Akademia Górniczo-Hutnicza
im. Stanisława Staszica w Krakowie
Oznaczanie wytrzymałości na ścinanie gruntu ścinarką
obrotową
Michał Burtan
Przemysław Bochenek
Bartłomiej Więcek
Wydział Wiertnictwa Nafty i Gazu
Kierunek Górnictwo i Geologia
Rok studiów II
Rok akademicki 2011/2012
1. Wstęp teoretyczny.
Badanie Ścinawką obrotową jest bardzo proste i podobne do wgłębnego badania
spójności gruntu przez ścinanie krzyżakiem. Zasada pomiaru polega więc na badaniu
siły potrzebnej do wykonania obrotu zagłębionej w gruncie końcówki skrzydełkowej
ścinarki. Pomiary ścinarką obrotową można przeprowadzić jednak tylko na
powierzchni gruntu, na ścianach i w dnach wykopów, na próbkach o strukturze
nienaruszonej. Ścinarkę obrotową można stosować do badań gruntów spoistych
charakteryzujących się oporem na ścinanie w granicach 0-250 kPa.
2. Dobór sprzętu:
Ścinarka ma 3 wymienne koncówki skrzydełkowe (kształtki łopatkowe): TV1- mała,
TV2-normalna, TV3—duża. Końcówki dobiera się w zależności od stanu gruntu
warunkującego opór ścinania. Dla gruntów półzwartych i twardoplastycznych stosuje
się końcówkę małą, dla gruntów w stanie twardoplastycznym i plastycznym końcówkę
średnią, dla gruntów w stanie miękkoplastycznym i płynnym końcówkę dużą.
3. Przebieg zadania.
Wyrównuje się powierzchnię gruntu
W przypadku badania próbek w laboratorium wymiary powierzchni tych
próbek powinny być nie mniejsze niż podwójna średnica stosowanej
końcówki. Wyjątek mogą stanowić grunty miękkoplastyczne i płynne, których
próbki mogą mieć wymiar tylko o 2cm większy niż średnica koncówki.
Wskazówkę na tarczy pomiarowej ścinarki ustawia się w pozycji 0
Ustawiając końcówkę prostopadle do powierzchni gruntu wciska się ją na
głębokość równą wysokości skrzydełek
Obraca się wolno i równomiernie pokrętłem w kierunku zgodnym z ruchem
wskazówek zegara, z szybkością około 1 działki na sekundę, aż do ścięcia
gruntu(moment uzyskania największego oporu)
Według wskazań wskazówki na tarczy górnej ścinarki odczytuje się wartość
momentu granicznego M
f
4. Obliczenia:
Wartość oporu na ścinanie otrzymuje się przez pomnożenie odczytu na tarczy przez
odpowiednią wartość współczynnika K
TV
, zgodnie ze wzorem
τ
max
=M
f
K
TV
gdzie:
τ
max
– wytrzymałość na ścinanie (kG*cm
-2
)
M
f
– moment graniczny (kG*cm, N*m)
K
TV
- współczynnik przeliczeniowy =
w którym: D- średnica końcówki(cm)
H-wysokość skrzydełek (cm)
Pomiar 1.
τ
max
=1,05*1=1,05 [kG*cm
-2
]
Pomiar 2.
τ
max
=0,2*1=0,2 [kG*cm
-2
]
Pomiar 3.
τ
max
=0,075*2,5=0,188 [kG*cm
-2
]
Pomiar 4.
τ
max
=0,125*2,5=0,313 [kG*cm
-2
]
Pomiar 5.
Opór gruntu był za duży i nie byliśmy w stanie go ściąć.
5. Wnioski
Uzyskane przez nas wyniki czterech pomiarów różnią się między sobą. W
przypadku pomiaru 1. wynik znacząco odbiega od pozostałych. Może to być
spowodowane niedokładnym umieszczeniem próbki w pierścieniu. Dodatkowo, po
każdym ścięciu gruntu nie możliwe jest umieszczenie go ponownie w pierścieniu
identycznie jak przed ścięciem
Jeśli chodzi o wyniki 2,3,4 można przyjąć że z pewnym błędem są one zgodne.
Wytrzymałość na ścinanie dla badanej przez nas próbki waha się w granicach ~0,2-0,3
kG*cm
-2
.
Pomiar 5 dokonywany był sprawdzająco przy użyciu końcówki do gruntów w
stanie miękkoplastycznym, natomiast nasz grunt był w stanie twardoplastycznym i nie
byliśmy w stanie go ściąć.