T. Piechowiak  Budowa ogólna poj-szyn   1 / 2 

Budowa ogólna pojazdu szynowego 

1.  Części składowe pojazdu szynowego 

1.1  Nadwozie 

1.1.1 

Pudło 

1.1.2 

Oostoja 

1.1.3 

Urządzenia cięgłowe i zderzaki 

1.1.4 

Ogrzewanie wentylacja, kilmatyzacja, wagonów osobowych 

1.1.5 

 

 

chłodzenie - wagony towarowe specjalne 

1.1.6 

Oświeltlenie wagonów osobowych 

1.1.7 

Urządzenia sanitarne 

1.2  Podwozie: 

- ostojnicowe (bezwózkowe)  

- wózkowe 

1.2.1 

Rama wóżka 

1.2.2 

zestawy  kołowe 

1.2.3 

osie, koła, obręcze, koła monoblokowe, profile obręczy 

1.2.4 

Łożyskowanie usprężynowanie i prowadzenie zestawów kół 

1.2.5 

Podparcie pudeł, uspężynowanie, tłumienie  

1.2.6 

Przeniesienie sił pociągowych z kół  na wózek i na nadwozie  

1.3  Hamulce 
1.4  Układy napędowe 

 

2.  Wagony 

2.1  Przeznaczenie 

2.1.1 

Pasażerskie (osobowe) - do przewozu osób, 

2.1.2 

Towarowe - do przewozu ładunków, 

2.2  Budowa ogólna 

2.2.1 

Bezwózkowe  (ostojnicowe) - szczątkowo, głównie towarowe 2-osiowe 

2.2.2 

Wózkowe 

 

wózki  2-osiowe - prawie wszystkie osobowe, duża część towarowych 

 

wózki 3 - osiowe - nieliczne towarowe, głównie do przewozu  

           ciężkich towarów masowych oraz platformydo przewozu ciężkich elementów lub pojazdów 

 

 wózki wieloosiowe - platformy, w tym zagłębione 

2.2.3 

Hamulce pneumatyczne:  klockowe, tarczowe 

 

T. Piechowiak  Budowa ogólna poj-szyn   2 / 2 

3.  Lokomotywy (pojazdy trakcyjne) 

3.1  Przeznaczenie 

3.1.1  Lokomotywy  - liniowe (praca pociągowa) towarowe, pasażerskie, uniwersalne, 

manewrowe (praca przetokowa), specjalne, np. w szybkich pociągach  (TGV, ICE, ...) 

3.1.2  Wagony silnikowe kolejowe   
3.1.3  Wagony silnikowe tramwajowe, SKM, metra, ... 

3.2   Rodzaj trakcji 

3.2.1 

trakcja {parowa,} spalinowa (trakcja autonomicznych), 

3.2.2 

trakcja elektryczna (nieautonomiczna) - niezbędna zasilanie sieciowe 

3.3  Budowa ogólna 

3.3.1 

Podwozie 

- Bezwózkowe  (ostojnicowe) - szczątkowo, głównie manewrowe, 
  

2-, 3- i 4-osiowe  (ex PKP:  SM25)  

- Wózkowe pojedyncze i zespołowe 

po 2 wózki  2-osiowe - prawie wszystkie liniowe pasażerskie, duża część towarowych  

 współczesnych,  (PKP: EU07, EP08, EP09,...), cięższe manewrowe (PKP: SM31) 

 

po 2 wózki 3 - osiowe -   towarowe, uniwersalne – starsze ( ET22,  ET22, SP45, SU46, ST43) 

 

po 3 wózki  2-osiowe - na kręte linie (Szwajcaria, Austria) 

 

po 2 lokomotywy 4-osiowe (PKP: ET40, ET41) lub 6-osiowe do ciężkich składów 

 transkontymentalnych (Transsyb, BAM, transamerykańskie, australijskie). 

3.3.2  Pudło 

niesamonośne (ramowe) 
półsamonośne 

3.3.3  Kabina maszynisty, 

 

 

pojedyncza - środkowa w przetokowych 

 

 

 

 

- krańcowa - w pociagach specjalnych  (TGV, ICE,...) 

 

 

podwójna na końcach - w pozostałych 

3.3.4  Układ napędowy  

trakcja  spalinowa  

spalinowy silnik trakcyjny (wysokoprężny, 4-suwowy, rzadziej 2-suwowy) 
przekładnia (główna) 

mechaniczna 
hydrauliczna - hydrokinetyczna (wały przegubowe i przekładnie przyosiowe) lub 
hydrostatyczna 
elektryczna  (prądnica główna - elektryczne silniki trakcyjne) 
DC-DC  (PKP: ST43, ST44, SP45, SM42,...) 
AC-DC  (PKP:  SP47) 
AC-AC 

trakcja elektryczna 

sieć trakcyjna 

–

 elektryczne silniki trakcyjne: 

DC – DC  (PKP: wszystkie lokomotywy),  
AC – DC,  
AC – AC,  
DC – AC, 

wielosystemowe  

3.4  Hamulce: 

 

pneumatyczne: klockowe, tarczowe, 

 

elektrodynamiczne, elektryczne  

 

 

zwykłe (bez rekuperacji), 

 

 

z rekuperacją (zwrotem energii do sieci) 

 

szynowe  cierne (dociskana do szyny płoza), na prądy wirowe.