background image

BAROK- ZAGADNIENIA DO POWTÓRKI: 
 
 

1.  Informacje ogólne o epoce:  

+ czas trwania (Polska- Europa) 
+ nazwa epoki 
+ światopogląd- zburzenie renesansowej harmonii świata; weryfikacja dotychczasowego 
systemu wartości, odchodzenie od w wzorców antycznych, odradzania się tematyki i 
gatunków średniowiecznych- motyw marności, walki duszy i ciała, dobra i zła, motyw 
przemijania, śmierci; Bóg- tajemniczy, odległy, niepojęty; człowiek- słaby, rozdarty 
wewnętrznie (dualizm, nawiązanie do augustynizmu), racjonalizm- filozofia Pascala 
kontrreformacja i jej wpływ na światopogląd 

2.  Cechy stylu barokowego:  

+ kontrast- wyraz rozdarcia, niepewności; typowe antynomie, ekspresja, dynamika, 
dysharmonia, asymetryczność, przepych, koncept, mistycyzm, alegoryczność, obfitość 
form 
+ barok w sztuce- przykłady 

3.  Wczesny barok: 

+ poezja Sępa- Szarzyńskiego- wybrane sonety, problematyka filozoficzno- moralna, 
metafizyka 

4.  Nurt dworski- J. A. Morsztyn, D. Naborowski- treść utworów poznanych na lekcji: 

+ marinizm, koncept, kunsztowność, sensualizm 
+ forma utworu (np. komplement, sonet); zabiegi artystyczne (np.: paradoks, antyteza, 
oksymoron, anafora, paralelizm, przerzutnia, hiperbola, puenta, ikon) 
+ dominujące tematy; elementy stanowiące nawiązanie do życia dworskiego 

5.  Sarmatyzm (nurt ziemiański): 

+ geneza zjawiska, pozytywne i negatywne przejawy sarmatyzmu 
+ portret szlachcica- sarmaty („Pamietniki” J. Ch. Paska) 
+ twórczość Potockiego- wybrane wiersze- stosunek do sarmatyzmu; epos „Wojna 
chocimska”  
+ nawiązania do sarmatyzmu w późniejszych dziełach (np.: „Pan Tadeusz, „Potop”) 

6.  Komedia klasycystyczna_ „Świętoszek” Moliera- charakterystyka postaci, cechy komedii 

charakterów, główne problemy podjęte w dramacie, rodzaje komizmu, dzieło Moliera jako 
komedia