background image

MATERIAŁY-LOGISTYKA 

 

PRZYCHODY Z CZYNNIKÓW PRODUKCJI – KRÓTKI OKRES 
 
Przedsiębiorstwo  jest  podmiotem  gospodarczym,  działającym  w  trzech  sferach:  zakupu  usług 
produkcyjnych, produkcji i sprzedaży. Istnieją pewne techniczne zależności określające sposób, w jaki 
nakłady są transformowane w efekty.  
 
Funkcja produkcji wyraża maksymalny produkt, możliwy do uzyskania z danej wielkości nakładów. 
Umożliwia wyznaczenie funkcji kosztów produkcji danego dobra w zależności od wielkości produkcji. 
Funkcja  produkcji  powinna  ujmowad  nakłady  wszystkich  czynników  wpływających  na  procesy 
produkcji i sprzedaży dóbr, od bezpośrednio zaangażowanych w produkcję i sprzedaż, po pośrednio 
wpływające na ich wielkośd. Funkcję produkcji można zapisad jako: 
 

q = q(x

1

,...,x

m

), 

gdzie:   q – wielkośd produkcji, a x

1

,...,x

m

, to nakłady czynników produkcji. 

 
W teorii przedsiębiorstwa rozróżnia się krótki i długi okres działalności. W okresie krótkim, co najmniej 
jeden czynnik produkcji jest stały. W długim okresie wszystkie czynniki produkcji są zmienne.  
Z  krótkim  okresem  w  działalności  przedsiębiorstwa  związane  jest  prawo  malejącej  produkcyjności 
kraocowej

1

.  Głosi  ono,  że  zwiększanie  nakładów  czynnika  zmiennego  o  jednostkę  (przy  założeniu,  że 

pozostałe czynniki są stałe) zwiększa produkcję, ale jej przyrosty są coraz mniejsze (kraocowy produkt 
maleje).  Kraocowy  produkt  czynnika  produkcji  (MP

i

2

)  to  przyrost  produktu  całkowitego  związany  ze 

zwiększeniem nakładów czynnika zmiennego o jednostkę (

i

x

Δ

q

Δ

=

i

MP

). 

W  kategoriach  rachunku  różniczkowego  prawo  malejącej  produkcyjności  kraocowej  można  zapisad 
jako: 

 

0

x

)

 x

...

 ,

 x

,

(x

(

q

MP

i

n

2

1

i

0

x

)

 x

...

 ,

 x

,

(x

(

q

x

MP

2

i

n

2

1

2

i

i

gdzie:  i = 1,..., m

3

ILUSTRACJA GRAFICZNA W PODRĘCZNIKU. 
 
EFEKTY SKALI – DŁUGI OKRES 
Koncepcja  efektów  skali  związana  jest  z  długim  okresem.
  Dotyczy  zmian  poziomu  produkcji 
wywołanych jednakowym tempem zmian nakładów wszystkich czynników produkcji. Stałe efekty skali 
występują,  gdy  produkcja  powiększa  się  w  takim  samym  tempie,  jak  nakłady  czynników  produkcji.  Z 
rosnącymi  efektami  skali  mamy  do  czynienia,  gdy  rozmiary  produkcji  rosną  szybciej  niż  nakłady 
czynników produkcji. Malejących efektów skali doświadcza się, gdy rozmiary produkcji rosną wolniej niż 
nakłady czynników produkcji. 
 
Wskaźnik określający stopieo efektów skali można przedstawid jako stosunek stopy wzrostu produkcji 
do stopy wzrostu nakładu czynnika x

i

 (takiej samej dla wszystkich czynników produkcji: x

1

, x

2

,..., x

m

 dla 

i = 1,..., m): 

i

x

i

dx

q

dq

=

N

 

 

                                                 

1

  Prawo  malejącej  produkcyjności  kraocowej  zawęża  analizę  produkcji  w  stosunku  do  prawa 

nieproporcjonalnych przychodów. 

2

 SPOSÓB OZNACZENIA DOWOLNY. 

3

 NA ŻÓŁTO ZAZNACZONO TREŚCI NIEOBOWIĄZUJĄCE. 

background image

MATERIAŁY-LOGISTYKA 

 

Bazując  na  twierdzeniu  Eulera  (o  funkcjach  liniowo  jednorodnych)  można  określid,  jakimi  efektami 
skali charakteryzuje się badana funkcja produkcji z zależności:  

𝑁 ∙ 𝑞 =

𝜕𝑞

𝜕𝑥

1

∙ 𝑥

1

+

𝜕𝑞
𝜕𝑥

∙ 𝑥

2

+ ⋯

𝜕𝑞

𝜕𝑥

𝑚

∙ 𝑥

𝑚

 

Reasumując: 

jeśli N=1, to mamy stałe efekty skali, 

jeśli N>1, to występują rosnące efekty skali, 

jeśli N<1, to doświadczane są malejące efekty skali.