny
JAPONIA:
JAPONIA:
nadmuchiwanie bąbla spekulacyjnego
nadmuchiwanie bąbla spekulacyjnego
WIARA, ŻE
WIARA, ŻE
NASTĄPI SKOKOWY
NASTĄPI SKOKOWY
I TRWAŁY WZROST
I TRWAŁY WZROST
WYDAJNOŚCI
WYDAJNOŚCI
SPEKULACYJNY
SPEKULACYJNY
WZROST CEN AKCJI
WZROST CEN AKCJI
POWIĘKSZA ZYSKI
POWIĘKSZA ZYSKI
JAPOŃSKICH FIRM
JAPOŃSKICH FIRM
JAPOŃSKIE
JAPOŃSKIE
FIRMY OGŁASZAJĄ,
FIRMY OGŁASZAJĄ,
ŻE DUŻA CZĘŚĆ ZYS
ŻE DUŻA CZĘŚĆ ZYS--
KÓW BĘDZIE PRZEZNA
KÓW BĘDZIE PRZEZNA--
CZANA NA
CZANA NA R&D
R&D
Ze spekulacji
Ze spekulacji
•• W 1988 r.
W 1988 r.
•
• 38
38%
%
zysków Toyoty,
zysków Toyoty,
•
• 65
65%
%
zysków Nissana i
zysków Nissana i
•
• 63
63%
%
zysków Sony
zysków Sony
Pochodziło ze spekulacji na
Pochodziło ze spekulacji na
giełdzie papierów wartościowych
giełdzie papierów wartościowych
3
Jak można próbować
Jak można próbować
hamować narastanie bąbla
hamować narastanie bąbla
spekulacyjnego na giełdzie?
spekulacyjnego na giełdzie?
Można podnosić stopy procentowe, by:
Można podnosić stopy procentowe, by:
•• zwiększyć koszty finansowania
zwiększyć koszty finansowania
spekulacji
spekulacji
•• obniżyć oczekiwane przez
obniżyć oczekiwane przez
inwestorów stopy zwrotu
inwestorów stopy zwrotu
Dlaczego Bank Japonii początkowo
Dlaczego Bank Japonii początkowo
obniżał, zamiast podnosić stopy
obniżał, zamiast podnosić stopy
procentowe?
procentowe?
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
50
70
90
110
130
150
170
190
210
19
85
M
1
19
86
M
1
19
87
M
1
19
88
M
1
19
89
M
1
19
90
M
1
2%
3%
3%
4%
4%
5%
5%
6%
6%
7%
Nikkei
Stopa BoJ
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
0,0035
0,0040
0,0045
0,0050
0,0055
0,0060
1985M1
1986M1
1987M1
1988M1
1989M1
1990M1
2%
3%
3%
4%
4%
5%
5%
6%
6%
7%
Kurs walutowy
Stopa dyskonta
Dlaczego Bank Japonii
Dlaczego Bank Japonii
przywiązywał tak dużą wagę
przywiązywał tak dużą wagę
do konieczności
do konieczności
powstrzymania aprecjacji
powstrzymania aprecjacji
jena?
jena?
4
KURS DOLARA DO JENA (JPY/USD)
100
150
200
250
19
81
19
82
19
83
19
84
19
85
19
86
19
87
19
88
19
89
19
90
19
91
19
92
Początek
Początek
zacieśniania
zacieśniania
polityki
polityki
pieniężnej
pieniężnej
BoJ
BoJ
Co, oprócz dużej skali aprecjacji
Co, oprócz dużej skali aprecjacji
jena, mogło utrzymywać inflację na
jena, mogło utrzymywać inflację na
niskim poziomie, mimo że
niskim poziomie, mimo że
następował szybki wzrost podaży
następował szybki wzrost podaży
pieniądza
pieniądza
?
?
Cena baryłki ropy
0
10
20
30
40
50
60
1960
1965
1970
1975
1980
1985
1990
1995
2000
2005
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
-1%
0%
1%
2%
3%
4%
5%
6%
1984Q1
1985Q1
1986Q1
1987Q1
1988Q1
1989Q1
1990Q1
stopa dyskontowa BoJ
CPI
Nowe
Nowe
technologie,
technologie,
Wzrost
Wzrost
wydajności
wydajności
Niska
Niska
inflacja
inflacja
Zewnętrzne
Zewnętrzne
przyczyny
przyczyny
spadku
spadku
inflacji
inflacji
Wzrost
Wzrost
gospodarczy
gospodarczy
+
+
=
=
Przekonanie,
Przekonanie,
że nastąpił
że nastąpił
trwały
trwały
wzrost
wzrost
wydajności
wydajności
Szybki
Szybki
wzrost
wzrost
cen akcji.
cen akcji.
Optymizm
Optymizm
inwestorów
inwestorów
Pęd do
udziału
w zyskach
ze spekulacji
Wzrost
ryzyka
spekulacji
przeciwko
trendowi
BĄBEL
BĄBEL
SPEKULACYJNY
SPEKULACYJNY
1986: Przejściowe złamanie monopolu OPEC
1986: Przejściowe złamanie monopolu OPEC
Bąbel spekulacyjny na rynku akcji
Bąbel spekulacyjny na rynku akcji
Dlaczego spadek cen akcji wywołał
Dlaczego spadek cen akcji wywołał
recesję w gospodarce japońskiej ?
recesję w gospodarce japońskiej ?
5
Inwestycje
Inwestycje
Zmiany
Zmiany
cen
cen
akcji
akcji
q
q
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
-3%
0%
3%
6%
9%
19
81
Q
1
19
82
Q
1
19
83
Q
1
19
84
Q
1
19
85
Q
1
19
86
Q
1
19
87
Q
1
19
88
Q
1
19
89
Q
1
19
90
Q
1
19
91
Q
1
19
92
Q
1
19
93
Q
1
19
94
Q
1
19
95
Q
1
19
96
Q
1
19
97
Q
1
19
98
Q
1
19
99
Q
1
20
00
Q
1
20
01
Q
1
0
20
40
60
80
100
120
140
160
180
200
220
tempo wzrostu PKB
indeks akcji
Dlaczego recesja była tak
Dlaczego recesja była tak
długotrwała ?
długotrwała ?
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
JAPONIA
150
350
550
19
85
M
1
19
86
M
1
19
87
M
1
19
88
M
1
19
89
M
1
19
90
M
1
19
91
M
1
19
92
M
1
19
93
M
1
19
94
M
1
19
95
M
1
19
96
M
1
19
97
M
1
19
98
M
1
19
99
M
1
20
00
M
1
20
01
M
1
Podaż pieniądza
Kredyty
JAPOŃSKIE FIRMY
JAPOŃSKIE FIRMY
JAPOŃSKIE BANKI
JAPOŃSKIE BANKI
POŻYCZKI
POŻYCZKI
AKCJE
AKCJE
ii
NIERUCHO
NIERUCHO--
MOŚCI
MOŚCI
PORTFELE
PORTFELE
ZŁYCH
ZŁYCH
DŁUGÓW
DŁUGÓW
•• Delevaraging is always deflationary. The BoJ,
Delevaraging is always deflationary. The BoJ,
obsessed with its responsibility for inflating the
obsessed with its responsibility for inflating the
bubble, was behind the curve all the way during
bubble, was behind the curve all the way during
the bust. The result of this delay was that
the bust. The result of this delay was that
interest rate policy became useless and the BoJ
interest rate policy became useless and the BoJ
had to move to aggressive quantitative easing.
had to move to aggressive quantitative easing.
In the final stages of the crisis, it resorted to
In the final stages of the crisis, it resorted to
buying portfolios of equities from banks.
buying portfolios of equities from banks.
Ahead of the curve
Ahead of the curve, Dresdner Kleinwort,
, Dresdner Kleinwort, 99 October 2008
October 2008, s. 9
, s. 9
6
Dlaczego ogromne wydatki budżetowe
Dlaczego ogromne wydatki budżetowe
(które spowodowały wzrost relacji
(które spowodowały wzrost relacji
długu publicznego do PKB do 180%)
długu publicznego do PKB do 180%)
były mało skuteczne jako instrument
były mało skuteczne jako instrument
wydobywania gospodarki z recesji?
wydobywania gospodarki z recesji?
DEFICYTY
DEFICYTY
BUDZETOWE,
BUDZETOWE,
MAJĄCE
MAJĄCE
POBUDZIĆ
POBUDZIĆ
KONIUNKTURĘ
KONIUNKTURĘ
?
?
OBAWY JAPOŃCZYKÓW
OBAWY JAPOŃCZYKÓW
PRZED WYŻSZYMI
PRZED WYŻSZYMI
PODATKAMI
PODATKAMI
SKŁANIAŁY ICH DO
SKŁANIAŁY ICH DO
OSZCZĘDZANIA
OSZCZĘDZANIA
JJJJJJJJ
A
A
A
A
A
A
A
A
P
P
P
P
P
P
P
P
O
O
O
O
O
O
O
O
N
N
N
N
N
N
N
N
IIIIIIII
A
A
A
A
A
A
A
A
Dlaczego indeks Nikkei wzrósł w
Dlaczego indeks Nikkei wzrósł w
1999 r pomimo trwającej w
1999 r pomimo trwającej w
gospodarce japońskiej recesji ?
gospodarce japońskiej recesji ?
0
50
100
150
200
250
300
19
8
9M
1
19
9
0M
1
19
9
1M
1
19
9
2M
1
19
9
3M
1
19
9
4M
1
19
9
5M
1
19
9
6M
1
19
9
7M
1
19
9
8M
1
19
9
9M
1
20
0
0M
1
20
0
1M
1
50
70
90
110
130
150
170
190
210
230
Dow Jones
Nikkei
GLOBALIZACJA