background image

Polityczna poprawność.

Charakt.   jest   dla   współczesności,   fenomen   współczesnego   świata.   Polityczną   poprawność
stworzyli   ludzie,   teraz   ją   badają.   To   zjawisko   wielowymiarowe,   trudno   poddaje   się
schematom.  Używane jest gen. w znaczeniu negatywnym  – najczęściej używa  się ich do
określenia przeciwników.

Pojęcie ma dwojaki rodowód:

1. Marksistowski(wiąże   ją   z   marksizmem   i   leninizmem,   a   ściślej   z   ich   kryzysem.

Marksiści uważali, że historię można podzielić na dobrą i złą, zależnie od tego, kto
oceniał. W ten sposób jedne wydarzenia uznano za politycznie poprawne, inne nie.
Samo pojęcie pochodzi od ‘poprawnego myślenia’(Mao Tse Tung tak podzielił ludzi).
Wraz z rozpadem ZSRR trzeba było wymyślać polityczną poprawność, która miała
komunizm zastąpić).

2. Amerykański(związana z liberałami. W 1872 r. pierwsze przesłanki jej się pojawiły –

w orzeczeniu sądu się na nią powołano, ale nie miało ono nośności. 
Nawrót do tego pojęcia pojawił się w latach 80-tych XX w. Dinesh D’souza uznał ją
za jedno z największych zagrożeń dla społ. amerykańskiego współcześnie. Zajął się on
edukacją, wychowaniem społ. i dlatego uważał, że liberałowie chcą ten system tak
zmienić,   że   zmienią   sposób   myślenia   społ.   amerykańskiego.   Oskarżył   ich   o
konstruowanie modelu wychowawczego, jaki nigdy wcześniej nie był stosowany.
Po   raz   drugi   to   pojęcie   zostało   związane   z   feminizmem.   Karen   Declow,   będącej
prezydentem Amerykańskiej Narodowej Organizacji Obrony Praw Kobiet. Napisała
manifest, w którym nawoływała do politycznej poprawności.

Def.   w   sensie   pierwotnym  –   wprowadzanie   limitów   językowych,   dot.   stosowanych
terminów,   pojęć,   by   nie   dopuścić   do   dyskryminacji   przedstawicieli   grup   potencjalnie
uznanych za ofiary. Chciano więc wyeliminować z języka przestrzeni publicznej pojęcia,
uznane ze potencjalnie obraźliwe dla grup zagrożonych.

Szybko to pojęcie musiało rozszerzyć sens, zmieniać go. Zaczęto więc ją pojmować jako
sposób   wysławiania   się   ludzi   o   poglądach   lewicowych.   W   ten   sposób   stała   się   ona
kodeksem   językowym,   behawioralnym   odnoszącym   się   do   kat   społ.   jak:   rasa,   płeć,
ekologia,   sex,   ułomności(od   fizycznych   do   psychicznych),   wiek.   W   tych   obszarach
nastąpił podział na większość i mniejszość. Na tych polach kultury zaczęła się toczyć
rywalizacja, zostały więc one upolitycznione.

Aspekty politycznej poprawności:
1).  Kulturowo   –   psychologiczny(   polega   na   tym,   że   położono   nacisk   na   tolerancję,
akceptację różnych kultur, poglądów prywatnych. W sferze prywatnej i publicznej wyst.
inne   zachowania,   co   innego   wypada.   Natomiast   te   poglądy   głosiły,   by   te   granice
zniwelować. Tu pojawiło się pytanie, czy wszystko można przenieść ze sfery prywatnej
do publicznej. Drugie przeświadczenie w tej sferze dot. tego, że człowiek ma niezbywalną
równość   i   możliwość   wyboru.   Do   tej   sfery   należała   też   walka   z   wykluczaniem,
marginalizacją, obrażaniem ludzi.
Polityka   miałaby   więc   polegać   na   głoszeniu   równych   szans   dla   ludzi,   niezależnie   od
różnic między nimi. Problemem jest fakt, że ludzie się od siebie różnią.

background image

2).  Semiotyczny(każde słowo niesie ze sobą określone treści, a tym  samym  mają one
wpływ   na   nasze   poglądy   i   działania.   Więc   aby   kontrolować   te   zachowania,   trzeba
kontrolować   język.   A   więc   eliminować   takie   słowa,   które   są   niepoprawne.   Przez   to
wprowadzało   się   do   obiegu   językowego   nowomowę   –   a   więc   słowa   nowe,   o
niezdefiniowanym do końca znaczeniu, niezgodne często z regułami języka, np. posłanka,
członkini, sędzina. Aby tego dokonać: 
- zmieniano  znaczenie  słów(modyfikowanie,  rozszerzanie,  zaciemnianie  sensu poprzez
używanie niezrozumiałych zwrotów, terminów specjalistycznych), 
-   innym   środkiem   była   wirtualizacja   normatywna,   czyli   używanie   słów,   których   nie
wiadomo, co znaczą w rzeczywistości(medializacja a mediatyzacja).
- wyst. zjawisko obiektywizacji, czyli pokazywanie rzeczy jako prawdziwych, inne od
razu pokazując, jako fałszywe
- eufemizacja i przemilczenia, by nie nazywać zjawisk, zdarzeń wprost.
3).  Pragmatyczno   –   funkcjonalny(kładzie   się   nacisk   na   potoczne   rozumienie   terminu,
kiedy   za   pomocą   słów   używanych   nast.   polityzacja   nowych   obiektów(sex,   wiara)   a
depolityzacja innych obiektów, by je wyeliminować z debaty publicznej. Elementem w
ramach tej płaszczyzny jest wprowadzanie do obiegu przekonania że prawd jest wiele, a
wiedzy prawdziwej nie da się określić.

Specyfika politycznej poprawności:
Bierze się ona z widocznego podziału na elitę społeczną i warstwę ludu. Kreowaniem tego
pomysłu   zajęły   się   środowiska   artystyczne   i   inteligenckie.   Upowszechniać   ją   zaczęło
środowisko medialne, by dotrzeć do demosu. W ramach politycznej poprawności elita
miała prawo ingerencji w życie prywatne ludu, m.in. poprzez tv i internet.

Polityczna  poprawność jest hybrydowa. Wyst. ona tylko w państwach demokratycznych,
bo tam jest wolność słowa. Ale to właśnie pp stała się zagrożeniem dla wolności słowa.
PP to nowoczesny kult prawa do różnicy(instrumenty społ. powinny pozacierać różnice).
O niej się dyskutować nie powinno, można się z nią zgadzać lub nie. PP nie podpada pod
żaden akt wyborczy, nie oczekuje się przyzwolenia społecznego w tej kwestii. To swoiste
rządy słów – uważa się, że za pomocą słów można rządzić ludzkimi umysłami(kto panuje
nad słowami i przekazem, panuje nad ludźmi).
Oparto to na przekonaniu o podwójnych standardach(jednym wolno, innym nie).

Sektory wpływu pp:

System   edukacyjny(najsilniej   to   zaistniało   w   USA   –   dzieci   zaczęto   uczyć   w
językach lokalnych, w jakich mówią w domu, a nie w państwowym,  przez co
likwidowano język państwowy i odrębność kulturową obywateli. To przeniesiono
na  poziom  dezorganizacji   systemu   edukacyjnego.   Wprowadzono  tam  też  akcję
afirmatywną – na uniwersytety w pierwszej kolejności przyjmowano potomków
byłych   niewolników.   Wprowadzono   dyskryminację   pozytywną(dyskryminacja
większości, mniejszość może więcej), zmiana programów nauczania by pasowały
do   nowego   systemu   –   dwujęzyczne,   pluralizm   kulturowy,   zniekształcenia   w
nauczaniu(przede   wszystkim   historii,   z   wyłączeniem   oceniania   wydarzeń
historycznych), zniekształcenia terminologiczne.

background image

Instytucje   publiczne(w   Polsce   dot.   np.   kosztów   związanych   z   obsadzaniem
stanowisk przez osoby ułomne, urzędy są przebudowywane, dostosowywane itp.)

Religia(trudno się poddaje pp, bo jest instytucją trwającą od dawna).