124_413102_operator_aplikacji

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach .................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy .......................................

2. Opis zawodu ................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie .............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Obsługiwanie aplikacji wła

ciwych dla stanowiska pracy

Kz1 .................................................................................. 10

3.2. Raportowanie bł

dów w działaniu aplikacji wła

ciwych

dla stanowiska pracy Kz2 ............................................... 11

3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................. 13

5. Słownik ........................................................................................ 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy (KZiS

2010):

413102 Operator aplikacji komputerowych

Grupa wielka 4 – Pracownicy biurowi (w Mi

dzynarodowej Klasyfikacji

Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – poziom 4).

Grupa elementarna 4131 – Maszynistki i operatorzy edytorów tek-
stu (w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08

odpowiada grupie 4131 Typists and word processing operators).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja J. Informacja i komunikacja, Dział 62. Działalno

ść

zwi

zana

z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz
działalno

ść

powi

zana, Grupa 62.0. Działalno

ść

zwi

zana z opro-

gramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz działal-
no

ść

powi

zana.

1.2 Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 27 stanowiskach pracy

w 22 przedsi

biorstwach (du

e – 3,

rednie – 6, małe − 4, mikro − 9,

w tym produkcyjne − 2, handlowe − 5, administracyjne − 3, usługowe − 11,
inne − 1), przeprowadzonych w lutym, marcu i kwietniu 2013 r.

Zespół Ekspercki

•

Robert Berli

ski – Europejska Wy

sza Szkoła Informatyki i Eko-

nomii w Warszawie,

•

Jarosław Koludo – KOMBUD w Witowie k. Pi

tku,

•

Krzysztof

wiatły – INTER-KOMET PC w Łodzi,

•

bieta Gonciarz – Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli

i Kształcenia Praktycznego w Łodzi.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Operator aplikacji komputerowych obsługuje programy u

ytkowe

i raportuje bł

dy w ich funkcjonowaniu.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Operator aplikacji komputerowych obsługuje u

ytkowe oprogramo-

wanie zgodnie z profilem stanowiska w firmach usługowych, produkcyj-
nych i instytucjach publicznych, w celu zapewnienia bie

żą

cej obsługi

firmy lub jej klientów. Rozumie zagadnienia zwi

zane z bezpiecze

stwem systemów komputerowych. Zna podstawy funkcjonowania sys-
temu operacyjnego komputera. Potrafi komunikowa

z przeło

ony-

mi i współpracownikami w zakresie wymiany informacji i rozwi

zywania

podstawowych problemów.

ledzi rozwój obsługiwanych aplikacji. Spe-

cyfikacja zawodu determinuje konieczno

ść

stosowania zasad zacho-

wania poufno

ci.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Osoba wykonuj

ca zawód operatora aplikacji komputerowych pracuje

głównie w pomieszczeniach biurowych. Miejscem pracy mo

e by

przedsi

biorstwo w dowolnej bran

y, instytucja lub urz

d. Podstawowym

i niezb

dnym narz

dziem pracy operatora aplikacji komputerowych jest

terminal komputerowy. Wielogodzinna praca w pozycji siedz

cej powo-

duje,

e osoba pracuj

ca na tym stanowisku nara

ona jest na choroby

narz

du ruchu (s

to przede wszystkim zmiany na odcinku szyjnym kr

gosłupa) oraz zmiany w układzie kostno-stawowym (w szczególno

w nadgarstkach). Po długotrwałym wykonywaniu tego zawodu istnieje
ryzyko pojawienia si

dolegliwo

ci narz

du wzroku. Praca operatora

aplikacji komputerowych przebiega w systemie jednozmianowym lub
dwuzmianowym, w zale

ci od specyfiki danej organizacji i mo

e mie

charakter monotonny. Stopie

autonomii wykonywanego zawodu zale

od skali i sposobu organizacji przedsi

biorstwa lub instytucji.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Osoba pracuj

ca w zawodzie operatora aplikacji komputerowych

powinna odznacza

odporno

na monotoni

pracy. Ze wzgl

na charakter pracy powinna charakteryzowa

dobr

pami

, po-

dzielno

uwagi, cierpliwo

, systematyczno

, wytrwało

sumienno

oraz skrupulatno

w wykonywaniu zada

. Przeciw-

wskazaniem do pracy w zawodzie jest wada wzroku nie podlegaj

korekcji. Zawód mo

e by

wykonywany przez osoby z innymi rodzajami

niepełnosprawno

ci (np. osoby niedosłysz

ce czy poruszaj

ce si

wózkach inwalidzkich) po dostosowaniu stanowiska pracy do potrzeb
osób niepełnosprawnych.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Do wykonywania zawodu operatora aplikacji komputerowych wy-

magane jest wykształcenie

rednie techniczne lub

rednie ogólne

w zale

ci od aplikacji. Mo

na podwy

szy

kwalifikacje na drodze

kształcenia pozaformalnego potwierdzonego certyfikatami. Mo

liwe jest

równie

szkolenie praktyczne (przyuczenie) na stanowisku pracy i zdo-

bywanie do

wiadczenia w trakcie pracy.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Operator aplikacji komputerowych ma mo

liwo

ść

rozwoju zawodo-

wego poprzez samodoskonalenie b

uczestniczenie w kursach spe-

cjalistycznych dotycz

cych wybranych aplikacji komputerowych, po-

wiadczanych certyfikatami. Osoby posiadaj

ce kompetencje w zawo-

dzie operatora aplikacji komputerowych mog

po przeszkoleniu na

stanowisku pracy pracowa

na równorz

dnych stanowiskach w zawo-

dach z grupy 4131 Maszynistki i operatorzy edytorów tekstu, np.:
413103 Operator edytorów tekstu; 413104 Stenograf; 413201 Operator
wprowadzania danych. Dalsze kształcenie mo

e odbywa

na stu-

diach wy

szych na kierunkach zawi

zanych z administracj

, prawem,

zarz

dzaniem czy informatyk

2.7. Zadania zawodowe

Z1. Zapewnianie przepływu informacji pochodz

cych z aplikacji we-

trz firmy (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z2. Instalowanie typowych aplikacji (niezb

dne kompetencje: Kz2,

KzS).

Z3. Konfigurowanie aplikacji do obsługi urz

dze

peryferyjnych (nie-

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z4. Testowanie poprawno

ci instalacji aplikacji (niezb

dne kompe-

tencje: Kz1, KzS).

Z5. Obsługiwanie aplikacji dedykowanych dla danej firmy lub instytu-

cji (niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z6. Zapewnianie bezpiecze

stwa systemu komputerowego (niezb

dne

kompetencje: Kz2, KzS).

Z7. Wprowadzanie informacji do aplikacji komputerowych (niezb

dne

kompetencje: Kz1, KzS).

Z8. Obsługiwanie programów pakietu biurowego oraz podstawowych

aplikacji internetowych (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z9. Aktualizowanie obsługiwanej aplikacji (niezb

dne kompetencje:

Kz2, KzS).

Z10. Zgłaszanie oraz raportowanie wszelkich awarii lub nieprawidło-

ci w działaniu aplikacji (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z11. Archiwizowanie danych z obsługiwanych aplikacji (niezb

dne kom-

petencje: Kz1, KzS).

Z12. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepi-

sami BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska i ergonomii (nie-

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Obsługiwanie aplikacji wła

ciwych dla stanowiska pracy (po-

trzebne do wykonywania zada

: Z1, Z4, Z5, Z7, Z8, Z11, Z12).

Kz2 – Raportowanie bł

dów w działaniu aplikacji wła

ciwych dla sta-

nowiska pracy (potrzebne do wykonywania zada

: Z2, Z3, Z6,

Z9, Z10, Z12).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z12).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 4

wła

ciwym dla wykształcenia

redniego w Europejskiej i Polskiej Ramie

Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania zawo-
du w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (grupa wielka 4 i jej odpo-

wiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód operatora aplikacji komputerowych:

1) w zakresie wiedzy: zna poszerzony zbiór podstawowych faktów,

umiarkowanie zło

onych poj

ęć

i teorii w zawodzie operatora aplika-

cji komputerowych oraz zna i rozumie fakty i umiarkowanie zło

one

poj

cia, teorie i zale

ci mi

dzy nimi w zakresie prowadzonej

działalno

ci informatycznej;

2) w zakresie umiej

tno

ci: potrafi wykonywa

niezbyt zło

one zadania

zwi

zane z obsług

ytkowego oprogramowania komputerowego

w cz

ęś

ci bez instrukcji cz

sto w zmiennych warunkach, rozwi

zy-

niezbyt proste, w pewnej cz

ęś

ci nietypowe problemy cz

sto

w zmiennych warunkach, potrafi uczy

samodzielnie w zorgani-

zowanej grupie, umie odbiera

zło

one wypowiedzi i formułowa

niezbyt zło

one wypowiedzi, tak

e formułowa

i odbiera

proste

wypowiedzi w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z4, Z5, Z7, Z8, Z11, Z12 wyma-

ga posiadania kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Obsługiwanie aplikacji wła

ciwych dla stanowiska

pracy Kz1

Wiedza  –  zna  poszerzony  zbiór
podstawowych  faktów,  umiarkowa-
nie  zło

onych poj

ęć

i teorii zwi

za-

nych z obsługiwaniem aplikacji,
w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-

ny ppo

., ochrony

rodowiska

i ergonomii w zakresie obsłu-
giwania aplikacji wła

ciwych

dla stanowiska pracy;

−

zasady przepływu informacji

pochodz

cych z obsługiwa-

nych aplikacji wewn

trz firmy;

−

rodzaje

aplikacji

komputero-

wych;

−

funkcjonalno

ci aplikacji;

−

zasady wprowadzania danych;

−

zasady raportowania funkcjo-

nowania aplikacji;

−

zasady sporz

dzania kopii za-

pasowych;

−

warunki i sposoby przechowy-

wania danych;

−

rodzaje kopii zapasowych;

−

metody odtwarzania danych;

−

zasady archiwizowania danych
z obsługiwanych aplikacji.

Umiej

tno

ci –

wykonuje niezbyt

zło

one zadania w zakresie obsłu-

giwania aplikacji, w cz

ęś

ci bez in-

strukcji, cz

sto w zmiennych wa-

runkach, w szczególno

ci potrafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska i ergonomii w zakre-

sie obsługiwania aplikacji wła-

ciwych dla stanowiska pracy;

−

zapewnia

przepływ informacji

pochodz

cych z obsługiwanych

aplikacji wewn

trz firmy;

−

rozpoznawa

funkcjonalno

aplikacji;

−

wykorzystywa

funkcje aplika-

cji do wprowadzania danych;

−

weryfikowa

poprawno

ść

wpro-

wadzonych danych przez innych
u

ytkowników;

−

odczytywa

wskazania urz

dze

;

−

raportowa

funkcjonowanie apli-

kacji;

−

wykonywa

kopi

bezpiecze

stwa danych;

−

odtwarza

dane z kopii bezpie-

cze

stwa;

−

archiwizowa

dane z obsługi-

wanych aplikacji.

Wykonanie zada

zawodowych Z2, Z3, Z6, Z9, Z10, Z12 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Raportowanie bł

dów w działaniu aplikacji

wła

ciwych dla stanowiska pracy Kz2

Wiedza  –  zna  poszerzony  zbiór
podstawowych  faktów,  umiarkowa-
nie  zło

onych poj

ęć

i teorii zwi

za-

nych z raportowaniem bł

dów

w poprawnym działaniu aplikacji,
w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony

ppo

., ochrony

rodowiska i er-

gonomii w zakresie raportowa-
nia bł

dów w poprawnym dzia-

łaniu aplikacji;

−

prawo autorskie w zakresie

zarz

dzania licencjami aplikacji;

−

sposoby instalowania aplikacji

komputerowych;

−

sposoby uaktualniania aplikacji

komputerowych;

−

wymagania dla rozszerzenia

funkcjonalno

ci aplikacji;

−

sposoby konfigurowania apli-

kacji;

−

sposoby odinstalowywania apli-

kacji;

−

zagro

enia

wpływaj

prac

aplikacji (wirusy, konie

troja

skie itp.);

−

zasady wyszukiwania progra-

mów w Internecie;

−

prawne

aspekty

korzystania

z programów dost

pnych w In-

ternecie.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

zło

one zadania w zakresie rapor-

towania bł

dów w poprawnym dzia-

łaniu aplikacji, w cz

ęś

ci bez instruk-

cji, cz

sto w zmiennych warunkach,

w szczególno

ci potrafi:

–

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska i ergonomii w zakre-

sie raportowania bł

dów w po-

prawnym działaniu aplikacji;

–

instalowa

aplikacje kompute-

rowe na lokalnym stanowisku;

–

konfigurowa

aplikacje kompute-

rowe na lokalnym stanowisku;

–

aktualizowa

na lokalnym sta-

nowisku zainstalowane aplika-
cje komputerowe;

–

definiowa

wymagania dla roz-

szerzenia funkcjonalno

ci apli-

kacji;

–

diagnozowa

poprawno

ść

dzia-

łania aplikacji;

–

sprawdza

funkcjonowanie pod

wzgl

dem zabezpieczenia an-

tywirusowego;

–

odinstalowywa

aplikacj

kom-

puterow

zainstalowan

na lo-

kalnej stacji roboczej;

–

rozpoznawa

alternatywne apli-

kacje w sieci Internet.

4. Profil kompetencji kluczowych

Ocen

ci kompetencji kluczowych dla zawodu operatora

aplikacji komputerowych przedstawia rys. 1.

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu

stosowanego w Mi

dzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Doro-

słych − projekt PIAAC (OECD).

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 413102 Operator aplikacji

komputerowych

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.