ekonomia_warsztaty6

EKONOMIA – E-LEARNING (WARSZTATY 6)

WARSZTATY 6

ROZWIĄZANIA ZADAŃ

ZADANIA OBOWIĄZKOWE

Zadanie 1

PoniŜsza tabela przedstawia koszty i utargi pewnego przedsiębiorstwa:

Produkcja

(liczba jednostek na

tydzień)

Cena

sprzedaŜy

(zł)

Utarg

całkowity

(zł)

Koszt

całkowity

(zł)

Zysk

(zł)

Utarg

krańcowy

(zł)

Koszt

krańcowy

(zł)

12,5

- 23

W zadaniu naleŜało odnieść się do następujących poleceń:

1. Obliczyć koszt krańcowy przy wzroście produkcji.

Koszty  krańcowe  informują  o  tym,  jak  wzrastają  koszty  całkowite  przy  wzroście  produkcji  o
jednostkę wyrobu. Aby obliczyć wysokość kosztu krańcowego naleŜy więc wziąć pod uwagę jedynie
wysokość kosztu całkowitego.
Przykładowo  –  koszt  krańcowy  dla  2  jednostek  produkcji  na  tydzień  =  13  zł.  Skąd  taki  wynik?
Biorąc  pod  uwagę  rubrykę:  koszt  całkowity  –  widzimy,  Ŝe  dla  2  jednostek  produkcji  na  tydzień  –
koszt ten wynosi: 23 zł, dla 1 jednostki produkcji na tydzień – koszt ten wynosi 10 zł, czyli 23 zł –
10 zł = 13 zł (tyle wynosi koszt krańcowy)

2. Obliczyć utarg krańcowy przy wzroście produkcji (uwaga: najpierw naleŜało obliczyć utarg

całkowity). Utarg całkowity = produkcja x cena sprzedaŜy

Aby  obliczyć  wysokość  utargu  krańcowego  naleŜy  wziąć  pod  uwagę  jedynie  wysokość  utargu
całkowitego.
Przykładowo  –  utarg  krańcowy  dla  4  jednostek  produkcji  na  tydzień  =  12  zł.  Skąd  taki  wynik?
Biorąc  pod  uwagę  rubrykę:  utarg  całkowity  –  widzimy,  Ŝe  dla  4  jednostek  produkcji  na  tydzień  –
utarg ten wynosi: 72 zł, dla 3 jednostek produkcji na tydzień – utarg ten wynosi 60 zł, czyli 72 zł –
60 zł = 12 zł (tyle wynosi utarg krańcowy).

3.  Obliczyć wielkość zysku przy kaŜdym poziomie produkcji.
     Zysk = wysokość utargu całkowitego – wysokość kosztu całkowitego
4.  Wskazać, przy jakiej wielkości produkcji zostanie osiągnięty maksymalny zysk?
Zysk przedsiębiorstwa jest maksymalny (wynosi: 23 zł) przy produkcji wynoszącej 2 jednostki na
tydzień.

EKONOMIA – E-LEARNING (WARSZTATY 6)

Zadanie 2

Zadanie 2
Opisz  cechy  konkurencji  doskonałej  ze  zwróceniem  szczególnej  uwagi  na  zachowanie  się
przedsiębiorstwa w tej strukturze rynkowej.
Konkurencja  doskonała  –  to  struktura  rynku,  z  która  mamy  do  czynienia  gdy  spełnione  są
następujące warunki:

1. na rynku występuje duŜa liczba kupujących i sprzedających. KaŜdy z producentów

wytwarza  znikomą  część  łącznej  produkcji. Zmiana wielkości ich produkcji nie wpływa
na  podaŜ.  Producenci  nie  mają  wpływu  na  ceny  –  cena  jest  niezaleŜna  od  producenta,
kształtuje się na rynku pod wpływem podaŜy i popytu. Jest inaczej tzw. cenobiorcą. Musi
on  akceptować  cenę  rynkowa  ukształtowaną  przez  siły  podaŜy  i  popytu.  Elastyczny
względem  ceny  popyt  szybko  maleje,  gdy  cena  rośnie.  JeŜeli  w  tej  sytuacji
przedsiębiorstwo będzie usiłowało wyznaczyć cenę wyŜszą niŜ cena rynkowa – sprzedaŜ
jego  produktów/  usług  moŜe  spaść  do  zera.  Dopóki  firma  stanowi  bardzo  małą  cząstkę
rynku, dopóty moŜe ona sprzedawać tyle, ile zechce – nie mając wpływu na cenę.

2. kupujący i sprzedający posiadają doskonałą znajomość rynku (dysponują pełną

informacją). Oznacza to, Ŝe producenci mają pełne rozeznanie dotyczące cen, kosztów i
moŜliwości sprzedaŜy produktów na rynku a konsumenci mają pełną informację o
cenach, jakości i dostępności dóbr.

3. oferowane na sprzedaŜ towary mają jednakowe (zbliŜone) cechy uŜytkowe. Są to

produkty jednorodne. Reklama i marka nie odgrywają Ŝadnej roli.

4. istnieje doskonała mobilność czynników produkcji (czyli: swobodny ich przepływ

między poszczególnymi gałęziami produkcji) oraz moŜliwość zakładania nowych
przedsiębiorstw.

5. nie ma ograniczeń wejścia do danej gałęzi dla innych firm.

Zadanie 3

Polecenia:

1. Które z poniŜszych twierdzeń mogą wyraŜać rzeczywiste motywy przyświecające

decyzjom produkcyjnym i cenowym przedsiębiorstwa? Wstaw

(+)

w odpowiedniej

rubryce.

a) dąŜenie do maksymalnych zysków

b) dąŜenie do maksymalnych obrotów

c) zwiększenie udziału firmy w rynku

d) wypracowanie wystarczająco wysokich
zysków do podziału między akcjonariuszy

e) zapewnienie szybkiego rozwoju firmy

EKONOMIA – E-LEARNING (WARSZTATY 6)

Komentarz:

KaŜdy z wymienionych motywów moŜe zostać przyjęty za podstawę decyzji

podejmowanych  w  przedsiębiorstwie,  chociaŜ  niektóre  z  nich dotyczą głównie przedsiębiorstw,
w  których  występuje  rozdział  między  zarządzaniem  i  własnością.  W  takich  sytuacjach  moŜe
wystąpić  sprzeczność  między  interesami  właścicieli  i  zarządzajacymi.  Akcjonariusze,  będący
właścicielami  spółki,  mogą  być  zainteresowani  maksymalizacją  zysków,  natomiast  kierujący
spółką menadŜerowie mogą preferować inne cele, takie jak: maksymalne zwiększenie sprzedaŜy,
zwiększenie  udziału  w  rynku  czy  zapewnienie  ciągłego  i  szybkiego  rozwoju  firmy.  Nadmierna
niezaleŜność menadŜerów to problem występujący zwłaszcza tam, gdzie utrudniony jest nadzór
ze strony właścicieli, np. w spółkach akcyjnych o rozproszonym kapitale.
Ekonomiści  przyjmują  zwykle  załoŜenie,  Ŝe  głównym  celem  działania  przedsiębiorstwa  jest
maksymalizacja zysku (a). Jest to załoŜenie dostatecznie realistyczne i ułatwiające analizę.

Jakie jest Twoje zdanie na temat celu prowadzenia działalności gospodarczej (firmy)?

Zarys odpowiedzi:

Poglądy na temat działania przedsiębiorstw stopniowo ulegają ewolucji i do chwili

obecnej są zróŜnicowane. Początkowo uwaŜano, Ŝe celem jest wyłącznie maksymalizacja zysku.
Ten pogląd jest szeroko rozpowszechniony równieŜ i obecnie.
W miarę rozwoju gospodarczego i rozszerzenia badań naukowych pojawiły się takŜe i inne
sformułowania.

Pierwsza grupa poglądów charakteryzuje się dąŜeniem do określenia jednego, syntetycznego
celu. MoŜna tu wymienić:

1. maksymalizowanie zysków w długim okresie (uwzględnia się w ten sposób

moŜliwość poświęcenia części zysków bieŜących na rzecz przyszłych);

2. osiąganie zadowalających zysków (a więc zysków uznawanych za wystarczające);
3. maksymalizowanie zyskownej sprzedaŜy (umacnianie pozycji przedsiębiorstwa na

rynku nawet za cenę osiągania mniejszych zysków) itd.

Drugi  kierunek  poddaje  krytyce  koncepcje  jednego  celu  i  opierając  się  na  badaniach  przyjmuje
załoŜenie, Ŝe przedsiębiorstwa ustalają i realizują pewne zbiory celów. Do takiego zbioru mogą
wchodzić  następujące  cele:  osiąganie  określonej  stopy  zysku,  uzyskiwanie  wyznaczonego
udziału  w  sprzedaŜy  na  rynku  danego  towaru,  osiąganie  przodującej  pozycji  w  poziomie
technicznym  określonych wyrobów, zapewnienie dobrych stosunków z otoczeniem społecznym.
Jeszcze  inne  podejście  wyodrębnia  równocześnie  kilka  zbiorów:  społeczne  cele,  wyraŜające
interesy  i  oczekiwania  społeczeństwa;    indywidualne  cele  przedsiębiorstw,  odzwierciedlające
interesy,  oczekiwania  i  dąŜenia  właścicieli  oraz    zatrudnionych  w  nich  pracowników;
operacyjne cele (realizacyjne), obejmujące konkretne zadania gospodarcze, techniczne, socjalne i
inne, których osiąganie zapewnia realizację celów indywidualnych.

W pierwszym zbiorze wymienia się:

1.  zaspokajanie popytu na produkty;
2.  optymalizowanie efektów gospodarowania;
3.  postęp techniczny i rozwój sił wytwórczych;
4.  przyczynianie się do rozwoju społecznego, etc.

EKONOMIA – E-LEARNING (WARSZTATY 6)

W drugim zbiorze ujmuje się:

1.  optymalizowanie dochodów;
2.  uzyskiwanie pozytywnej oceny;
3.  zwiększenie skali działania;
4.  rozszerzenie  sfery  wpływów  i  zajmowanie  korzystnej  (przodującej)  pozycji  w  danej

dziedzinie, etc.

W  trzecim  zbiorze,  jako  waŜniejsze,  występują:  zysk,  wielkość,  kierunki  i  struktura  sprzedaŜy,
poziom i rozwój techniki, rozwój mocy produkcyjnych, udział w rynkach, etc.

Między  tymi  celami  istnieją  zaleŜności.  Przedsiębiorstwa  dąŜą  przede  wszystkim  do  realizacji
swych  indywidualnych  celów.  Dobór  celów  operacyjnych  zaleŜy  od  systemu  funkcjonowania
gospodarki  oraz  od  sytuacji  gospodarczej.  Od  systemu  funkcjonowania  gospodarki  zaleŜy
równieŜ to, czy cele operacyjne będą zgodne z  celami społecznymi, czy przedsiębiorstwa, dąŜąc
do realizacji swych celów indywidualnych, będą jednocześnie realizowały cele społeczne.

ZADANIA DODATKOWE

Zadanie 1

PoniŜej znajdują się róŜne stwierdzenia. Przeczytaj je uwaŜnie. Zastanów się, które z nich są
prawdziwe, a które nie. Wstaw (+) w odpowiedniej rubryce (prawdziwe / nieprawdziwe).

Stwierdzenie

Prawdziwe

Nieprawdziwe

a) bilans przedsiębiorstwa to zestawienie danych o kształtowaniu

się przychodów i wydatków w danym roku

Bilans to zestawienie

stanu aktywów i

pasywów w określonym

dniu

b) koszt ekonomiczny to koszt księgowy (tzn. udokumentowane

wydatki wraz z amortyzacją) plus koszt alternatywny (nakład
pracy i kapitału właściciela firmy)

c) wynikająca z bilansu wartość netto przedsiębiorstwa nie zawsze

odzwierciedla jego rzeczywistą wartość rynkową, na którą
wpływa m.in. renoma firmy

d) przedsiębiorstwa maksymalizują swe zyski wtedy, kiedy

produkują i sprzedają tyle, ile tylko się da

e) kiedy krzywa popytu na produkty danego przedsiębiorstwa jest

malejąca, wtedy utarg krańcowy takŜe maleje wraz ze wzrostem
produkcji

f) przedsiębiorstwo dąŜące do maksymalizacji zysku będzie starało

się zminimalizować poziom kosztów przy kaŜdej wielkości
produkcji

g) spadek ceny i utargu krańcowego powoduje, Ŝe optymalna dla

przedsiębiorstwa wielkość produkcji zmniejsza się

EKONOMIA – E-LEARNING (WARSZTATY 6)

h) przedsiębiorstwo dąŜące do maksymalnego zysku powinno w

kaŜdej sytuacji produkować tyle, aby zrównać koszt krańcowy z
utargiem krańcowym; zapewni to maksymalizację zysków lub
minimalizację strat

Są jednak takie sytuacje,

kiedy najlepszym

wyjściem jest całkowite

wstrzymanie produkcji i

zamknięcie

przedsiębiorstwa.

i) jeśli krzywa popytu na produkt danego przedsiębiorstwa jest

opadająca, to utarg krańcowy będzie zawsze niŜszy od ceny, po
której sprzedaje się ostatnią jednostkę towaru

Zadanie 2

Przedsiębiorstwo działające w warunkach konkurencji doskonałej ma do czynienia z krzywymi
kosztów, pokazanymi na poniŜszym rysunku. OP jest ceną obowiązującą na tym rynku.

RÓWNOWAGA PRZEDSIĘBIORSTWA W WARUNKACH KONKURENCJI

DOSKONAŁEJ

Polecenia:

1. Przy jakiej wielkości produkcji przedsiębiorstwo maksymalizuje zysk?

EKONOMIA – E-LEARNING (WARSZTATY 6)

Przedsiębiorstwo maksymalizuje zysk przy wielkości produkcji OA, kiedy MC = MR

2. Jaki obszar odpowiada sumie zysku osiąganego przez przedsiębiorstwo przy tym

poziomie ceny i tej wielkości produkcji.

Obszar: PBCD

3. Czy - gdyby gałąź znajdowała się w stanie równowagi - uznałbyś tę równowagę za

krótkookresową czy długookresową? Uzasadnij odpowiedź.

Rozpatrywane  przedsiębiorstwo osiąga zyski, które przewyŜszają zysk normalny, zawarty
w  koszcie  przeciętnym.  Jest  zatem  prawdopodobne,  Ŝe rysunek pokazuje krótkookresową
równowagę przedsiębiorstwa. MoŜna oczekiwać, Ŝe inne firmy, zachęcone nadzwyczajnymi
zyskami,  będą  usiłowały  wejść  do  gałęzi.  MoŜe  to  być  równieŜ  sytuacja  długookresowa
(jeśli  dane  przedsiębiorstwo  ma  trwałą  przewagę  pod  względem  poziomu  kosztów),
wynikającą np. z korzystnej lokalizacji. W takim przypadku wejścia nowych firm zaleŜą od
wyników osiąganych przez krańcowe przedsiębiorstwo działające w gałęzi.

4. Jaki wpływ na sytuację przedsiębiorstwa wywrze spadek popytu rynkowego na dobro

wytwarzane w tej gałęzi?

Spadek popytu wywołałby początkowo obniŜkę ceny dobra i zmniejszenie zysków
przedsiębiorstwa. W długim okresie przedsiębiorstwa działające w gałęzi mogą dostosować
się do nowych warunków (np. nierentowne przedsiębiorstwa zaniechałyby produkcji), w
rezultacie zmalałaby podaŜ i cena znowu by wzrosła.