plik

objawu świecy stearynowej

, polegający na wystąpieniu punktowego

krwawienia w miejscu zdrapania (przy użyciu nieco większej siły niż dla wywołania

chorobowych

łusek

– przyczyną jest płytsze, niż w

skórze

zdrowej, położenie

naczyń krwionośnych

Objaw Barlowa (manewr Barlowa) – objaw

ortopedyczny

stanowiący test przesiewowy

dysplastycznych

lub

niestabilnych

stawów biodrowych

. Polega na wyczuwalnym palcami przemieszczeniu głowy kości udowej dziecka poza

panewkę stawu biodrowego. Podczas wykonywania manewru lekarz obejmuje jedną ręką miednicę dziecka, z kciukiem
ułożonym na spojeniu łonowym i pozostałymi palcami na kości krzyżowej, a drugą ręką obejmuje udo dziecka, z
kciukiem na przyśrodkowej powierzchni uda i pozostałymi palcami w okolicy pośladkowo-krętarzowej. Podobnie jak

manewr Ortolaniego

, rękoczyn ten nie powinien być wykonywany przez nielekarzy.

Objaw Battle'a (

Battle's sign) – objaw pojawiający się w przypadku

złamania

w obrębie dołu środkowego

podstawy

czaszki

, polegający na pojawieniu się

krwiaka

podskórnego zlokalizowanego ponad wyrostkiem sutkowatym (za

małżowiną uszną

Objaw Blumberga (

ostrym zapaleniem otrzewnej

Blumberg sign, rebound tenderness) – objaw stwierdzany w

badaniu przedmiotowym

chorych z

. Objaw charakteryzuje się brakiem lub słabo nasiloną bolesnością podczas

delikatnego i powolnego wpuklania powłok brzusznych, z charakterystycznym wywołaniem ostrego, silnego bólu w
momencie gwałtownego zwolnienia ucisku. Proponowany mechanizm patofizjologiczny objawu to sklejanie się blaszek

włóknika

powstałych w wyniku zapalenia oraz nagła zmiana ciśnienia w jamie brzusznej.

Objaw Bostona – objaw chorobowy polegający na nierównomiernym z ruchem gałek ocznych przesuwaniu się powiek
podczas patrzenia ku dołowi. Pojawia się w

nadczynności tarczycy

Objaw Broadbenta – rzadki objaw wciągania dolnej krawędzi żeber do wnętrza klatki piersiowej podczas skurczu serca,
obserwowany w

przewlekłym zaciskającym zapaleniu osierdzia.

Objaw Cardarellego

–

obja w

, będący modyf ikacją

objawu O livera

świadczący o obecności:

•

tętniaka

łuku

•

choroby Gravesa-Basedowa

•

zapalenia

śródpiersia

(niektóre przypadki z obecnością

zrostów

•

częstoskurczu

napadowego

•

niektórych

guzów

śródpiersia

•

opadnięcia trzewi

•

zbliżenia

tchawicy

Objaw Chadwicka (ang.

oskrzela

lewego do łuku aorty, zachodzącego z innych powodów.

Ze względu na małą specyficzność nie może być on uznany za

objaw patognomoniczny

dla żadnej z wymienionych

chorób.

Jego występowanie stwierdza się w ten sposób, że u

trzymającego

prosto przesuwa się

lewą stronę - gdy wykonuje ona wówczas ruchy poprzeczne to objaw jest dodatni.

Chadwick's sign) – objaw widoczny we wczesnej

ciąży

(6-8 tygodni) polegający na sino-

purpurowym zabarwie niu

błony śluzowej

pochw y

i części pochwowej szyjk i

macic y

. Jest zależny od zwiększonego,

spowodowanego ciążą, ukrwienia tych okolic, który doprowadza do zastoju żylnego.

Jest zaliczany do, tak zwanych, prawdopodobnych objawów ciąży (czyli objawów sugerujących ciążę, niepozwalających
jednak na jej rozpoznanie) i jest stwierdzany podczas

badania ginekologicznego

Objaw Chełmońskiego – objaw chorobowy występujący w chorobach

wątroby

, polegający na występowaniu bolesności

w trakcie uderzenia w okolicę łuku żebrowego prawego. Zwykle badanie tego objawu polega na położeniu dłoni na łuku
żebrowym prawym i następnie uderzeniu w dłoń pięścią drugiej ręki. W przypadku wystąpienia bólu uważa się objaw za
dodatni i świadczy to o istnieniu procesu zapalnego

pęcherzyka żółciowego

, zwłaszcza w

kamicy żółciowej

Objaw Chvostka (

Chvostek sign) – gwałtowne

mimicznych

, unerwionych przez

po uderzeniu młoteczkiem neurologicznym w brzeg mięśnia

żwacza

. Jeden z objawów

tężyczkowych

Objaw Courvoisiera (prawo Courvoisiera,

Courvoisier law, Courvoisier sign) –

charakterystyczny dla

zaawansowanego

nowotworu

okolicy trzustkowo-dwunastniczej (zazwyczaj

, a także dwunastnicy i brodawki Vatera), związany z zamknięciem dróg żółciowych przez naciekający lub

uciskający guz. Charakteryzuje się występowaniem znacznie powiększonego, wyczuwalnego przez powłoki brzuszne i
niebolesnego

pęcherzyka żółciowego

wraz z pojawieniem się

żółtaczk i

przewodu żółciowego wspólnego

Współistnienie żółtaczki i wyczuwalnego przez powłoki pęcherzyka nie występuje w

kamicy dróg żółciowych

. Tworzące

się w pęcherzyku kamienie mogą co prawda spowodować jego powiększenie, jednak żółtaczka pojawia się dopiero
wtedy, gdy dostaną się one do

, a to następuje w późniejszym etapie choroby, w którym

to pęcherzyk posiada pogrubiałe ściany, ze względu na przebyte zapalenia, jest obkurczony i nie rozciąga się pod
wpływem zwiększonego ciśnienia żółci.

Objaw Cruveilhiera - rzadki

Léona Jeana Baptiste'a Cruveilhiera

, opisany przez

, wtórny do objawu

Głowy

Meduzy

w przebiegu

nadciśnienia wrotnego

. W objawie tym stwierdza się szmer przepływającej

krwi

w widocznych

żyłach

krążenia obocznego

świadcząc o nasileniu zmian.

Rokowanie

jest niekorzystne.

Objaw Cullena (

Cullen's sign) –

ostrego zapalenia trzustki

opisany w roku

1918

przez

Thomasa Stephena

Cullena

, przejawiający się występowaniem brunatnosinych

w okolicy

, będących ogniskami

podskórnej

. Jest to objaw bardzo rzadki, w przypadku wystąpienia

rokowniczo

niepomyślny.

Objaw Dalrymple'a -

, występujący w

. Polega on na nadmiernym

rozszerzeniu

szpary ocznej

, skutkiem wynikającego ze wzmożonego

skurczu

mięśni

Müllera i wzmożonego napięcia

układu współczulnego

uniesienia górnej

atopowego zapalenia skóry

. Objaw Dalrymple'a do pewnego tylko stopnia naśladuje

wytrzeszcz

reguły z nim nie współistniejąc, zauważalne są różnice w wyglądzie chorych:

•

w objawie Dalrymple'a szpara powiekowa jest szeroka,

oczy

nieznacznie (lub) wcale wysunięte ku przodowi

•

w wytrzeszczu dominuje obraz wysadzenia gałek ocznych ze szparą powiekową nieznacznie poszerzona lub
normalną i często przekrwionymi

spojówkami

a także wzmożonym

łzawieniem

Tym niemniej, w celu postawienia pewnego rozpoznania, konieczne jest badanie

oftalmometrem

Objaw Dennie-Morgana – w

dermatologii

, charakterystyczne dla

wytworzenie fałdu

skórnego poniżej brzegu dolnej powieki.

Objaw Derbolowsky'ego - zablokowanie

stawu krzyżowo-biodrowego

oraz zaburzenie ruchu

między

, a

Badany leży tyłem. Badający obejmuje dalsze końce podudzi, wyczuwając kciukami kostki przyśrodkowe oraz ocenia na
podstawie pozycji

kciuka

wzajemną wysokość i rotację kostek przyśrodkowych. Badanego prosi się o przyjęcie pozycji

siedzącej, pomagając mu w tym ruchu lub pozwalając na podpieranie się rękami przy podnoszeniu. O objawie
Derbolowsky'ego świadczy pozorne wydłużenie jednej nogi podczas podnoszenia (zaburzenia występują po stronie
wydłużonej kończyny). W pozycji leżącej noga ta staje się pozornie krótsza lub długości obu kończyn wyrównują się.

Objaw Duchenne'a - następstwo

objawu Trendelenburga

W sytuacjach, które powodują objaw Trendelenburga utrzymanie równowagi wymaga kompensacyjnego
przemieszczenia segmentów ciała tak, aby rzut środka ciężkości padał na płaszczyznę podparcia. Wyrazem tego jest
pochylenie tułowia w stronę nogi podporowej, które określa się jako dodatni objaw Duchenne'a. Obustronne
występowanie objawu Trendelenburga i objawu Duchenne'a powoduje

chód kaczkowaty

Objaw Dupuytrena – objaw charakterystyczny dla

torbieli korzeniowej

zębopochodnej. Postępujący zanik kości

szczęki

żuchwy

powoduje, że staje się ona cienka i ugina się w badaniu palpacyjnym, dając objaw "chrzęstu

pergaminowego". Objaw opisał jako pierwszy

Guillaume Dupuytren

Objaw Durozieza (błędnie: Duroziera) - opisany w

przez

jeden z

. Badający osłuchuje, nieznacznie uciskając

stetoskopem

tętnicę udową

- objaw jest dodatni gdy słychać

charakterystyczny podwójny szmer Durozieza (szmer skurczowy i rozkurczowy)

Objaw Erba (

Erb's phemomenon) –

występujący w

tężyczce

. Polega na zwiększonej pobudliwości nerwów

ruchowych (np.

nerwu twarzowego

) na

prąd galwaniczny

Objaw Ewarta (właściwie: objaw Bambergera-Pinsa-Ewarta) –

chorobowy

, opisany przez

Wiliama Ewarta

świadczący o obecności

płynu

worku osierdziowym

Objaw Ewarta bada się opukując

klatkę piersiową

pacjenta - gdy poniżej

kąta

łopatki

lewej pojawia się pas stłumienia

(powstały z ucisku podstawy

płuca

prawego przez płyn w worku osierdziowym), to objaw jest dodatni. Obecnie, dzięki

postępowi metod

diagnostycznych

objaw ten stracił na znaczeniu.

Objaw Fageta –

zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych

spotykany w przebiegu

: po nagłym początku

do około

i znacznym przyspieszeniem

tętna

, drugiego

dnia

choroby, przy trwającej gorączce, tętno zwalnia.

Objaw Flataua – wspólna nazwa dwóch

objawów oponowych

. Objawy te mogą być dodatnie przy

wzmożonym ciśnieniu

śródczaszkowym

oraz przy

. Zostały opisane przez

Objaw Flataua górny (karkowo-mydriatyczny) - przy biernym pochyleniu głowy do przodu następuje

rozszerzenie

źrenic

Objaw Flataua dolny (erekcyjny) - u małych chłopców przy kilkakrotnym pochyleniu tułowia ku przodowi pojawia się

erekcja

prącia. Obserwowany częściej w

gruźliczym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych

Objaw Franceschettiego (zwany także objawem palcowo-ocznym,

Franceschetti-Leber phenomenon, oculo-

digital phenomenon) – polega na uciskaniu przez

niemowlę

pięścią lub kciukami

gałek ocznych

. Występuje u dzieci

niewidzących

Objaw Glanzmana –

obrzęk

powiek, nasady nosa i łuków brwiowych charakterystyczny dla

mononukleozy zakaźnej

Szczególnie często występuje u dzieci.

Objaw Goldflama – w

badaniu fizykalnym

wywoływany przez uderzanie pięści badającego w grzbiet drugiej rozwartej

ręki, przyłożonej w okolicy kąta kręgosłupowo-żebrowego. Prawidłowo wstrząsanie tej okolicy nie wywołuje bólu.
Pojawiający się ostry ból stanowi dodatni objaw Goldflama i sugeruje ostry proces zapalny

nerki

po stronie badanej.

Objaw Gottrona (grudki Gottrona,

zapalenia skórno-mięśniowego

Gottron's sign, Gottron's papules) – objaw chorobowy, występujący w przebiegu

; polega na występowaniu zmian

rumieniowych

lub sinawych,

teleangiektazji

nierównomiernych zgrubień skóry nad stawami międzypaliczkowymi.

W przypadku występowania sinawych grudek z przerostem naskórka, zlokalizowanych na wyprostnej części dłoni, w
obrębie stawów międzypaliczkowych i śródręczno-paliczkowych oraz

stawów łokciowych

kolanowych

, mówi się

wówczas o grudkach Gottrona.

Objaw Gowersa (

dystrofia mięśniowa Duchenne'a

Gowers' sign) – objaw chorobowy występujący w przypadku osłabienia siły

mięśni

kończyny

dolnej

wskutek ich bezpośredniego uszkodzenia (np.

) lub uszkodzenia obwodowego

układu nerwowego

(np.

polineuropatia

W przypadku dodatniego objawu Gowersa, pacjent podczas podnoszenia się z pozycji leżącej wspomaga ten proces
rękami, wpierw podpiera się o podłoże, a następnie "wspina się" po sobie, podpierając się o części własnego ciała.

Objaw Gradenigo został opisany przez

otiatrę

włoskiego

Giuseppe Gradenigo

. Objaw polega na upośledzeniu

odwodzenia

gałki ocznej

i zbaczaniu jej do przyśrodka (

zez

zbieżny) po stronie chorego ucha na skutek tożstronnego

porażenia

nerwu odwodzącego

. Występuje on podczas

zapalenia szczytu piramidy kości skroniowej

Objaw Graefego –

, opisany w

przez

, występujący w

. Na skutek zaburzenia współdziałania ruchów górnej

i gałki

ocznej

, przy śledzeniu przez chorego

obniżającego się przedmiotu (w badaniu lekarskim:

palca

odległości

około 30

), gałka oczna porusza się

szybciej od powieki (która nie nadąża za ruchem gałki ocznej), odsłaniając rąbek

twardowki

między tęczówką a powieką.

Objaw Greya Turnera (

zakrzepowym zapaleniu zatoki esowatej

Grey Turner's sign) –

rokowniczo

niekorzystny, bardzo rzadki

, opisany w roku

przez

George'a Grey Turnera

. W dodatnim objawie Grey Turnera obserwuje się

brunatnosine plamy

podskórnej

martwicy

tkanki tłuszczowej

, zlokalizowane, inaczej niż w

objawie Cullena

w okolicy

lędźwiowej, zwykle lewostronnie.

Objaw Griesingera – objaw stwierdzany przy

. Jest to bolesny obrzęk tkanek

miękkich części tylnej

wyrostka sutkowatego

w okolicy ujścia

żyły wypustowej sutkowej

spowodowany jej

zakrzepem

lub

też obecnością

ropnia okołożylnego

w kostnym kanale żyły. Wskazuje na zakażoną

zakrzepicę zatoki esowatej

, gdy

towarzyszą mu objawy ogólne takie jak

gorączka

dreszcze

Objaw Gunna (objaw skrzyżowania) – widoczny w badaniu

dna oka

objaw zaawansowanego

nadciśnienia tętniczego

Jest spowodowany stwardnieniem tętniczek

siatkówki

i ich uciskiem na naczynia żylne. Polega na zwężeniu naczynia

żylnego, które w skrajnym przypadku krzyżuje się pod kątem prostym z tętniczką (objaw Salusa).

Objaw Halsteadta - polegający na marmurkowatości

kończyn

brzucha

, przypisywany dawniej ostremu

zapaleniu

trzustki

. W rzeczywistości marmurkowatość jest jednym z objawów rozwijającego się

wstrząsu

i nie jest swoista dla

ostrego zapalenia

trzustki

, jest natomiast

rokowniczo

niekorzystna, podobnie jak objawy

Cullena

Grey-Turnera

Objaw Hammana (właściwie objaw Laēnneca-Müllera-von Bergmanna-Hammana) –

Louisem Virgilem Hammanem

odmy

śródpiersiowej

którego nazwa jest nieprawidłowo wiązana wyłącznie z

. Polega on na obecności w

przypadku odmy śródpiersiowej chrupiących

dźwięków

w śródpiersiu a słyszalnych przy skurczu i rozkurczu

serca

Objaw Hertoghe'a – w

dermatologii

, charakterystyczne dla

atopowego zapalenia skóry

, przerzedzenie zewnętrznej

części

brwi

Objaw Higoumenakisa (

Higoumenakis sign) – w

kile wrodzonej

, jednostronne guzowate zgrubienie

obojczyka

części przyśrodkowej. Przyczyną tego jest kiłowe zapalenie

okostnej

Objaw został opisany przez George'a K. Higoumenakisa w 1927 roku na łamach greckiego czasopisma Πρακτικά
Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών (Sprawozdania Towarzystwa Medycznego w Atenach)

. Higoumenakis przedstawił później

opis objawu w niemieckim periodyku

[2]

, co upowszechniło wiedzę o nim wśród dermatologów i wenerologów, i

przyczyniło się do określenia go eponimiczną nazwą honorującą Greka.

Objaw Hilla - jeden z wielu

objawów

niedomykalności

zastawki

, wywołanych wysokim całkowitym rzutem

serca

Objaw Hilla jest dodatni, gdy porównując skurczowe

, stwierdza się,

że ciśnienie na tętnicy udowej jest o co najmniej 30

wyższe niż na tętnicy ramiennej.

Objaw Homansa –

zakrzepicą żył głębokich kończyn dolnych

stwierdzany u około 30% chorych z

, zlokalizowaną

w obrębie

podudzia

. Polega na wywołaniu znacznej bolesności w obrębie łydki i dołu podkolanowego, podczas

grzbietowego zgięcia

, przy zachowaniu wyprostowanego

kolana

. Wynika to z bolesności zmienionych zapalnie żył

głębokich przy ich napinaniu. Stwierdzenie tego objawu potwierdza rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich kończyn
dolnych.

Objaw Hoovera -

rozedmy płuc

. Rozedmowo zmieniona

klatka piersiowa

w czasie wdechu w całości unosi się ku

górze a przy wydechu - opada ruchem

pompy

, z jednoczesnym zapadnięciem (a zatem odwrotnie niż u człowieka

zdrowego

) brzegów dolnych

żeber

do wewnątrz.

Objaw Janewaya – jeden z klasycznych, późnych (i rzadkich),

(najczęściej o

. W objawie Janewaya obserwuje się małe,

zmiany na

, o charakterze

, wywołane prawdopodobnie

zapaleniem

drobnych

naczyń krwionośnych

spowodowanym przez krążące we

. W razie

odpowiednio szybko podjętego, właściwego leczenia do powstania tego objawu nie dochodzi. Zmiany w objawie
Janewaya są podobne do

guzków Oslera

, ale w przeciwieństwie do nich nie są bolesne

Objaw Jaworskiego -

zapalenia wyrostka robaczkowego

charakterystyczny dla

. Pacjent w pozycji leżącej

podnosi

kończynę dolną

prawą do góry. Następnie badający naciska palcami dłoni okolicę wyrostka robaczkowego, a

pacjent jednocześnie opuszcza wyprostowaną w stawie kolanowym kończynę do poziomu. Objaw uznaje się za dodatni,
gdy w trakcie opuszczania kończyny pojawia się narastający ból (w przypadku zakątniczego położenia

wyrostka

robaczkowego

Objaw Jeffreya-

występujący w przypadku

wytrzeszczu

. Jest dodatni gdy czoło pacjenta, schylającego

głowę

jednoczesnie patrzacego ku górze, nie ulega zmarszczeniu. Objaw ten świadczy o co najmniej umiarkowanym
wytrzeszczu.

Objaw Jellinka – wzmożona pigmentacja

powiek

w przebiegu

choroby Gravesa-Basedowa

Objaw Kehra - w przypadku pęknięcia

śledziony

wynaczyniona

krew

, gromadząc się pod

przeponą

może podrażniać

dośrodkowe włókna

, powodując

lewego, nie jest to jednak

objaw swoisty

Objaw Kerniga (

Kernig's sign) – objaw związany z zajęciem

opon mózgowych

przez stan zapalny, obecny u 5%

dorosłych z zapaleniem opon mózgowo rdzeniowych

. Wyróżnia się dwa objawy Kerniga:

•

Górny: zginając

tułów

siedzącego pacjenta ku przodowi badający stwierdza odruchowe zgięcie

dolnych w

•

Dolny: w czasie biernego zginania kończyny dolnej w stawie biodrowym występuje przymusowe zgięcie w
stawie kolanowym.

Objaw Kerniga jest obustronny i nie powoduje

bólu

w przeciwieństwie do

objawu Lasègue'a

rwie kulszowej

. Objaw

opisał jako pierwszy

Woldemar Kernig

w 1882 roku

[2]

Objaw Kochera (objaw Ramsaya) –

występujący w

, opisany przez

wybitnego

szwajcarskiego

chirurga

Emila Theodora Kochera

w roku

1874

(niezależnie od Kochera odkrył go

amerykański

neurolog

James Ramsay Hunt

). Powstaje on w wyniku zaburzonej koordynacji ruchu

górnej i gałki

ocznej

. Badając chorego, należy obserwować

palec

umieszczony w odległości około 30

zwężeniu zastawki trójdzielnej

od jego oczu, a

następnie unieść go – pojawia się biały rąbek twardówki między tęczówką a powieką górną, gdyż powieka unosi się
szybciej niż gałka oczna. Stanowi on zatem w badaniu fizykalnym uzupełnienie

objawu Graefego

Objaw Kussmaula – paradoksalne zwiększenie ciśnienia w

żyłach szyjnych

podczas

wdechu

, występujące między

innymi w

niewydolności serca

zaciskającym zapaleniu osierdzia

. Powstaje na skutek

zastoju krwi przed prawym sercem.

Objaw Köbnera (

Köbner's phenomenon) jest charakterystyczną cechą

łuszczycy

aktywnej (nie występuje w

przypadku remisji). Objaw Köbnera polega na tym, że nawet drobny, miejscowy uraz

naskórka

, na przykład zadrapanie,

wywołuje, po około 8-14 dniach, powstanie w uszkodzonym miejscu zmian łuszczycowych

Objaw Lasègue'a (ang. Lasègue's sign) – objaw polegający na niemożności podniesienia kończyny dolnej w pozycji
leżącej. Wskazuje na kompresję nerwu lędźwiowego. Ponadto może mu towarzyszyć trudność w unoszeniu bioder i
całego ciała z pozycji leżącej przy wyprostowanych kończynach dolnych, spowodowana występującym wtedy bólem.
Pacjent może wykonać tę czynność dopiero po uprzednim zgięciu nóg w stawach kolanowych. Objaw Lasègue'a jest
charakterystyczny dla rwy kulszowej.

Objaw Lasègue'a wywołuje się podobnie, jak

objaw Kerniga

(dolny): badający biernie zgina w

stawie biodrowym

(unosi)

kończynę

dolną – objaw jest dodatni gdy występuje

. Znaczenie posiada

kąt

(w stosunku do poziomu) przy którym

występuje ból, świadczy on bowiem o zaawansowaniu zmian.

Objaw Levine'a (

Levine's sign) – objaw występujący u chorych po

zawale mięśnia sercowego

lub z niestabilną

dusznicą bolesną, polegający na wskazywaniu

mostka

zaciśniętą pięścią podczas opisywania lokalizacji bólu.

Objaw Lewisa –

pozwalający na różnicowanie

sinicy

centralnej

obwodowej

. Masując energicznie płatek

ucha

chorego

badający powoduje napływ zwiększonej ilości

krwi

dzięki pobudzeniu

tętna włośniczkowego

– w przypadku

sinicy obwodowej krew, poza częściami dystalnymi, jest prawidłowo utlenowana, zatem sinica płatka ucha ustępuje. W
sinicy centralnej masaż płatka ucha nie zmienia jego zabarwienia.

Objaw Liskera - bolesność przy

opukiwaniu

przedniej środkowej części podudzia. Jest charakterystyczny dla

zakrzepicy

żył głębokich

Objaw Lowenberga-Maya - występujący w

zakrzepicy żył głębokich

o małej

swoistości

(jedna i druga <

). polega on na wystąpieniu

bolesności

łydki

po uciśnięciu jej mankietem

sfigmomanometru

Objaw Lusta polega na skurczu mięśni strzałkowych i odwiedzeniu

w odpowiedzi na uderzenie w

nerw strzałkowy

wspólny

(poniżej głowy

kości strzałkowej

). Świadczy o nadmiernej pobudliwości nerwowo-mięśniowej i należy do

objawów charakterystycznych dla

, tak jak

Objaw Macewena (

Macewen's sign) – objaw opukowy spotykany przy

wodogłowiu

ropniu mózgu

; opukiwanie

czaszki w miejscu połączenia

kości ciemieniowej

skroniowej

potylicznej

daje głośniejszy niż normalnie, dźwięczny

odgłos opukowy.

Objaw Markle'a – jeden z

objawów

klinicznych sugerujących obecność

zapalenia otrzewnej

. Potwierdzeniem jest ból

jamy brzusznej

(objaw dodatni) wywołany wstrząśnieniem tułowia, np. przy podskoku; szybkim opadaniu na

pięty

staniu na palcach

stóp

; delikatnym wstrząśnieniu

okolicy lędźwiowej

leżącego pacjenta. Uważany jest za równoznaczny

objawem Blumberga

Objaw Mayra – występujący w

zakrzepicy żył głębokich

o niezadowalającej

dziedziczeniu autosomalnym recesywnym

swoistości

(obie <50%,

podobnie jednak jak większość objawów zakrzepicy). Polega on na

bolesności

łydki

przy jej ucisku

ręką

Choroba Oguchiego – rzadka

choroba genetyczna

, objawiająca się

upośledzeniem

widzenia skotopowego

(przedłożeniem adaptacji do widzenia w ciemności). W badaniu

fundoskopowym

stwierdza się złotawe lub szarawe przebarwienia dna oka. Zabarwienie dna oka znika po 2-3 godzinach przebywania w
ciemności (objaw Mizuo-Nakamury); jednocześnie ulega poprawie zdolność widzenia w ciemności. Początek choroby
przypada na dzieciństwo; choroba nie postępuje.

Objaw Murphy`ego – objaw chorobowy służący do różnicowania bólu w okolicy podżebrowej prawej. Uważa się że jest
dodatni w przypadku

kamicy pęcherzyka żółciowego

, natomiast ujemny w przypadku

zapalenia dróg żółciowych

bądź ich

kamicy

Badanie objawu wykonuje się w pozycji leżącej na wznak, polega na położeniu dłoni w okolicę podżebrową prawą w linii
środkowo-obojczykowej (lokalizacja

pęcherzyka żółciowego

) i nakazanie wykonania przez badanego głębokiego

wdechu. Objaw uważa się za dodatni, jeśli badany przerwie wdech, co spowodowane jest bólem. W trakcie wdechu
rozprężające się płuca oraz napinająca się przepona powodują ruch znajdujących się poniżej

wątroby

oraz leżącego na

jej dolnym brzegu pęcherzyka żółciowego, który obniżając się przy wdechu uderza w palce badającego, powodując w
przypadku jego stanu zapalnego ból i odruchowe wstrzymanie oddechu.

Objaw de Musseta (

niedomykalności zastawki aortalnej

Musset's sign) – rzadko dziś opisywany

objaw chorobowy

świadczący o przewlekłej

znacznego stopnia, opisany po raz pierwszy przez

Paula de Musseta

(1804-1880) u

jego brata, francuskiego poety

Alfreda de Musseta

(1810-1857), który zmarł z powodu tej wady. Sam Alfred de Musset

przedstawił opis objawu w poemacie "La nuit de mal". Objaw polega na szybkim wstrząsaniu głowy chorego w rytm

tętna

tętnicach szyjnych

("przytakiwania"). W cięższych przypadkach tętnienie może udzielać się całemu ciału. Jest

objawem o raczej niewielkiej

swoist ości

Objaw Möbiusa – patologiczny

występujący w

, wynikający z osłabienia mięśni

prostych wewnętrznych oczu i zdolności konwergencji. Objaw ten sprawdza się, polecając choremu obserwowanie

palca

lub przedmiotu trzymanego w

odległości

około 30

od jego

nosa

, a następnie powoli zbliżając palec – objaw

jest dodatni, gdy w pewnym momencie, na skutek osłabienia mięśni, jedna z gałek ocznych "odskakuje" w bok, nie
mogąc podążyć za zbliżającym się palcem (przedmiotem).
Objaw Nikolskiego (

Nikolsky's sign) – objaw chorobowy występujący w wielu chorobach skóry, przejawiający się

spełzaniem naskórka w wyniku potarcia

skóry

Występuje w chorobach:

•

pęcherzyca zwykła

•

pęcherzyca liściasta

•

choroba Lyella

•

zespół Stevensa-Johnsona

Objaw Olivera (pełna nazwa: objaw pociągania krtani ku dołowi Olivera) -

występujący w przypadku:

•

•

- niekiedy w obecności

zrostów

•

częstoskurczu

napadowego

•

choroby Gravesa-Basedowa

•

opadnięcia trzewi

•

niektórych

guzów

śródpiersia

•

innych zmian, powodujących przysunięcie

tchawicy

albo

oskrzela

lewego do łuku aorty.

Nie jest to więc

objaw wskaźnikowy

Sprawdzanie jego występowania polega na tym, że u

chorego

, który stojąc z zamkniętymi

ustami

mocno odchyla

głowę

do tyłu, lekko ujmując

chrząstkę tarczową

dwoma

palcami

, unosimy ją ku górze, zbliżając w ten sposób krtań ku łukowi

. W przypadku występowania tętniaka krtań unosi się w czasie skurczu a obniża przy rozkurczu

serca

- objaw jest

wówczas dodatni.

Objaw Oppikofera – przemieszczenie dolnej

małżowiny nosowej

ku górze wywołane przez rosnącą

torbiel

, rozwijającą

się nad górnymi

siekaczami

i penetrującą w kierunku

jamy nosowej

, co powoduje zniszczenie jej dna.

Objaw Ortolaniego lub objaw przeskakiwania – objaw

ortopedyczny

stanowiący test przesiewowy

dysplastycznych

lub

niestabilnych

stawów biodrowych

. Polega na słyszalnym i wyczuwalnym przeskakiwaniu biodra podczas biernego

odwodzenia i rotacji na zewnątrz kończyny dolnej maksymalnie zgiętej w

stawach kolanowych

i biodrowych z

jednoczesnym wciskaniem kończyny dolnej w kierunku panewki stawu biodrowego.
Objaw Otta (

zapalenie tkanek okołowierzchołkowych

Ott sign) – służy do oceny zakresu zgięcia w odcinku piersiowym

kręgosłupa

. Osoba badająca

zaznacza na skórze pacjenta znajdującego się w pozycji stojącej położenie dwóch punktów:

wyrostka kolczystego siódmego

kręgu

szyjnego (C7) oraz

2. punktu położonego 30 cm poniżej pierwszego (należy odmierzyć od 1 punktu odcinek 30 cm wzdłuż kręgosłupa

i zaznaczyć jego drugi koniec).

Następnie pacjent wykonuje skłon do przodu. W tej pozycji badający ponownie mierzy odległość pomiędzy
zaznaczonymi wcześniej punktami. Przy prawidłowej ruchomości odległość ta powinna ulec zwiększeniu o ok. 3 cm (tj.
~33 cm)

Objaw Owińskiego – zwany OWU lub objawem wierzchołkowo-uciskowym - bolesność uciskowa (przy dotyku palcem
lub narzędziem)

błony śluzowej

wyrostka zębodołowego w okolicach korzenia

zęba

. Objaw ten może wskazywać na

toczące się

Objaw Pastii – objaw chorobowy polegający na poszerzeniu i zwiększeniu się łamliwości

naczyń włosowatych

skóry,

uwidaczniający się linijnymi

wybroczynami

w naturalnych fałdach skórnych (szczególnie na zgięciowej stronie

Występuje w

poprzedzając

i złuszczanie się

Objaw Patricka (

Patrick sign) – objaw świadczący o procesie zapalnym toczącym się w obrębie

stawów krzyżowo-

biodrowych

Pacjent leżący pozycji na wznak zgina w

stawie kolanowym

jedną kończynę dolną i układa jej stopę wzdłuż przedniej

powierzchni

podudzia

drugiej (wyprostowanej) kończyny dolnej, tak aby kostka boczna zgiętej kończyny leżała w okolicy

kolana wyprostowanej kończyny. Następnie osoba badająca jedną dłoń kładzie na okolicę biodra wyprostowanej
kończyny (celem stabilizacji

miednicy

), a drugą dłoń kładzie na kolano zgiętej kończyny i odwodzi zgiętą kończynę w

kierunku podłoża (starając się położyć boczną powierzchnię zgiętej kończyny na podłożu). W przypadku toczącego się
procesu zapalnego w stawie krzyżowo-biodrowym wywierany ucisk wyzwoli ból zmienionego chorobowo stawu po
stronie zgiętej kończyny. Objaw ten można wykorzystywać jedynie wówczas, gdy nie ma objawów bólowych ze strony

Objaw Payra –

, o małej

(obie wartości < 50%), występujący w

zakrzepicy żył głębokich

, a

polegający na

bolesności

podeszwy

przy uciśnięciu jej środkowej części.

Objaw Pembertona (

Pemberton's sign) – pojawienie się u pacjenta zaczerwienienia twarzy (plethora),

uwidocznienie żył powierzchownych głowy i szyi, osłuchowo-

stridoru

i w specjalistycznym badaniu - podwyższenia

ciśnienia żylnego w żyle szyjnej (JVP) po równoczesnym uniesieniu przez lekarza obu rąk pacjenta powyżej jego głowy.
Manewr ten nazywany jest niekiedy manewrem Pembertona. Dodatni objaw jest charakterystyczny dla

Objaw Popowa –

występujący w

, będący wynikiem

przykurczu

mięśni

górnej. Jego występowanie sprawdza się podobnie jak w przypadku

objawu Graefego

: badający poleca choremu

obserwować swój

palec

odległości

około 30

niedomykalności zastawki trójdzielnej

, a następnie go obniża. Gdy nienadążająca za gałką

oczną

powieka opada zauważalnymi skokami – objaw Popowa jest dodatni, jest on więc jakby "uzupełnieniem" objawu
Graefego (występuje tylko przy dodatnim objawie Graefego).

Objaw Prehna – objaw zmniejszenia dolegliwości bólowych w

mosznie

po jej uniesieniu przez lekarza w badaniu

przedmiotowym w przypadku zapalenia najądrza (objaw Prehna dodatni) i zwiększenia dolegliwości w przypadku skrętu
szypuły jądra (objaw Prehna ujemny)

Objaw Raynauda (

łac.

phenomenon Raynaud) - napadowy skurcz

tętnic

w obrębie rąk, rzadziej stóp. Powstający pod

wpływem zimna, emocji lub bez uchwytnej przyczyny.

Podział:

•

pierwotny (

choroba Raynauda!!!

) - idiopatyczny.

•

wtórny (zespół Raynauda) - w przebiegu innych chorób.

•

młodzieńczy - pojawiający się niekiedy w okresie dojrzewania, przede wszystkim u dziewcząt.

Objaw Rivero Carvallo – zwiększenie głośności

szmeru

podczas wdechu.

Pozwala zróżnicować wadę zastawki trójdzielnej od wady mitralnej.

Objaw Rizzuttiego -

okulistyczny występujący w

stożku rogówki

. Przy punktowym oświetleniu rogówki latarką od

strony skroniowej po stronie nosowej powstaje stożkowy refleks świetlny.

Objaw Roemhelda – wystąpienie czynnościowych zaburzeń pracy serca wskutek

bębnicy

nadbrzuszu

. Mają

charakter

zaburzeń rytmu

lub objawów

dławicy piersiowej

Objaw Romañy – to właściwie zespół

wczesnej fazy

. Występuje on, gdy

dostał się do organizmu przez śluzówkę

oka

, a w jego skład wchodzą:

•

jednostronny

obrzęk

dookoła oka i obrzęk

zapalenia wyrostka robaczkowego

•

zapalenia spojówek

•

powiększenie

węzłów chłonnych

leżących dookoła

ucha

Objaw Romberga - niemożność utrzymania równowagi przy staniu z zamkniętymi oczami i złączonymi nogami.
Występuje w

wiądzie rdzenia

i uszkodzeniu

móżdżku

. Badanie mające na celu wykrycie objawu stosuje się także u osób

podejrzanych o bycie pod wpływem środków odurzających.

Objaw Rovsinga jest objawem

zapalenia otrzewnej

. Badanie wykonuje się

oburącz. Badający układa swą jedną dłoń w okolicę lewego dołu biodrowego prostopadle do

okrężnicy zstępującej

, a

następnie wywiera swoją drugą dłonią równomierny ucisk na dłoń wcześniej przyłożoną do skóry brzucha. Stopniowo
przesuwa dłonie w kierunku antyperystaltycznym do lewego zgięcia okrężnicy. W wyniku badania dochodzi do wzrostu
ciśnienia gazów w okrężnicy, co rozciąga ścianę

kątnicy

wyrostek robaczkowy

. W przypadku zapalenia wyrostka

robaczkowego wyzwoli to

w prawym dolnym kwadrancie brzucha - dodatni objaw Rovsinga. Objaw ten służy do

różnicowania zapalenia wyrostka robaczkowego od niektórych chorób

. Jest polecany szczególnie w sytuacji, gdy uciskanie prawego dołu biodrowego może być dla chorego

niebezpieczne.

Objaw Rumpel-Leedego (ang. Rumpel-Leede sign) – objaw polegający na powstaniu

wybroczyn

na skórze ręki poniżej

miejsca założonej opaski (mankietu ciśnieniomierza) po kilku–kilkunastu minutach od założenia (tzw. test/próba Rumpla-
Leedego lub próba opaskowa). Dodatni objaw stwierdza się przy pojawieniu się ponad 10 nowych wybroczyn w polu o
średnicy 6 cm.

Objaw Rumpla-Leedego świadczy o wzmożonej przepuszczalności

naczyń włosowatych

lub ich zmniejszonej odporności

na uszkodzenie. Występuje w niektórych

skazach naczyniowych

, niekiedy w

chorobie von Willebranda

małopłytkowości

Objaw Russella – obecność blizn na grzbietowej powierzchni palców, spowodowanych częstym prowokowaniem
odruchu wymiotnego i tym samym wielokrotnym kontaktem skóry z siekaczami. Objaw świadczy o zaburzeniu
psychicznym –

bulimii

anoreksji

. Część chorych na bulimię potrafi wywołać odruch wymiotny działając tylko tłocznią

brzuszną, i nie mają objawu Russella.

Zmiany na skórze można leczyć preparatami

mocznika

Objaw Saegessera (

mostkowo-obojczykowo-sutkowego

Saegesser's sign) – naciśnięcie punktu przeponowego (przy krawędzi lewego

mięśnia

, 3-4 cm ponad krawędzią

obojczyka

) powoduje gwałtowny skurcz

przepony

po tej

samej stronie i silny ból wzdłuż krawędzi

mięśnia prostego brzucha

. Objaw wskazuje na pęknięcie

śledziony

, zarówno

przebiegające z rozerwaniem torebki i krwawieniem do jamy otrzewnej, jak i przebiegające z utworzeniem krwiaka
podtorebkowego.

Objaw Schobera (

Charlesa Emile'a T roisiera

Schober's sign) – test służący do oceny zakresu zgięcia w odcinku lędźwiowym

kręgosłupa

Osoba badająca zaznacza na skórze pacjenta znajdującego się w pozycji stojącej położenie dwóch punktów:

•

wyrostka kolczystego piątego

kręgu

lędźwiowego (L5) oraz

•

punktu położonego 10 cm powyżej pierwszego (należy odmierzyć od 1 punktu odcinek 10 cm wzdłuż
kręgosłupa w kierunku dogłowowym i zaznaczyć jego drugi koniec).

Objaw Schwartzego – jeden z objawów występujący w

otosklerozie

. Polega on na przeświecaniu przez cienką i

atroficzną

błonę bębenkową

(typową dla otosklerozy), zmienionej wyściółki

jamy bębenkowej

- dobrze unaczynionego

ogniska otosklerotycznego okolicy wzgórka (łac. promontorium). W otoskopii widoczny jest jako zaróżowienie fragmentu
błony bębenkowej.

Objaw Smrekera – wyczuwalne pod palcem opartym na

błonie śluzowej

wyrostka zębodołowego ruchy szczytu korzenia

opukiwanego

zęba

. Zjawisko to jest objawem chorób

ozębnej

, w wyniku których zewnętrzna blaszka wyrostka

zębodołowego uległa zniszczeniu przez toczący się proces zapalny.

Objaw Stellwaga – objaw chorobowy polegający na rzadkim mruganiu

powiekami

, pojawiający się w przypadkach

nadczynności tarczycy

, także w

chorobie Parkinsona

Objaw Trendelenburga - opadanie

miednicy

podczas stania na jednej nodze.

Objaw Trendelenburga występuje m.in. w zwichnięciu stawu biodrowego i w niewydolności mięśni odwodzicieli (w
szczególności pośladkowego średniego i małego). Jeśli mięśnie te są niewydolne, to przy staniu na chorej nodze
miednica opada ku stronie zdrowej.

Objaw Troisiera – jeden z objawów

raka żołądka

, opisany przez

zakrzepowego zapalenia zatoki esowatej

, polegający na

powiększeniu

węzła Virchowa

– lewego,

nadobojczykowego

węzła chłonnego

. Jest on objawem rokującym źle, wskazuje

bowiem na zaawansowanie choroby

Objaw Trousseau – objaw występujący w przypadku

tężyczki

hipokalcemicznej

Polega na zaciśnięciu dłoni w tzw. dłoń położnika (występuje zgięcie dłoniowe IV i V palca ręki) podczas zaciskania
opaską przedramienia, co wywołuje jego niedokrwienie.

Objaw Trousseau – związany z

nowotworami

(np.

gruczolakorakami

trzustki, płuc), objawia się wędrującym

zakrzepowym zapaleniem żył spowodowanym nadkrzepliwością krwi.

Objaw Vossa- polega na braku szmeru naczyniowego w trakcie osłuchiwania na szyi

żyły szyjnej wewnętrznej

podczas

jej delikatnego ucisku

stetoskopem

. Objaw ten jest stwierdzany w trakcie

świadczy o wytworzeniu

zakrzepu

zamykającego w

zatoce esowatej

, przez co krążenie w żyle szyjnej wewnętrznej jest

upośledzone

Objaw Wahla-Kadera – nieprawidłowy

ze strony

, świadczący o

, szczególnie w

. Oglądając brzuch

badający stwierdza znaczne, miejscowe jego uwypuklenie,

odpowiadające rozdętej i bez

ruchów robaczkowych

pętli jelita.

Objaw Weila-Edelmana –

zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

charakterystyczny dla

, szczególnie

przebiegającego z

obrzękiem mózgu

. W czasie wywoływania

objawu Kerniga

(dolnego) stwierdza się grzbietowe zgięcie

palucha

(tak jak w

objawie Babińskiego

Objaw Westermarka (

Westermark sign) -

występujący w

, a obserwowany podczas

: w czasie

widoczny jest

w stronę zapadniętego

płuca

Objaw Winterbottoma (

Winterbottom's sign) -

Trypanosoma brucei gambiense

charakterystyczny dla śpiączki gambijskiej (odmiany

śpiączki

afrykańskiej

wywołanej przez

), polegający na powiększeniu

węzłów chłonnych

tylnym

trójkącie szyjnym

Objaw brudnych kolan -

, nazwany tak przez

, występujący w przebiegu

niedoczynności tarczycy

, charakterystyczny zwłaszcza dla

obrzęku śluzowatego

Polega on na ograniczonym, nadmiernym

. hyperkeratosis hypothyreotoxica), dotyczącym

zwłaszcza

kolan

łokci

, rzadko także wewnętrznych

kostek

i grzbietów

stóp

. Naskórek w obrębie zmian jest szorstki,

pomarszczony, łuszczy się i ulega zabrudzeniu łatwiej niż naskórek zdrowy, dając wrażenie brudnych plam, szczególnie
na tle bladej w niedoczynności

tarczycy

skóry

. Objaw ten przez wielu

endokrynologów

uważany jest za

swoisty

dla

niedoczynności tarczycy.

Objaw bruzdy –

chorobowy

polegający na powiększeniu

węzłów chłonnych

położonych powyżej i poniżej

więzadła pachwinowego

, występujący w różnych chorobach zakaźnych (zazwyczaj

wenerycznych

) i

nowotworach

Dawniej uważano go za

objaw swoisty

dla

ziarnicy wenerycznej

, wykazano jednak, że występuje on w najwyżej 15%

przypadków tej choroby.

Objaw de Musseta (

niedomykalności zastawki aortalnej

Musset's sign) – rzadko dziś opisywany

objaw chorobowy

świadczący o przewlekłej

znacznego stopnia, opisany po raz pierwszy przez

Paula de Musseta

(1804-1880) u

jego brata, francuskiego poety

Alfreda de Musseta

(1810-1857), który zmarł z powodu tej wady. Sam Alfred de Musset

przedstawił opis objawu w poemacie "La nuit de mal". Objaw polega na szybkim wstrząsaniu głowy chorego w rytm

tętna

tętnicach szyjnych

("przytakiwania"). W cięższych przypadkach tętnienie może udzielać się całemu ciału. Jest

objawem o raczej niewielkiej

swoistości

Objaw dzwonu śmierci uwidacznia się najczęściej przy niedrożności

jelit

, gdy ustają ruchy

perystaltyczne

, a badający

przykładając

stetoskop

przy podbrzuszu słyszy tętno

, nie zagłuszone przez ruchy perystaltyczne jelit.

Objaw kaszlowy -

z grupy

objawów otrzewnowych

. W związku ze wzrostem napięcia

podczas

występuje

, odpowiednio:

•

uogólniony, przy rozlanym zapaleniu otrzewnej

•

miejscowy, przy ograniczonym zapaleniu otrzewnej

Objaw liścia paproci -

ginekologiczny polegający na pojawieniu się figur podobnych do liści paproci lub plamy po

wysuszeniu niezabarwionego śluzu szyjkowego (tj. pobranego z

szyjki macicy

). Objaw ten jest wynikiem

wykrystalizowania

NaCl

i jest dodatni w bezpośrednim okresie przedowulacyjnym, do momentu

owulacji

. Jest on

wykorzystywany w diagnostyce

cyklu owulacyjnego

(

dni płodnych

), w teście krystalizacji śluzu szyjkowego.

Objaw nadgarstkowy Kosowicza (

Kosowicz's sign) – w diagnostyce

radiologicznej

, anomalia kości

nadgarstka

polegająca na przesunięciu

kości półksiężycowatej

, co prowadzi do nieprawidłowego kąta nadgarstkowego (125° przy

normie 131°)

. Opisana po raz pierwszy przez Jerzego Kosowicza w 1965 roku u pacjentki z

zespołem T urnera

[2]

uważana jest za charakterystyczną dla tej aberracji chromosomalnej.
Objaw patognomoniczny lub patognostyczny lub patognomiczny lub znamienny -

którego znalezienie u

pacjenta często wystarcza do rozpoznania choroby. Za taki objaw można więc uważać tylko taki, który występuje tylko i
wyłącznie w jednej chorobie (czyli jest dla niej swoisty). Przykładem mogą być

plamki Koplika-Fiłatowa

wskazujące na

odrę

Należy jednak podkreślić, że z biegiem historii niektóre objawy uznane za patognomoniczne okazały się występować i w
innych chorobach. Przykładem jest

objaw Argylla Robertsona

, dawniej uważany za objaw patognomoniczny

kiły

(obecnie

wiadomo, że występuje też w innych chorobach). Tak więc zawsze lekarz by nie popełnić błędu nie zadowala się tylko

takim objawem i poszukuje innych występujących w danej chorobie.

Objaw plastra miodu (

krwotok podpajęczynówkowy

honeycombing) – termin używany w

radiologii

do określenia zmian widocznych w

RTG

lub

tomografii komputerowej

(zwłaszcza wysokiej rozdzielczości)

klatki piersiowej

, przypominających swoim wyglądem

plaster

miodu

. Zmiany występują w przebiegu

rozstrzeni oskrzeli

oraz śródmiąższowych zmian włóknistych i pojawiają

się miejscach występowania

torbieli

tkanki płucnej.

Objaw policzkowy - zaliczany do

objawów oponowych

, wskazujących na podrażnienie lub

zapalenie opon mózgowo-

rdzeniowych

, bądź

Nacisk na policzek poniżej

kości jarzmowej

powoduje

odruchowe

zgięcie

przedramienia

. Jest to zjawisko analogiczne do

objawu Brudzińskiego łonowego

, powodującego zgięcie kończyn dolnych

Objaw przekrwionych oczu (załzawionych oczu) -

, lecz o małej

zaawansowanej

, polegający na charakterystycznym, a więc

przekrwionym

i załzawionym wyglądzie

oczu

, co jest skutkiem

hiperkapnii

, jako że

dwutlenek węgla

ma wpływ rozszerzający na

naczynia krwionośne

Objaw przetokowy lub inaczej reakcja mechaniczna przedsionka - jest to objaw, który może być wywołany na skutek
połączenia (

przetoki

) pomiędzy

uchem środkowym

uchem wewnętrznym

. Polega on na reakcji przedsionkowej (układu

równowagi) na skutek zmian ciśnienia w uchu zewnętrznym, przy istniejącej perforacji

błony bębenkowej

Objaw rąk złożonych do modlitwy (ang. prayer sign) – objaw charakterystyczny dla

cheiroartropatii cukrzycowej

polegający na niemożności zbliżenia do siebie dłoni w przypadku prób ich złożenia jak do modlitwy.

Wystąpienie objawu zależy od ograniczenia zdolności prostowania palców zależne od zgrubienia pochewek ścięgnistych
zginaczy palców, doprowadzającego do przykurczu i niemożności pełnego wyprostu.

Wystąpienie tego objawu koreluje z występowaniem innych powikłań cukrzycowych, takich jak

retinopatia

neuropatia

czy

nefropatia

Objaw skarpetkowy –

, charakterystyczny dla zaburzeń przepływu

krwi

naczyniach krwionośnych

częstych zwłaszcza w

cukrzycy

. Objaw skarpetkowy jest dodatni, gdy po opuszczeniu uniesionej

cheiroartropatii cukrzycowej

dochodzi w ciągu

1-2

minut

do jej sinego zabarwienia, ujawniającego wynikłą z

niedokrwienia

hipoksję

Objaw syfonu – występuje na skutek wytworzenia podciśnienia w jamie czaszki w przypadku istnienia szczeliny kostnej
komunikującej mózgoczaszkę z trzewioczaszką. Może powstawać na skutek drenażu lędźwiowego zastosowanego
podczas leczenia

płynotoku

. Ujemne ciśnienie względne powoduje "zassanie" powietrza przez szczelinę i powstanie

odmy śródczaszkowej

Objaw ułożenia dłoni na płaskiej powierzchni – objaw chorobowy polegający na niemożności uzyskania pełnego
przylegania dłoni do płaskiej powierzchni, będący następstwem braku pełnego wyprostowania palców w przebiegu

Objaw zasłonowy - jest to

zapaleniu wyrostka robaczkowego

wywołany przy rotacji wewnętrznej lub zewnętrznej uda ustawionego w zgięciu. Może

dowodzić obecności

procesu zapalnego

w okolicy

mięśnia zasłonowego

, np. w

Objaw zbiornika – występujący przy

płynotoku nosowym

związany jest z wyciekiem i nagromadzeniem się

płynu

mózgowo-rdzeniowego

w zatoce przynosowej (klinowej lub komórkach sitowych). Przy pochyleniu głowy ku przodowi

zatoka opróżnia się z płynu, który wycieka przez

jamę nosową

na zewnątrz. Czasami pomimo nagromadzenia płynu w

zatoce, może się ona nie opróżniać z zalegającego w niej płynu. Może być to związane z obrzękiem ujścia zatoki
przynosowej na skutek

nieżytu nosa

Objaw świecy stearynowej (

candle sign) – charakterystyczny dla

łuszczycy

, polegający na tym, że po

zdrapaniu charakterystycznych dla tej choroby

grudek

łusek

, powierzchnia pod nimi wygląda jakby pokryta warstewką

stearyny

Objawy otrzewnowe – grupa objawów, których wystąpienie wskazuje na

zapalenie otrzewnej

Do miejscowych objawów zapalenia otrzewnej należą:

•

silny, ciągły, samoistny, niekiedy promieniujący do

barków

, wzmagany przez każdy ruch – charakterystyczna

jest pozycja z podkurczonymi

nogami

, bowiem podkurczenie nóg zmniejsza napięcie mięśni

brzucha

a zatem i

łagodzi ból

•

bolesność uciskowa brzucha, miejscowa lub rozlana

•

obrona mięśniowa -

mięśnie

brzucha odruchowo napinają się, niekiedy stając się deskowate (perforacja

żołądka

dwunastnicy

•

zatrzymanie oddawania

gazów

stolca

- wskutek porażennej

niedrożności jelit

•

brak szmerów

perystaltycznych

, niekiedy "

objaw dzwonu śmierci

" - przyczyna taka, jak zatrzymania gazów

stolca

•

•

•

•

Odruch Cushinga - zespół reakcji organizmu ludzkiego na zwiększone ciśnienie, spowodowane

obrzękiem mózgu

. Jeśli

ciśnienie wewnątrzczaszkowe wzrośnie do poziomu 15 mm Hg, jest to niebezpieczne dla życia. Odruch powoduje
początkowo wzrost

ciśnienia tętniczego

, mający zachować

perfuzję mózgową

. Potem następuje

bradykardia

, w końcu

zmniejsza się częstotliwość oddechów. Kiedy ciśnienie wewnątrzczaszkowe wzrośnie do krytycznego poziomu, ustaje
przepływ krwi, dochodzi do spadku ciśnienia tętniczego, zwolnienia tętna i zgonu chorego.

Paznokcie Muehrckego (

Muehrcke's nails, Muehrcke's lines, leukonychia striata) to zmiany

paznokci

mające

charakter występujących parami, białych, równoległych do siebie pasm na płytce paznokciowej. Pasma te nie
przesuwają się w miarę wzrostu paznokcia. Paznockie Muehrckego są objawem

hipoalbuminemii

. Opisano też zmiany

tego typu w przebiegu

chemioterapii

Paznokcie Terry'ego (

Terry's nails) to zmiany

płytki paznokciowej

występujące niekiedy w przebiegu

hipoalbuminemii

marskości wątroby

. Dystalna (dalsza) część zmienionego paznokcia szerokości 1-2 mm jest różowa,

część proksymalna (bliższa) ma barwę białą.

Pierścień Kaysera i Fleischera –

choroby Wilsona

występujący w postaci złocistego lub złocisto-brązowego

przebarwienia

rogówki

, szczególnie dobrze widoczny u osób niebieskookich – u innych konieczne jest badanie

lampą

szczelinową

. Powstaje on przez gromadzenie się w

rogówki

, co nie upośledza

jest jednak sygnałem uwolnienia się tego

pierwiastka

wątroby

i uszkodzenia

mózgu

(objaw pierścienia występuje

praktycznie zawsze z objawami

neurologicznymi

psychiatrycznymi

). Niekiedy (rzadko) pierścieniowi Kaysera i

Fleischera towarzyszy tak zwana

zaćma

słonecznikowa

. Brak pierścienia w badaniu nie wyklucza choroby Wilsona.

Plamki Bitota (

Bitot's spots) – owalne, trójkątne lub nieregularne w kształcie plamki rozmieszczone na powierzchni

spojówek

, będące objawem niedoboru

Plamki Koplika (

maculae Koplik,

Koplik's spots) –

małe, białe

z czerwoną

obwódką na

błonie śluzowej

policzków na wysokości dolnych zębów przedtrzonowych i trzonowych. Składają się z

wysięku

surowiczego, w obrazie

histologicznym

można stwierdzić obecność licznych komórek olbrzymich.

Plamki Koplika pojawiają się zwykle tuż przed wystąpieniem

gorączki

i na kilka dni przed pojawieniem się wysypki.

Plamki Rotha (

infekcyjnym zapaleniu wsierdzia

Roth's spots) – spotykane w

wybroczyny w

siatkówce

. Widoczne

są w

badaniu dna oka

. Typowo mają blady środek. Nie są objawem

patognomonicznym

dla IZW; spotykane są też w

białaczkach

cukrzycy

anemii Addisona-Biermera

, po epizodach niedokrwiennych.

Plamy café au lait (

nerwiakowłókniakowatość typu 1

fr.

café au lait spot) – wrodzone wykwity skórne o charakterze

plam

, których nazwa pochodzi

z francuskiego i oddaje ich jasnobrązową barwę przypominającą kawę z mlekiem.

Pojedyncze plamy café au lait są częste i nie wiążą się z żadną patologią. Liczne plamy są charakterystyczne dla
niektórych chorób genetycznych lub mogą stanowić cechę dziedziczoną

autosomalnie dominująco

(

OMIM 114030

Niektóre choroby, w których obrazie klinicznym stwierdza się plamy café au lait:

•

•

stwardnienie guzowate

•

zespół McCune-Albrighta

•

ataksja-teleangiektazja

•

zespół Chediaka-Higashiego

•

mnoga gruczolakowatość wewnątrzwydzielnicza typu 2B

•

niedokrwistość Fanconiego

Próba Perthesa – próba diagnostyczna stosowana w diagnostyce

przewlekłej niewydolności żylnej

do oceny wydolności

żył

głębokich, łączących

kończyny dolnej

Próbę wykonuje się następująco: u stojącego badanego u którego są wypełnione

żylaki

, zakłada się opaskę uciskową

poniżej

kolana

. Następnie poleca się kilkakrotnie szybko wspiąć się na palce. Jeżeli wypełnienie żylaków się utrzymuje

świadczy to o niewydolności zastawek żył głębokich i łączących lub o ich niedrożności.

Próba Queckenstedta (