DEFEKTY PRODUKCYJNE JAKO ŹRÓDŁO ODCHYLEŃ 

GEOMETRII PRZEKROJÓW I KSZTAŁTU ELEMENTÓW 

(szczególnie w konstrukcjach spawanych) 

 

 

Pomijalność  uszkodzeń  nie  jest  łatwa  do  zdefiniowania  ze  względu  na  trudność  oceny 

stanu napręŜeń własnych i napręŜeń pochodzących od wspomnianych uszkodzeń 

 

Trudno  jest  ocenić  wpływ  obu  tych  napręŜeń  na  stan  wytęŜenia  materiału  wywołany 

obciąŜeniami zewnętrznymi. 

 

Uderzenia  powodujące  plastyczne  deformacje  to  równieŜ  problem  napręŜeń  własnych 

oraz statycznych skutków przemieszczeń. 

 

NapręŜenia  własne  nie  są  uwzględniane  w  typowych  obliczeniach  projektowych.  Mogą 

być  przedmiotem  analizy  w  szczególnych  przypadkach,  ale  wnioski  z  tych  obliczeń  nie 

są podstawą do uznania konieczności wzmacniania konstrukcji. 

 

Podstawowy warunek dopuszczalności uszkodzeń mechanicznych, 

powstałych wskutek uderzeń, to brak pęknięć i rys. 

 

Wystąpienie rys i pęknięć wyklucza moŜliwość 

pozostawienia elementu bez naprawy, niezaleŜnie od wymiarów 

uszkodzenia. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TRWAŁE 

DEFORMACJE 

MOGĄ 

NIE 

PODLEGAĆ 

NAPRAWIE 

W NASTĘPUJĄCYCH PRZYPADKACH: 

 

 

Kiedy strzałka płynnych wygięć w płaszczyznach największego momentu bezwładności 

nie przekracza 0,01 rozpiętości; 

 

 

Kiedy  strzałka  w  płaszczyźnie  najmniejszego  momentu  bezwładności  nie  przekracza 

0,01 rozpiętości; 

 

 

W  obydwu  przypadkach  strzałka  nie  moŜe  przekraczać  20  mm,  jeŜeli  element  będzie 

pracował na zginanie; 

 

 

Kiedy  strzałka  wygięć  plastycznych  krawędzi  blach  poziomych  pasów  nie 

usztywnionych  w  blachownicach  jest  mniejsza  od  grubości  pasa,  a  w  przypadku 

blachownic nitowanych — od sumy grubości nakładek; 

 

 

Kiedy głębokości wybrzuszeń plastycznych nie przekraczają grubości środnika w strefie 

rozciąganej przy jednoczesnym braku pęknięć w średnicy wybrzuszenia mniejszej niŜ 

0,2 wysokości przekroju; 

 

 

Kiedy wybrzuszenia plastyczne środnika w strefie ściskanej nie są większe niŜ grubość 

ś

rodnika  przy  jednoczesnym  braku  pęknięć  w  średnicy  wybrzuszenia  mniejszej  niŜ  0,1 

wysokości przekroju; 

 

 

Kiedy  strzałka  wygięcia  prętów  kratownicy  jest  mniejsza  niŜ  0,01  rozpiętości  przy 

prętach ściskanych i 0,05 rozpiętości przy prętach rozciąganych; 

 

 

Kiedy kąt skręcenia na l m długości elementu nie przekracza 

-

 

1° dla pręta rozciąganego, 

-

 

0,5° dla pręta ściskanego 

w  dźwigarach kratowych lub tęŜnikach.  

 

 

 

 

 

PROSTOWANIE ELEMENTÓW ZDEFORMOWANYCH  

w  wyniku  zdarzeń  losowych  według  normy  DIN  1050  uwarunkowane  jest 

następującymi rygorami: 

 



 

prostowanie  na  zimno  moŜliwe  jest,  jeŜeli  wydłuŜenie  lub  skrócenie 

w miejscu największego zakrzywienia nie przekracza 10%; 

 



 

przy  deformacjach  większych  element  naleŜy  prostować  po  podgrzaniu  do 

temperatury od 650 do 900°C (tj. od temperatury czerwonego Ŝaru do barwy 

jasnoczerwonej)  lub  -  po  zakończeniu  prostowania  na  zimno  -  poddać 

wyŜarzaniu odpręŜającemu; 

 



 

elementy  budowli  stalowych  wzniesionych  przed  1900  r.  mogą  być 

prostowane wyłącznie na zimno; 

 



 

elementy ze stali spawalnej powinny być prostowane na gorąco; 

 

(według obydwu zacytowanych starych norm) 



 

moŜna nadal stosować kształtowniki uszkodzone przez korozję, jeŜeli grubość 

poszczególnych części (półek, środnika) nie jest zmniejszona więcej niŜ o ok. 

20% (wg DIN 1050 o 25%) w porównaniu do grubości nominalnej; 

 



 

naleŜy  wówczas  zmniejszyć  w  porównaniu  do  wartości  nominalnej  pole 

przekroju,  moment  bezwładności  i  wskaźnik  wytrzymałości  kształtowników, 

proporcjonalnie do stopnia ich uszkodzenia przez korozję.