Definicja

• Konkurencja doskonała jest modelem

teoretycznym opisuj

cym jedn

z form

konkurencji na rynku; cech

charakterystyczn

konkurencji doskonałej

w odró

nieniu od innych jej form jest

przekonanie zarówno kupuj

cych jak i

sprzedaj

cych,

e ich indywidualne

decyzje nie maj

wpływu na cen

rynkow

KONKURENCJA DOSKONAŁA

zało

enie o jednorodno

ci produktu

Produkty ka

dego z producentów s

identyczne. Ka

dy z wielu producentów

sprzedaje dokładnie taki sam produkt.
Równocze

nie kupuj

cy traktuj

i oceniaj

produkty oferowane przez wielu
producentów jako identyczne.

•

zało

enie o swobodzie wej

cia i

wyj

cia z bran

Nie istniej

ą Ŝ

adne bariery wej

cia ani

wyj

cia z bran

y; dzi

ki temu przy

kszym zapotrzebowaniu ze strony

kupuj

cych producenci b

mogli

swobodnie rozpocz

ąć

dodatkow

produkcj

, zwi

kszaj

c tym samym

poda

, a przy zmniejszonym

zapotrzebowaniu wycofa

nie

ponosz

c dodatkowych strat.

•

a liczba sprzedaj

cych i

kupuj

cych

Rynek składa si

z wielu producentów

(sprzedaj

cych) i z wielu kupuj

cych.

Udział ka

dego producenta w globalnej

poda

y oraz udział ka

dego kupuj

cego

w globalnym popycie s

stosunkowo

niewielkie.

•

zało

enie doskonałej informacji o

rynku

Wszyscy sprzedaj

cy i kupuj

posiadaj

pełn

informacj

o produkcie i

jego cenie, zarówno w danym momencie
jak i w przyszło

ci.

Zgodnie z tym zało

eniem nie wyst

puje

niepewno

ść

i ryzyko. Dlatego producent

zawsze mo

e okre

rozmiary produkcji

maksymalizuj

ce zysk a kupuj

zawsze mo

e okre

wielko

ść

swojego

popytu.

Czynnik czasu

• Czynnik czasu:

– krótki okres czasu: rozmiary przedsi

biorstwa

stałe, wielko

ść

produkcji zmienia si

wraz

ze zmianami wykorzystania czynników
zmiennych

– długi okres: zmieniaj

rozmiary

przedsi

biorstwa w zale

ci od kosztów

produkcji oraz od sytuacji rynkowej, zmienia
si

liczba przedsi

biorstw w gał

RÓWNOWAGA RYNKOWA W

KRÓTKIM OKRESIE CZASU

RÓWNOWAGA RYNKOWA W

KRÓTKIM OKRESIE CZASU

• Na rynku doskonale konkurencyjnym cena

jest wielko

dan

, zarówno dla

producenta jak i dla konsumenta. Cen

równowagi rynkowej P

obowi

zuj

podmioty gospodarcze wyznacza punkt
przeci

cia si

krzywej popytu rynkowego z

krzyw

poda

y rynkowej. Punkt przeci

cia

obydwu krzywych wyznacza

równocze

nie wielko

ść

równowagi Xe.

Rynek doskonale konkurencyjny w

krótkim okresie

Rynek doskonale konkurencyjny w

krótkim okresie

Punkt równowagi rynkowej
(punkt E) znajduje si

zarówno na krzywej popytu
rynkowego, jak i na krzywej
poda

y rynkowej, a

wielko

ść

zgłaszanego

popytu jest równa wielko

oferowanej produktu (Xe).
W punkcie równowagi
nast

puje maksymalizacja

zadowolenia wszystkich
konsumentów oraz
maksymalizacja zysków
wszystkich przedsi

biorstw.

Przedsi

biorstwo doskonale

konkurencyjne w krótkim okresie

Przedsi

biorstwo doskonale

konkurencyjne w krótkim okresie

• Krzywa popytu na wyrób firmy jest

doskonale elastyczna (Edp = -

∞

) co

wynika z bardzo małego udziału na rynku.

• Zmiany wielko

ci produkcji firmy b

miały tak nikły wpływ na cen

e mo

go uzna

za zerowy.

CENA, PRZYCHÓD CAŁKOWITY,

PRZECI

TNY I MARGINALNY

CENA, PRZYCHÓD CAŁKOWITY,

PRZECI

TNY I MARGINALNY

• Dla przedsi

biorstwa znajduj

cego si

rynku doskonale konkurencyjnym cena
jest równa przychodowi przeci

tnemu oraz

przychodowi marginalnemu. Jednocze

nie

jest to krzywa popytu producenta.

P = AR = MR = d

Krzywa przychodu całkowitego

przedsi

biorstwa

Krzywa przychodu całkowitego

przedsi

biorstwa

Krzywa przychodu całkowitego

przedsi

biorstwa

TR – przychód całkowity

X – wielko

ść

produkcji

Krzywa przychodu
całkowitego nachylona
jest pod k

tem

którego tg

= TR/X = P,

a wi

c warto

ść

nachylenia TR
wyznacza P.

Krzywa przychodu całkowitego

przedsi

biorstwa

Krzywa przychodu całkowitego

przedsi

biorstwa

Krzywa przychodu całkowitego

przedsi

biorstwa

TR – przychód całkowity

X – wielko

ść

produkcji

eli wi

c cena

danego dobra
maleje to linia
przychodu obraca
si

w prawo od

pocz

tku układu

współrz

dnych.

li cena ro

nie to

linia przychodu
obraca si

w lewo.

Oczywi

cie

dla danej
wielko

produkcji

RÓWNOWAGA W KRÓTKIM

OKRESIE CZASU

RÓWNOWAGA W KRÓTKIM

OKRESIE CZASU

Podejmuj

c decyzje

dotycz

ce rozmiarów

produkcji firma kieruje
si

kryterium

maksymalizacji zysków
a

lej optymalizacji

wyniku
ekonomicznego, które
wymaga zrównania
przychodu kra

cowego

z kosztem kra

cowym.

MC= MR

d= P =

= AR

j.p

Wynik ekonomiczny w przedsi

biorstwie

doskonale konkurencyjnym

Wynik ekonomiczny w przedsi

biorstwie

doskonale konkurencyjnym

d= P = AR = MR

ATC

AVC

j.p.

Poniewa

TR>TC

wynikiem jest zysk
ekonomiczny

zysk

WE = TR - TC

P•X

ATC•X

Wynik ekonomiczny w przedsi

biorstwie

doskonale konkurencyjnym

Wynik ekonomiczny w przedsi

biorstwie

doskonale konkurencyjnym

d= P = AR = MR

ATC

AVC

j.p.

Poniewa

TC>TR

wynikiem jest
strata

strata

WE = TR - TC

P•X

ATC•X

Jest to strata z kontynuacj

produkcji poniewa

P>AVC

Optymalizacja wyniku

ekonomicznego

Optymalizacja wyniku

ekonomicznego

• Ile produkowa

eby wynik finansowy

przedsi

biorstwa był maksymalny

(optymalny)?

• Rozmiary produkcji, przy których wynik

finansowy przedsi

biorstwa jest

maksymalny (optymalny), to

optimum

produkcyjne.

Optimum produkcyjne

Optimum produkcyjne przedsi

biorstwa

osi

gane jest wtedy, gdy

koszt kra

cowy zrównuje si

przychodem kra

cowym.

MC= MR

Optimum produkcyjne przedsi

biorstwa

osi

gane jest wtedy, gdy

koszt kra

cowy zrównuje si

przychodem kra

cowym.

MC= MR

Odpowied

na pytanie: ile produkowa

eby wynik

finansowy przedsi

biorstwa był optymalny?

Co to jest wynik optymalny?

NAJWI

KSZY Z

LIWYCH

NAJMNIEJSZA Z

LIWYCH

ZYSK

STRATA

MAKSYMALIZACJA

ZYSKU

MINIMALIZACJA

STRATY

Optymalny czyli najlepszy z mo

liwych

w danych warunkach.

Czy wi

ksza produkcja = wi

ksze

zyski?

Czy wi

ksza produkcja = wi

ksze

zyski?

• Czy zwi

kszanie rozmiarów produkcji

idzie w parze ze zwi

kszaniem zysków?

Wynik finansowy = przychody – koszty

• Wi

ksza produkcja to wi

ksze

przychody (cho

nie zawsze!), ale te

ksze koszty.

-55

175

120

-30

151

121

-9

129

120

111

117

112

105

-4

-10

Wynik

finansowy

(zł/tydzie

)

Koszty

całkowite

(zł/tydzie

)

Przychód

(zł/tydzie

)

Produkcja

i sprzeda

(szt./tydzie

)

Koszt

kra

cowy

-1

Przych

kra

cowy

-55

175

120

-30

151

121

-9

129

120

111

117

112

105

-4

-10

Wynik finansowy

(zł/tydzie

)

Koszty

całkowite

(zł/tydzie

)

Przychód

(zł/tydzie

)

Produkcja

i sprzeda

(szt./tydzie

)

Analiza kra

cowa (marginalna)

Analiza kra

cowa (marginalna)

• Analiza kra

cowa

nale

y do najcz

ęś

ciej

wykorzystywanych metod analizy
mikroekonomicznej. Polega ona na badaniu
efektów zwi

kszania badanej zmiennej o

jednostk

(np. o 1 sztuk

, 1 zł, 1 kg itp.).

• W polu naszego zainteresowania b

dzie

ał przychód kra

cowy (MR) i koszt

kra

cowy (MC).

Decyzje produkcyjne w krótkim

okresie

Decyzje produkcyjne w krótkim

okresie

Przedsi

biorstwo

zmniejsza produkcj

P<MC

Cena ni

sza od kosztów

kra

cowych

Optymalna wielko

ść

produkcji (produkcja nie
ulega zmianie)

P=MC

Cena równa kosztom
kra

cowym

Przedsi

biorstwo

zwi

ksza produkcj

P>MC

Cena przekracza koszty
kra

cowe

Decyzje przedsi

biorstwa

Kryterium decyzyjne

Jak to działa?

Jak to działa?

d= P = AR = MR

ATC

AVC

j.p.

Poniewa

TR>TC

wynikiem jest zysk
ekonomiczny

zysk

WE = TR - TC

P•X

ATC•X

Czy ten zysk jest maksymalny ?

NIE

A KIEDY JEST?

Wynik ekonomiczny w przedsi

biorstwie doskonale konkurencyjnym

d= P = AR = MR

ATC

AVC

j.p.

Poniewa

TC>TR

wynikiem jest
STRATA Z
KONTYNUACJ

PRODUKCJI

STRATA

WE = TR - TC

P•X

ATC•X

CZY MO

NA CO

ZROBI

STRAT

ZMNIEJSZY

TAK

Wynik ekonomiczny w uk

adzie

wielko

ci ca

kowitych

Analizuj

c przebieg krzywej kosztu

całkowitego i linii przychodu całkowitego,

emy stwierdzi

e przy danym koszcie

wytworzenia okre

lonej ilo

ci produktu:

Wynik ekonomiczny w układzie

wielko

ci całkowitych

1. Mo

liwo

ci uzyskania zysku zale

Ŝą

poło

enia linii przychodu całkowitego, gdy

TR>TC to wynik ekonomiczny >0 (zysk),
je

li za

TR<TC to wynik ekonomiczny < 0

(strata). Przedział ilo

ci produkcji

zapewniaj

cej zysk jest wyznaczony przez

punkty przeci

cia linii przychodu

całkowitego i krzywej kosztu całkowitego.

2. Maksymalny zysk lub minimaln

strat

firma

uzyskuje tylko przy okre

lonej wielko

produkcji, któr

wyznacza warunek MC=MR.

Warunek ten jest uzasadniony
geometrycznie równoległo

linii przychodu

całkowitego i stycznej do krzywej kosztu
całkowitego, a wi

c obie proste maj

tak

sam

warto

ść

nachylenia wzgl

dem osi X.

Warunki maksymalizacji zysku

ekonomicznego

(analiza formalna)

• Funkcja zysku:

(x) = TR(x) – TC(x)

• Funkcja maksymalizacji zysku:

max

(x) = max [TR(x) – TC(x)]

TC = f (X)
f‘ (X)=

∆

TC/

∆

X = MC

TR = f (X)
f‘ (X) =

∆

TR/

∆

X = MR

• Aby

(x) było maksymalne pierwsza

pochodna funkcji zysku musi by

równa zero.

'(x) = [TR(x) – TC(x)]' = 0

zatem: TR'(x) = TC'(x)

• W przypadku ci

głych i

ró

niczkowalnych funkcji przychodu

całkowitego i kosztu całkowitego
powy

sze równanie jest równowa

formule:

MR(x) = MC(x)

• MC = MR przedstawia warunek konieczny istnienia

ekstremum funkcji zysku. Jego spełnienie nie
wystarczy jednak, by stwierdzi

o jakie ekstremum

chodzi. Interesuje nas wył

cznie maksimum (chodzi

przecie

o maksymalizacj

zysku), musimy posłu

warunkiem drugiego rz

du wskazuj

cym na jego

istnienie:

• Wzór przedstawia warunek wystarczaj

maksymalizacji funkcji zysku firmy doskonale
konkurencyjnej. Dotyczy on drugiej pochodnej funkcji
zysku, która w przypadku wielko

ci X ,

maksymalizuj

cej zysk, musi by

ujemna.

〈

−

Analiza wyniku ekonomicznego na wielko

ciach całkowitych

zysk maksymalny

Analiza wyniku ekonomicznego na wielko

ciach ca

kowitych

zysk maksymalny

Zadanie

Zakładamy,

e cena rynkowa dobra X jest

niezale

na od wielko

ci poda

y realizowanej

przez producenta. Wykorzystuj

c krzywe

wielko

ci przeci

tnych i kra

cowych, zilustruj

graficznie sytuacje ekonomiczne w których
producent:

1. Osi

ga zysk ekonomiczny;

2. Osi

ga zysk normalny;

3. Ponosi strat

ekonomiczn

uzasadniaj

kontynuacj

produkcji;

4. Ponosi strat

ekonomiczn

uzasadniaj

;

zaprzestanie produkcji.

5. Znajduje si

w punkcie zamkni

cia;

Zadanie

• Podane tabele dotycz

sytuacji

ekonomicznej konkurentów doskonałych.

• Uzupełnij brakuj

ce dane.

• Zilustruj sytuacj

ekonomiczna producenta

na układzie wielko

ci kra

cowych i

przeci

tnych.

• Okre

l kierunek zmian wielko

ci produkcji.

Zadanie

AFC

AVC

ATC

TVC

TFC

d=AR=MR=P

ATC

AVC

Co zrobi

ć Ŝ

eby

zmaksymalizowa

ten

zysk?

min

500

100

AFC

AVC

ATC

TVC

TFC

d=AR=MR=P

100

ATC

AVC

5000

4500

Uzyskali

my zysk

normalny w stanie
równowagi wi

c produkcj

pozostawiamy bez zmian.

100

400

300

AFC

AVC

ATC

TVC

TFC

-100

125

275

d=AR=MR=P

100

ATC

AVC

Co zrobi

z t

strat