background image

„Nałogowy palacz 
 jako pacjent gabinetu stomatologicznego”
 
„A havy smoker as a patient dental office”

Palenie papierosów wiąże się 
z występowaniem poważnych 
schorzeń, manifestujących się 
w jamie ustnej. Warto 
uświadomić ogół 
społeczeństwa, który jeszcze 
nie jest uzależniony od tego 
przykrego w skutkach nałogu, 
z czym wiążą się jego poważne 
konsekwencje.

 

Smoking cigarets is 
assiociated with serious 
condition that manifest in 
the mouth. It is worth 
remiding the general public 
witch is not yet addicted to 
this nasty consequences.

 

Słowa klucze: palenie papierosów, 
nałóg, nowotwór, nieświeży 
oddech, choroby przyzębia, złogi 
nazębne, wybielanie, implant, 
kamień nazębny.

Key words:
smoking, addiction, tumor, bad 
breath,  periodontal disease, plaque 
deposits, whitening, implants, 
tartar.

Palenie tytoniu ma negatywny 
wpływ na jamę ustną i stan 
uzębienia
Dym papierosowy, wzrost 
temperatury w jamie ustnej i wahania 
ciśnienia podczas tzw. zaciągania się, 
zaburzają funkcjonowanie błony 
śluzowej jamy ustnej. Pogarszają 
wydolność układu odpornościowego, 
komplikują złuszczanie nabłonka, 
czyli  rogowacenie.  Efektem palenia 
papierosów jest  brzydki brunatny 
nalot na zębach, przebarwienie na 
brązowo grzbietu języka, 
nieprzyjemny zapach z ust, 
wysuszenie błony śluzowej. Palenie z 
czasem może doprowadzić do: raka 
jamy ustnej, parodontozy, utraty 
zębów,  nieświeżego oddechu, 
nieefektywnego wybielania zębów, 
odrzucenia implantów zębowych, 
utraty kości wyrostka 
zębodołowego,recesji dziąseł.

Papieros- wróg
Dym papierosowy zawiera ponad 
4000 związków chemicznych , z 
których wiele ma charakter 
toksyczny, drażniący, a nawet 
rakotwórczy. Występuje w jamie 
ustnej, gardle, przełyku, żołądku, 
przewodach nosowych, zatokach 
szczękowych, krtani, oskrzelach. To 
przede wszystkim benzopiren, 
naftyloamina, benzen, arszenik, 
chlorek winylu, amoniak, 
formaldehyd, tlenek węgla, nikotyna, 
toluen, dwutlenek azotu, akroleinę. 
Nikotyna  sama w sobie nie jest tak 
bardzo szkodliwa dla palacza, ale 
powoduje uzależnienie. 

Negatywne skutki palenia: 
opóźnione gojenie
Palenie papierosów  zmienia 
środowisko j. u. i wpływa na 
przebieg procesów w jej obrębie. 
Szczególnie niekorzystny wpływ na 
tkanki organizmu palacza ma tlenek 
węgla, który jest odpowiedzialny za 
niedotlenienie krwi, tym samym 
tkanek i narządów, oraz powodujący 
pogorszenie metabolizmu ich 

komórek, konsekwencja tego są 
dłużej i trudniej gojące się rany.

Próchnica i nieświeży oddech są 
kolejnymi przykrymi 
konsekwencjami tego nałogu
 
Wypalenie jednego papierosa 
niszczy około 40% dziennego 
zapotrzebowania na witaminę C, 
której niedobór prowadzi do zmian w 
miazdze i przyczynia się do 
powstania próchnicy. Nieświeży 
oddech jest niejako powiązany z 
obecnością ubytków próchnicowych 
i zawartych w jamie ustnej bakterii. 
Palenie papierosów wiąże się z 
powstaniem nieświeżego oddechu, 
który bardzo trudno wyeliminować. 
Duże znaczenie ma przy tym 
zmniejszone wydzielanie śliny, które 
potęgują ten stan. Dolegliwościami 
związanymi z paleniem papierosów 
jest: uczucie pieczenia, suchość a 
nawet ból. Często na języku palacza 
można zauważyć  biały nalot lub 
czarny włochaty język który jest 
konsekwencją stanu zapalnego 
brodawek języka.  Palacze chcąc 
wyeliminować przykry zapach żują 
miętowe gumy ale i to może mieć 
swoje konsekwencje, w zbytnim 
obciążeniu stawów skroniowo- 
żuchwowych.

Choroby przyzębia Znacznie słabiej 
manifestują się  objawy stanu 
zapalnego u palących niż u 
niepalących o takim samym stopniu 
higieny i obfitości złogów 
nazębnych. Zjawisko to zostało 
nazwane disease masking. Dziąsła w 
mniejszym stopniu krwawią, nie są 
zaczerwienione, mniej jest wysięku z 
kieszonek dziąsłowych. To 
konsekwencja obkurczenia naczyń 
krwionośnych dziąseł, co 
spowodowane jest składnikami dymu 
papierosowego.  Palacze tracą więcej 
zębów w porównaniu z niepalącymi. 
Publikacje AAP (Americal Academy 
of Periodontology) mówią, że młodzi 
palacze (19–30 lat) ryzykują cztery 

1

background image

razy bardziej chorobę przyzębia niż 
niepalący. Dziąsła ulegają cofnięciu ( 
przez zalegający kamień), przez co 
ząb staje się wydłużony i jest słabiej 
osadzony w kości. W późniejszej 
konsekwencji doprowadza to do 
rozchwiania zęba, a nawet całkowitej 
utraty.

Złogi nazębne Palacze, szczególnie 
kobiety, dbają o higienę powierzchni 
wargowych i policzkowych zębów, 
ilość złogów na tych powierzchniach 
nie różni się w stosunku do 
niepalących. Widoczne są częściej 
konsekwencje nadgorliwej higieny w 
postaci recesji dziąseł, ubytków 
klinowych. Pacjentki często używają 
past o wysokim współczynniku 
ścieralności, co zwiększa ryzyko 
uszkodzeń szkliwa. Używają 
twardych szczoteczek do zębów, by 
efektywniej usuwać przebarwienia 
związane z paleniem papierosów. 
Stan zapalny dziąseł powierzchni 
wargowych okazuje się bardzo słabo 
widoczny lub w ogóle nieobecny. 
Sytuacja na powierzchniach 
językowych i podniebiennych ma się 
inaczej. Złogi  poddziąsłowe są 
obfitsze, złogi naddziąsłowe są 
szczególnie duże na powierzchniach 
językowych dolnych siekaczy, a 
płytka naddziąsłowa obecna jest w 
dużych ilościach na powierzchni 
językowej zębów bocznych żuchwy. 
Kamień poddziąsłowy, twardy i 
brunatny u osób palących jest 
szczególnie trudny do usunięcia i jest 
nie lada wyzwaniem dla wprawnego 
stomatologa czy higienistki.

Odrzucenie implantu Palenie 
znacznie wydłuża i utrudnia okres 
gojenia ran. Dzieje się tak, ponieważ 
dym tytoniowy zmniejsza zdolności 
regeneracyjne tkanek. Możliwość 
powikłań po zabiegu lub 
niedostateczne utrzymanie się 
wszczepu występuje u palaczy 
kilkukrotnie częściej niż u 
pozostałych osób. Najlepsze byłoby 

zerwanie z nałogiem na co najmniej 
pół roku przed planowaną 
implantacją i już nie wracanie do 
niego nigdy. Kilkakrotnie bardziej 
palacze są narażeni na stany zapalne 
dziąseł wokół implantu zębowego. 
Niektórzy palacze szukają ratunku w 
e-papierosie. Znajdująca się tam 
płynna nikotyna w dużym stężeniu, 
jeśli zdarzy się zaciągnąć choćby 
trochę cieczy lub nawet odetchnąć 
zbyt gorącą cieczą z e-papierosa, 
może poważnie poparzyć tkanki 
jamy ustnej, a to bardzo 
niebezpieczne dla implantów. Może 
wtedy dojść do uszkodzenia, a nawet 
utraty wszczepów.

Rak jamy ustnej języka, okolicy 
podjęzykowej, podniebienia, 
czerwieni wargowej, którego 
najczęstszą przyczyną jest palenie 
papierosów, stanowi poważny 
problem zdrowia publicznego. Mimo 
że błona śluzowa jamy ustnej jest 
łatwo dostępna badaniu (tak przez 
stomatologa podczas okresowych, 
profilaktycznych wizyt, jak i przez 
samego pacjenta), niestety większość 
przypadków złośliwych nowotworów 
diagnozowana jest w stanie 
zaawansowanym. Pozytywna 
prognoza chorego na przeżycie jest 
niestety wątpliwa. Bezpośredni 
kontakt z toksycznymi składnikami 
dymu, zwiększenie temperatury w 
jamie ustnej, wahania ciśnienia 
podczas zaciągania się, obniżenie 
wydzielania śliny, wywołują 
zaburzenia w rogowaceniu 
wierzchnich warstw nabłonka. 
Klinicznie manifestuje się to 
pojawieniem białych plam na błonie 
śluzowej (leukoplakia). W stanach 
zaawansowanych mają one czerwoną 
obwódkę rumieniową.

Wybielanie Inne cechy świadczące 
ze mamy do czynienia z nałogowym 
palaczem to: zmarszczki mimiczne 
mięśnia okrężnego ust, uporczywy 
suchy kaszel oraz żółty kolor zębów. 

Związki zawarte w dymie 
doprowadzają do powstania osadu, 
który zmienia barwę zęba. Na 
przeciw temu problemowi wychodzi 
nowoczesna stomatologia. Dostępne 
na rynku i polecane jako bezpieczne 
metody wybielania to: metoda 
nakładowa gdzie pacjent zamawia w 
gabinecie zestaw strzykawek ze 
środkiem wybielającym, który 
aplikuje na specjalnie przygotowana 
dla siebie szynę i stosuje na noc lub 
wybielanie w gabinecie przy pomocy 
lampy. Dostępne są również inne 
środki jak plastry  ze środkami 
wybielającymi, pasty z wysoka 
liczba substancji ściernych ale nie są 
to bezpieczne metody. Aby osiągnąć 
zamierzony efekt należy 
bezwzględnie trzymać się 
wytycznych lekarza stomatologa i 
najlepiej pożegnać się z nałogiem.

Podsumowanie
Związek między paleniem a zębami 
to tylko część poważniejszego 
problemu palenia i zdrowia. 
Nikotyna ma  negatywny wpływ nie 
tylko na samą jamę ustną, ale na cały 
organizm. Najlepszym uniknięciem 
tych problemów jest po prostu 
zerwanie z nałogiem. Wiele osób 
jednak zasłania się brakiem silnej 
woli lub też motywacji, jednak 
należy wybrać co jest ważniejsze czy 
zdrowie czy wysokie 
prawdopodobieństwo zachorowania 
na raka jamy ustnej lub utraty 
uzębienia.

Bibliografia:
europa/healtheu/.../article_poloniasm
okingcessation_pl

http://dentalmentor.pl/aktualnosc/o-
zgubnym-wplywie-palenia-
papierosow-na-jame-ustna

-asysta dentystyczna, Wyd. elamed, 
Katowice 4/2011r

2