Nawożenie roślin sadowniczych 

Racjonalne nawożenie upraw sadowniczych 

1. W sadownictwie nawożenie

 nie jest 

uznawane jako 

podstawowy czynnik wpływający na wysokość plonu.  
Wynika to z niskich wymagań pokarmowych roślin 
sadowniczych.  

2. Nadmierne nawożenie bywa szkodliwe ze względu na: 
• Koszt 
• Gorszą jakość owoców, a nawet spadek plonów 
• Długotrwałe, negatywne zmiany w środowisku glebowym 

Zasięg korzeni roślin sadowniczych 

 

 

 

 

 

 

 

Jabłonie:  - na podkładkach silnie rosnących 20-80 cm 

 

     - półkarłowych 15-60 cm 

 

     - karłowych 10-40 cm 

  

Grusze: 20-90 cm 

Czereśnie i śliwy: 15-60 cm 

Śliwy: 10-40 cm 

Maliny: 5-25 cm 

Truskawki: 5-15 cm 

Inne jagodowe: 10-30 cm

  

Zasięg korzeni drzew owocowych 

Wpływ różnych typów gleby oraz rozstawy drzew na zasięg systemu korzeniowego 

 jabłoni Golden Delicious/M.9 (wg. Atkinson 1978) 

Ilość makroskładników pobranych „netto” (kg/ha) przez 

jabłonie Koksa Pomarańczowa/M.9 w wieku od 9 -12 lat 

 

N 

P 

K 

Ca 

Mg 

Wyniesione z 
owocami 

18 

2 

40 

2 

2 

Wyniesione ze 
ściętymi pędami 

11 

2 

8 

11 

2 

Wbudowane w części 
szkieletowe drzewa 

4 

1 

3 

12 

1 

Ogółem zużycie netto 

33 

5 

51 

25 

4 

Wymagania co do odczynu gleby 

Gatunek 

pH 

Pestkowe 
Winorośl 
Orzech włoski 
 
Jabłonie 
Grusze 
Porzeczki 
 
Agrest 
Maliny 
Truskawki 
 
Borówka 
Żurawina 

 

6,7 

– 7,1 

 

 

6,2-6,7 

 

 

 

5,5-6,2 

 

4,5 

 

Odczyn gleby 

Wpływ odczynu gleby na przyswajalność  
makro- i mikroelementów 

Znaczenie różnych metod w diagnostyce stanu 
odżywienia roślin sadowniczych 

Składnik 

Metoda 

N 

K 

Mg 

P 

Fe 

Ca 

B 

Ocena 

wizualna 

+++ 

+ 

++ 

- 

+++ 

+ 

+ 

Analiza 

gleby 

+ 

(próchnica) 

+++ 

++ 

+ 

++ 

- 

+ 

Analiza 

liści 

? 

++ 

++ 

- 

- 

++ 

(owoce) 

++ 

+++ - bardzo duża przydatność 
- - brak przydatności 
?  - przydatność dyskusyjna 

Pobieranie próbek glebowych 

Pobieranie materiału roślinnego 

Gatunek 

Termin pobrania 

Część wskaźnikowa 

Jabłonie i grusze 

15 VII – 15 VIII 

liść  z ogonkiem ze środkowej części 
długopędów nieowocujących, z 10 
drzew, 15-20 liści z drzewa  
(150-200 liści) 

Wiśnie i czereśnie 

1 VII – 1 VIII 

j.w. 

Śliwy i morele 

15 VII – 1 IX 

j.w. 

Truskawki 

Okres zbioru 

blaszki liściowe, środek rośliny 

Maliny, porzeczki  
i agrest 

Okres zbioru 

liść z ogonkiem ze środkowej części 

długopędów nieowocujących 

Liczby graniczne dla zawartości N (% s.m.) w liściach wybranych 

gatunków roślin sadowniczych 

 

 

  

Zawartość N % s.m. 

deficytowa 

niska 

optymalna 

wysoka 

Jabłoń 

<1.8 

1.8 - 2.1 

2.1 - 2.4 

>2.4 

Grusza 

<1.7 

1.7 - 2.0 

2.0 - 2.6 

>2.6 

Śliwy 

<1.4 

1.4 - 2.0 

2.1 - 3.6 

>3.6 

Wiśnie 

<1.8 

1.8 - 2.3 

2.3 - 2.8 

>2.8 

Porzeczka 

<2.0 

2.0 - 2.7 

2.7 - 3.2 

>3.2 

Agrest 

<1.6 

1.6 - 2.2 

2.2 - 2.5 

>2.5 

Malina 

<2.0 

2.0 - 2.5 

2.5 - 3.3 

>3.3 

Azot 

Objawy niedoboru azotu  
(wcześniejsze zrzucanie liści, starzenie liści ) 
u jabłoni, czereśni i brzoskwini 

Fosfor 

Objawy niedoboru fosforu 

Potas 

Objawy niedoboru potasu – chlorozy i nekrozy brzeżne, łódkowate zwijanie liści 

Magnez 

Symptomy niedoboru magnezu: zrzucanie liści starszych, chloroza i nekroza międzyżyłkowa 

Wapń 

Choroby fizjologiczne spowodowane deficytem wapnia:  
gorzka plamistość podskórna oraz szklistość miąższu (obok) 

 - poczytaj więcej

Bor 

Objawy deficytu boru: spękania kory oraz zawiązków  
i owoców, przestrzelone grona winorośli, 
 deformacja liści 

Cynk 

Objawy niedoboru cynku – zamieranie wierzchołków  
wzrostu > pędzelkowatość, deformacje liści 

Źródło: 
http://soils.tfrec.wsu.edu/webnutritiongood/TreeFruitStuff/essential_
elements/04zinc.htm 

Miedź 

Objawy niedoboru miedzi 

Żelazo 

Objawy deficytu żelaza – chloroza liści młodych 

Orientacyjne dawki nawozów dla sadów  i plantacji 

jagodowych (Sadowski 1990) 

KONIEC  

WYKŁADU