ABC FOTOGRAFOWANIA 

Niewiele rzeczy przybli

ża świat tak, jak czyni to fotografia. Dzięki niej odległe miejsca i ludzie stają się 

bliscy, a nasze 

życie bogatsze. Często tym, co nas najbardziej porusza, jest niepowtarzalny punkt 

widzenia, w

łaściwy każdemu autorowi zdjęć. W niniejszym poradniku zamieszczony został zbiór 

przyk

ładowych fotografii, których przestudiowanie pozwoli pobudzić wyobraźnię i pomoże każdemu 

odkry

ć własny, wyjątkowy sposób patrzenia na świat.  

Wst

ęp do świata doskonałej fotografii.

 

Co decyduje o wspania

łości zdjęcia? 

Chyba ka

żdy z nas miał kiedyś okazję oglądać w galerii lub czasopiśmie jakieś zdjęcie, zastanawiając 

si

ę jednocześnie, co takiego przyciąga w nim naszą uwagę. Bo zdjęcie było po prostu dobre. Miało w 

sobie co

ś, co zostało zrobione wyjątkowo dobrze, jednak w przypadku fotografii różnica pomiędzy 

dzie

łem wystarczająco dobrym a wybitnym jest trudna do zdefiniowania. Tymczasem w dzisiejszych 

czasach tak wielu ludzi robi zdj

ęcia, że sama czynność wydaje się wręcz banalna. Co więcej, 

wspó

łczesne aparaty fotograficzne są tak łatwe w użyciu, że wykonanie dobrego, prawidłowo 

na

świetlonego zdjęcia nie jest niczym nadzwyczajnym. W rezultacie widzimy wokół siebie mnóstwo 

fotografii, które, cho

ć na ogół poprawne, często nie wyróżniają się niczym szczególnym. Ale przecież 

zdarzaj

ą się i takie, które przykuwają uwagę swoją wyjątkowością. Niniejszy poradnik jest 

przeznaczony dla ka

żdego, kto pragnie zgłębić tajniki fotografii i doskonalić swój warsztat tak, by 

wykonywa

ć zdjęcia dorównujące jakością pracom podziwianym przez siebie. W kolejnych rozdziałach 

b

ędziemy zamieszczać opisy podstawowych i bardziej zaawansowanych technik, które pomogą 

Pa

ństwu w zrozumieniu reguł rządzących fotografią. Znajdziecie Państwo przykładowe zdjęcia i 

porównania pomi

ędzy zdjęciami udanymi i nieudanymi. Jeśli poświęci się odrobinę czasu na lekturę 

tego poradnika i zastosuje zawart

ą w nim wiedzę we własnej praktyce fotograficznej, to na efekty nie 

trzeba b

ędzie długo czekać.  

 

CZ

ĘŚĆ PIERWSZA - Podstawowe techniki

 

Dobre zrozumienie trzech podstawowych czynników maj

ących wpływ na jakość zdjęć prowadzi do 

znakomitych rezultatów. 

Ostro

ść, ekspozycja i kompozycja 

Nowoczesne lustrzanki jednoobiektywowe s

ą bardzo łatwe w użyciu. Najnowsze osiągnięcia 

technologiczne, takie jak niezawodny system automatycznej ekspozycji i precyzyjne, automatyczne 
ustawianie ostro

ści, działające nawet przy słabym oświetleniu, sprawiają, że dosłownie każdy może 

robi

ć dobre zdjęcia, niezależnie od warunków zewnętrznych. Dostępne na rynku wysokiej klasy 

obiektywy o zmiennej ogniskowej tak

że znacznie ułatwiają kompozycję wspaniałych kadrów i to 

bezpo

średnio w celowniku. Ponieważ trzy podstawowe czynniki warunkujące powstanie udanej 

fotografii - ostro

ść, ekspozycja i kompozycja - są teraz całkowicie pod kontrolą, możemy się 

zastanowi

ć, dlaczego niektóre z naszych fotografii nadal nie są doskonałe. Chodzi o to, że nawet 

najbardziej zaawansowane technicznie aparaty musz

ą być umiejętnie obsługiwane.  

• 

Podstawowe techniki 1

 - Lustrzanka jednoobiektywowa.  

• 

Podstawowe techniki 2

 - Autofocus - system automatycznego ustawiania ostro

ści.  

• 

Podstawowe techniki 3

 - Czasy otwarcia migawki.  

• 

Podstawowe techniki 4

 - Przys

łona.  

• 

Podstawowe techniki 5

 - Ogniskowa i k

ąt widzenia.  

• 

Podstawowe techniki 6

 - Czas otwarcia migawki, liczba przys

łony i czułość filmu.  

• 

Podstawowe techniki 7

 - Wprowadzenie kompozycji i kadrowania.  

Podstawowe techniki: Lustrzanka jednoobiektywowa

 

Lustrzanka jednoobiektywowa jest najbardziej wyrafinowanym narz

ędziem do robienia zdjęć 

dost

ępnym w dzisiejszych czasach. 

Ze wszystkich rodzajów aparatów dost

ępnych obecnie na rynku, lustrzanki jednoobiektywowe na film 

o szeroko

ści 35 mm są sprzętem niewątpliwie najbardziej popularnym wśród osób traktujących 

 sharing >> a u d i o k s i a z k i.org

 1

 a

ud

io

ks

ia

zk

i.o

rg

fotografi

ę poważnie. Łącząc wyrafinowane możliwości ze zwartą i lekką konstrukcją. lustrzanki są 

doskona

łymi aparatami do fotografii reporterskiej, sportowej, turystycznej, a także do robienia zdjęć 

niepozowanych. Niewielkie rozmiary i wszechstronno

ść to dwie główne zalety, dzięki którym na 

lustrzankach mo

żna polegać w każdej sytuacji. Możliwość zmiany obiektywu sprawia, że możemy 

robi

ć właśnie takie zdjęcia, o jakie nam chodzi. W obecnych czasach komputerowe "mózgi" lustrzanek 

jednoobiektywowych najwy

ższej klasy, takich jak te z serii EOS, zautomatyzowały proces 

fotografowania do tego stopnia, 

że fotograf może skupić się wyłącznie na treści zdjęcia. Można 

dos

łownie zaprogramować aparat tak, aby dopasował się do panujących warunków ekspozycji. To 

naprawd

ę duże ułatwienie, bo przecież wysublimowane piękno krajobrazu wymaga innych ustawień 

ni

ż szybkość i dynamika sportowych wydarzeń. Co więcej, polegając na nowoczesnej i precyzyjnej 

technologii systemu automatycznego ustawienia ostro

ści, możemy uchwycić na zdjęciu te szczególne, 

niepowtarzalne momenty, które najprawdopodobniej umkn

ęłyby przy ręcznym ustawieniu. 

Zrozumienie kilku podstawowych zasad fotografii pomo

że nam cieszyć się wyrafinowanymi 

mo

żliwościami naszego aparatu, a co najważniejsze, robić lepsze zdjęcia.  

 

Lustrzanka jednoobiektywowa a kompaktowy aparat fotograficzny 

 

 

 

Wielkim udogodnieniem oferowanym przez lustrzanki jednoobiektywowe 
jest ich konstrukcja, oparta o system TTL, dzi

ęki któremu fotografująca 

osoba widzi dok

ładnie to, co będzie utrwalone na klatce filmu. Zastosowanie 

konstrukcji tego typu sprawia, 

że używanie obiektywów o różnych 

ogniskowych jest bardzo praktyczne. Kompaktowy aparat fotograficzny ma 
osobny wizjer celownika do ustawiania kadru, wi

ęc tylko w przybliżeniu 

pokazuje obraz obejmowany przez obiektyw. Poza tym, jedynym sposobem 
na fotografowanie z innym obiektywem jest dodanie specjalnego celownika. 

 

 

   

 

 

Podstawowe techniki: Autofocus - system automatycznego ustawiania ostro

ści

 

U

żywanie autofocusu jest łatwe, jednak należy pamiętać o jego właściwej obsłudze. 

Po prostu naprowadzamy ramk

ę autofocusu na 

fotografowany obiekt. 
Autofocus jest jednym z wielkich udogodnie

ń 

nowoczesnych lustrzanek jednoobiektywowych. Po 
prostu naprowadzamy ramk

ę autofocusu na ten 

element obrazu, który ma by

ć ostry i naciskamy 

spust migawki do po

łowy. 

Obiektyw 

automatycznie nastawi ostro

ść wybranego przedmiotu. Autofocus jest prawie zawsze szybszy i 

bardziej niezawodny ni

ż ręczne ustawianie ostrości. Ważne jest zrozumienie zasad prawidłowej 

obs

ługi tej funkcji. Po pierwsze należy zdecydować, który element obrazu ma być ostry, a jest to 

czasami trudny wybór.Poza tym, poruszenie aparatu mo

że spowodować przesunięcie ramki 

autofocusu z wybranego obiektu. Mo

że temu zapobiec włączenie blokady ostrości, jednak ważne jest, 

by

śmy zawsze pamiętali o obecności ramki.  

Potwierdzenie wska

źnikiem ostrości 

Przed naci

śnięciem spustu migawki dobrze jest upewnić się, czy zdjęcie będzie ostre. Widać to, rzecz 

jasna, w celowniku. Czasami jednak, kiedy fotografujemy przy s

łabym oświetleniu, trudno mieć 

pewno

ść co do właściwego ustawienia ostrości. System automatycznego ustawiania ostrości okaże 

si

ę pomocny i w tej sytuacji. Warto przyzwyczaić się do sprawdzenia przed każdym zdjęciem, czy 

świeci się zielona lampka wskaźnika ostrości widoczna w celowniku. To zajmie tylko chwilę, a może 
oszcz

ędzić wielu rozczarowań. Jeśli stwierdzimy, że przydałaby się nam odrobina praktyki w używaniu 

systemu autofocusu, mo

żemy poćwiczyć z aparatem bez filmu, dopóki prawidłowa obsługa stanie się 

tylko kwesti

ą intuicji.  

U

życie blokady ostrości może znacznie poprawić jakość naszych zdjęć. 

Blokada ostro

ści pomaga skomponować ujęcie. 

Je

żeli główny obiekt na zdjęciu ma być w samym 

centrum kadru, mo

żemy w prosty sposób ustawić 

ostro

ść, używając systemu automatycznego 

ustawienia ostro

ści. Jednak co zrobić, gdy nie 

chcemy aby wybrany przez nas motyw by

ł w samym 

środku zdjęcia? Na przykład, jeśli na fotografii mają 
by

ć dwie stojące obok siebie osoby, ramka 

autofocusu najprawdopodobniej znajdzie si

ę 

pomi

ędzy nimi i ostrość zostanie ustawiona 

wzgl

ędem tła. 

Prosta funkcja zwana "blokad

ą ostrości" rozwiązuje 

ten problem. Po prostu naprowadzamy ramk

ę 

autofocusu na fotografowany obiekt, uruchamiamy 
system autofocusu naciskaj

ąc spust migawki do 

po

łowy i komponujemy ujęcie przesuwając aparat i 

trzymaj

ąc spust migawki. Autofocus będzie pamiętał 

prawid

łowe ustawienie, dopóki spust migawki nie 

zostanie zwolniony. 
Funkcja blokady ostro

ści ułatwia również wyostrzenie obrazu przy fotografowaniu obiektów, takich jak 

puste 

ściany lub błyszczące powierzchnie, które mogą sprawić kłopoty przy automatycznym 

ustawianiu ostro

ści. W takim przypadku wybieramy po prostu jakiś inny przedmiot znajdujący się mniej 

wi

ęcej w tej samej odległości co fotografowany obiekt, ustawiamy ostrość przy pomocy autofocusu i 

trzymaj

ąc spust migawki wciśnięty do połowy, wracamy do wybranego wcześniej ujęcia.  

Tryby pracy One Shot i Al Servo AF 
Podczas robienia zdj

ęć w trybie One Shot AF, migawka nie może być zwolniona dopóki ustawianie 

ostro

ści nie zostanie zakończone. Ten tryb fotografowania stosuje się w połączeniu z blokadą ostrości. 

Naci

śnięcie spustu migawki do połowy zachowuje parametry ustawienia ostrości odpowiadające 

wybranej odleg

łości. Kiedy jednak fotografujemy ruchome obiekty w trybie Al Servo AF, po naciśnięciu 

spustu migawki do po

łowy autofocus śledzi poruszający się obiekt i w sposób ciągły dopasowuje 

ostro

ść do zmieniającej się odległości. Funkcja ta jest funkcją odwrotną do funkcji blokady ostrości.  

Podstawowe techniki: Czasy otwarcia migawki

 

Dysponuj

ąc różnymi czasami otwarcia migawki możemy kontrolować przedział czasu, w 

którym 

światło wpada do aparatu. 

Co to jest czas otwarcia migawki? 

Mówi

ąc w skrócie, czas otwarcia migawki to czas naświetlenia 

klatki filmu. Krótki czas otwarcia migawki, 1/2000 s, 1/4000 s itd,. 
oznacza, 

że migawka pozostanie otwarta tylko przez tę krótką 

chwil

ę. I na odwrót - dłuższy czas otwarcia migawki znaczy, że 

ekspozycja b

ędzie trwała odpowiednio dłużej. Nie dajmy się zmylić 

liczbom umieszczonym na aparacie. Czas otwarcia migawki 
opisany symbolem "2000" to w rzeczywisto

ści 1/2000 sekundy - 

bardzo krótko. Oznaczenie u

łamka 1/ zostało dla uproszczenia 

pomini

ęte; mówimy o robieniu zdjęć z migawką "dwa tysiące" mając 

na my

śli czas otwarcia migawki równy "jednej dwutysięcznej 

sekundy".  

Dlaczego czasy otwarcia migawki s

ą takie ważne? 

Kiedy fotografujemy obiekty w ruchu przy d

ługim czasie otwarcia 

migawki, zdj

ęcie najprawdopodobniej wyjdzie nieostre. Nie można 

jednak fotografowa

ć wszystkiego przy krótkim czasie otwarcia 

migawki, gdy

ż wówczas ekspozycja musiałaby trwać krócej, co nie 

zawsze jest mo

żliwe ze względu na czułość filmu. Jeśli czas 

otwarcia migawki jest za krótki w danych warunkach, zbyt ma

ło 

światła dotrze do filmu i zdjęcie będzie niedoświetlone. Robiąc 
zdj

ęcia należy zawsze pamiętać o zrównoważeniu trzech 

nast

ępujących czynników: czasu otwarcia migawki (jak długo światło pada na klatkę filmu), liczby 

przys

łony (ile światła pada na klatkę filmu) i czułość filmu (ile światła potrzebuje dany film do 

prawid

łowej ekspozycji). 

Zrozumienie zasad post

ępowanie z tymi trzema 

parametrami jest najwa

żniejszym krokiem ku 

udanym fotografiom. 
Mo

żna by sądzić, że wiedza dotycząca 

wspomnianych parametrów oka

że się zbędna, jeśli 

tylko b

ędziemy unikać fotografowania obiektów w 

ruchu. Ale nawet ograniczenie si

ę do robienia zdjęć 

nieruchomych przedmiotów nie zwalnia nas z 
konieczno

ści pamiętania o czasie otwarcia migawki. 

Wszystko dlatego, 

że aparat może się poruszyć, 

je

śli nie jest zamocowany na statywie. Jeżeli w 

momencie ekspozycji aparat ulegnie jakimkolwiek 
wstrz

ąsom, to obraz na zdjęciu będzie rozmazany. 

Mówimy wtedy o "poruszeniu" aparatu. Jednak je

śli 

dobierze si

ę wystarczająco krótki czas otwarcia migawki, to w większości przypadków zdjęcie wyjdzie 

doskonale, nawet je

śli robiła je osoba niedoświadczona.  

 

Mechanizm migawki w aparatach EOS  

 

 

Aparaty EOS posiadaj

ą pionową migawkę szczelinową z 

elektromagnetycznym mechanizmem wyzwalania. Czas migawki 
kontrolowany jest elektronicznie. W konstrukcji migawki wykorzystano 
mechanizm z dwiema kurtynami. W stanie spoczynku (przed naci

śnięciem 

spustu), pierwsza kurtyna zas

łania klatkę filmu, a druga jest otwarta. W 

momencie naci

śnięcia spustu pierwsza kurtyna otwiera się tworząc 

szczelin

ę, przez którą światło pada na klatkę filmu. W czasie ekspozycji 

druga kurtyna zaczyna pod

ążać za pierwszą, przez co szczelina przesuwa 

si

ę naświetlając resztę klatki. Następnie pierwsza kurtyna zatrzymuje się, a 

druga kurtyna zamyka si

ę zaraz za nią kończąc ekspozycję.  

 

 

 

   

Problemy wynikaj

ące z poruszenia aparatem są powszechne wśród początkujących - łatwo 

jednak mo

żna temu zaradzić. 

Sk

ąd wiadomo, przy jakich czasach otwarcia migawki możemy fotografować "z ręki"? 

Fotografowie zazwyczaj staraj

ą się mieć na uwadze czasy otwarcia migawki, przy których można robić 

zdj

ęcia bez statywu. Ogólna zasada mówi, że używając obiektywu o ogniskowej 50 mm większość 

ludzi mo

że fotografować z ręki przy czasie otwarcia migawki równym 1/60 sekundy i krótszym. Jak 

wida

ć, istotna jest tu ogniskowa obiektywu. O parametrze tym należy pamiętać, gdyż przy dłuższych 

obiektywach - teleobiektywach - konsekwencje poruszenia aparatu s

ą bardziej widoczne. Dlatego też 

osoby zajmuj

ące się fotografią zawodowo zawsze używają solidnych, wytrzymałych statywów, kiedy 

fotografuj

ą przez olbrzymie teleobiektywy. Jednym ze sposobów określenia najkrótszego czasu 

otwarcia migawki przy którym mo

żemy zrobić zdjęcia z ręki, jest wyznaczenia odwrotności ogniskowej 

aparatu. Oznacza to, 

że obiektywem o ogniskowej 50 mm możemy bezpiecznie fotografować bez 

statywu ustawiaj

ąc czas otwarcia migawki na 1/60 s (ponieważ w aparatach nie istnieje wartość 1/50 

s), ale ju

ż 1/30 s może być czasem za długim. 

Z kolei 1/30 s mo

że w zupełności wystarczyć przy szerokokątnym obiektywie o ogniskowej 28 mm, 

trzeba jednak pami

ętać o tym, że jest to prawdopodobnie najdłuższy czas przy jakim można robić 

zdj

ęcia z ręki, nawet jeśli używa się superszerokokątnego obiektywu o ogniskowej 15 mm. Z drugiej 

za

ś strony, teleobiektywy o ogniskowej 300 mm raczej nie powinien być używany bez statywu przy 

czasie otwarcia migawki krótszym ni

ż 1/500 s jeśli nie chcemy, by zdjęcie było nieostre. Natomiast 

u

życie czasu 1/250 s powinno wystarczyć dla obiektywów o ogniskowej 135 mm lub 200 mm. 

Pocz

ątkowo może się to wydawać skomplikowane, ale pamiętając o zależności pomiędzy ogniskową 

obiektywu a czasem otwarcia migawki osi

ągniemy efekty w postaci większej liczby ostrych zdjęć.  

Krótki czas otwarcia migawki pomo

że zarejestrować niedostrzegalne dotąd aspekty 

fotografowanych tematów. 
Zrozumienie zasad doboru czasu migawki przyniesie owoce w postaci lepszych zdj

ęć. To jednak nie 

wszystko. Aparaty z serii EOS umo

żliwiają zmiany czasu otwarcia migawki w niezmiernie szerokim 

czasie, co w bardziej zaawansowanych modelach oznacza czas rz

ędu 1/4000 a nawet 1/8000 

sekundy. Przy tak krótkich czasach aparaty serii EOS mog

ą sfotografować rzeczy niedostrzegalne 

go

łym okiem. Czasy te pozwalają na uchwycenie strzały lecącej do tarczy lub na zatrzymanie kolibra 

w locie. 
Przy tak krótkim czasie na

świetlania wyczucie właściwego momentu wymaga dobrego refleksu i 

odrobiny praktyki. Aparaty serii EOS oferuj

ą również możliwość ustawienia bardzo długich czasów 

na

świetlania, włącznie z ustawieniem "B" ("bulb", zwanym także "na czas"), które umożliwia 

fotografowanie z dowolnie d

ługim czasem naświetlania. Również i w tym przypadku możliwe jest 

ca

łkiem nowe spojrzenie na otaczający nas świat. Nocne światła wielkiego miasta, autostrada jako 

smuga p

ędzących samochodów, rozgwieżdżone niebo - to wspaniałe tematy na zdjęcia wymagające 

d

ługiego czasu ekspozycji.  

Podstawowe techniki: Przys

łona

 

Regulacja przys

łony to zmiana natężenia światła wpadającego 

do aparatu podczas ekspozycji. 

Znaczenie liczby przys

łony 

Parametr czasu otwarcia migawki informuje o d

ługości padania 

światła na klatkę filmu. Z kolei liczba przysłony jest miarą wielkości 
otworu, przez który przechodzi 

światło, wpadając do aparatu. Jeśli 

ekspozycja ma pozosta

ć niezmienna, to im dłuższy będzie czas 

otwarcia migawki, tym mniejszy powinien by

ć otwór przysłony. Jeśli 

czas ekspozycji musi by

ć krótszy, wówczas przysłona powinna być 

otwarta szerzej, aby ta sama ilo

ść światła została wpuszczona do aparatu. Wielkość otworu przesłony 

wyra

żamy jednostkami zwanymi liczbami przysłony. Mały otwór to duża liczba (lub wartość) przysłony, 

na przyk

ład f/22 oznacza otwór o średnicy niewiele większej od średnicy szpilki. Duże otwory, np. 

f.1.4, oznacza si

ę małą liczbą. Liczby umieszczone na pierścieniu przysłony każdego obiektywu to 

w

łaśnie liczby przysłony. Każda z nich opisuje otwór, którego wielkość jest dwa razy większa lub dwa 

razy mniejsza od otworu odpowiadaj

ącego sąsiedniej liczbie przysłony. I tak, przysłona o liczbie f/5.6 

wpuszcza dwa razy wi

ęcej światła niż przysłona oznaczona liczbą f/8 i o połowę mniej, niż przysłona o 

liczbie f/4. Ró

żnica pomiędzy dwiema liczbami przysłony, sąsiadującymi ze sobą w tak powstałym 

szeregu, to stopie

ń przysłony. "Otwieranie" przysłony oznacza powiększenie otworu przysłony, 

"przymykanie" za

ś - jego zmniejszanie.  

Liczby przys

łony i czasy otwarcia migawki 

Zarówno przys

łona jak i migawka regulują ilość światła padającego na klatkę filmu. W zakresach 

regulacji obu tych parametrów znajduj

ą się ustawienia odległe o jeden stopień. Mając na uwadze ilość 

światła wpadającego do aparatu, można powiedzieć, że przysłona o liczbie f/5.6 wpuszcza dwa razy 
wi

ęcej światła niż przysłona f/8. Podobnie migawka 1/60s wpuszcza dwa razy więcej światła niż 

migawka 1/125 s. 
Ustawienie czasu otwarcia migawki i wielko

ści przysłony zawsze musi być wzajemnie skorelowane. 

Za

łóżmy przykład, że parametry prawidłowej ekspozycji przy danym ujęciu wynoszą odpowiednio 1/60 

s i f/6.6. Chc

ąc w tych samych warunkach oświetlenia sfotografować poruszający się obiekt, skracamy 

czas otwarcia migawki do 1/125 s. Wówczas, aby zachowa

ć optymalne zrównoważenie parametrów 

ekspozycji, musimy dopasowa

ć przysłonę, zmieniając jej wartość dokładnie o tyle samo, o ile zmienił 

si

ę czas otwarcia migawki. Dlatego też w tym przypadku należy dwukrotnie zwiększyć otwór 

przys

łony, zmniejszając jej liczbę na f/4, o jeden stopień. Ponieważ przysłona o liczbie f/4 wpuszcza 

dwukrotnie wi

ęcej światła niż przysłona o liczbie f/5.6, optymalne parametry ekspozycji zostaną 

zachowane.  

G

łębia ostrości jest jednym z podstawowych pojęć w fotografii. Terminem tym określa się 

stref

ę, w której obiekty uwidocznione na zdjęciu są ostre. 

G

łębia ostrości 

Poj

ęcie głębi ostrości odnosi się do strefy ostrego 

odwzorowania, która rozci

ąga się przed i za 

punktem, wzgl

ędem którego ustawiona jest ostrość. 

G

łębia ostrości zmienia się odwrotnie 

proporcjonalnie do wielko

ści otworu przysłony. 

Znaczy to, 

że przy szeroko otwartej przysłonie, np. o 

liczbie f/1.8, g

łębia ostrości jest niewielka. Natomiast 

przy mocno przymkni

ętej przysłonie, np. f/16, prawie 

wszystkie obiekty, widoczne czy to na pierwszym, 
czy na dalszych planach, b

ędą ostro odwzorowane. 

Tak jak przy wyborze czasu otwarcia migawki 
bierzemy pod uwag

ę prędkość poruszających się 

obiektów, tak przy ustawianiu przys

łony kierujemy 

si

ę głębią ostrości, którą chcemy uzyskać. Rzecz 

jasna, warunki uj

ęcia nie zawsze umożliwiają duży 

wybór ustawie

ń. Fotografując mecz koszykówki 

musimy ustawi

ć krótki czas otwarcia migawki - i 

zadowoli

ć się niewielką głębią ostrości. Ale przy 

fotografowaniu ogrodu pe

łnego kwiatów duża głębia 

ostro

ści na pewno będzie ważniejsza. Należy 

pami

ętać, że strefa głębi ostrości nie jest 

równomiernie roz

łożona wokół punktu, na który 

ustawiamy ostro

ść aparatu. Mniej więcej jedna 

trzecia obszaru g

łębi ostrości przypada na 

przestrze

ń przed tym punktem, a pozostałe dwie 

trzecie na stref

ę znajdującą się za nim. Może się 

zdarzy

ć, że nie wszystkie elementy kadru zmieszczą 

si

ę w strefie objętej głębią ostrości. Można wtedy ustawić ostrość na odległość trochę większą, niż ta, 

w której znajduje si

ę fotografowany obiekt. Wówczas prawdopodobnie głębia ostrości obejmie 

wszystko.  

Podstawowe techniki: Ogniskowa i k

ąt widzenia

 

W ka

żdej sytuacji mamy do wyboru wiele różnych ujęć. 

G

łębia ostrości i obiektywy 

U

życie obiektywu o długiej ogniskowej zmniejsza 

g

łębię ostrości. Korzystając więc z teleobiektywów 

nale

ży dokładnie ustawiać ostrość. Obiektywy 

szerokok

ątne zaś mają bardzo dużą głębię ostrości. 

Precyzyjne ustawienie ostro

ści nie jest więc aż takie 

istotne je

śli używamy obiektywu szerokokątnego. 

Prawie wszystkie elementy kadru fotografowane 
obiektywem o ogniskowej 28 mm w jasny, s

łoneczny 

dzie

ń, będą ostro i wyraźnie odzwierciedlone. Jeśli 

jednak u

żywamy teleobiektywu przy słabym 

o

świetleniu, może to już wymagać zwiększonej 

ostro

żności i precyzji.  

G

łębia ostrości i odległość od fotografowanego 

obiektu 
G

łębia ostrości zmienia się wraz ze zmianą 

odleg

łości z jakiej robimy zdjęcie. Oznacza to, że 

przy niezmiennych parametrach ekspozycji obiekty 
znajduj

ące się w oddaleniu będą miały 

porównywalnie wi

ększą głębię ostrości niż elementy 

znajduj

ące się bliżej aparatu. Wyjaśnia to, dlaczego 

na fotografii krajobrazu wykonanej z ostro

ścią 

ustawion

ą na nieskończoność, pola, drzewa, odległe 

góry, a nawet ob

łoki są wyraźnie widoczne. Dlatego 

te

ż głębia ostrości, którą dysponujemy robiąc 

zbli

żenia, jest zazwyczaj o wiele mniejsza niż można 

przypuszcza

ć.  

Najwa

żniejsza decyzja 

Najwa

żniejsze w fotografii jest zrozumienie 

zale

żności pomiędzy czasem otwarcia migawki a 

wielko

ścią przysłony. W danych warunkach 

o

świetleniowych prawie zawsze mamy do wyboru 

kilka ró

żnych kombinacji tych dwóch zmiennych. 

Wybranie krótszego czasu ekspozycji poci

ągnie za 

sob

ą nastawienie większego otworu przysłony, a 

zarazem zmniejszenie g

łębi ostrości. Czasem o to 

nam w

łaśnie chodzi, często jednak nie tego 

oczekujemy. Dlatego te

ż robiąc zdjęcia zawsze 

powinni

śmy pamiętać o tych dwóch parametrach. 

Jak du

żą głębię ostrości zamierzamy osiągnąć? Jaki 

czas otwarcia migawki b

ędzie potrzebny, aby 

uzyska

ć ostre zdjęcie? Znajomość odpowiedzi na te 

pytania na pewno pomo

że nam poprawić jakość 

naszych fotografii.  

Czas otwarcia migawki, liczba przys

łony i 

ogniskowa 
Ogniskowa obiektywu ma niew

ątpliwie wpływ na 

rodzaj wykonywanego zdj

ęcia. Od niej zależy też kąt 

widzenia oraz g

łębia ostrości. Powyższe przykłady 

pokazuj

ą to samo ujęcie sfotografowane różnymi obiektywami. Odległość modelki była różna, aby 

zachowa

ć wielkość fotografowanych obiektów. Możemy tu przede wszystkim zauważyć różnice w tle, 

jednak zmiany w perspektywie tak

że są widoczne.  

Podstawowe techniki: Czas otwarcia migawki, liczba przys

łony i czułość filmu

 

Czu

łość filmu jest trzecią najważniejszą wielkością, która ma wpływ na ekspozycję. 

Nowoczesny filmy o wysokiej czu

łości ułatwiają dobór filmu w zależności od warunków. 

Co to znaczy, 

że film jest wysokoczuły? 

Zale

żność pomiędzy czasem otwarcia migawki a wielkością przysłony została już wyjaśniona. 

Pozostaje jednak jeszcze jeden parametr, o którym nale

ży pamiętać: czułość filmu. Wielkość ta 

odzwierciedla wra

żliwość filmu fotograficznego na światło. 

Nawet je

śli znajdziemy się w sytuacji, w której wybrana przez nas kombinacja czasu otwarcia migawki 

i liczby przys

łony jest nieprawidłowa ze względu na warunki oświetleniowe, nie oznacza to, że 

wszystko stracone. Mo

żemy rozwiązać ten problem używając filmu o większej czułości. Jak już 

wspomniano, s

ąsiadujące wartości czasu otwarcia migawki i liczby przysłony różnią się od siebie o 

jeden stopie

ń. Ekspozycja z czasem 1/250 s jest dwukrotnie krótsza od ekspozycji 1/125 s, a 

przys

łona o liczbie f/5.6 wpuszcza do aparatu dwa razy więcej światła, niż przysłona oznaczona jako 

f/8. W obu przypadkach mo

żemy mówić o różnicy jednego stopnia. Filmy różnią się od siebie w ten 

sam sposób. Przy takich samych parametrach ekspozycji, film ISO 100 wymaga dwukrotnie wi

ęcej 

światła niż film ISO 200 - jest to różnica jednego stopnia. Dlatego też używając filmu ISO 200 możemy 
osi

ągnąć trochę większą głębię ostrości lub też nastawić trochę krótszy czas otwarcia migawki niż w 

przypadku filmu o mniejszej czu

łości.  

Rodzaje i czu

łość filmów 

Rodzaj filmu i jego czu

łość są oczywiście bardzo ważne w fotografii. Filmy dzielimy na czarno-białe i 

barwne, a tak

że na negatywowe (do odbitek) i pozytywowe (do przezroczy). Pozytywowe filmy 

fotograficzne mog

ą dać trochę lepsze efekty, choć z drugiej strony filmy negatywowe są zazwyczaj 

mniej wra

żliwe na błędy, gdyż w procesie wywoływania odbitek można jeszcze wpłynąć na ich 

ko

ńcową jakość, nawet jeśli powstają z niedoskonałego negatywu. Jeśli chodzi o filmy do przezroczy 

(pozytywowe), kontrola nad zdj

ęciem kończy się w momencie naciśnięcia spustu migawki. 

Czu

łość filmu jest kolejną wielkością, z którą należy się zapoznać. Filmy o czułości z zakresu od ISO 

64 do ISO 400 s

ą szeroko dostępne, a filmy o wyższej czułości można znaleźć w specjalistycznych 

sklepach fotograficznych. Jednostki ISO okre

ślają standardową skalę światłoczułości. ISO 64 oznacza 

stosunkowo nisk

ą czułość, ISO 400 to czułość dość wysoka. Wysokoczuły film wymaga mniej światła 

podczas ekspozycji, wi

ęc umożliwia większą tolerancję naświetlania w różnych sytuacjach. 

Wysokoczu

łe filmy mają jednak tendencję do większej "ziarnistości". Odwzorowany przy ich użyciu 

obraz jest mniej ostry, zw

łaszcza jeśli odbitkę powiększono  

Wszystkie poni

ższe kombinacje dają taką samą ekspozycję.  

Czas otwarcia migawki (w sek.) 

1/1500  1/250  1/125  1/60  1/30  1/15  1/8 

Liczba przys

łony (f/stopień) 

2.8 

4 

5.6 

8 

11 

16 

22 

Produkowane obecnie filmy, równie

ż te o wyższej czułości, charakteryzują się tak wysoką jakością, że 

wi

ększość robiących zdjęcia wybiera film ISO 200, nie martwiąc się o uzyskanie dobrej jakości zdjęć. 

Maj

ąc jednak na uwadze jakość zdjęć, zawsze powinniśmy wybierać filmy o możliwie najniższej 

czu

łości dopuszczalnej w danych warunkach oświetlenia.  

Porównajmy prze

źrocza wykonane na filmach pozytywowych o czułości ISO 64 i ISO 400. Barwy na 

niskoczu

łym filmie są bardziej intensywne, a szczegóły wyraźniejsze. Jak widać, dobór czułości filmu, 

jak zreszt

ą wszystko w fotografii, jest sprawą kompromisu. Istnieją dwa podstawowe typy filmów 

barwnych: do 

światła dziennego oraz do światła sztucznego (kompensujący niedostatek barwy 

niebieskiej). Film do 

światła dziennego nadaje się do robienia zwykłych zdjęć w każdych warunkach. 

U

żyty w pomieszczeniach może spowodować nieznaczną dominantę barwy czerwonej. Film do 

światła sztucznego został opracowany z myślą o profesjonalnej fotografii w warunkach oświetlenia 
studyjnego, mo

że być jednak z powodzeniem używany przy zwykłym (żarowym) sztucznym świetle. 

Natomiast efektem u

życia filmu do światła dziennego we wnętrzach z oświetleniem jarzeniowym jest 

lekko zielonkawe zabarwienie obrazu. Mo

żna temu zapobiec zakładając na obiektyw specjalny 

fioletowy filtr.  

Kombinacje czasu otwarcia migawki oraz liczby przys

łony z czułością filmu.</TD< tr> 

Liczba przys

łony 

Czas otwarcia migawki 

22 

8 

15 

30 

16 

15 

30 

60 

11 

30 

60 

125 

8 

60 

125 

250 

5.6 

125 

250 

500 

4 

250 

500 

1000 

2.8 

500 

100 

2000 

ISO 

100 

200 

400 

Czas otwarcia migawki 

Liczba przys

łony 

2000 

1.4 

2 

2.8 

1000 

2 

2.8 

4 

500 

2.8 

4 

5.6 

250 

4 

5.6 

8 

125 

5.6 

8 

11 

60 

8 

11 

16 

30 

11 

16 

22 

Podstawowe techniki: Wprowadzenie do kompozycji i kadrowania

 

Prawdziwa zabawa zaczyna si

ę, gdy zrozumiemy podstawowe zasady fotografowania. 

Nie róbmy zdj

ęcia ot tak, skomponujmy je 

Oprócz ostro

ści i parametrów ekspozycji, najważniejsza w fotografii jest kompozycja. Jest to jednak 

czynnik wymykaj

ący się jednoznacznym, wiążącym regułom. W rzeczywistości każdą scenę można 

przedstawi

ć na różnych, ale jednakowo dobranych kadrach. Można jednak zgodzić się co do jednej 

zasady: kompozycja jest dobra, je

żeli zawiera całą "informację" potrzebną do przedstawienia tematu 

zdj

ęcia - i nic poza tym. Zasada ta jest niezwykle istotna. Wiedza o tym, co należy opuścić, jest jedną 

z najwa

żniejszych w każdej formie sztuki. Używając lustrzanki jednoobiektywowej bardzo łatwo jest 

zaw

ęzić scenę jedynie do pożądanych elementów. Aparat jest przenośny, a dzięki wymiennym 

obiektywom, zw

łaszcza tym o zmiennej ogniskowej, wybór kąta widzenia nie sprawia najmniejszych 

problemów. B

ądźmy więc bardziej elastyczni i kreatywni, eksperymentujmy z różnymi położeniami 

aparatu i ogniskowymi obiektywów.  

Pami

ętajmy o świetle 

Do tworzenia wspania

łych kompozycji fotograficznych niezbędne jest uprzednie zrozumienie natury 

światła. Nasz aparat jest prawdopodobnie bardziej wyczulony na obecność źródeł światła i ich wpływ 
na obraz fotografowanych obiektów, ni

ż my sami. Na przykład, pragniemy zrobić zdjęcie komuś 

stoj

ącemu w promieniach słońca. Umieszczamy fotografowaną osobę tak, aby słońce padało na jej 

twarz, gdy

ż chcemy, by była ona dobrze oświetlona. Niestety, po odebraniu wywołanych odbitek efekt 

okazuje si

ę niezadowalający, gdyż osoba na zdjęciu mruży oczy, a jej twarz jest pełna nieprzyjemnych 

cieni. Nie by

ło to widoczne podczas robienia zdjęcia, ale aparat wszystko wiernie zarejestrował. 

Prawdopodobnie najlepszym sposobem na unikni

ęcie podobnych problemów jest zdobywanie 

do

świadczenia na podstawie wcześniejszych prób fotografowania w różnych sytuacjach. Jeśli zdarza 

si

ę rzadka okazja wykonania niepowtarzalnej fotografii, warto jest zrobić serię zdjęć, wypróbowując 

ró

żne odległości i obiektywy.  

 

Trzymanie aparatu  

 

 

Wi

ększość ludzi przyzwyczaja się do fotografowania w jednej pozycji - na 

stoj

ąco. Warto jednak wypróbować ujęcia z różnych pozycji. Bardzo ważne 

jest stabilne trzymanie aparatu, zw

łaszcza z teleobiektywem, ponieważ 

najl

żejsze nawet poruszenie spowoduje rozmazanie obrazu. Jeżeli nie 

dysponujemy statywem to szczególnie przy d

ługich czasach otwarcia 

migawki, nale

ży tak ustawić aparat, aby nie poruszył się w momencie 

ekspozycji. Fotografuj

ąc na siedząco możemy zapewnić lepszą stabilność 

opieraj

ąc łokcie o nogi lub kolana. Znalezienie pewnego, mocnego oparcia 

przed naci

śnięciem spustu migawki jest bardzo istotne. Pozycja leżąca 

równie

ż zapewnia stabilne podparcie, ponieważ ramiona tworzą naturalny 

"statyw". Jest to cz

ęsto najlepszy sposób fotografowania zwierząt żyjących 

na wolno

ści. Czasami wsparcie się o płot lub trzymanie aparatu opartego o 

ścianę zapewni stabilność wystarczającą do fotografowania, także i przy 
d

łuższym czasie otwarcia migawki. Kolejny sposób na uniknięcie 

poruszenia to u

życie samowyzwalacza po uprzednim ustawieniu wszystkich 

parametrów zdj

ęcia i wycelowaniu aparatu. Pozwala to skoncentrować 

uwag

ę jedynie na zapewnieniu stabilnej pozycji. Jak zawsze w fotografii, 

wszystko polega na zrozumieniu co nale

ży zrobić, aby osiągnąć zamierzone 

efekty.  

 

 

   

 
 
 

CZ

ĘŚĆ DRUGA - Programowane tryby pracy

 

Dzi

ęki trybom programowej kontroli parametrów ekspozycji rozpoczęcie pracy z aparatem EOS jest 

równie 

łatwe co przyjemne. 

Programowa kontrola zdj

ęcia upraszcza wiele 

spraw 
Wi

ększość zdjęć daje się sklasyfikować do wyraźnie 

wyodr

ębnionych grup, z których najczęściej 

spotykanymi s

ą portrety, krajobrazy, zbliżenia oraz 

zdj

ęcia obiektów ruchomych. Myślą przewodnią 

systemu programowej kontroli zdj

ęcia w aparatach 

EOS jest to, by w ka

żdym z tych typowych rodzajów 

uj

ęć można było w prosty sposób dokonać 

automatycznego ustawienia parametrów ekspozycji. 
Jest tak

że program uniwersalny, służący do 

ca

łkowicie automatycznego wykonywania zwykłych 

zdj

ęć. Wystarczy tylko wybrać odpowiedni symbol 

za pomoc

ą pokrętła zmiany trybów pracy, a aparat 

samodzielnie dopasuje najwa

żniejsze ustawienia do sytuacji. Bez zastanowienia można się wtedy 

skupi

ć na twórczej stronie zdjęcia, wiedząc że parametry ekspozycji dobrane są poprawnie. 

Programowane tryby pracy: Tryb pe

łnej automatyki

 

Tryb pe

łnej automatyki pozwala skupić się wyłącznie na kompozycji zdjęcia. 

Aby ca

łkowicie zautomatyzować wykonywanie zdjęć 

ustawiamy pokr

ętło wyboru trybów pracy w aparacie 

na zielony symbol. Jest to równoznaczne z 
wybraniem trybu pe

łnej automatyki, co oznacza, że 

fotografuj

ącemu pozostaje już tylko wycelować 

obiektyw i nacisn

ąć spust. To dobry punkt wyjścia 

dla osób zaczynaj

ących przygodę z fotografią. 

Ustawienie nadaje si

ę do różnych typowych 

sytuacji, takich jak przyj

ęcia, podróże, zdjęcia 

zwierz

ąt domowych i dzieci - do sytuacji, które 

po prostu chcieliby

śmy zachować w pamięci. 

Tryb ten ybierzemy tak

że,gdy zetkniemy się z 

niepowtarzalnym tematem na zdj

ęcie, lecz nie 

wystarczy nam czasu na samodzielne wybranie w

łaściwych ustawień. Wystarczy wtedy tylko wybrać 

zielony symbol i nacisn

ąć spust!.  

 
 
 
 
Jakie s

ą ustawienia aparatu EOS w trybie pełnej automatyki? 

Ustawienie ostro

ści jest przełączane automatycznie między trybem One Shot a trybem Al Servo, 

zale

żnie od dynamiki ruchu obiektu. Film przesuwany jest po jednej klatce. Ewaluacyjny pomiar 

o

świetlenia wykonywany jest względem głównego obiektu. Program automatycznej ekspozycji zajmuje 

si

ę obsługą obiektów o różnych ogniskowych. Przy słabym oświetleniu lub przy świetle padającym w 

stron

ę obiektywu można posłużyć się lampą błyskową. 

 

Programowane tryby pracy: Wykonywanie portretów

 

Korzystanie z trybu portretowego wejdzie w krew ka

żdemu, 

kto nauczy si

ę z niego korzystać. 

Tryb portretowy 
Wykonanie dobrego portretu nie jest trudne. Nale

ży 

jednak pami

ętać o kilku rzeczach. Jeśli chcemy, by 

wygl

ąd modela był możliwie naturalny, nie należy 

kaza

ć mu zbyt długo czekać. Nie warto również 

stosowa

ć światła padającego wprost na twarz, gdyż 

powoduje ono mru

żenie oczu i powstawanie nieładnych cieni. Oświetlenie boczne jest lepsze, 

najlepsze natomiast jest o

świetlenie od tyłu. W celu skupienia uwagi na twarzy fotografowanej osoby 

dobrze jest rozmy

ć tło, otwierając szeroko przysłonę. Głębia ostrości oczywiście się przy tym 

zmniejszy, tote

ż jej centrum powinno znajdować się na oczach modela, a nie z boku głowy. Obiektywy 

szerokok

ątne nie dają dobrych wyników; lepsze są krótkie teleobiektywy o ogniskowej 85 lub 135 mm. 

D

łuższa ogniskowa pozwoli także stanąć dalej fotografującemu, co zapewni więcej miejsca modelowi.  

Jakie s

ą ustawienia aparatu EOS w trybie portretowym? 

W trybie portretowym wybrane s

ą ustawienie ostrości One Shot oraz ewaluacyjny pomiar światła. 

Przesuwanie filmu jest ci

ągłe, dzięki czemu można szybko wykonać kilka ujęć, tak by uchwycić ten 

najw

łaściwszy moment. Stosuje się dosyć duże otwory przysłony w celu rozmycia tła. Szczególnie 

przydatna b

ędzie lampa błyskowa, jako że portrety podświetlane od tyłu są często najpiękniejsze..  

Wi

ęcej o portretach 

Du

że otwory przysłony dają na ogół lepsze portrety. 

Trzeba jednak umie

ć przewidzieć najkorzystniejszą 

g

łębię ostrości. W przypadku portretów klasycznych 

w polu ostro

ści powinien znajdować się tylko model, 

a ca

łe tło powinno być rozmyte. Jeśli jednak na 

zdj

ęciu ma znajdować się coś więcej niż głowa i 

ramiona modela, by

ć może warto będzie nadać 

ostro

ść także pewnym obszarom tła. Najważniejszą 

rzecz

ą jest więc sprawdzenie, czy środek i głębia 

ostro

ści są odpowiednio dobrane do warunków. 

 
 

 

Programowane tryby pracy: Uchwycenie akcji

 

Tryb pracy, który pozwala zatrzymywa

ć kadry z ruchu obiektów. 

Tryb dla obiektów ruchomych 
Tryb dla obiektów ruchomych nie s

łuży wyłącznie do 

fotografowania sportowców. Nadaje si

ę także do pędzących 

samochodów, dzieci na rowerach, zwierz

ąt biegających w 

ogrodzie i do wszelkich innych ruchomych obiektów. Po

łączenie 

trybu automatycznego ustawiania ostro

ści Al Servo i ciągłego 

przesuwania filmu oznacza, 

że poruszające się obiekty można 

"

śledzić", wykonując automatycznie zdjęcie za zdjęciem, bez 

martwienia si

ę o ostrość obrazu. Wystarczy tylko utrzymywać 

ruchomy obiekt o obr

ębie ramki autofocusu. Może to być trudne 

w przypadku takich sportów jak pi

łka nożna lub rugby, gdzie 

akcja zmienia si

ę bardzo szybko. Gdy chcemy fotografować 

ruch, zachowuj

ąc jednocześnie dużą głębię ostrości, pomoże 

nam wybór bardziej czu

łego filmu. Najczęściej stosowaną 

czu

łością jest w tym przypadku ISO 400, lecz być może warto 

wypróbowa

ć superczuły film ISO 1600. Tryb ten jest użyteczny 

równie

ż przy korzystaniu z teleobiektywów, ponieważ wymagają 

one krótszych czasów ekspozycji, je

śli chcemy uniknąć 

poruszania aparatu.  

Jakie s

ą ustawienia aparatu EOS w trybie dla obiektów 

ruchomych? 
Mechanizm nastawiania ostro

ści pracuje w 

trybie Al Servo, dzi

ęki czemu może on reagować 

na zmiany po

łożenia dzięki czemu może on 

reagowa

ć na zmiany położenia obiektu. Film 

przesuwany jest w sposób ci

ągły, tak by można 

by

ło wykonać szybką serię ekspozycji, wśród 

których przynajmniej jedna powinna by

ć 

w

łaściwa. Ewaluacyjny pomiar oświetlenia 

uwypukla g

łówny obiekt zdjęcia. Automatyczne 

okre

ślanie warunków ekspozycji przy 

narzuconym czasie otwarcia migawki umo

żliwia 

dobranie czasu na

świetlania do szybkości akcji. 

Wbudowana lampa b

łyskowa zostaje wyłączona. 

Programowane tryby pracy: Zdj

ęcia ze zbliżeniami

 

Zdj

ęcia w zbliżeniu stwarzają szczególne problemy, osiągnięty rezultat jest jednak wyjątkowy. 

Tryb zbli

żenia 

Obiektywy zmiennoogniskowej (zoom) w aparatach serii EOS 
wyposa

żone są w funkcję macro, która umożliwia ustawienie 

ostro

ści bardzo blisko aparatu. Wykonywanie zbliżeń może 

wydawa

ć się proste, lecz w rzeczywistości wymaga to pewnej 

wiedzy. Podstawow

ą trudnością jest ustawienie ustawienie 

odpowiedniej g

łębi ostrości, ponieważ im bliżej jesteśmy 

fotografowanego przedmiotu, tym p

łytszy jest obszar, w którym 

obiekty s

ą ostre. Uzyskanie ostrości na całej powierzchni obrazu 

mo

że okazać się prawdziwym problemem. Jednym z rozwiązań jest 

takie umieszczenie aparatu, by wszystkie istotne elementy 
znajdowa

ły się w jednakowej odległości od obiektywu. Poza tym 

ka

żde, zdawałoby się nieznaczne, przesunięcie aparatu może 

drastycznie przemie

ścić punkt ostrości na zdjęciu, dlatego też 

cz

ęsto niezbędne jest użycie statywu, zwłaszcza przy dużych 

zbli

żeniach. Jeśli sam obiekt porusza się choćby w minimalnym 

stopniu, jak dajmy na to kwiat muskany delikatnym podmuchem wiatru, rozmycie staje si

ę jeszcze 

wi

ększym problemem.  

Pi

ękno zbliżeń. 

Tryb zbli

żenia pozwala na uchwycenie piękna natury w jej najdrobniejszych szczegółach. 

Pod

świetlenie od tyłu sprawia, że zdjęcie to jest bardzo udane.  

Jakie s

ą ustawienia aparatu EOS w trybie zbliżenia? 

Mechanizm ustawiania ostro

ści pracuje w trybie One Shot, a film przesuwany jest po jednej klatce. Do 

mierzenia ogólnego o

świetlenia służy tryb pomiaru częściowego. Priorytet otrzymuje głębia ostrości, 

gdy

ż w tego rodzaju fotografii jest ona czynnikiem zasadniczym. Zależnie od modelu aparatu może 

nast

ąpić automatyczne uruchomienie lampy błyskowej.  

Wi

ęcej o zbliżeniach 

Korzystaj

ąc z automatyki ekspozycji z priorytetem 

g

łębi ostrości możemy określić strefę, w której 

obiekty maj

ą być ukazane wyraźnie. Po wskazaniu 

przez nas najbli

żej i najdalej położonego obiektu, 

aparat automatycznie dobierze odpowiedni

ą 

przys

łonę i punkt ustawiania ostrości. Powinniśmy 

uwa

żać, by ustawiana strefa głębi ostrości nie była 

zbyt szeroka. Wyczucie g

łębi. Jeżeli możemy 

ustawi

ć się tak, aby zasadnicze fragmenty 

fotografowanego przedmiotu znalaz

ły się mniej 

wi

ęcej w jednakowej odległości od aparatu, głębia 

ostro

ści staje się mniejszym problemem. 

Programowane tryby pracy: Zdj

ęcia krajobrazowe

 

Wszyscy doceniaj

ą wspaniałe zdjęcia krajobrazów. Zasady osiągania pożądanych rezultatów 

s

ą stosunkowo łatwe do opanowania. 

Tryb krajobrazowy 
Zdj

ęcia wykonywane w plenerze są jednym z 

najwi

ększych uroków fotografii. Niebo, góry, lasy, 

ocean - ka

żdy aspekt przyrody wygląda 

zach

ęcająco. Także krajobrazy typowo miejskie dają 

cz

ęsto wspaniałe zdjęcia. Przy fotografii 

krajobrazowej najistotniejszymi czynnikami s

ą 

kompozycja i kadrowanie. Funkcja blokady ustawie

ń 

ostro

ści pozwala uzyskać nieco więcej kontroli nad 

tym, co na danym zdj

ęciu będzie ostre. 

Wykonywanie zdj

ęć z dużą głębią ostrości wymaga 

odpowiednio du

żych czasów naświetlania. 

Nale

ży zachować ostrożność, aby uniknąć poruszenia aparatu. Jeśli światło jest delikatne, możemy 

skorzysta

ć ze statywu, by jeszcze wydłużyć czas ekspozycji. Fotografie wykonane wczesnym rankiem 

lub pó

źnym popołudniem są często bardziej efektowne z uwagi na specyficzne właściwości światła.  

Jakie s

ą ustawienia aparatu w trybie 

krajobrazowym? 

Autofocus ustawiany jest w tryb One-Shot, a 

film jest 

przesuwany o jedn

ą klatkę. Ustawiany tryb 

pomiaru 

ewaluacyjnego pozwala na prac

ę w skrajnie 

ró

żnych 

warunkach o

świetleniowych. Ponieważ priorytet 

ma g

łębia 

ostro

ści, możemy ustawiać jej parametry. 

Lampa b

łyskowa 

jest wy

łączona. 

Programowane tryby pracy: Zdj

ęcia z 

lamp

ą 

b

łyskową

 

Przydatno

ść 

lampy b

łyskowej nie ogranicza się do zdjęć 

nocnych i we wn

ętrzach. Doświetlenie pomaga w 

przypadku obiektów o o

świetleniu kontrowym. 

Tryb pracy z lamp

ą błyskową 

Z lampy b

łyskowej możemy korzystać nie tylko w 

nocy. Olbrzymia liczba zdj

ęć wykonanych w pełnym 

świetle dnia wyszłaby lepiej, jeśli przy ich wykonaniu 
u

żyto by lampy. Stwierdzenie to odnosi się 

szczególnie do sytuacji, w których 

światło pada zza 

modela. Nawet gdy warunki ekspozycji s

ą 

prawid

łowe, fotografia może być niezadowalająca 

pod wzgl

ędem jakości. Użycie lampy błyskowej w celu doświetlenia obiektu gwarantuje właściwą 

ekspozycj

ę bez względu na położenie słońca. Wiedza na temat korzyści płynących z doświetlenia 

pomo

że nam podnieść ogólną jakość naszych fotografii. Doświetlanie pozwala osiągnąć 

przyjemniejsze dla oka zrównowa

żenie między pierwszym planem a tłem. Musimy jednak pamiętać, 

że lampa ma ściśle określony zasięg. Nadaje się ona do przedmiotów znajdujących się blisko 
fotografuj

ącego, lecz w przypadku obiektywów w dużym oddaleniu jest bezużyteczna. Poza tym lampa 

b

łyskowa emituje pomocniczą wiązkę światła podczerwonego, która włączana jest automatycznie przy 

wykonywaniu zdj

ęć w bardzo słabych warunkach oświetleniowych i wykorzystywana przez system 

automatycznego ustawiania ostro

ści.  

Jak dzia

ła tryb pracy z lampą błyskową przy świetle dziennym? 

W aparatach serii EOS mierzone jest 

światło wpadające przez obiektyw (co symbolizuje skrót TTL), 

dzi

ęki czemu można użyć lampy błyskowej przy świetle dziennym bez prześwietlania zdjęcia. 

Wspó

łczesne lampy Speedlite firmy Canon automatycznie równoważą warunki ekspozycji między 

pierwszym planem a t

łem w celu osiągnięcia najbardziej harmonijnego obrazu.  

Najlepsze jest o

świetlenie kontrowe. Błysk doświetlający pozwolił prawidłowo wyeksponować twarz 

dziewczynki, mimo i

ż światło słoneczne pada od tyłu. Złocista poświata jej włosów nadaje zdjęciu 

niepowtarzalny charakter.  

Wbudowana lampa b

łyskowa. Niektóre z aparatów serii EOS dysponują wbudowaną lampą 

b

łyskową, która ułatwia fotografowanie przy słabym świetle. W niektórych modelach aparatów lampa 

mo

że się uaktywnić po wykryciu niewystarczającego oświetlenia lub oświetlenia od tyłu.  

Kompaktowa lampa Speedlite. Lampa 220EX 

wspó

łpracuje ze wszystkimi aparatami serii EOS, także z tymi, które są wyposażone we własną lampę 

b

łyskową i w wielopolowy, ewaluacyjny system pomiaru natężenia światła E-TTL. W sytuacji, gdy 

wymagane jest dodatkowe o

świetlenie, system ten dokonuje błysku wstępnego, na podstawie którego 

okre

ślane są wymagania odnośnie błysku właściwego.  

 

Tworzenie w

łasnych pocztówek  

 

 

Gdy ju

ż zaczniemy robić lepsze zdjęcia, naturalną koleją 

rzeczy pojawi si

ę chęć, by te najbardziej udane wykorzystać 

w szczególny sposób. Ka

żdy chyba widział pocztówki ze 

zdj

ęciami, sprzedawane we wszystkich popularnych 

miejscowo

ściach wypoczynkowych. Dlaczego jednak nie 

pokusi

ć się o zrobienie własnych pocztówek, zamiast 

kupowania gotowych? Przecie

ż nie są one niczym innym, 

jak tylko zdj

ęciami na grubym podłożu, wydrukowanymi w 

tysi

ącach egzemplarzy. To samo możemy zrobić z 

w

łasnymi zdjęciami, przycinając je do właściwych 

rozmiarów i naklejaj

ąc na czystą pocztówkę lub wręcz na 

zwyk

ły karton. 

Pomy

ślmy, jaką radość można sprawić krewnym i 

znajomym, wysy

łając im taką "osobistą" kartkę pocztową. 

Oczywi

ście, poczta stawia pewne wymagania odnośnie 

rozmiaru kartek, lecz spe

łnianie ich nie jest niczym trudnym. 

Je

śli się jednak na taki krok zdecydujemy, warto użyć kleju 

dobrej jako

ści, docisnąć zdjęcia książką lub innym ciężarem 

i da

ć im dostatecznie dużo czasu na wyschnięcie - w 

przeciwnym razie mog

ą się odkleić.  

 

CZ

ĘŚĆ TRZECIA - Kadrowanie i kompozycja

 

Zanim zaczniemy samodzielnie robi

ć dobre zdjęcia, musimy dowiedzieć się, dlaczego niektóre metody 

daj

ą lepsze rezultaty od innych. 

Czym jest dobra fotografia? 
Kolejne kroki, po zapoznaniu si

ę ze sposobami 

efektywnej obs

ługi aparatu fotograficznego, są już 

bardziej subtelne. 

Łatwo jest rozpoznać fotografię o 

z

łej jakości technicznej. Dzięki lepszemu 

zrozumieniu i odrobinie praktyki mo

żna uniknąć 

zdj

ęć prześwietlonych lub rozmazanych. Dużo 

trudniej jest rozró

żnić fotografię naprawdę dobrą, od 

takiej, która jest po prostu wystarczaj

ąco dobra. A 

najtrudniejszym zadaniem mo

że być wyjaśnienie 

dlaczego niektóre ze zdj

ęć uważane są za 

najlepsze. To w

łaśnie jednak trudności z klasyfikacją 

zdj

ęć wyjaśniają, dlaczego oko fotografa jest 

odpowiedzialne za jako

ść końcową. 

Kadrowanie i kompozycja: Kompozycja zaczyna si

ę od pomysłu. 

 

Wybranie tematu zdj

ęcia jest jedynie pierwszym krokiem. Myślenie nad tym, co chcemy 

osi

ągnąć zaowocuje lepszymi zdjęciami.  

Dlaczego chcemy zrobi

ć właśnie to zdjęcie? 

Jeszcze przed naci

śnięciem spustu migawki 

mo

żemy poprawić jakość wykonywanego zdjęcia, 

zadaj

ąc sobie jedno proste pytanie: dlaczego to 

robi

ę, co chcę osiągnąć? Nasuwającą się 

natychmiast odpowiedzi

ą jest, że chcemy utrwalić 

pewne wydarzenie lub scen

ę, które uważamy za 

ciekawe. Posu

ńmy się nieco dalej. Co tak naprawdę 

chcemy w tej scenie utrwali

ć? Dlaczego właśnie ją 

uwa

żamy za atrakcyjną? Odpowiadając na takie 

pytania mo

żna wyrobić sobie lepszy pogląd co do 

oczekiwanych rezultatów. Je

śli naszym celem jest utrwalenie zabawy naszego ukochanego 

szczeniaka, trzeba dobra

ć sytuację i ustawienia aparatu w taki sposób, aby jak najlepiej odpowiadały 

one tego typu fotografii. Je

śli z kolei zamierzamy na zdjęciu oddać delikatne piękno górskiego 

krajobrazu, wszystkie ustalenia b

ędą wyglądały inaczej. Cała tajemnica polega na docenianiu 

znaczenia tych rzeczy i na wiedzy, jak si

ę do nich właściwie ustosunkować.  

B

ądź gotów 

Zanim zaczniemy utrwala

ć właściwe momenty, musimy nauczyć się je rozpoznawać. Trzeba się 

wykaza

ć dobrym instynktem i refleksem. Powinniśmy się nauczyć takiej obserwacji, by umieć 

przewidzie

ć, co się wydarzy za chwilę. Zrobienie świetnego zdjęcia to nie tylko szczęście, tu się liczą 

umiej

ętności. Na dodatek umiejętności te można udoskonalić przez praktykę.  

Nietypowa perspektywa. 
Humorystyczne zdj

ęcia wykorzystują także zestawienia elementów. Złudzenie kolizji bawołu z 

pojazdem jest efektem zastosowania nietypowej perspektywy.  

 

Kadrowanie i kompozycja: Kompozycje s

ą harmonijne. 

 

Zrozumienie sposobu w jaki poszczególne elementy wspó

łistnieją w fotografii, jest ważnym 

krokiem w kierunku tworzenia bardzo dobrych zdj

ęć.  

Odkrycie i zrównowa

żenie 

elementów. 

Temat, który fotografujemy i 

sposób w jaki to 

robimy niekoniecznie musz

ą być 

ze sob

ą 

powi

ązane. Dobry fotograf 

potrafi poprawnie 

wykonywa

ć każdy rodzaj zdjęć. 

Sport, krajobrazy, 

portrety - wszystkie one wydaj

ą 

si

ę przyjemne dla 

oka, je

śli są właściwie 

skomponowane. 

Wi

ększość zaawansowanych 

fotografów 

najprawdopodobniej intuicyjnie 

stosuje 

dwuetapowy proces: najpierw 

odkrywaj

ą, co jest 

w

łaściwym tematem zdjęcia, 

nast

ępnie 

okre

ślają, w jaki sposób 

zrównowa

żyć 

elementy na 
planie, aby dawa

ły 

przyjemny dla oka 

efekt. W pewnych sytuacjach lepiej jest, aby g

łówny motyw zdjęcia 

nie by

ł położony centralnie. Nie zawsze chcemy aby wszystkie 

obiekty na fotografii wy

ły wyraźne. Także czas i rodzaj ekspozycji 

mog

ą na wiele sposobów różnić się od "poprawnego wzorca". 

Musimy jednak pami

ętać, aby wszelkie nasze działania były 

uzasadnione.  

Im mniej tym lepiej 
My

śląc, że im więcej umieścimy na zdjęciu, tym lepsze ono będzie, 

jeste

śmy w błędzie. Prawdę mówiąc, jest zupełnie na odwrót. 

Pozostawiaj

ąc zbędne elementy poza kadrem, możemy osiągnąć dużo lepsze rezultaty. Musimy 

pami

ętać, że nie chcemy za jednym razem sfotografować całego świata, a tylko jego konkretną część. 

Patrz

ąc na dobrze wykonane zdjęcie sportowe widzimy jak akcja na nim zostaje wyizolowana - i to do 

tego stopnia, 

że tło fotografii jest celowo rozmazane. Kiedy zadajemy sobie pytanie co chcemy 

osi

ągnąć wykonując zdjęcie, musimy nauczyć się eliminować elementy, które nie prowadzą 

bezpo

średnio do pożądanego rezultatu. Oczywiście nie musimy się ograniczać do wykonania tylko 

jednego zdj

ęcia danej sceny, lecz wstępna korekta przed naciśnięciem spustu migawki sprawi, że 

wi

ększość naszych fotografii będzie pierwszorzędna.  

Tajniki harmonii. 
Kluczem do tworzenia dobrych kompozycji jest harmonia i zrównowa

żenie elementów na planie. Jeśli 

w

łaściwie dobierzemy pozycję, z której wykonamy zdjęcie, silos będzie wyglądał jak rzeźba. Nie 

powinni

śmy unikać tematów, które tworzą zadziwiające kształty geometryczne. Efektownie 

wygl

ądające czoło ciężarówki symbolizuje masę i moc.  

 

Kadrowanie i kompozycja: Zmieniajmy pozycj

ę, z której wykonujemy zdjęcia; 

poszukujmy dynamiki. 

 

Chc

ąc sfotografować określoną scenę musimy zastanowić się nad miejscem, z którego 

wykonujemy zdj

ęcie.  

Ma

ły czy duży kąt? 

Jednym ze sposobów planowania kompozycji jest 
poruszanie si

ę aparatem. Przesuwając aparat w 

inn

ą pozycję, zmieniamy obszar, który kadrujemy. 

Ten jeden z najbardziej wyrazistych sposobów 
modyfikacji zdj

ęć jest jednocześnie jednym z 

najrzadziej zg

łębianych przez początkujących 

fotoamatorów. Poprzez przykucni

ęcie i 

sfotografowanie tematu od do

łu, czy też wejście na 

co

ś i ujęcie go od góry możemy zobrazować 

skrajnie ró

żne nastroje. Nie musimy widzieć 

wszystkiego z typowej pozycji stoj

ącej. Prawdą jest, 

że robienie zdjęć z poziomu oczu daje bardzo 
naturalne efekty, zdarza si

ę jednak, że poprzez 

zmian

ę kąta fotografowania możemy dodać zdjęciom nieco ekspresji i dramaturgii. Warto trochę 

poeksperymentowa

ć. Nawet niewielkie zmiany w tle lub na pierwszym planie mogą dać imponujące 

rezultaty.  

 

Kadrowanie i kompozycja: Elementy 

 

Świat fotografii pełen jest poprawnych rozwiązań. Sztuka polega na tym, aby wybrać najlepsze 

z nich.  

Poziomo czy pionowo 
Stosunek d

ługości boków klatki w aparatach 35 mm wynosi 3:2. 

Podczas robienia zdj

ęć mamy tendencję do stosowania ujęcia 

poziomego. Dzieje si

ę tak, ponieważ większość obrazów z jakimi się 

spotykamy w naszym codziennym 

życiu (takich jak np. telewizja, 

ekrany kinowe itp.) jest w ten sposób u

łożona. Na dodatek, obrazy, 

które s

ą szersze niż wyższe, sprawiają wrażenie bardziej stabilnych. 

Je

śli fotografujemy np. krajobraz, wydaje nam się naturalne, że 

powinien by

ć on ujęty poziomo. Jeśli chcemy uzyskać lepszą 

fotografi

ę, musimy stale myśleć nad tym co robimy. Jeśli 

zamierzamy ukaza

ć pewną cechę przyrody, ujęcie pionowe może 

pomóc nam usun

ąć z kadru część zbędnych obiektów. Nie istnieją 

żadne reguły określające sposób, w jaki powinniśmy ustawiać 
aparat. Trzeba eksperymentowa

ć, stać się twórcą. Ostatecznie, to 

przecie

ż tylko zabawa.  

 

Kadruj

ąc tworzymy dynamikę zdjęcia. 

Jak wspomniano wcze

śniej, naturalnym nawykiem przy fotografowaniu jest umiejscawianie tematu 

zdj

ęcia w centrum kadru. Nie jest to oczywiście postępowanie błędne, lecz znacznie ogranicza 

mo

żliwości twórcze. Obraz będący wynikiem takiego ujęcia może być zbyt statyczny. Centralnie 

umieszczony obiekt wydaje si

ę trwały i stabilny, lecz nie sprawia wrażenia ruchu. Jeśli umiejscowimy 

go z boku, w obr

ębie kadru wytworzy się pewna dynamika, która często już sama w sobie jest 

interesuj

ąca i może się podobać. W sztuce jaką jest fotografika, podejmowana decyzja nie jest 

wyborem pomi

ędzy rozwiązaniem dobrym a złym, lecz raczej służy badaniu potencjalnych możliwości. 

Poprzez 

świadome planowanie kompozycji w obrębie kadru, możemy tworzyć lepsze fotografie.  

Kadrowanie i kompozycja: Dese

ń i barwa 

 

Pami

ętajmy o tym, że możemy wykorzystywać powtarzające się motywy oraz że odpowiedni 

kolor mo

że sprawić, że nasze zdjęcia będą doskonałe.  

Kolory 
Nowoczesne filmy kolorowe pozwalaj

ą tworzyć znakomite wielobarwne fotografie. Zastosowanie 

b

łon kolorowych do tworzenia przezroczy daje szczególnie dobre rezultaty, a same przezrocza 

cz

ęsto osiągają ponadprzeciętną jakość. Właściwe postrzeganie barw jest proste. Trudniej jest 

rozpozna

ć, czy element o danym kolorze jest w stanie skupić w sobie ciężar fotografii. Oczywiście 

przychodz

ą tu na myśl np. kwiaty. Jednak podobnie jak w naturze, w scenach miejskich również 

znajdziemy subtelne pi

ękno, której przykuje naszą uwagę.  

 

Dese

ń. 

Fotografie oparte na powtarzaj

ących się motywach wywierają bardzo subtelne wrażenie, które na 

obrazach olejnych raczej jest nieuchwytne. Soczewki aparatu "widz

ą" powtarzające się konfiguracje w 

sposób przyjemny dla naszego oka. Niezale

żnie od tego, czy za pomocą teleobiektywu przedstawimy 

zbiór elementów w sp

łaszczonej perspektywie, czy uwypuklamy szczegóły stosując obiektyw 

szerokok

ątny, umiejętność rozróżniania i obrazowania powtarzających się motywów daje nam pełną 

satysfakcj

ę.  

Kadrowanie i kompozycja: Punkt ustawienia ostro

ści. 

 

Nie zawsze chcemy, aby wszystko na zdj

ęciu było wyraźne, lecz wybór właściwych elementów 

wymaga przemy

ślenia.  

Wie

ża czy most? 

Kiedy uzyskamy lepsze rezultaty, czy wtedy gdy ostro

ść ustawimy 

na wie

żę, czy na most? Nie powinniśmy unikać rozmazywania 

niektórych cz

ęści zdjęcia. Uwaga obserwatora zostaje wtedy 

skupiona na tym, co pozosta

ło ostre.  

Wybiórcze wyostrzanie elementów 
Celowe rozmazanie niektórych cz

ęści fotografii 

cz

ęsto daje dobry efekt. Wykonując portrety lub 

zdj

ęcia sportowe powinniśmy się starać, by tło 

by

ło rozmazane. Chcąc zrobić poprawne zdjęcie 

zza okna lub ekranu, musimy rozmy

ć pierwszy 

plan. Zdarza si

ę czasem, że nie jesteśmy w stanie 

wykona

ć wystarczająco ostrego zdjęcia (tak jest 

cz

ęsto przy fotografowaniu dzikiej przyrody), a 

wtedy jedyn

ą rzeczą, którą możemy zrobić, jest 

celowe rozmazanie niektórych jego cz

ęści.  

Operuj

ąc ostrością możemy także zrealizować bardziej twórcze zamysły. Oko obserwatora zawsze się 

skupia na wyra

źnych elementach na zdjęciu, co daje nam możliwość eksperymentowania. Dla 

wzmocnienia efektu, mo

żemy celowo ograniczyć ilość ostrych obiektów. Używając aparatów z 

autofocusem musimy wiedzie

ć jak korzystać z technik blokowania ostrości. W aparatach serii EOS 

jest to bardzo proste.  

Kadrowanie i kompozycja: Zdj

ęcia w dzień 

 

W

łaściwości oświetlenia zmieniają się przez cały dzień, lecz nie warto ograniczać się do 

"magicznego" popo

łudniowego słońca.  

Wielu fotografów uwa

ża słońce za główne źródło 

światła. Korzystanie wyłącznie z oświetlenia 
s

łonecznego nie jest złym nawykiem, trzeba jednak 

bra

ć pod uwagę różnice w jego jakości. Szczególnie 

istotnymi czynnikami s

ą: pora dnia i kąt padania 

promieni s

łonecznych.  

Odpowiednia pora? 
W

śród fotografów zwykło się mówić o świetle 

pó

źnego popołudnia. Istotnie, w promieniach słońca 

znajduj

ącego się nisko nad horyzontem 

fotografowane obiekty wygl

ądają najładniej. 

Podobne wra

żenie można odnieść wczesnym rankiem, kiedy to światło jest bardziej różowe, w 

odró

żnieniu od złocistego światła popołudniowego. Nie bez znaczenia są inne czynniki, np. położenie 

geograficzne, pogoda, przejrzysto

ść powietrza, itp. Robienie zdjęć w południe często nie przynosi 

dobrych efektów. 

Światło padające bezpośrednio z 

góry jest przyczyn

ą powstawania brzydkich 

kontrastów pomi

ędzy elementami jasnymi a 

ciemnymi. Ludzie nie wygl

ądają atrakcyjnie z 

powodu cieni na ich twarzach. Nie znaczy to, 

że 

robienie zdj

ęć w środku dnia jest niedopuszczalne. 

Powinni

śmy sobie jednak zdawać sprawę z 

problemów, które mog

ą przy tym wystąpić.  

Niebo. 
Ka

żdemu chyba zdarzyło się fotografować piękne, 

b

łękitne niebo i następnie rozczarować widokiem 

zdj

ęć przedstawiających bladą, rozmytą 

p

łaszczyznę. Fotografowanie z obiektywem 

skierowanym w stron

ę słońca lub ze słońcem z boku 

sprawia, 

że rezultatem pomiaru światła jest nadmierna ekspozycja nieba. Zdjęcia, przy których słońce 

znajduje si

ę za naszymi plecami pozwalają uzyskać głębszy odcień błękitu. Jeśli tylko niebo stanowi 

istotny element kompozycji zdj

ęcia, koniecznie trzeba zmierzyć intensywność  

Kadrowanie i kompozycja: Zdj

ęcia wieczorem i w nocy 

 

Robienie zdj

ęć wieczorem i nocą stwarza szczególne problemy, lecz dostarcza także wielu 

niezwyk

łych możliwości.  

Wieczorne 

światło 

Czasami po zachodzie s

łońca mamy do czynienia z 

wyj

ątkowo korzystnymi warunkami oświetleniowymi. 

Robienie zdj

ęć o tej porze jest prawdziwym 

wyzwaniem. 

Świat nabiera mrocznego i 

tajemniczego wygl

ądu, który chciałoby się utrwalić 

na zdj

ęciu, jednak wymagane o tej porze bardzo 

d

ługie czasy naświetlania mogą znacznie utrudnić 

fotografowanie z aparatem trzymanym w r

ęku. W 

takich sytuacjach bardzo pomocny mo

że okazać się 

statyw. Nie mniej problemów mo

żemy napotkać przy 

ustawianiu ostro

ści. Wtedy wyjściem z sytuacji może okazać się zrobienie kilku zdjęć przy różnych 

ustawieniach, a nast

ępnie wybranie najlepszego.  

Nocne pejza

że 

Fotografowanie 

świateł w nocy wymaga bardzo długiego czasu ekspozycji. Oczywiście niezbędny jest 

statyw. Konieczne mo

że okazać się przybliżone określenie czasu ekspozycji i naświetlenie kilku klatek 

przy ró

żnych jego wartościach. Gdy fotografujemy bardzo odległy obiekt w ciemności, mogą wystąpić 

problemy w dzia

łaniu autofocusu. Dobrym wyjściem jest wówczas włączenie trybu ręcznego 

ustawiania ostro

ści. Podczas długiej ekspozycji kolorowe filmy uzyskują zielonkawe zabarwienie. 

Zjawisko to nazywamy rozbalansowaniem barw i nie mo

żna podać dla niego żadnego środka 

zaradczego. Zapoznanie si

ę z szerszą gamą filmów pozwala stwierdzić, że niektóre z nich lepiej 

nadaj

ą się do długiego czasu ekspozycji niż inne. Wykonanie kilku prób pozwoli wybrać ten najlepszy.  

Kadrowanie i kompozycja: Z

łudzenie ruchu 

 

Jak odda

ć ruch? Czasami rozmazane sceny daje lepsze efekty niż utrzymanie ostrości.  

Wra

żenie ruchu 

Aby sfotografowa

ć poruszające się obiekty, możemy 

zastosowa

ć krótki czas otwarcia migawki. Możemy 

tak

że wodzić aparatem za głównym obiektem w taki 

sposób, by uzyska

ć rozmazane tło, które zdaje się 

"p

łynąć". Często to właśnie ruch sprawia, że zdjęcie 

staje si

ę interesujące, jednak ustawiczne 

stosowanie tej zasady mo

że stać się nudne. 

Przyk

ładem niech będzie wybór sposobu 

fotografowania wodospadu. Pojawia si

ę pytanie: czy 

na zdj

ęciu ma być widoczna dokładnie każda kropla 

wody, czy chcemy raczej zobaczy

ć rwący potok? 

Jak zwykle w takich przypadkach, nie mo

żna 

wskaza

ć dobrego lub złego rozwiązania -należy 

dokona

ć wyboru, kierując się własną kreatywnością.  

Najazd 
Podczas robienia zdj

ęć możemy zastosować 

ciekaw

ą technikę, wykorzystującą własności 

obiektywów o zmiennej ogniskowej. Polega ona na 
zmianie ogniskowej w trakcie ekspozycji. W tym celu 
niezb

ędne jest ustawienie bardzo długiego czasu 

na

świetlania oraz zamontowanie aparatu na 

statywie, co spowoduje, 

że linie przesunięcia będą 

jednakowe. Wa

żną kwestią jest wybór 

odpowiedniego tematu. Skierowanie na plan wielu 
źródeł światła daje zazwyczaj najlepsze rezultaty, 
jako 

że linie przesunięcia są wtedy bardzo wyraźne.  

Zdj

ęcie z poruszonym tłem 

Wykonywanie zdj

ęć z poruszonym tłem jest 

szczególnie interesuj

ące, kiedy stosujemy różne 

czasy otwarcia migawki. Wykonuj

ąc tego typu 

fotografie musimy zsynchronizowa

ć ruch aparatu 

z ruchem fotografowanego obiektu (kamera 
potrafi filmowa

ć scenę statyczną, lecz próba 

wykonania tego przy pomocy lustrzanki 
jednoobiektywowej zaowocuje niczym innym jak 
rozmyciem ca

łego zdjęcia). Dobierając krótki 

czas otwarcia migawki, uzyskujemy zdj

ęcie z 

rozmytym t

łem i wyraźnym, ostrym tematem. 

Przy zastosowaniu d

łuższego czasu główny 

obiekt b

ędzie odpowiednio bardziej rozmazany. W tej technice bardzo dużo zależy od samego 

fotografa, tote

ż stosowanie jej często prowadzi do uzyskania zdjęć jedynych w swoim rodzaju. Warto 

poeksperymentowa

ć.  

Kadrowanie i kompozycja: Korzystanie z filtrów 

 

Stosowanie filtrów jest dobrym sposobem na rozwi

ązanie wielu problemów, a przy tym 

znacznie poszerza nasze mo

żliwości.  

Filtry polaryzacyjne 
Filtry polaryzacyjne mog

ą być obracane, aby skutecznie likwidować wpływ światła odbitego. Są one 

szczególnie u

żyteczne w sytuacjach, gdy robimy zdjęcia obiektów, które silnie odbijają promienie 

s

łoneczne, np. wody, szkła, gładkich powierzchni metalowych, itp. Dzięki ich użyciu obraz staje się 

bardziej wyra

źny. Drugą funkcją filtrów polaryzacyjnych jest wysycanie barw nieba i innych elementów 

pejza

żu. Wykonanie zamieszczonego tu zdjęcia wymagało użycia obrotowego filtra polaryzacyjnego, 

np. takiego, jaki dostarczany jest prze firm

ę Canon. Działanie efektu polaryzacji najlepiej jest ocenić 

przez obserwacj

ę zmian zachodzących w oświetlonych miejscach kadru podczas obracania filtra.  

 

Filtry skylight i UV 
Jednym z prostszych sposobów skorygowania wygl

ądu sceny jest umieszczenie na obiektywie filtra. 

Zarówno filtry typu skylight, jak i UV zapobiegaj

ą powstawaniu na zdjęciu mgiełki spowodowanej 

dzia

łaniem promieni słonecznych, ograniczając dostęp promieni ultrafioletowych do filmu 

fotograficznego. Filtry UV s

ą zazwyczaj przezroczyste, podczas gdy typ skylight charakteryzuje się 

ró

żowym zabarwieniem, które powoduje większe nasycenie barw w warunkach zacienienia lub 

zachmurzenia. Niektórzy fotografowanie na sta

łe zamocowują te filtry na obiektywach, zapobiegając w 

ten sposób mechanicznym uszkodzeniom soczewek.  

 

CZ

ĘŚĆ CZWARTA - Twórcze techniki fotografowania

 

Jak za pomoc

ą aparatu EOS uzyskać doskonałe zdjęcia odpowiadające zamierzeniom. 

Dzia

łanie trybów automatycznej ekspozycji 

Wyczucie, kiedy nale

ży używać różnych trybów 

automatycznej ekspozycji (AE), jest istotnym 
czynnikiem poprawy jako

ści wykonywanych 

fotografii. Tryb programowy jest naj

łatwiejszy dla 

pocz

ątkujących, jeśli jednak nie wypróbowaliśmy 

innych trybów, cz

ęść prawdziwej mocy drzemiącej w 

aparacie EOS pozosta

łby nie wykorzystana. Należy 

d

ążyć do stanu, w którym szybkie i intuicyjne 

dobranie odpowiedniej do warunków przys

łony i 

czasu ekspozycji nie b

ędzie nam już sprawiało 

problemu. Innym wa

żnym czynnikiem jest 

umiej

ętność przewidywania efektu wywieranego 

przez 

światło, tak by dostrzec możliwości płynące z 

lekkiego niedo

świetlenia zdjęcia. Aparat EOS w bardzo dużym stopniu upraszcza wykonywanie zdjęć, 

jednak niezale

żnie od tego, dobrze byłoby tworzone zdjęcia wzbogacić odrobiną kreatywności.  

 

 

Twórcze techniki fotografowania: Tryb automatycznej ekspozycji do kontroli 

nad ruchem 

 

Automatyczna ekspozycja z preselekcj

ą służy do zdjęć ruchomych.  

Automatyczna ekspozycja z preselekcj

ą 

migawki 
Istot

ą prawidłowej ekspozycji jest dobranie 

w

łaściwej kombinacji czasu naświetlania i 

otworu przys

łony. Zmiana jednego z tych 

parametrów wp

ływa na drugi. Jeśli czas 

na

świetlania wzrasta, to aby na film padła 

jednakowa ilo

ść światła, przysłona musi być 

otwarta szerzej. Tryb automatycznej ekspozycji 
z preselekcj

ą migawki wybierzemy, gdy tematem 

zdj

ęcia ma być obiekt poruszający się. Gdy 

obiekt porusza si

ę szybko, należy wybrać, rzecz 

jasna, krótszy czas na

świetlania, tak by uniknąć 

rozmycia.  

Przy trybie z preselekcj

ą migawki samodzielnie wybieramy czas naświetlania, a aparat zajmuje się 

dobraniem otworu przys

łony odpowiedniego do panujących warunków. Tryb ten znakomicie 

sprawdza si

ę przy fotografowaniu scen związanych ze sportem: po pierwsze dlatego, że akcja 

rozwija si

ę bardzo szybko, a po drugie, że często używa się w takich sytuacjach teleobiektywów, 

co zwi

ększa ryzyko poruszenia aparatem. Zdjęcia przy krótkim czasie naświetlania umożliwiają 

"zamro

żenie" akcji. Taki tryb fotografowania pozwala ujrzeć rzeczy nieuchwytne dla wzroku, gdyż 

na zdj

ęciach utrlwalone zostaną momenty dziejące się zbyt szybko dla nieuzbrojonego oka. Trybu 

z preselekcj

ą migawki można użyć także do zdjęć z bardzo długim czasem naświetlania, by 

celowo rozmy

ć obraz, na przykład płynącej wody lub pędzącego samochodu.  

Twórcze techniki fotografowania: Tryb automatycznej ekspozycji z 

kontrolowan

ą głębią ostrości 

 

Tryb automatycznej ekspozycji z preselekcj

ą przysłony jest opcja, która daje najlepszą kontrolę 

g

łębi ostrości.  

Tryb automatycznej ekspozycji z preselekcj

ą przysłony 

Jest to w

łaściwy tryb, gdy naszym podstawowym celem jest uzyskanie określonej głębi ostrości. Tryb 

automatycznej ekspozycji z preselekcj

ą przysłony pozwala wybrać przysłonę, do której aparat 

automatycznie dopstosowuje czas na

świetlania. Większe otwory przysłony powodują zmniejszenie 

obszaru, w którym obiekty znajduj

ą się w polu ostrości. Zmniejszanie otworu przysłony powoduje 

zwi

ększanie głębi ostrości. Ogólnie można stwierdzić, że przy największym rozwarciu przysłony - na 

przyk

ład przy ustawieniu f/1.8 - w polu ostrości będzie znajdował się wyłącznie główny motyw zdjęcia, 

a wszystko za nim i wszystko przed nim b

ędzie rozmyte. Jeśli natomiast przysłona jest przymknięta aż 

do ustawienia f/22, prawie wszystko, od kilku metrów od aparatu a

ż do nieskończoności, będzie na 

zdj

ęciu ostre.  

Musimy pami

ętać, że zmniejszanie otworu przysłony 

oznacza, 

że przez obiektyw przechodzi mniej 

światła i konieczne jest wybranie dłuższego czasu 
na

świetlania. Jeżeli zależy nam na bardzo dużej 

g

łębi ostrości, może się okazać, że wymagany czas 

na

świetlania jest zbyt długi dla fotografowania z ręki. 

W takim przypadku musimy skorzysta

ć ze statywu 

lub zmieni

ć film na bardziej czuły. Warto wiedzieć, 

że największa możliwa głębia ostrości nie zawsze 
jest czym

ś, o co trzeba walczyć. Czasami celowe 

jest rozmycie elementów, które nie maj

ą znaczenia 

dla tre

ści zdjęcia. Portrety lub fotografie szybkiej 

akcji cz

ęsto wyglądają najlepiej przy nieostrym tle, 

poniewa

ż dzięki temu uwaga skupia się na głównym 

temacie. Zdj

ęcie każdego typu, w którym zależy nam na izolowaniu motywu głównego, powinno być 

wykonywane przy szeroko rozwartej przys

łonie, co daje możliwość najkrótszych czasów ekspozycji. 

System autofokusu przejmie na siebie odpowiedzialno

ść za prawidłową ostrość zdjęcia.  

Twórcze techniki fotografowania: Wi

ęcej kontroli nad głębią ostrości 

 

Tryb automatycznej ekspozycji z priorytetem g

łębi ostrości jest specjalną metodą zapewnienia 

wyra

źnego odwzorowania kluczowych elementów.  

Tryb automatycznej ekspozycji z priorytetem g

łębi ostrości 

Ten specjalny tryb pracy upraszcza utrzymywanie bardzo 
precyzyjnej kontroli nad g

łębią ostrości. System autofokusu służy do 

okre

ślania obszaru ostrości. Najpierw wybieramy najbliższy, a 

nast

ępnie najdalszy punkt, który ma być ostry. Aparat automatycznie 

dobiera optymalne po

łożenie punktu ustawienia ostrości i ustawienie 

przys

łony, które dadzą w efekcie wybrany rozmiar głębi ostrości. 

Technika ta pozwala tak

że na uzyskanie bardzo płytkiego obszaru 

g

łębi ostrości: jeśli punkt początkowy końcowy znajdą się w tym 

samym miejscu, ostra b

ędzie jedynie odpowiadająca im 

p

łaszczyzna.  

 

Twórcze techniki fotografowania: Zaawansowane systemy pomiaru 

intensywno

ści światła 

 

Zaawansowane systemy pomiaru intensywno

ści oświetlenia eliminują czynnik przypadkowości 

przy wykonywaniu zdj

ęć.  

Trudne warunki o

świetleniowe zawsze stanowiły 

problem dla fotografów. Na zdj

ęciu wykonanym przy 

u

życiu tradycyjnych technik pomiaru światła, 

m

ężczyzna stojący między dwoma skrzydłami 

jaskrawo 

żółtych drzwi stanowiłby niedoświetlony 

element obrazu.  

Uzyskanie prawid

łowej ekspozycji za każdym razem 

zawsze by

ło trudnym zadaniem. W normalnych 

sytacjach wbudowane w aparat 

światłomierze 

spisywa

ły się dobrze. Problemy pojawiały się jednak 

ju

ż w przypadku scen zawierających bardzo jasne 

lub bardzo ciemne elementy lub gdy 

światło padało 

w stron

ę obiektywu. Fotograf musiał samodzielnie decydować o warunkach ekspozycji w oparciu o 

lata do

świadczeń. Teraz jednak nowe systemy pomiaru intensywności oświetlenia w aparatach EOS 

pozwoli

ły w dużym stopniu pozbyć się niepewności. Kontrola nad oświetleniem nigdy jeszcze nie była 

łatwiejsza.  

Pomiar ewaluacyjny 
Ten zaawansowany system pomiaru o

świetlenia umożliwia uzyskiwanie prawidłowo naświetlonych 

zdj

ęć w bardzo różnorodnych warunkach. System dzieli całą powierzchnię obrazu na obszary. 

Najwi

ększą wagę ma obszar środkowy, gdzie najczęściej usytuowany jest główny temat zdjęcia.  

Aparat jest w stanie wykry

ć różnice między środkiem a obrzeżami obrazu, co pozwala precyzyjnie 

okre

ślić rozmiar głównego obiektu, jak również ocenić jego jasność. To właśnie ta zdolność "ewaluacji' 

(oceniania) odpowiedzialna jest za prawid

łowe naświetlenie wszystkich wykonywanych zdjęć. 

Jaskrawe t

ło nie spowoduje naświetlenia pierwszego planu, ponieważ ewaluacyjny system pomiarowy 

potrafi odró

żnić tło od głównego obiektu. Dzięki temu o wiele łatwiej jest wykonywać zdjęcia obiektów 

o

świetlonych od tyłu oraz fotografować bardzo kontrastowe sceny, uzyskując za każdym razem 

wspania

łe rezultaty.  

Ciekawski pudel 
System ewaluacyjnego pomiaru intensywno

ści oświetlenia potrafi rozpoznać jaskrawe tło i ustawić 

warunki ekspozycji w taki sposób, by g

łówny obiekt na zdjęciu został naświetlony prawidłowo. 

Zauwa

żmy, jak doskonale widoczny jest pudel, mimo że tło w górnej części zdjęcia jest bardzo jasne.  

 

Twórcze techniki fotografowania: Wybór stosownej do warunków metody 

pomiaru 

 

Dost

ępne są inne systemy pomiaru oświetlenia, które można 

dobra

ć do panujących warunków.  

Udany pomiar punktowy. Pomiar punktowy najlepiej sprawdza si

ę w 

sytuacjach, w których model otoczony jest bardzo jasnym lub bardzo 
ciemnym t

łem. Pomiar jasności sukienki dziewczyny pozwolił 

uzyska

ć zdjęcie naświetlone prawidłowo.  

Pomiar cz

ęściowy 

W niektórych sytuacjach celowe jest u

życie systemu częściowego 

pomiaru 

światła. Przy wykonywaniu zdjęć zawierających duże 

obszary o jednolitym odcieniu pomiar taki mo

że dać lepszą 

ekspozycj

ę całości. Sprawdza się on przy fotografowaniu 

zachmurzonego nieba, scen w deszczu, krajobrazów jednorodnym 
o

świetleniu, wnętrz oświetlonych światłem słonecznym itp. Pomiar 

intensywno

ści światła wykonywany jest tylko w obszarze środkowym 

kadru, mo

żna więc wybrać temat główny, odczytać intensywność 

światła tego obiektu, po czym użyć funkcji blokady ustawień 
ekspozycji do utrzymania nastaw ju

ż po zmianie kompozycji zdjęcia.  

Pomiar punktowy 
Korzystanie ze 

światłomierza punktowego wymaga dobrego wyczucia różnych intensywności światła 

w obr

ębie sceny. Jeżeli jednak wiemy, w którym miejscu należy wykonać pomiar, możemy mieć 

pewno

ść uzyskania bardzo dokładnych ustawień ekspozycji. Pomiar punktowy jest bardzo precyzyjny, 

dobrze wi

ęc nadaje się do fotografowania małych obiektów na bardo jasnym lub bardzo ciemnym tle. 

Korzystanie ze 

światłomierza punktowego w połączeniu z funkcją blokady nastaw ekspozycji daje 

swobod

ę zmiany kompozycji zdjęcia. Podczas samego pomiaru należy jednak pamiętać o 

precyzyjnym nakierowaniu celownika na fotografowany obiekt, poniewa

ż margines tolerancji na błędy 

jest niezwykle w

ąski.  

Twórcze techniki fotografowania: Autobracketing, ekspozycje wielokrotne i 

tryby manualne 

 

Istniej

ą specjalne techniki, które można zastosować przy naprawdę trudnych warunkach 

o

świetleniowych.  

Autobraketing 
Technika autobracketingu (AEB-Auo Expusure Bracketing) jest dobrym sposobem na uzyskanie 
po

żądanych rezultatów, nawet jeśli koncepcja zdjęcia nie jest dokładnie przemyślana. Technika ta 

polega na automatycznym wykonaniu trzech ekspozycji: jednej z niedo

świetleniem, jednej przy 

nastawach okre

ślonych przez światłomierz i jednej z prześwietleniem. Możliwe jest ręczne ustawienie 

zakresu odchyle

ń do +3 jednostek skali w odstępach co 1/3 stopnia. Autobracketing jest znakomitym 

narz

ędziem wspomagającym kreatywność, jako że pozwala wypróbować efekty różnych warunków 

ekspozycji, pozostawiaj

ąc pewność, że jedno ze zdjęć będzie miało zadowalającą jakość. (Funkcja ta 

jest niedost

ępna w niektórych modelach).  

Technika autobracketingu pozwala ocali

ć zdjęcie.  

 

Bez u

życia autobracketingu fotograf mógł stracić to zdjęcie z powodu bardzo jaskrawego tła. 

Wykonanie kilku ekspozycji zwi

ększa szansę, że jedna z nich będzie prawidłowa.  

Wielokrotna ekspozycja 
Wielokrotne ekspozycje na jednej klatce filmu zawsze mia

ły w sobie coś intrygującego. Niektóre 

aparaty z serii EOS umo

żliwiają wykonanie z góry określonej liczby naświetleń - maksymalnie 9 - na 

pojedynczej klatce. Poniewa

ż ta sama klatka naświetlana jest wiele razy, konieczne jest skorzystanie 

z funkcji kompensacji ekspozycji. Dla dwóch ekspozycji mo

żna wypróbować wartość kompensacji - 1 

stopie

ń. Trzy ekspozycje mogą wymagać za każdym razem poziomu - 1,5 stopnia. Najlepiej jest przy 

tym zda

ć się na doświadczenie. Warto dążyć do zredukowania liczby elementów na obrazie, tak by 

uzyska

ć możliwie puste tło. Jasne obiekty na prostym, ciemym tle zazwyczaj wychodzą najlepiej.  

R

ęczne ustawianie parametrów ekspozycji 

Aparaty z serii EOS oferuj

ą pełny zestaw automatycznych funcji, które bardzo ułatwiają czerpanie 

rado

ści z fotografowania. Lecz niektóre sytuacje mogą wymagać ręcznego ustawienia parametrów 

ekspozycji. Przyk

ładem takiej sytuacji są zdjęcia z bardzo długim czasem naświetlania. Możemy także 

spróbowa

ć takiego sposobu pracy ze zwykłej ciekawości, by wypróbować nowe pomysły. Ręczne 

nastawianie aparatu nie oznacza, 

że jesteśmy zdani jedynie na własne siły. Sygnalizowane są 

zalecane czasy migawki, otwory przys

łony, jak również niedoświetlenie i prześwietlenie, co 

zdecydowanie u

łatwia ustawianie parametrów. Jak zawsze, warto postępować w pełni świadomie, 

sporz

ądzać notatki, po czym konfrontować je z gotowymi odbitkami.  

Wielokrotna ekspozycja  

 

Zabawa z wielokrotn

ą ekspozycją może dać wiele radości. Często trudno jest zgadnąć, jaki będzie 

wynik ko

ńcowy, a czasami można się wręcz zadziwić jego wspaniałością.  

CZ

ĘŚĆ PIĄTA - Obiektywy i lampy błyskowe

 

Szeroki wybór obiektywów i lamp b

łyskowych pozwala odkryć twórcze możliwości tkwiące w temacie 

zdj

ęcia. 

Zintegrowany system EOS 
System EOS oferuje szerok

ą gamę sprzętu fotograficznego, który pozwala osiągnąć najlepsze 

mo

żliwe efekty. Obiektywy firmy Canon należące do serii EF spełniają wymagania zawodowych 

fotografów, zapewniaj

ąc doskonała jakość odwzorowania barw i wyjątkową przejrzystość obrazu. 

Wysokiej jako

ści mechanizmy automatycznego ustawienia ostrości wbudowane w obiektyw pomagają 

uchwyci

ć właściwy moment z wielką dokładnością. Lampy błyskowe Canon Speedlite zostały 

zaprojektowane z my

śłą o różnych warunkach oświetlenia i od dawna przodują w swojej 

dziedzinie.Pe

łna oferta doskonałych obiektywów serii EF i lamp błyskowych Speedlite umożliwia 

wzbogacenie naszych twórczych mo

żliwości.  

Obiektywy i lampy b

łyskowe: Od rybiego oka do superteleobiektywu 

 

Obiektywy typu rybie oko wydaj

ą się obejmować wszystko, co tylko znajduje się w polu 

widzenia, superteleobiektywy natomiast przybli

żają odległe obiekty. 

Uwagi wst

ępne 

Mo

żliwość zmiany obiektywu jest jednym z największych udogodnień lustrzanej jednoobiektywowych. 

Ta sama scena fotografowana obiektywem o ogniskowej 28 mm wygl

ąda zupełnie inaczej, niż kiedy 

u

żywamy obiektywu o ogniskowej 200 mm. Teleobiektyw pomaga dostrzec odległe szczegóły, a przy 

u

życiu obiektywu szerokokątnego odkrywamy relacje między przedmiotami widocznymi na zdjęciu. 

Makroobiektyw za

ś umożliwia największe zbliżenia. Ogólnie biorąc, korzystanie z różnych obiektywów 

pomaga spojrze

ć na świat z różnych perspektyw.  

 

 

Ogniskowa obiektywu i k

ąt widzenia. 

Obiektyw rozró

żniamy za pomocą wielkości zwanej ogniskową. Na "naturalną" ogniskową uważa się 

50 mm. Obiektywy o d

łuższej ogniskowej to teleobiektywy, o krótszej zaś - obiektywy szerokokątne. 

D

ługość ogniskowej określa odległość ogniska obiektywu od płaszczyzny filmu.Po ustawieniu ostrości 

na niesko

ńczoność przy zastosowaniu obiektywu 50 mm odległość ta wynosi właśnie 50 mm.Wielkość 

k

ąta widzenia jest odwrotnie proporcjonalna do długości ogniskowej aparatu.Obiektyw o ogniskowej 

28 mm ma k

ąt widzenia bliski 74 stopni.Teleobiektyw o ogniskowej 200 mm ma bardzo wąski kąt 

widzenia, zaledwie 12 stopni. Powi

ększenie jest wprost proporcjonalne do długości ogniskowej. Obraz 

przedmiotu ogl

ądanego przez obiektyw o ogniskowej 50 mm jest mniej więcej tej samej wielkości, co 

widziany go

łym okiem. Ten sam obiekt obserwowany przez obiektyw o ogniskowej 24 mm wydaje się 

mniejszy i bardziej oddalony ni

ż jest w rzeczywistości, natomiast oglądany przez obiektyw 300 mm 

robi wra

żenie znacznie większego.  

Perspektywa 
Poj

ęcie perspektywy odnosi się do względnej wielkości obiektów widzianych w kadrze, przy ich 

ró

żnym oddaleniu od aparatu, co sprawia wrażenie trójwymiarowości sceny. Perspektywa, podobnie 

jak k

ąt widzenia, jest odwrotnie proporcjonalna do ogniskowej obiektywu. Oznacza to, że przedmioty 

widziane przez obiektyw szerokok

ątny będą sprawiały wrażenie bardziej oddalonych od siebie niż 

mo

żna to zaobserwować przez zwykły obiektyw. I odwrotnie, teleobiektyw sprawia, że różne 

przedmioty wydaj

ą się być bliżej siebie niż są w rzeczywistości. Takie przybliżenie odległych od siebie 

obiektów, spowodowane u

życiem teleobiektywu, nazywamy "spłaszczeniem" perspektywy; jest to 

jedna z ciekawszych w

łaąciwoąci obiektywów o długiej ogniskowej.  

Porównanie ogniskowych ró

żnych obiektywów 

Ta sama scena zosta

ła kilkakrotnie sfotografowana z jednakowej odległoąci, zmieniano jedynie 

obiektywy. Zauwa

żmy jak wiele różnych ujęć uzyskano w ten sposób. Nie można tu oczywiącie 

powiedzie

ć, że tylko jedna z fotografii jest tą "poprawną". W wyniku zastosowania obiektywu 

szerokok

ątnego uzyskano zdjęcie krajobrazu; efektem wykorzystania teleobiektywu jest portret.  

 

 

 

 

Obiektywy i lampy b

łyskowe: Obiektywy szerokokątne 

 

Obiektywy o zmiennej ogniskowej przydaj

ą się także w plenerze - nie trzeba wówczas nosić 

wielu obiektywów. 

U

żywanie obiektywów szerokokątnych i obiektywów szerokokątnych o zmiennej ogniskowej przynosi 

wiele znacz

ących korzyści. Obiektywy tego typu przydają się w sytuacjach, kiedy fotografujemy w 

ciasnych pomieszczeniach i ze wzgl

ędu na ograniczoną przestrzeń, nie możemy cofnąć się, by objąć 

kadrem wi

ększy wycinek przestrzeni. Poza tym, głębia ostrości obiektywów szerokokątnych jest 

bardzo du

ża, więc nadają się one do ujęć, w których zależy nam na ostrym przedstawieniu elementów 

po

łożonych zarówno na pierwszym planie, jak i tych w głębi kadru. Oprócze tego, używając 

obiektywów szerokok

ątnych możemy osiągnąć wrażenie głębokiej perspektywy.  

 

Obiektywy i lampy b

łyskowe: Obiektyw standardowy 

 

Zachowuj

ąc kąt widzenia ludzkiego oka, obiektyw standardowy ukazuje świat takim, jaki jest 

on w rzeczywisto

ści. 

35-80 mm 
Obiektyw standardowy o zmiennej ogniskowej jest prawdopodobnie najbardziej popularnym 
obiektywem u

żywanym w dzisiejszych czasach. Korzyści wynikające z jego stosowania są oczywiste. 

U

żywając obiektywu tego rodzaju łatwo jest regulować kąt widzenia i powiększenie obrazu obiektu. 

Pozwala to dowolnie komponowa

ć kadr w celowniku przez wypróbowanie kilku możliwych ujęć przed 

naci

śnięciem spustu migawki. Poza tym, obiektyw standardowy o zmiennej ogniskowej zawsze 

dysponuje d

ługością ogniskowej odpowiadającą trzem najczęściej stosowanym obiektywom ? 

szerokok

ątnemu, normalnemu oraz krótkiemu teleobiektywowi. Oznacza to, że wystrczy nosić ze sobą 

jeden obiektyw zamiast trzech. Zmniejszon

ą wagę sprzętu docenimy, przemiarzając pola lub ulice 

miast.  

 

 

Obiektywy i lampy b

łyskowe: Teleobiektywy 

 

Teleobiektywy doskonale nadaj

ą się do fotografowania odległych obiektów. 

80-200 mm 
Teleobiektywy oddaj

ą nieocenione usługi przy rejestrowaniu wydarzeń sportowych i są wręcz 

nieodzowny podczas ogl

ądania natury. Fotografowanie zwierząt w ich naturalnym środowisku prawie 

zawsze wymaga korzystania z teleobiektywu. W

łaściwie zawsze, kiedy nie można zbliżyć się do 

fotografowanego obiektu na wystarczaj

ącą odległość, trzeba skorzystać z teleobiektywu. Ze względu 

na korzystn

ą perspektywę krótkie teleobiektywy doskonale nadają się do portretów, a większa 

odleg

łość od fotografowanej osoby wpływa dodatnio na jej samopoczucie podczas fotografowania. 

Teleobiektywy s

ą często bardzo ciężkie, więc użycie teleobiektywu ze zmienną ogniskową, który z 

powodzeniem zast

ępuje kilka różnych obiektywów, pozwoli nam uniknąć noszenia zbędnego ciężaru.  

 

 

Obiektywy i lampy b

łyskowe: Obiektywy specjalne - rybie oko i 

makroobiektywy 

 

Obiektywy typu rybie oko i makroobiektywy oferuj

ą niecodzienne spojrzenie na świat. 

Obiektyw Fish Eye EF 15 m F/2.8 (rybie oko) 
Obiektywy o bardzo szerokim k

ącie widzenia ułatwiają robienie zdjęć na ograniczonej przestrzeni, ale 

ich pozosta

łe cechy także są warte zainteresowania. Głębia ostrości obiektywów tego typu jest prawie 

niesko

ńczona, lecz wrażenie zaokrąglenia obrazu wywołane zniekształceniami może okazać się 

k

łopotliwe. Wiedza jak się z tym uporać ? a nawet jak wykorzystać zniekształcenia czyniąc z nich 

cz

ęść kompozycji ? bardzo się przyda przy fotografowaniu obiektywem typu rybie oko. Poza tym, 

wra

żenie głębokiej perspektywy obrazu może zaowocować bardzo intrygującymi zdjęciami.  

 

Makroobiektywy 
W serii EF dost

ępne są dwa wysokiej jakości obiektywy do wykonywania zdjęć przy maksymalnych 

zbli

żeniach. Obiektyw Compact Macro EF 50 mm f.2.5 ma ten sam kąt widzenia co obiektyw 

standardowy o ogniskowej 50 mm i umo

żliwia robienie zbliżeń w zakresie ostrości od nieskończoności 

do odleg

łości, w której powiększenie obrazu wynosi 0,5 x. Używany razem pierścieniem pośrednim 

(Life-size Converter EF) umo

żliwia fotografowanie w zakresie powiększeń od 0,26x do rzeczywistej 

wielko

ści obiektu. Z kolei przy użyciu obiektywu Macro EF 100 mm f/2.8 można fotografować w 

szerokim zakresie odleg

łości bez dodatkowych akcesoriów, od nieskończoności aż do uzyskania 

obrazu w naturalnych rozmiarach. Ogniskowa w

łaściwa średnim teleobiektywom umożliwia zbliżenia z 

niewielk

ą głębią ostrości, co pozwala osiągnąć efekt kontrolowanego rozmazania tła. Między 

obiektywem a fotografowanym obiektem pozostaje du

ża przestrzeń, co czyni ten obiekt idealnym 

narz

ędziem do wykonywania makrofotografii owadów lub kwiatów.  

Obiektywy i lampy b

łyskowe: Obiektywy specjalne - superteleobiektywy 

 

Szybki teleobiektyw jest niezwykle przydatny, kiedy nadarza si

ę okazja wykonania 

niepowtarzalnej fotografii. 

 

W sk

ład serii EOS wchodzi cała gama teleobiektywów i superteleobiektywów o bardzo dużej jasności. 

Na przyk

ład, obiektyw EF 200 mm F/1.8L jest pierwszym naprawdę szybkim teleobiektywem na 

świecie. Najlepiej nadaje się on do fotografowania wydarzeń sportowych w pomieszczeniach lub w 
sytuacjach, kiedy u

życie lampy błyskowej jest niemożliwe. Zarówno ten obiektyw jak i obiektywy o 

symbolach EF 300 mm F/2.8L i EF 600 mm f/4L s

ą wyposażone w cichobieżne silniczki (USM) 

mechanizmu automatycznego nastawiania ostro

ści, które są bezpośrednim źródłem precyzyjnego 

nap

ędu o wysokim momencie obrotowym. Dzięki temu system autofocusu odznacza się wyjątkowo 

cich

ą pracą i praktycznie zerowym czasem reakcji. Poza tym, specjalna funkcja pozwala na trzy 

nastawy pr

ędkości ręcznej regulacji ostrości równe 1/2x, 1x lub 2x wartości prędkości, co ułatwia 

dopasowanie szybko

ści regulacji do warunków fotografowania. Oprócz tego, wspomniane obiektywy 

wyposa

żone są w funkcję pamiętania nastawień ostrości, która umożliwia szybki powrót do 

zapami

ętanych wartości przy użyciu pierścienia odtwarzania.  

Obiektywy z serii "L". 
Te specjalne obiektywy o bardzo wysokiej jako

ści wyróżniają się znakomitą kompensacją wszelkich 

zniekszta

łceń optycznych i mają doskonałe charakterystyki odwzorowania obrazu. Obiektywy z serii 

"L" zapewniaj

ą wyjątkową ostrość i wysoki kontrast na całej powierzchni obrazu, nawet przy najszerzej 

otwartej przys

łonie. Obiektywy Ultrasonic (USM) wyposażne są w system napędowy wykorzystujący 

cichobie

żne silniczki, co wpływa na wyjątkowo precyzyjną i cichą pracę systemu automatycznego 

nastawiania ostro

ści.  

 

Obiektywy i lampy b

łyskowe: Specjalne techniki fotografowania z lampą 

b

łyskową 

 

Wiedza jak efektywnie wykorzysta

ć lampę błyskową umożliwia lepszą kontrolę oświetlenia i 

zapewnia popraw

ę jakości zdjęć. 

 

Do

świetlenie lampą błyskową. 

Fakt, 

że robimy zdjęcia w plenerze oświetlonym promieniami słońca nie oznacza jeszcze, że lampę 

b

łyskową powinniśmy zostawić w domu. Warunki oświetleniowe często bywają niedoskonałe. 

U

żywając lampy błyskowej możemy "wypełnić" jej błyskiem niedoświetlone elementy sceny. Jest to 

bardzo przydatne, zw

łaszcza kiedy robimy zdjęcia przy tak zwanym oświetleniu kontrowym, czyli pod 

światło. Często najlepszym sposobem fotografowania osób jest takie ustawienie, że słońce znajduje 
si

ę za modelem. Fotografowane osoby nie mrużą wówczas oczu, a światło za nimi jest wtedy 

pi

ękniejsze. Problemem jest tu ekspozycja. Jeśli tło jest właściwie oświetlone, wówczas główny motyw 

mo

że być za ciemny. Najlepszym rozwiązaniem jest właśnie doświetlenie lampą błyskową. Lampa 

do

świetla główny motyw, przy niezmienionym, odpowiednim oświetleniu 

t

ła. Efektem jest piękniejszy ogólny wygląd sceny.  

Synchronizacja przy d

ługim czasie naświetlania. 

Fotografowanie z lamp

ą błyskową w pomieszczeniach lub na nocnym plenerze może prowadzić 

do niedostatecznego o

świetlenia tła przy prawidłowym oświetleniu pierwszego planu. Lampy 

b

łyskowe Speedlite 540EZ i 380EX mają tryb synchronizacji wyzwalania błysku przy długim czasie 

otwarcia migawki (slow sync), co umo

żliwia robienie zdjęć z lampą błyskową przy długiej ekspozycji, 

gwarantuj

ąc w ten sposób prawidłowe naświetlenie tla.  

Synchronizacja z drug

ą kurtyną migawki. 

Konwencjonalne lampy b

łyskowe wyzwalają błysk w chwili otwarcia pierwszej kurtyny migawki. 

Specjalna opcja lamp Speedlite 540EZ i 380EX pozwala na synchronizacj

ę z drugą kurtyną, co 

oznacza, 

że błysk zostaje wyzwolony tuż przed zamknięciem szczeliny migawki. W efekcie na 

zdj

ęciach ruchomych obiektów poruszające się światła zostaną utrwalone w bardziej naturalny 

sposób.  

Lampa b

łyskowa Speedlite 540EZ 

Speedlite 540EZ to zaawansowana lampa b

łyskowa wyposażona we wbudowane pomocnicze światło 

systemu automatycznego nastawiania ostro

ści, które umożliwia systemowi EOS nastawienie ostrości 

ju

ż przy słabym oświetleniu. Lampa może być używana ze wszystkimi aparatami z serii EOS, choć 

zosta

ła zaprojektowana z myślą o modelu EOS 1N, co zapewnia jej szczególnie dobrą współpracę z 

pi

ęciopunktową automatyką ustawienia ostrości tego aparatu oraz trzypunktowym pomiarem światla 

TTL. System TTL automatycznie optymalizuje intensywno

ść błysku, aby zagwarantować naturalność 

o

świetlenia zarówno tła jak i pierwszego planu. Funkcja stroboskopowa umożliwia wielokrotną 

ekspozycj

ę pojedynczej klatki. Lampa 540EZ jest jednym z najlepszych modeli serii Speedlite, o czym 

świadczy jej wysoka liczba przewodnia (54 przy czułości ISO 100) i możliwość zmiany ogniskowej aż 
do 105 mm. Poza tym wbudowana nasadka rozpraszaj

ąca umożliwia.  

Lampa b

łyskowa Speedlite 380EZ 

Speedlite 380EX to lampa, która mo

że współpracować ze wszystkimi aparatami serii EOS, nie 

wy

łączając tych, które są wyposażone w wielopolowy system ewaluacyjny E-TTL firmy Canon. Jest 

ona wyposa

żona we wbudowane pomocnicze światło systemu automatycznego nastawiania ostrości. 

Konstrukcja g

łowicy lampy pozwala regulować ogniskową w zakresie od 24 mm do 70 mm, a system 

E-TTL automatycznie optymalizuje intensywno

ść błysku. Specjalny tryb FP umożliwia synchronizację 

przy wszystkich czasach otwarcia migawki. Odpowiednio do zmiany ogniskowej g

łowicy, liczba 

przewodnia lampy zmienia si

ę w zakresie od 21 do 38 (dla firmy o czułości ISO 100).