background image

    

udownictwo

udownictwo

udownictwo

udownictwo    

    

    

    

    

     gólne

gólne

gólne

gólne

    

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

CZĘŚĆ II

CZĘŚĆ II

CZĘŚĆ II

CZĘŚĆ II    

background image

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

 

Budownictwo Ogólne 

Skrypt – część II 

 

 

 

 

 

Na podstawie wykładów: 

dra inż. Leszka Niedostatkiewicza 

 

 

Opracowanie:  

Erwin Wojtczak 

 

 

Politechnika Gdańska 

Rok akademicki 2013/1014 

 
 
 
 

 
 
 

background image

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

 
 

 
 

CZĘŚĆ DZIEWIĄTA 

 

STROPODACHY 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

background image

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

Pojęcie stropodachu i rodzaje 
Stropodach
 - konstrukcja, która spełnia jednocześnie rolę stropu nad ostatnią 
kondygnacją oraz dachu. 
 
Taras  -  stropodach,  na  którym  mogą  znajdować  się  ludzie,  przejeżdżają  
samochody, motocykle itp. 
 
Rodzaje stropodachów
 + niewentylowane (in. płaskie, masywne, jednowarstwowe) 
 + wentylowane: 
    - przewietrzane, 
    - odpowietrzane, 
 + kanalikowe, 
 + odwrócone. 
 
Techniczno-ekonomiczny rozwój przekryć dachowych budynków 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wynika  stąd,  że  stropodach  niewentylowany  powstał  poprzez  stopniowe 
adaptowanie  poddasza  na  cele  użytkowe,  a  stropodach  wentylowany 
poprzez zmniejszanie wysokości poddasza w pionie. 
 
Izolacyjność  termiczna  stropodachu  musi  być  zapewniona  na  poziomie  co 
najmniej 0.25 W/m

2

·K. 

 
 
 

  2.5m 

   

  60cm 

 

Dach stromy 

z poddaszem 

nieużytkowym 

Stopniowe wykorzystywanie 

poddasza na cele użytkowe 

 

         Stropodach pełny 

Stopniowe zmniejszanie 
wysokości poddasza 
nieużytkowego 

Poddasze  

prefazowe 

Stropodach  

wentylowany 

background image

 

Stropodach niewentylowany 
Stropodachy niewentylowane były stosowane powszechnie w latach 50. i 60. 
Do lat 50. stosowany był wyłącznie ten typ stropodachu. 
Początkowo  były  ocieplane  różnymi  materiałami,  które  były  dostępne 
(ponieważ  nie  było  styropianu  czy  wełny  mineralnej),  np:  korobetonem, 
trocinobetonem,  matami  trzcinowymi,  supremą  (wiórobetonem).  Nie  były  to 
dobre 

rozwiązania, 

ponieważ 

wykorzystywały 

materiały 

organiczne. 

Wystarczy  trochę  wilgoci  i  mamy  do  czynienia  z  korozją  biologiczną  - 
pojawiają  się  bakterie,  grzyby,  pleśń,  gnicie,  butwienie.  W  efekcie  maleje 
objętość termoizolacji i stropodach się zapada, a na wierzchu stoi woda. 
Trocinobeton 

został 

większości 

stropodachów 

zastąpiony 

innymi 

materiałami termoizolacyjnymi.  
W  przypadku,  gdy  mamy  do  czynienia  z  bakteriami,  to  przy  wymianie 
ocieplenia  należy  stosować  maski  gazowe,  ponieważ  bakterie  mogą 
wywołać choroby. 
 
Obecnie stosuje się TYLKO materiały nieorganiczne: 
 + sypkie: 
    - keramzyt, 
    - pollytag, 
    - agloporyt, 
    - granulowany żużel wielkopiecowy, uwaga! - powinien to być czysty żużel, 

a  nie  mieszanka  śmieci  i  resztek  żużla,  jak  to  bywa  w  przypadku  zwykłych 
odpadów  z  pieca;  poza  tym  żużel  zawiera  aktywny  węgiel  (powodujący 
duże  pęcznienie  i  pękanie  szlichty,  a  w  efekcie  przedzieranie  papy)  oraz 
siarkę (która powoduje podwyższenie promieniotwórczości naturalnej). 

 + w postaci płyt i mat: 
    - styropian, 
    - styrodur (ekstrudowany polistyren), 
    - maty z wełny mineralnej miękkiej, 
    - płyty z wełny mineralnej twardej, 
    - szkło piankowe, 
    - płyty poliuretanowe, 
    - płyty isojar - pianka poliuretanowa z wtopionym szkłem piankowym. 
 
Układ warstw w stropodachu niewentylowanym 

Jest  to stropodach niewentylowany 
o  zmiennej  grubości  termoizolacji. 
Na  stropie  układa  się  warstwę 
paraizolacji 

(folii), 

która 

zabezpiecza przed wydostawaniem 
się 

wilgoci 

pomieszczeń. 

Następnie 

układa 

się 

warstwę 

termoizolacji 

(np. 

postaci 

keramzytu) 

ze 

spadkiem 

odpowiednim  dla  danego  stropodachu  (zwykle  5%).  Na  termoizolacji 
znajduje  się  gładź  cementowa  o  grubości  3.5cm  (nie  mniej,  nie  więcej).  Na 

background image

 

wyprofilowanej,  górnej  warstwie  ocieplenia  układa  się  listwy,  po  których 
ściąga  się  beton  (ruchami  posuwisto-zwrotnymi).  Stosuje  się  beton 
gęstoplastyczny  o  wytrzymałości  12MPa  -  nie  może  on  być  za  rzadki, 
ponieważ  mógłby  się  wlewać  pomiędzy  ziarna  keramzytu,  co  nie  jest 
pożądane.  Zacieranie  wykonuje  się  „na  gładko  ale  na  ostro”  packą 
drewnianą  (ewentualnie  styropianową).  Do  zacierania  nie  można  stosować 
blichówek (blaszanych rajberek), bowiem po posypaniu zaprawy cementem i  
wyprofilowaniu  powierzchni  zmniejszyłaby  się  przyczepność  papy.  Warstwa 
gładzi powinna być odpowiednio zdylatowana w polach 1.5-2x1.5-2m po to, 
aby  szlichta  pęczniejąc  nie  rozrywała  papy.  Wcześniej  stosowano  przy 
betonowaniu  listwy  z  kitem  asfaltowym,  ale  ze  względu  na  trudność 
wykonania  zrezygnowano  z  tej  metody.  Obecnie  betonuje  się  całą 
powierzchnię, a na drugi dzień, za pomocą fleksa, wycina się rowki.  
 
Ważne! Grubość izolacji termicznej oraz jej rodzaj powinien być dobrany tak, 
aby  w  najcieńszym  miejscu  współczynnik  przewodzenia  ciepła  miał  wartość  
U

 

0.25 W/m

2

·K.  

Czasem  stosuje  się  dodatkową  warstwę  z  materiału  o  lepszej  izolacyjności 
umieszczoną  od  strony  krawędzi  stropodachu  (ponieważ  tam  izolacja  jest 
cieńsza). 

 

 

Zdarza  się,  że  niewielka  ilość  wody  wsiąka  w  szlichtę,  a  przy  dużej 
temperaturze zgromadzona para wodna zyskuje wysoką prężność i w efekcie 
papa pęcznieje, tworzą się pęcherze. 
Aby temu zapobiec stosuje się tzw. kominki dyfuzyjne. W niemieckich 
przepisach  są  one  nawet  wymagane.  Stosuje  się  je  do 
dyfundowania,  tj.  do  wyrównywania  ciśnienia  (prężności)  pary 
wodnej.    Wykonuje  się  z  rury  PVC  ϕ50  (2”),  przykrytej  z  góry  i 
rozmieszcza  1szt  na  50m

2

  połaci.  Kominek  taki  wznosi  się  ok.  20  cm 

ponad  powierzchnię  połaci  (taka  wysokość  jest  potrzebna,  aby 
zalegający na dachu śnieg nie wpadł do środka kominka). 

Kołnierz umieszcza się pod szlichtą (aby był dostęp do 
izolacji  termicznej).  Błędem  jest 
umieszczenie  kołnierza  kominka 
bezpośrednio 

pod 

papą 

na 

warstwie gładzi. 
 
 
Ważne!  Kominek  dyfuzyjny  różni  się  od  otworu 

wentylacyjnego, 

ponieważ 

kominek 

stosuje 

się 

stropodachu 

niewentylowanym do wyrównywania ciśnienia pary wodnej, natomiast otwór 
wentylacyjny 

wykorzystuje 

się 

stropodachu 

wentylowanym 

do 

odprowadzania powietrza z przestrzeni wentylowanej.  

background image

 

10 

Powstała też idea stropodachu z termoizolacją o 
stałej grubości
  (z  pochyłym sufitem). Ten pomysł 
jednak się nie przyjął, ponieważ sufit pochyły nie 
wygląda  zbyt  atrakcyjnie.  Zwykle  preferuje  się 
sufity  proste,  wobec  tego,  przy  tym  rozwiązaniu 
należałoby wykonstruować sufit podwieszony. 
 
Przy stosowaniu stropodachów o zmiennej grubości izolacji często stosowano 
keramzyt,  ale  niestety  bardzo  wykorzystywano  duże  jego  ilości.  Wobec  tego 
stosowano później specjalnie przygotowany na zamówienie styropian z klina - 
miał on od razu nadany odpowiedni spadek. 
 
Spadki stropodachów 
Wg  normy  dotyczącej  pochylenia  połaci  dachowych  „przy  materiałach 
bezpoślizgowych lub  papach  dopuszczalne  jest  nachylenia  1%”.  W  praktyce 
jest  to  jednak  wartość  nie  do  przyjęcia,  ponieważ  zakładając  maksymalne 
ugięcie  l/250  (np.  dla  rozpiętości  6m:  600/250  =  2,4  cm)  oraz  wiedząc,  że 
papę  układa  się  na  zakłady,  można  oczekiwać,  że  na  dachu  utworzą  się 
zastoiska  wody  (nie  będzie  swobodnego  spływu  wody).  Minimalny  spadek 
wynosi  5%
  (tj.  5cm/1m).  Zapewnia  on  swobodny  spływ  wody  do  rynien  i  rur 
spustowych.  
Gdy  papa  była  konstruowana  na  tekturze,  ustalono,  że  przy  kryciu 
dwukrotnym  (1  warstwa  podkładowa  i  1  nawierzchniowa)  spadek  musi 
wynosić  6-8%  natomiast  przy  kryciu  trzykrotnym  (1  podkładowa  i  2 
nawierzchniowe)  -  5%.  Obecnie  stosuje  się  papy  zgrzewalne  i  rozsądne 
nachylenie wynosi 5%. 
 
Węzeł stropowo-ścienny w obrębie gzymsu 

 

Gzyms 

jest 

połączony 

wieńcem 

stropu 

ostatniej 

kondygnacji.  Od  wewnętrznej  strony  wymurówki  umieszcza 
się  warstwę  styropianu,  zdylatowana  jest  również  warstwa 
gładzi.  Warstwa  papy  podkładowej  okrywa  również    gzyms. 
Na  niej  umieszcza  się  obróbkę  blacharską  (rys.  obok),  która 

background image

 

11 

zachodzi  5cm  na  połać.  Następnie  do  niej  mocuje  się  rynhak  (jego 
zewnętrzna  krawędź  znajduje  się  o  1cm  niżej  od  krawędzi  bliższej  połaci). 
Dalej nakłada się blaszany fartuch nadrynnowy zachodzący 15cm na połać. 
Na koniec nakłada się warstwę papy nawierzchniowej.  
 
Rynny 

Stosuje  się  jedynie  rynny  półkoliste.  Nie  dopuszcza  się  używania 
rynien  prostokątnych  (nie  w  naszych  warunkach  klimatycznych). 
Są  one  zakazane,  ponieważ  w  przypadku  zamarznięcia  lodu  na 
dnie  rynny  powstają  duże  momenty  na  krawędziach  i  blacha 
może zostać rozerwana przez lód. 

 
Układ warstw
 
Jedynym  prawidłowym  układem  jest  układ 
przewidujący 

termoizolację 

od 

strony 

zewnętrznej.  Wiąże  się  to  z  ciśnieniem 
cząstkowym  pary  wodnej  rzeczywistej  i 
możliwością  wystąpienia  zawilgocenia  w 
przestrzeni 

międzywarstwowej. 

Jeżeli 

ocieplenie  umieszczone  jest  od  strony 
zewnętrznej,  to  wykresy  ciśnienia  pary 
wodnej  rzeczywistej  oraz  ciśnienia  pary 
wodnej nasyconej nie przecinają się i nie ma 
ryzyka 

kondensacji. 

Jeżeli 

ocieplenie 

znajduje  się  od  strony  wewnętrznej,  to 
wykresy  te  przecinają  się  i  następuje 
kondensacja  pary  wodnej  (zaznaczony  obszar),  a  powstałe  w  kilkuletnim 
okresie zawilgocenie może doprowadzić do przemarzania. 
 
Paroizolacja 
Warstwa  paraizolacyjna  musi  być  umieszczona  pod  termoizolacją  (rysunek 
pierwszy).  W  przeciwnym  wypadku  para  wodna  pochodząca  z  wnętrza 
pomieszczeń  może  doprowadzić  do  zawilgocenia  termoizolacji  (drugi 
rysunek). 

 

                     

 

 
 
 
 
 
 

background image

 

12 

Stropodach wentylowany 
Stropodachy  wentylowane  były  bardzo  popularne  w  latach  60.  i  70.  Idea 
stropodachu wentylowanego polega na tym, że powietrze może swobodnie 
przepływać przez przestrzeń pomiędzy stropem a powierzchnią dachu. 
 
Schematy stropodachów wentylowanych 
Istnieje wiele schematów stropodachu wentylowanego. 

 

a),  b)  -  rozmieszczenie  otworów  nie  spełnia  warunków  prawidłowej 
wentylacji;  dachy  takie  nie  są  wentylowane,  można  je  określić  jako 
odpowietrzane, 
c),  e)  -  dachy  o  wentylacji  spowodowanej  wiatrem,  niekorzystne 
rozmieszczenie otworów, 
d), f) - dachy jak poprzednie z korzystnym rozmieszczeniu otworów, 
g), i), k) - dachy o wentylacji spowodowanej różnicą temperatur, niekorzystne 
rozmieszczenie otworów, 
h), j), l) - dachy jak poprzednie z korzystnym rozmieszczeniem otworów. 
 
Ważne!
 Schemat i przekrój nie są pojęciami równoważnymi. Schemat określa 
się  dla  pokazania  kierunku  przepływu  powietrza,  a  przekrój  ukazuje 
poszczególne elementy budowy stropodachu. 

background image

 

13 

Podział stropodachów wentylowanych 
Stropodachy  wentylowane  dzielimy  na  przewietrzane  (wentylacja  następuje 
poprzez  otwory  w  ścianach)  oraz  odpowietrzane  (powietrze  odprowadza  się 
otworami w połaci).  
 
W  stropodachach  wentylowanych  powierzchnia  otworów  bocznych  po 
jednej  stronie  budynku  powinna  wynosić  10cm

2

  na  1m

2

  zlewni.  Wszystkie 

otwory  powinny  być  obłożone  siatką,  można  też  wmurować  kratkę  -  jest  to 
potrzebne po to, aby ptaki nie zakładały gniazd w otworach. W praktyce są 
to  najczęściej  prostokątne  otwory  pół  cegły  na  pół  cegły  rozmieszczone  w 
rozstawie 2-3m. 
 
Przekrój stropodachu wentylowanego 
W  tym  przypadku  gzyms  należy  umieścić  nieco 
wyżej,  ponieważ  należy  wprowadzić  boczne 
kanały  wentylacyjne.  Spadek  jest  formowany 
przez  odpowiednio  ułożone  płyty  korytkowe  DKZ 
(dachowe 

korytka 

zamknięte) 

lub 

płyty 

panwiowe  (w  większych  budynkach).  Jeżeli  na 
ostatniej kondygnacji znajdują się pomieszczenia, 
w  których  wilgotność  względna  powietrza  nie 
przekracza  80%  (baseny,  łaźnie),  to  paraizolacja 
jest  zbędna  -  wówczas  para  wodna  przenika 
przez termoizolację i od razu ruchem laminarnym 
wypływa otworami bocznymi na zewnątrz.  
 
Ważne!  Ocieplenie  stropodachu  wykonujemy  tylko  z  płyt  (nie  z  materiału 
sypkiego).  Spoiny  w  kolejnych  warstwach  powinny  być  względem  siebie 
przesunięte.  Płyty  izolacyjne  muszą  przylegać  do  stropu.  Jeżeli  warunek  ten 
nie  jest  spełniony,  to  ocieplenie  nie  spełnia  swojej  roli.  Płyty  należy  skleić  ze 
sobą i przykleić do stropu, albo dociążyć chudą zaprawą wapienną (dobrze 
przepuszcza ona parę wodną). 
 
Ważne!  Gzymsu  nie  należy  wyprowadzać  bezpośrednio  ze  stropu.  Jeżeli 
zastosuje  się  takie  rozwiązanie,  to  otwory  wentylacyjne  trzeba  umieścić 
powyżej  gzymsu  i  wtedy  może  przez  nie  do  środka  przenikać  woda  (z  rynny 
lub  nawet  z  deszczu),  co  w  efekcie  powoduje  zawilgocenie  warstwy 
termoizolacyjnej. 
 
Obróbka blacharska 
Istotny  jest  jej  kształt  w  obrębie  gzymsu.  Jedynym 
poprawnym  rozwiązaniem  jest  blacha  pod  kątem  45°  
zagięta na końcu. 

 
 
 
 

background image

 

14 

Ścianki ażurowe 
Ścianki  ażurowe,  na  których  opierają  się  płyty  DKZ  wykonuje  się  wyłącznie  z 
cegły  pełnej  klasy  15MPa  lub  ewentualnie  z  bloczków  betonowych. 
Kategorycznie  zakazane  są:  gazobeton,  dziurawka,  kratówka,  szczelinówka  i 
inne  wyroby  pustakowe.  Zazwyczaj  stosuje  się  ścianki  grubości  12cm  (pół 
cegły).  W  ściankach  stosuje  się  ażur  (zostawia  się  otwory)  po  to,  aby 
zapewnić  swobodny  przepływ  powietrza  w  przestrzeni  wentylowanej.  Do 
obliczeń  przyjmuje  się  ok.  75%  całkowitej  objętości  (ze  względu  na  ażur). 
Ścianki  ażurowe  mogą  występować  w  układzie  poprzecznym,  podłużnym 
bądź mieszanym. Jeżeli mają one zmienną wysokość  (w szczególności są  też 
ścianki  dwuspadowe),  to  muruje  się  je  „pod  sznurek”  -  rozkłada  się  linkę  o 
pochyleniu  zgodnym  z  pochyleniem  połaci  dachowej  i  ścianki  stawia  do 
oznaczonej wysokości. 
 
Dylatacja górnej płytki stropodachu 
Na  oddziaływanie  temperatury  najbardziej  narażona  jest  górna  warstwa 
stropodachu.  Przy  temperaturze  na  powierzchni  papy  dochodzącej  nawet 
do 60°C (lub więcej), doznaje ona odkształcenia. Wobec tego konieczne jest 
zastosowanie  dylatacji.  Obowiązuje  zasada,  która  mówi,  że  nieocieplone 
elementy  betonowe  i  żelbetowe  nie  mogą  być  wykonane  bez  przerw  na 
długości  większej  niż  10m  w  jednym  i  w  drugim  kierunku.  Jeżeli  dylatacja  nie 
jest  zapewniona,  to  płytka  naciska  na  attykę,  powodując  jej  pękanie 
(powstają  rysy).  Nawet  przy  małym  rozszerzeniu  górnej  płytki  (wystarczą 
2mm), uszkodzona może zostać również papa. Przerwania jej ciągłości mogą 
być  na  tyle  nieduże,  że  nie  są  zauważalne,  ale  to  wystarcza,  aby  wystąpiło 
przeciekanie wody opadowej do warstw niższych. Dylatacje należy wykonać 
zarówno na długości jak i na szerokości płyt korytkowych.  
 
Dylatacje  na  długości  wykonujemy 
maksymalnie  co  trzy  płyty  (ponieważ 
maksymalna  długość  płyty  wynosi  3m). 
Można 

zastosować 

rozwiązanie 

ze 

ścianką  ażurową  szerokości  25cm.  Na 
niej układa się dwie warstwy izolacyjnej 
papy  bezpiaskowej.  Dopiero  na  papie 
układa się płytki. Między nimi umieszcza 
się  pionowy  pasek  styropianu  grubości 
2-3cm.  Wolną  przestrzeń  wypełnia  się  zaprawą.  Zakłada  się,  że  na  papie 
występuje  poślizg.  Wówczas,  przy  nasłonecznieniu  płyty  mogą  swobodnie 

pracować.  Poślizg  jest  jednak  wątpliwy  i  może 
wystąpić zarysowanie na ściance.  
Inne  rozwiązanie  przewiduje  zastosowanie  dwóch 
ścianek  ażurowych  grubości  12cm  (rozsuniętych  na 
2-3cm),  na  których  osobno  opiera  się  obie  płytki. 
Między  płytkami  również  daje  się  pasek  styropianu  i 
pozostałą 

przestrzeń 

zalewa 

zaprawą. 

Przy 

rozszerzaniu płyt pod działaniem temperatury ścianki 

background image

 

15 

mogą się odchylać, co zapewnia znacznie lepszą swobodę przesuwu.  
W  przypadku  dylatowania  płyt  na  szerokości  stosuje  się  styropian  pochylony 
(równolegle do jednego z żeber). Bardzo dobry jest tu styropian miękki, może 
nawet posiadać widoczne granulki. 

 

 
Ścianka szczytowa 

 

Ściankę  wykonuje  się  z  cegły  ceramicznej  pełnej  lub  silikatowej,  grubości 
25cm. Jeżeli mamy podłużny układ płytek korytkowych (płytki równolegle do 
kalenicy),  to  zwykle  nie  opieramy  ich  bezpośrednio  na  ściance  szczytowej, 
tylko  na  dostawionej  dodatkowo  ściance  ażurowej.  Musi  być  ona 
oddylatowana  od  ścianki  szczytowej,  aby  nie  napierać  na  nią  podczas 
rozszerzania się płytek. Umieszcza się także pasek styropianu zalany zaprawą. 
Ściankę  szczytową  wyprowadza  się  30cm  ponad  najwyższy  punkt  dachu 
(kalenicę). 

Dozwolone jest również oparcie płytki na ściance szczytowej. 
Nie  jest  to  jednak  polecane  rozwiązanie,  ponieważ,  w 
przypadku  rozszerzania  płytki,  istnieje  ryzyko  wystąpienia 
zarysowań po zewnętrznej stronie ścianki. 
 
 
 

 
Konstruowanie  stropodachu  wentylowanego  jest  bardzo  pracochłonne. 
Poszukiwano  więc  innych  rozwiązań.  W  latach  60.  były  dwa  trendy: 
stropodach zalewany wodą oraz stropodach kanalikowy. 
 
Stropodach zalewany wodą 
Zanim  powstały  papy  zgrzewalne  (ze  zmodyfikowanym  asfaltem)  stosowano 
papy  na  osnowie  tekturowej  łączone  lepikiem,  które  wymagały  ciągłej 
konserwacji. Aby ułatwić sobie pracę wykonawcy często dodawali do lepiku 
smoły,  przepalonego  oleju  bądź  ropy  (nie  było  to  korzystne).  Przy  wysokiej 
temperaturze  z  papy  uwalniały  się  lotne  składniki  i  w  efekcie  pozostawała 
praktycznie  sama  sucha  tektura.  Wobec  tego  pojawiła  się  tendencja  do 
zalania  dachu  wodą  (ma  ona  źródło  w  krajach  o  ciepłym  klimacie).  Na 
papie  umieszczano  warstwę  5cm  grysu  kamionkowego.  Stosowano  pływak, 
który  miał  za  zadanie  utrzymanie  stałego  poziomu  wody.  Pomysł  ten  jednak 
nie  przyjął  się  ze  względów  obiektywnych.  Zimą  istniała  możliwość 

background image

 

16 

zamarznięcia  wody  i  rozsadzenia  kominów  i  ścianek  szczytowych  przez  lód. 
Ponadto  możliwe  było  przeciekanie  wody  (szczególnie  przy  kominach), 
ponieważ papa stosowana w stropodachach jest izolacją przeciwwilgociową 
a nie przeciwwodną  (izolacja przeciwwodna może ochronić przed naporem 
słupa cieszy, natomiast przeciwwilgociowa tylko przed wilgocią, ewentualnie 
szybko spływającą wodą).   
Nasz klimat jest bowiem bardzo kapryśny. Występuje duża różnica temperatur 
w  ciągu  doby  -  czasem  woda  z  topniejącego  śniegu  nie  zdąży  spłynąć  do 
rynien  a  już  zamarza.  Wobec  tego  pomysł  stropodachu  zalewanego  wodą 
nie przyjął się. 
 
Stropodachy kanalikowe 
Miały  one  mieć  jednocześnie  cechy  stropodachu  wentylowanego  i 
niewentylowanego. 

        

 

W  ociepleniu  wykonywano  wąskie  kanaliki  o  wymiarach  rzędu  1x2cm.  W 
kalenicy  znajdował  się  kanał  zbiorczy  zakończony  co  jakiś  czas  kominkami 
(przypominającymi wyglądem kominki dyfuzyjne). Pełniły one jednak funkcję 
wentylacji.  

 

Kanaliki były przykryte papą bez blachy. Zbiegały się one w kanale zbiorczym 
szerokości  6-8cm,  przykrytym  blachą  (papa  sama  by  się  zapadła).  Całość 
była  przykryta  jeszcze  papą.  Kanał  na  długości  co  3-4m  zakończony  był 
kominkiem wentylacyjnym. 

 

 
Dachy te były eksperymentalnie wykonywane, ale nie przyjęły się. 
 
 

background image

 

17 

Hydroizolacja 
Pod  koniec  lat  70.  wynaleziono  papy  zgrzewalne.  Pierwszą  osobą,  która 
wprowadziła je w Polsce był prof. Janusz Rataj z PG. Papy takie zgrzewa się ze 
sobą  za  pomocą  „muskającego”  je  ognia  z  palnika.  Lepik  jest  specjalnie 
zmodyfikowany  sztucznym  kauczukiem,  a  zamiast  osnowy  tekturowej  jest 
osnowa poliestrowa. Ten wynalazek ma ogromne znaczenie w hydroizolacji! 
 
Były  też  próby  wprowadzenia  „kombajnu”  do  układania  papy.  Lepik  był 
rozpylany pod ciśnieniem i podgrzewany za pomocą lamp (nie było palników 
na  gaz).  Ten  pomysł  nie  zdał  egzaminu,  ponieważ  kombajn  okazał  się 
niewygodny ze względu na nieregularną strukturę dachu - m. in. występowały 
kominy. 
 
Przypadek  z  Gdyni:  wykonawcy  zlekceważyli  zasady  bezpieczeństwa, 
podgrzali lepik (lepik „na zimno”), bo był za gęsty, opary benzynowe zapaliły 
się, beczka w efekcie wybuchła i zginął człowiek. 
 
Popełniano też takie błędy, jak dolewanie przepalonego oleju silnikowego. 
 
Inne rozwiązania stropodachów wentylowanych 
Istnieje  np.  rozwiązanie  z  kanałem  zbiorczym.  Do  kanału  zbiorczego 
prowadzą  wloty  na  krańcach  połaci.  Izolacja  ma  jednakową  grubość.  Na 
niej układa się płytki, a przestrzeń pod nimi jest wentylowana. 

 

Stropodach  wentylowany  może  być  też  wykonany  w  formie  odwróconych 
płyt  łupinowych  DeCe.  Pokrywa  się  je  papą  i  folią  aluminiową.  Koryta 
rynnowe są wyprowadzone ponad lico ściany do zbiorczej rynny. 

 

Innym  przykład.  Mamy  strop  DZ-5.  Na  nim  jest  warstwa  izolacji  termicznej 
(płyty wełny mineralnej), na tym płyty eternitowe, do płaszczyzny wypełnione 
keramzytobetonem  na  drobnych  frakcjach.  Całość  jest  pokryta  papą.  Tutaj 
para,  która  się  przedostanie  z  dołu  jest  odprowadzana  kanałami  pod  falistą 
powierzchnią płyt eternitowych. Jest też kanał zbiorczy. 

 

 

background image

 

18 

Błędny  przekrój  z  katalogu  typowych  rozwiązań
Dwa  kardynalne  błędy:  ścianka  ażurowa  jest 
wykonana 

gazobetonu 

ponadto 

jest 

skonstruowana  na  warstwie  styropianu.  Nie  jest  to 
dobre  rozwiązanie,  ponieważ  styropian  może  się 
skomprymować,  a  płytka  osiądzie  i  już  w  trakcie 
układania mogą wystąpić wypadki na budowie. 
 
 
Stropodach odwrócony 
Jest  to  najnowocześniejsze  rozwiązanie.  Nazwa  pochodzi  od  faktu,  iż  mamy 
do  czynienia  z  odwrotnym  układem  warstw.  Klasycznie  mamy  warstwy  w 
kolejności:  paraizolacja,  termoizolacja  i  hydroizolacji  na  wierzchu.  Wtedy 
termoizolacja  jest  zabezpieczona  z  dołu  przed  parą,  a  z  góry  -  przed  wodą. 
Najpierw jest hydroizolacja, którą stanowią trzy warstwy papy zgrzewalnej. Na 
hydroizolacji  są  bezpośrednio  ułożone  na  styk  zakładkowy  płyty  styroduru  - 
styroformu  (ponieważ  mają  one  zerową  nasiąkliwość  w  przeciwieństwie  do 
styropianu  czy  wełny  mineralnej).  Na  styrodurze  należy  umieścić  warstwę 

flizeliny 

lub 

geowłókniny, 

aby 

ewentualnie  kiełkujące  nasiona  roślin 
nie  wypuściły  korzeni  do  warstwy 
termoizolacji 

(tworzyłyby 

się 

wybrzuszenia). 

Geowłókniny 

pełni 

również  funkcję  warstwy  odsączającej 
-  umożliwia  ona  łatwe  przepuszczanie 
wody 

jej 

spływ 

do 

spustów 

dachowych.  Płyty  styroduru,  pomimo 
dużej  wytrzymałości,  są  bardzo  lekkie, 
więc  trzeba  je  dociążyć  grysem 
marmurkowym 

(„białą 

Marianną”), 

płukanym 

żwirem 

bądź 

płytami 

chodnikowymi. 
 

Jeżeli  chcemy  zastosować  płyty  chodnikowe,  to  bez 
względu  na  to,  czy  chcemy  je  położyć  od  razu  na 
styrodurze czy może na warstwie podsypki  z keramzytu lub 
„białej 

Marianny”, 

należy 

zastosować 

podkładki 

neoprenowe,  które  umieszcza  się  pod  narożami.  Płyty  są 
rozsunięte na ok. 1cm - szczelinę należy zastosować po to, 
aby umożliwić wodzie spływanie do spustów dachowych.  
Płyty stosujemy wtedy, gdy stropodach ma pełnić funkcje 
użytkowe - jeżeli ma pełnić  tylko funkcję konstrukcyjną,  to 
wystarczy  warstwa  podsypki  o  odpowiedniej  grubości. 
Wymagana  grubość  jest  uzależniona  od  strefy  klimatycznej  -  czasem 
wystarczy 5, a czasem potrzeba 8-10cm.  
 

background image

 

19 

Czasem  konstruuje  się  tzw.  zielony  taras  (in.  piątą 
elewację).  Bezpośrednio  na  styrodurze  układa  się 
warstwę czarnoziemu grubości ok. 20cm i sadzi w niej 
krzewy,  sieje  trawę.  Aby  woda  zbyt  szybko  nie 
wyparowywała, w styrodurze, przed ułożeniem gleby 
wykonuje  się  wgłębienia  (w  zagłębieniach  zalega 
pewna ilość wody).  

 
Stropodachy  odwrócone  mają  spadek  zwykle  poniżej  1%.  Woda  jest 
odprowadzana  do  spustów  dachowych  podgrzewanych  elektrycznie,  aby 
woda  tam  nie  zamarzała.  Przekrój  rur  spustowych  jest  obliczany  przez 
instalatora  robót  sanitarnych  (do  tej  pory  przyjmowano  przekrój  przeciętnie 
0.8-1cm

2

,  a  obecnie  Eurokody  wymagają  skomplikowanych  obliczeń). 

Oprócz tego, konstruktor wykonuje tzw. rzygacze, które umieszcza się z boku, 
w  attykach.  Dzięki  nim,  w  przypadku  np.  zapchania  pionu  kanalizacji 
deszczowej, zgromadzony nadmiar wody jest odprowadzany na zewnątrz. 
 
Stropodachy  odwrócone  nie  są  jeszcze  bardzo  powszechne  ze  względu  na 
cenę styroduru, który jest około 8-krotnie droższy od zwykłego styropianu (dla 
porównania ceny 1m

3

: ok. 800zł do 100zł). Pomimo tego, można je uznać za 

hit ostatnich lat i prawdopodobnie będą coraz częściej stosowane. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

20