1
Etapy rozwoju i walki o prawa kobiet
Kobiety w swojej walce o prawo do równouprawnienia i wolności , prawie zawsze
wykorzystywały do tego dogodne dla nich momenty w historii ,takie jak rewolucje czy wojny,
które wywoływały głębokie zmiany społeczne i obyczajowe .Zarówno w przeszłości jak i
współcześnie moŜemy wyróŜnić trzy główne kwestie dotyczące emancypacji kobiet:
1.
przyznanie kobietom takich samych praw cywilnych , jak męŜczyznom
2.
emancypacji intelektualnej
3.
równe prawa polityczne, a następnie równy udział w działalności publicznej
Warto teŜ dodać , Ŝe walka o prawa kobiet nie była toczona z ciągłymi sukcesami , w
Szwajcarii w niektórych kantonach kobiety otrzymały prawo do głosowania dopiero w latach
70-tych XX w., nie wspominając o państwach islamskich opartych na ścisłym prawie koranu ,
gdzie kobiety nie mają Ŝadnych praw.
Teraz postaram się pokrótce opisać nie długą chyba historię walki o równouprawnienie
płci pięknej , która to rozpoczęta została na przełomie XVIII/XIX w. , przez pojedynczych
myślicieli oświecenia francuskiego jak: Condorcet, który uwaŜany jest za twórcę doktryny
feminizmu w wymiarze politycznym jak i społecznym. Rewolucja francuska była
przełomowym momentem dla manifestowania swoich praw przez kobiety. Dzieło Mary
Wollstoneckraft „Walka o prawa kobiet” wydane w 1792 r. Zawierało postulaty dotyczące
praw kobiet i było jednocześnie polemiką z przedstawioną przez Jana Jakuba Rousseau
koncepcją relacji między kobietą ,a męŜczyzną w , której kobieta pozbawiona jest
moŜliwości udziału w Ŝyciu publicznym. W tym czasie pojawiły się teŜ postulaty polityczne i
Ŝą
danie Deklaracji praw kobiety i obywatelki . Jednak Rewolucja nie przyniosła kobietom
oczekiwanych nadziei na większy udział w Ŝyciu publicznym , a przyjęty w 1804 r. Kodeks
Cywilny Napoleona jeszcze przez wiele dziesięcioleci sankcjonował nierówność praw obu
płci. Następnym przełomowym okresem w dziejach nowoŜytnej historii było powstanie w
Wielkiej Brytanii na przełomie XIX/XX w. ruchu na rzecz przyznania kobietom praw
wyborczych tzw. SufraŜystki Brytyjskie , które ogarnęły swoimi hasłami prawie cała Europę.
Hasło emancypacji kobiet w ówczesny czasie równieŜ nie miało zbyt wielu zwolenników ,
gdyŜ klasyczna koncepcja liberalizmu , przyznając prawa osobiste i polityczne jednostce,
czyniła to wyłącznie w stosunku do męŜczyzn. Prawa obywatelskie posiadała głowa rodziny a
nie jednostka .Oczywiście tą „głową” zawsze był męŜczyzna , natomiast kobieta nie mogła
dysponować ani swoją osoba ani o losach swoich dzieci. Taka sytuacja była uwaŜana po
prostu za coś naturalnego , wiązało się to z ogólnie przyjętymi normami społecznymi
panującymi na przełomie wieków XIX/XX. MoŜna powiedzieć , Ŝe w zasadzie do końca XIX
w. kobieta była „społecznie niewidoczna” . Jakiekolwiek próby nadania kobietom chociaŜby
części praw spotykały się z powszechnym niezrozumieniem , zaś samą propozycję
traktowano jako zamach na rodzinę i uświęcone od wielu pokoleń obyczaje.
Kolejnym przełomem i moŜna powiedzieć , Ŝe dosyć znaczącym dla kobiet wydarzeniem
była I wojna światowa, której totalizm , spowodował masowy udział męŜczyzn w walkach,
więc kobiety przejęły rolę „pana domu”. Jednak nie tylko przejęły obowiązki domowe ,lecz
takŜe brały czynny udział w działaniach na frontach , sprawił , Ŝe dotychczasowe
wyobraŜenie roli kobiety nie moŜna było dłuŜej utrzymywać. Po zakończeniu wojny zaczęto
stopniowo nadawać prawa polityczne kobietom . TakŜe Polska Konstytucja marcowa z 1921
r. nadała kobietom równe prawa z męŜczyznami.
Następnym jakby etapem było powstawanie fali ruchów w latach 60-tych XX w . w USA ,
min. Ruch Wyzwolenia Kobiet. Pojawienie się tych ruchów było moŜliwe dzięki splotowi
wydarzeń występujących w tym czasie , a były to czasy powstawania ruchu na rzecz
równouprawnienia Murzynów , czy uwikłanie USA w wojnę wietnamską oraz wybór
