© Jerzy Brzeziński, Wykłady z metodologii ...
BLOK 1 - UZUPEŁNIENIA
1
BADACZA INTERESUJĄ DWIE KWESTIE:
(1) Czy dana zmienna X
j
rzeczywiście wpływa na Y (X
j
jako
przyczyna Y)
(2) Jak dana zmienna X
j
wpływa na Y (określenie postaci
związku łączącego Y z X
j
„Punktem wyjścia wszelkiego procesu badawczego jest
sformułowanie pewnego
pytania
czy mniej lub bardziej
uporządkowanego zbioru pytań. Pytania te czasem
pojawiają się w świadomości badacza w sposób
bezrefleksyjny - czasem zaś uprzytamnia on sobie mniej
lub bardziej wyraźnie, dlaczego na te, a nie inne pytania
chciałby uzyskać odpowiedź poprzez wyniki swoich
badań” (Nowak, 1985, s. 26).
Ajdukiewicz (1965) –
dwa rodzaje pytań
:
(a)
PYTANIA ROZSTRZYGNIĘCIA
,
(b)
PYTANIA DOPEŁNIENIA
.
PYTANIA ROZSTRZYGNIĘCIA
rozpoczynają się od
partykuły pytajnej „
czy
” i moŜna udzielić na nie jednej z
dwóch wykluczających się odpowiedzi: „tak” lub „nie”.
PYTANIA DOPEŁNIENIA
ich nie ujawniają. Podają one tylko
ogólny schemat odpowiedzi.
© Jerzy Brzeziński, Wykłady z metodologii ...
BLOK 1 - UZUPEŁNIENIA
2
„Stopień, w którym sformułowanie problemu mieści w
sobie wskazówki co do jego rozwiązania, naleŜy uznać za
jedno z kryteriów
dojrzałości
problemu” (Such, 1975a, s.
29).
Problem, który zawiera dostateczną liczbę wskazówek co
do jego rozwiązania za pomocą
dostępnych
, na danym
etapie rozwoju konkretnej dyscypliny naukowej, środków
badawczych, jest problemem rozstrzygalnym (dokładniej -
praktycznie rozstrzygalnym
(Nowak, 1985, s. 36).
NaleŜy unikać zbyt szerokiego stawiania problemu
, gdyŜ
moŜe to utrudnić jego rozwiązanie. Z ogólnego pytania
naleŜy przejść do pytania uszczegółowionego
. Jasne
zdefiniowanie pojęć
występujących w problemie oraz
zrozumienie relacji
zachodzących między nimi znacznie
ułatwi rozwiązanie problemu.
Pytania badawcze nie są zawieszone w próŜni teoretycznej
i metodologicznej
. Literatura przedmiotu zawiera
informacje o dotychczasowych ustaleniach na interesujący
badacza temat. Nie moŜna się od niej odcinać!
Nowak (1985, s. 35): „specjalista w swej dziedzinie nauki to
człowiek, który nie tylko umie znajdować odpowiedzi na
pytania, lecz takŜe pytania te
POPRAWNIE FORMUŁOWAĆ
”