128_Windykator

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach.................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy.......................................

2. Opis zawodu................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie.............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzenia/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Analizowanie i gromadzenie informacji niezb

dnych do

wyboru metody windykacji i sposobu prowadzenia po-
st

powania Kz1 ............................................................... 10

3.2. Wykonywanie procedur windykacyjnych i nadzorowanie

procesu spłat Kz2 ........................................................... 11

3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................ 13

5. Słownik ....................................................................................... 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy

(KZiS 2010):

421403 Windykator

Grupa wielka 4 – Pracownicy biurowi (w Mi

dzynarodowej Klasyfika-

cji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – poziom 4).

Grupa elementarna 4214 – Windykatorzy i pokrewni (w Mi

dzyna-

rodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08 odpowiada gru-
pie 4214 Debt Collectors and Related Workers).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja N. Działalno

ść

w zakresie usług administrowania i działal-

ść

wspieraj

ca, Dział 82. Działalno

ść

zwi

zana z administracyj-

obsług

biur i pozostała działalno

ść

wspomagaj

ca prowadze-

nie działalno

ci gospodarczej, Grupa 82.9. Działalno

ść

komercyj-

na, gdzie indziej niesklasyfikowana.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 15 stanowiskach pracy

w 5 przedsi

biorstwach (du

e – 5, w tym usługowe − 1, administracyjne

– 3, inne − 1), przeprowadzonych w marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Krzysztofa Biesiacka – Nordea Bank Polska S.A w Gdyni,

•

Jacek Madaj – ekspert niezale

ny, były pracownik Działu Egze-

kucyjnego Urz

du Skarbowego w Pabianicach,

•

Zbigniew Kubik – Zakład Ubezpiecze

Społecznych I Oddział

w Łodzi,

•

Maciej Szyndler – Zespół Szkół Samochodowych i Licealnych

nr 3 w Warszawie.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Windykator odzyskuje przeterminowane nale

ci na zlecenie wie-

rzyciela.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Windykator jest zawodem o charakterze usługowym. Celem pracy

windykatora jest odzyskiwanie zobowi

pieni

ęż

nych od osób fizycz-

nych lub podmiotów gospodarczych w jak najkrótszym czasie w celu
zaspokojenia roszcze

wierzyciela, na podstawie obowi

zuj

cych prze-

pisów prawa. Do podstawowych zada

zawodowych windykatora nale-

y monitowanie telefoniczne, listowne lub osobiste dłu

nika, windykacja

polubowna (bezpo

rednie negocjacje z dłu

nikiem co do sposobu spła-

ty) oraz nadzorowanie harmonogramu spłat wierzytelno

ci. W przypad-

ku braku realizacji ustale

windykator podejmuje działania maj

ce na

celu zastosowanie

rodka egzekucji komorniczej na podstawie posia-

danego upowa

nienia od wierzyciela. Obszarem prowadzonej działal-

ci jest teren Rzeczpospolitej Polskiej.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Podstawowym miejscem pracy windykatora jest biuro i stanowisko

pracy wyposa

one w komputer, drukark

, skaner, kserokopiark

i tele-

fon. Niektóre obowi

zki wi

ążą

z konieczno

wyjazdu poza biuro

i kontaktów z dłu

nikami. W tym przypadku niezb

dny jest

rodek

transportu – samochód osobowy. Najwi

kszym zagro

eniem w pracy

windykatora jest stres i ryzyko wypalenia zawodowego oraz trudno

ść

w realizacji zada

na skutek niemo

ci nawi

zania kontaktu z dłu

nikiem (unikanie, ukrywanie si

, mówienie nieprawdy) oraz zachowania

agresywne (słowne i fizyczne) zobowi

zanych. Praca windykatora jest

prac

samodzieln

, składaj

ze stałych, zaplanowanych czynno-

ci, wykonywana jest zazwyczaj w systemie dwuzmianowym lub ma

charakter zadaniowy, z nienormowanym dziennym czasem pracy. Win-
dykator jest zatrudniany w firmie windykacyjnej lub firmie posiadaj

cej

w swojej strukturze komórk

windykacyjn

. Mo

e prowadzi

równie

własn

działalno

ść

gospodarcz

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Od windykatora wymaga si

samodzielno

ci, dobrego zarz

dzania

własnym czasem i planowania własnej pracy oraz zachowa

asertyw-

nych. Windykator powinien by

osob

odznaczaj

wysok

kultur

osobist

i poziomem etycznym. Powinien mie

łatwo

ść

nawi

zywania

kontaktów, radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych oraz zdolno

ść

tworzenia rozwi

liwych do przyj

cia przez obie zainteresowane

strony. Praca w zawodzie windykatora wymaga du

ej odporno

ci psy-

chicznej i dobrej kondycji fizycznej. W zwi

zku z charakterem zawodu

windykatora wymagana jest niekaralno

ść

kandydata. Przeciwwskaza-

niami do wykonywania zawodu s

ograniczenia ze strony układu ruchu

uniemo

liwiaj

ce wykonywanie zada

poza biurem, powa

ne wady

wymowy oraz wady słuchu niepodlegaj

ce korekcji.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Od osób pracuj

cych w zawodzie windykatora wymaga si

mini-

mum wykształcenia

redniego, przy czym preferuje si

osoby o wy-

kształceniu ogólnym, a w przypadku wykształcenia

redniego zawodo-

wego – wykształcenie o profilu humanistycznym. Do wykonywania za-
wodu windykatora szczególnie poszukiwane s

osoby z wykształce-

niem wy

szym prawniczym (bez konieczno

ci posiadania aplikacji)

oraz administracyjnym. Najwi

kszym atutem windykatora jest jego do-

wiadczenie zawodowe. Windykator powinien bra

udział w wewn

trz-

nych szkoleniach organizowanych przez firmy lub wyspecjalizowane
o

rodki szkoleniowe. Posiadanie prawa jazdy kategorii B nie jest wa-

runkiem koniecznym, ale stanowi dodatkowy atut w zawodzie windyka-
tora.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

W zawodzie windykatora po

żą

dane jest uko

czenie kursów, szkole

z zakresu negocjacji lub rozwi

zywania konfliktów, potwierdzone certyfi-

katem. Mo

liwo

ść

rozwoju zawodowego zapewniaj

szkolenia z zakresu

obrotu wierzytelno

ciami, windykacji i wywiadu gospodarczego. Windy-

kator mo

e równie

uczestniczy

w zawodowych kursach w zakresie

kwalifikacji A.68. Obsługa klienta w jednostkach administracji, uj

tej

w podstawie programowej w zawodzie 334306 Technik administracji. Po
ich uko

czeniu mo

e potwierdzi

kwalifikacje egzaminem zewn

trznym

organizowanym przez okr

gowe komisje egzaminacyjne. Istnieje równie

liwo

ść

podj

cia studiów w zakresie prawa i administracji. W zawo-

dzie windykatora prac

rozpoczyna si

najcz

ęś

ciej od stanowiska apli-

kanta lub pracownika call center. Nast

pnie na bazie zdobytego do-

wiadczenia oraz uko

czonych szkole

i kursów mo

na awansowa

stanowisko windykatora lub windykatora terenowego.

2.7. Zadania zawodowe

Z1. Analizowanie spraw przekazanych z działu obsługi kont dłu

nika

(niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z2. Negocjowanie z dłu

nikiem warunków dobrowolnej spłaty; wybór

wła

ciwego sposobu post

powania (niezb

dne kompetencje:

Kz1, KzS).

Z3. Przygotowywanie projektu ugody z dłu

nikiem (niezb

dne kom-

petencje: Kz2, KzS).

Z4. Monitorowanie bazy dłu

ników i bazy spłat pod k

tem termino-

ci podejmowanych czynno

ci windykacyjnych (niezb

dne

kompetencje: Kz2, KzS).

Z5. Kierowanie wezwa

do zapłaty pod rygorem skierowania sprawy

na drog

post

powania s

dowego i komorniczego (niezb

dne

kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z6. Sporz

dzanie dokumentów i bie

żą

ce raportowanie prowadzo-

nych czynno

ci (niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z7. Ustalanie dodatkowych informacji i dokonywanie niezb

dnych

uzgodnie

ze stronami post

powania windykacyjnego niezb

nych do skutecznego prowadzenia egzekucji (niezb

dne kompe-

tencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z8. Przygotowywanie dokumentów w celu skierowania egzekucji do

du (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z9. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami BHP,

ochrony ppo

., ochrony

rodowiska i wymaganiami ergonomii

(niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Analizowanie i gromadzenie informacji niezb

dnych do wyboru

metody windykacji i sposobu prowadzenia post

powania (po-

trzebne do wykonywania zada

: Z1, Z2, Z5, Z6, Z7, Z9).

Kz2 – Wykonywanie procedur windykacyjnych i nadzorowanie procesu

spłat (potrzebne do wykonywania zada

: Z3, Z4, Z5, Z6, Z7, Z8,

Z9).

Kz3 – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z9).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w zawo-

dzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 4 wła-

ciwym dla wykształcenia

redniego w Europejskiej i Polskiej Ramie

Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania zawo-
du w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (grupa wielka 4 i jej odpo-

wiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód windykatora:

1) w zakresie wiedzy: zna poszerzony zbiór podstawowych faktów,

umiarkowanie zło

onych poj

ęć

i teorii oraz zale

ci wyst

puj

cych w zawodzie windykatora; zna i rozumie w szerszym zakresie
fakty, umiarkowanie zło

one poj

cia, teorie i zale

ci mi

dzy nimi

oraz podstawowe uwarunkowania prowadzonej działalno

ci windy-

kacyjnej;

2) w zakresie umiej

tno

ci: posiada umiej

tno

ci niezb

dne do wyko-

nywania niezbyt zło

onych zada

, w cz

ęś

ci bez instrukcji, cz

sto

w zmiennych warunkach; rozwi

zywania niezbyt prostych, w pewnej

ęś

ci nietypowych problemów, cz

sto w zmiennych warunkach;

potrafi uczy

samodzielnie w zorganizowanej formie; odbiera

zło

one wypowiedzi, tworzy

niezbyt zło

one wypowiedzi dotycz

szerokiego zakresu zagadnie

; formułowa

i odbiera

proste wypo-

wiedzi w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z5, Z6, Z7, Z9 wymaga po-

siadania kompetencji zawodowej KZ1.

3.1. Analizowanie i gromadzenie informacji

niezb

dnych do wyboru metody windykacji

i sposobu prowadzenia post

powania Kz1

Wiedza – zna i rozumie posze-
rzony zbiór podstawowych faktów,
umiarkowanie zło

onych poj

ęć

i teorii oraz zale

ci zwi

zanych

z analizowaniem i gromadzeniem
informacji niezb

dnych w procesie

windykacji, w szczególno

ci zna:

−

zasady BHP, ochrony ppo

ergonomii w zakresie groma-
dzenia informacji i wyboru me-
tody windykacji;

−

zasady organizacji pracy firmy

windykacyjnej i obiegu doku-
mentacji zwi

zanej z procesem

windykacji;

−

rodzaje obowi

zuj

cych doku-

mentów windykacyjnych i zasa-
dy ich wypełniania, obiegu oraz
przechowywania;

−

zasady zawierania umów cywil-

no-prawnych pomi

dzy wierzy-

cielem a zobowi

zanym;

−

zasady korzystania ze

ródeł

informacji: BIG, rejestry we-
wn

trzne prowadzone przez

firmy windykacyjne oraz zasa-
dy korzystania z nich;

−

instrukcje obsługi i przezna-

czenie urz

dze

biurowych.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

zło

one zadania zwi

zane z ana-

lizowaniem i gromadzeniem da-
nych niezb

dnych w procesie

windykacji w cz

ęś

ci bez instrukcji,

sto w zmiennych warunkach,

w szczególno

ci potrafi:

−

stosowa

zasady BHP, ochro-

ny ppo

. ergonomii w zakresie

gromadzenia informacji i wybo-
ru metody windykacji;

−

prowadzi

rejestr spraw prze-

kazanych do windykacji;

−

analizowa

sprawy w zakresie:

zawartej umowy z dłu

nikiem,

wysoko

ci zadłu

enia, przekro-

czenia terminu spłaty;

−

gromadzi

informacje dotycz

ce dłu

nika;

−

sporz

dza

plan post

powania

windykacyjnego w oparciu o po-
siadane informacje dotycz

dłu

nika i jego przeterminowa-

nych nale

ci;

−

obsługiwa

urz

dzenia biurowe

i korzysta

z elektronicznych

rodków komunikacji: kompu-

ter, telefon, fax, kserokopiarka,
skaner, wyszukiwarki interne-
towe.

Wykonanie zada

zawodowych Z3, Z4, Z5, Z6, Z7, Z8, Z9 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej KZ2.

3.2. Wykonywanie procedur windykacyjnych

i nadzorowanie procesu spłat Kz2

Wiedza – zna i rozumie poszerzo-
ny zbiór podstawowych faktów,
umiarkowanie zło

onych poj

ęć

i te-

orii oraz zale

ci zwi

zanych

z procesem windykacji, w szcze-
gólno

ci zna:

−

zasady BHP, ochrony ppo

ergonomii w zakresie wykony-
wania procedur windykacyj-
nych;

−

podstawowe zagadnienia z za-

kresu prawa cywilnego w za-
kresie prowadzonego post

po-

wania windykacyjnego;

−

podstawowe zagadnienia z za-

kresu prawa finansowego w za-
kresie relacji wierzyciel-zobo-
wi

zany;

−

przepisy

kodeksu

karnego

w zakresie stalkingu;

−

rodzaje windykacji i sposoby

ich prowadzenia;

−

zasady negocjacji i metody

perswazji;

−

rodzaje dokumentacji windyka-

cyjnej.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

zło

one zadania zwi

zane z pro-

cesem windykacji, w cz

ęś

ci bez

instrukcji, cz

sto w zmiennych wa-

runkach, w szczególno

ci potrafi:

−

stosowa

zasady BHP, ochro-

ny ppo

., ergonomii i w zakre-

sie

wykonywania

procedur

windykacyjnych;

−

przestrzega

obowi

zuj

ce prze-

pisy prawa w procesie windyka-
cyjnym;

−

zawiera

umowy ugody w opar-

ciu o obowi

zuj

ce przepisy

prawa cywilnego;

−

zastosowa

wła

ciwy rodzaj

windykacji i sposób jej prowa-
dzenia;

−

prowadzi

negocjacje z dłu

ni-

kiem w sprawie spłaty zadłu-

enia przy u

yciu odpowiedniej

techniki i metody perswazji;

−

interpretowa

wyniki prowa-

dzonych negocjacji w celu za-
warcia skutecznej dla wierzy-
ciela ugody z dłu

nikiem;

−

stosowa

przepisy prawa fi-

nansowego przy zawieraniu
wła

ciwej ugody z dłu

nikiem

(ustnej lub pisemnej);

−

nadzorowa

i analizowa

pro-

ces terminowej spłaty zadłu

nia w oparciu o zawart

ugod

i prowadzon

ewidencj

spłat;

−

podejmowa

dalsze czynno

w przypadku nieskutecznej win-
dykacji tj. sporz

dza

doku-

menty w celu skierowania prze-
terminowanych nale

ci wie-

rzyciela do przymusowego do-
chodzenia w trybie egzekucji
s

dowej;

−

wypełnia

dokumenty stoso-

wane w procesie windykacji
(rejestr spraw skierowanych do
windykacji,

pisemne

ugody

z dłu

nikiem, ewidencj

spłat,

raporty z przebiegu post

po-

wania);

−

kontrolowa

proces spłat we

współpracy ze słu

bami obsłu-

guj

cymi konta dłu

ników;

−

współpracowa

z Krajowym

Rejestrem Długów.

Wykonanie wszystkich zidentyfikowanych w standardzie zada

zawodowych wymaga posiadania kompetencji społecznych KzS.

3.3. Kompetencje społeczne KzS:

−

ponosi odpowiedzialno

ść

za odzyskiwanie przeterminowanych na-

ci na zlecenie wierzyciela,

−

pracuje samodzielnie i podejmuje współprac

w zorganizowanych

warunkach pracy,

−

dostosowuje zachowanie do okoliczno

ci,

−

ocenia wpływ swoich działa

realizowanych w ramach współpracy

zespołowej w zakresie windykacji i ponosi odpowiedzialno

ść

za ich

skutki.

4. Profil kompetencji kluczowych

Ocen

ci kompetencji kluczowych dla zawodu windykatora

przedstawia rys. 1.

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu

stosowanego w Mi

dzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Doro-

słych − projekt PIAAC (OECD).

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 421403 Windykator

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.