Microsoft PowerPoint - bank_2009_temat

Historycznie, świat
pośrednictwa finansowego
miał do wyboru:

- model wyspecjalizowanej
bankowości
- model bankowości
uniwersalnej

Pytanie: co to jest

bank nie ograniczony pod względem rodzaju
świadczonych usług

Odpowiedź:

bank posiadający swobodę działania:

- na rynku pieniężnym
- na rynku kapitałowym

W. Jaworski:

„

Model anglosaski

opiera się na rynkach finansowych. Sprzyja to

uniezależnieniu się wielkich korporacji przemysłowych od
banków komercyjnych. Te ostatnie wykorzystywane są przede
wszystkim do funkcji płatniczych i rozliczeniowych, a także do
zaspokajania krótkoterminowego zapotrzebowania przedsię-
biorstw na kredyt. Natomiast podstawowy dopływ kapitału
odbywa się przez emisję papierów wartościowych i przez giełdę.
Bardzo istotną rolę w tym modelu odgrywają różnego rodzaju

fundusze i banki specjalne

(inwestycyjne).

Model

niemiecko-japoński

zakłada, że główną rolę w sektorze

finansowym pełni system bankowy. Banki zaspokajają zarówno
krótkoterminowe, jak i długoterminowe potrzeby klientów. W tym
modelu banki mają zatem charakter

uniwersalny

. Równocześnie

rozpowszechniają się powiązania kapitałowe między bankami i
korporacjami przemysłowymi”.

W Europie, wiodącym systemem,

w którym dominowała bankowość

uniwersalna, był i jest

system

niemiecki

Rozwiązania przyjęte

w USA

tzw. Glass-Steagall Act w latach

trzydziestych (1933) były typowe

natomiast dla modelu

wyspecjalizowanego.

Nieustający lobbing na rzecz zmian

systemowych, prowadzony przez

reprezentantów amerykańskich banków,

stał się szczególnie intensywny w USA w

latach 90. Mimo oporu ze strony

amerykańskiego banku centralnego –

Systemu Rezerwy Federalnej, po ponad

65 latach od przyjęcia postkryzysowego

Glass–Steagall Act, uchwalono nowe

prawo bankowe

Ustawa, nazwana Gramm-Leach-Bliley Act,
została podpisana przez Billa Clintona w dniu

12 listopada 1999 roku. Pokierowała ona

bankowość amerykańską w stronę modelu

uniwersalnego.

Stopniowo, po spełnieniu warunków okresu

przejściowego, amerykańskie banki mogą

łączyć „pod jednym dachem” tradycyjne

czynności depozytowo-kredytowe i

bankowość inwestycyjną.

Po stuleciach rozwoju, a przed kryzysem,
można było formułować wnioski:

• Dominuje model bankowości uniwersalnej:

Niemcy, a w konsekwencji UE
Japonia
Polska, po 1989
USA, po 1999

• Jest w pośrednictwie finansowym miejsce

dla bankowości wyspecjalizowanej

• Znaczenie m.in. regulacji prawnych i

ekonomii, a w tym kontekście – wyboru
dokonywanego przez właścicieli

Właściciel banku, do wyboru –

w ramach obowiązującego

porządku prawnego i przy

kierowaniu się zasadami

racjonalnego gospodarowania

– ma do wyboru co najmniej

cztery modelowe struktury

organizacji swojej instytucji

bankowej

KONKURENCJA W

RZECZYWISTOŚCI?

Struktura sektora bankowego

Struktura podmiotowa sektora

51 bank

w komercyjnych

12 oddzia

w instytucji kredytowych

584 bank

w sp

dzielczych zrzeszonych w 3 strukturach (Banku

Polskiej Sp

dzielczo

ci 351, Gospodarczym Banku Wielkopolskim 152,

Mazowieckim Banku Regionalnym 80, poza Krakowskim Bankiem

dzielczym, kt

ry funkcjonowa

samodzielnie).

Konsolidacja wyhamowa

a i w znacznym stopniu uzale

niona jest od

decyzji inwestor

w zagranicznych

Struktura w

asno

ciowa sektora bankowego

Kapita

polski (30,3% aktyw

w sektora)

4 banki kontrolowane przez Skarb Pa

stwa (19,7%)

7 bank

w kontrolowanych przez inwestor

w prywatnych (4,4%)

wszystkie banki sp

dzielcze (6,2%)

Kapita

zagraniczny (69,7%)

40 bank

w komercyjnych (66,6%)

12 oddzia

w instytucji kredytowych (3,1%)

NBP

W 2006 r.

nie nastąpiły istotne zmiany

w strukturze podmiotowej i własnościowej

Liczba bank

prowadz

cych

dzia

alno

ść

operacyjn

1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Liczba banków komercyjnych i oddziałów instytucji kredytowych

prowadzących działalność operacyjną

NBP

1653

588

584

300

600

900

1 200

1 500

1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Liczba banków spółdzielczych prowadzących działalność operacyjną

Konsolidacja wyhamowała

i w znacznym stopniu uzależniona jest

od decyzji inwestorów zagranicznych

Udzia

inwestor

w zagranicznych

w aktywach sektora bankowego

kontrolowanych aktyw

w, 2006)

NBP

6,1

2,3

3,6

3,9

4,6

4,9

7,8

8,2

8,4

19,9

11,1

58,8

pozostali

Austria

Portugalia

Francja

Irlandia

Belgia

USA

Holandia

Niemcy

Włochy

Kraje spoza UE

Kraje UE

Korzystna

dywersyfikacja źródeł kapitału

wg kraju pochodzenia

Udzia

(%) inwestor

w zagranicznych

w aktywach sektora bankowego

NBP

2,6

13,7

47,2

69,5

69,7

1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006

Pekao

BPH

Zachodni

BSK

WBK

Handlowy

BRE

PBK

BGŻ

Obecna struktura własnościowa

jest konsekwencją procesów prywatyzacji dużych banków w latach 1999-2000

NBP

10,4

2,2

7,7

9,2

2,0

5,1

7,0

1,0

2,2

5,2

0,6

0,8

Pekao - Unicredito BPH - Unicredito Bank Slaski - ING

Handlowy -

Citigroup

Udział spółki zależnej w aktywach polskiego sektora bankowego
Udział spółki zależnej w aktywach "spółki matki"
Udział spółki zależnej w zysku netto "spółki matki"

Niekt

„

ki c

rki

”

odgrywaj

kluczow

rol

w polskim sektorze

bankowym ale ich udzia

w aktywach i zysku netto

„

ek matek

”

jest marginalny

(wysoki zysk netto Pekao i BPH na tle UniCredito)

(dane 2006)

NBP

ał

w a

nia

inl

Lit

zech

łow

galia

podmiot 1
podmiot 2
podmiot 3

Podobna sytuacja wyst

puje w

innych nowych krajach cz

onkowskich UE

oraz niekt

rych starych krajach UE

(dane 2004)

Źródło: ECB

Z drugiej strony

…

9 polskich bank

w nale

y do grona 100 najwi

kszych

bank

w europejskich pod wzgl

dem kapitalizacji

(PKO Bank Polski zajmuje 33 pozycj

a Pekao 45)

NBP

100

125

150

175

Pekao

11,9 mld EUR

PKO Bank Polski

14,5 mld EUR

Bank BPH

7,5 mld EUR

BZW (5,9)

Handlowy (4,5)

BRE (4,1)

BSK (3,5)

Getin (3,1)

Millennium (3,0)

HSBC

160,9 mld EUR

UniCredito

71,4 mld EUR

Commerzbank

24,2 mld EUR

Źródło: Bloomberg (04/06/2006) – klasyfikacja sektorowa Bloomberg

Struktura sektora bankowego (

W 2006 r. nast

dalszy rozw

j skali dzia

alno

ci sektora

zatrudnienie

157

998

(wzrost o 3,3%)

oddzia

y i inne plac

wki

447

(wzrost o 1,3%)

liczba rachunk

w bankowych 40,0 mln (spadek o 3,4% w rezultacie

zamkni

cia przez PKO 2,3 mln nieaktywnych rachunk

bankomaty 9 938 (wzrost o 13,2%)

karty p

atnicze 23,8 mln (wzrost o 17,1%)

Stopie

koncentracji uleg

zmniejszeniu

CR 5 wynosi

46,5 (wobec 48,7 w 2005 r)

CR 10 wynosi

66,8 (69,3)

Trzech du

ych

„

graczy

”

: PKO Bank Polski, Pekao, BPH. W wyniku fuzji

Pekao i BPH powstanie

„

wielka dw

jka

”

NBP

Od 2004 r. nast

puje stopniowy wzrost

zatrudnienia i sieci plac

wek bankowych

169,5

174,7

149,6

153,0

158,0

100

150

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

Zatrudnienie (tys.)

NBP

12,3

14,2

11,8

12,0

12,4

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

Sieć placówek (tys.)