2012-02-18
1
Controlling strategiczny
strategie rozwoju:
dywersyfikacja i specjalizacja
integracja pionowa
Strategie rozwoju
R
o
z
w
ó
j
p
ro
d
u
k
tu
…………………………
sektory niepokrewne
sektory pokrewne
jeden sektor
lokalny
narodowy wielonarodowy globalny
……………….
koncentracja działa
ń
firmy na produkcji jednego
okre
ś
lonego wyrobu, lub ich zestawu
produkowanie w
ą
skiego asortymentu wyrobów
na du
żą
skal
ę
2012-02-18
2
Działania w ramach specjalizacji
• nowe zastosowania produktu
• przyspieszona wymiana produktu
• intensywna reklama
• ………………….
• nowe metody sprzeda
ż
y
Specjalizacja
zalety
• ……………..
• łatwiejsze zarz
ą
dzanie
wady
• ograniczone tempo wzrostu
• ograniczone bezpiecze
ń
stwo
finansowe
• niepełne wykorzystanie
zasobów
…………………………
•przedsi
ę
wzi
ę
cie polegaj
ą
ce na przegrupowaniu
ś
rodków b
ę
d
ą
cych w dyspozycji przedsi
ę
biorstwa na
działania zasadniczo ró
ż
ne od prowadzonych w
przeszło
ś
ci
•wymaga zaanga
ż
owania si
ę
w bran
ż
e, technologie i
rynki, które s
ą
nowe dla przedsi
ę
biorstwa, z
produktami tak
ż
e dla niego nowymi
2012-02-18
3
Rodzaje dywersyfikacji w zale
ż
no
ś
ci od
stopnia rozbudowania asortymentu
• …………... – rozszerzanie gamy produkowanych
dóbr i usług poza granice jednego sektora
• …………….. – rozszerzanie gamy
produkowanych dóbr i usług w ramach jednego
sektora
Dywersyfikacja jest wskazana, gdy firma:
• działa w bardzo burzliwym otoczeniu
• posiada nadwy
ż
k
ę
mocy produkcyjnych /
ś
rodków
finansowych
• osi
ą
gn
ę
ła /zbli
ż
a si
ę
do udziału dominuj
ą
cego w
rynku
• …………………………………………………………….
• staje przed nadzwyczajnymi okazjami zakupu
przedsi
ę
biorstwa z innego sektora
Rodzaje dywersyfikacji ze wzgl
ę
du na stopie
ń
pokrewie
ń
stwa sektorów
• pokrewna
wchodzenie przedsi
ę
biorstwa do sektorów w jaki
ś
sposób powi
ą
zanych z dotychczas prowadzon
ą
działalno
ś
ci
ą
• niepokrewna
wchodzenie przedsi
ę
biorstwa w dziedziny
działalno
ś
ci zupełnie niezwi
ą
zane z dotychczas
prowadzon
ą
działalno
ś
ci
ą
• ………………
2012-02-18
4
• w tył
– wchodzenie we wcze
ś
niejsze fazy działalno
ś
ci
gospodarczej
• w przód
– wchodzenie w nast
ę
pne fazy działalno
ś
ci
gospodarczej
• pozioma (horyzontalna)
– podejmowanie działalno
ś
ci w sektorach pokrewnych
produktowo, rynkowo, technologicznie
Rodzaje dywersyfikacji pokrewnej
……………………
…………………………
rezultat zjawiska synergii, którego ł
ą
czny
wymiar ekonomiczny przewy
ż
sza wielko
ść
sumy efektów oddzielnego wykorzystania
elementów wyznaczaj
ą
cych to zjawisko
Rodzaje synergii
• technologiczna
(wspólna technologia, jeden produkt jako cz
ęść
innego, projektowanie)
• handlowa / rynkowa
(wspólny nabywca, kanał dystrybucji)
• …………………
(wspólne magazynowanie, kontrola jako
ś
ci,
funkcje pomocnicze)
• administracyjna
(wspólna infrastruktura, kapitał)
2012-02-18
5
Wska
ź
nik specjalizacji
(specialization ratio)
udział przychodów z działalno
ś
ci podstawowej w cało
ś
ci
przychodów przedsi
ę
biorstwa
• 0,0 – 0,7 – przedsi
ę
biorstwo ……………………….
• 0,7 – 0,95 – przedsi
ę
biorstwo zdywersyfikowane o
dominuj
ą
cym udziale w jednym sektorze
• 0,95 – 1,0 – przedsi
ę
biorstwo działaj
ą
ce tylko w
jednym sektorze
Korzy
ś
ci dywersyfikacji
• efekt synergii
• wi
ę
ksza elastyczno
ść
strategiczna
• umocnienie pozycji na dotychczasowym rynku
zbytu
• …………………………..
Małe
Du
ż
e
specjali-
zacja
dywersyfikacja
pokrewna
dywersyfikacja
niepokrewna
R
y
z
y
k
o
2012-02-18
6
Pułapki dywersyfikacji
• rozproszenie wysiłku inwestycyjnego
• ryzyko ugrz
ęź
ni
ę
cia
• trudno
ść
globalizacji
• ……………………………………………………..
………………………..
…………………………
ł
ą
czenie technologicznie odr
ę
bnych rodzajów
działalno
ś
ci w taki sposób,
ż
e ko
ń
cowe produkty
jednej
z nich s
ą
czynnikiem
pocz
ą
tkowym
drugiej
……………………………….
producent
komponentów
produkcja wyrobów
gotowych
2012-02-18
7
……………………………..
producent paliwa
wydobycie ropy
naftowej
Integracja pionowa a
dywersyfikacja pionowa
produkcja komponentów
produkcja wyrobów gotowych
wytworzone komponenty
…………….
wyroby gotowe
100%
Integracja pionowa a
dywersyfikacja pionowa
produkcja komponentów
produkcja wyrobów gotowych
wytworzone komponenty
……………….
wyroby gotowe
10%
komponenty
90%
2012-02-18
8
Pomiar integracji pionowej
• Wska
ź
nik …………………………………..
jaka cz
ęść
warto
ś
ci produktu finalnego jest
udziałem produkcji własnej
• Przemysł samochodowy lata 80-te: 50%
GM – 70%
Toyota – 20%
Modelowe rozwi
ą
zania problemu
integracji pionowej
• pełna integracja
– du
ż
y zakres integracji pionowej w przód i wstecz
• ………………………..
• przedsi
ę
biorstwo wirtualne / sieciowe
– działanie w sieci dostawców i dystrybutorów
zbiór
niezale
ż
nych
w
sensie
prawnym
jednostek
gospodarczych,
realizuj
ą
cych
ró
ż
norodne
przedsi
ę
wzi
ę
cia
i
projekty
koordynowane przez firm
ę
– integratora, która
posiada wyró
ż
niaj
ą
ce (kluczowe, podstawowe)
kompetencje
…………………………..
2012-02-18
9
Typy powi
ą
za
ń
sieciowych
• Sie
ć
………………….
• Sie
ć
…………………..
…………………..
………………………
przedsi
ę
wzi
ę
cie polegaj
ą
ce na wydzieleniu ze
struktury
organizacyjnej
przedsi
ę
biorstwa
macierzystego realizowanych przez nie funkcji i
przekazanie ich do realizacji innym podmiotom
gospodarczym
Korzy
ś
ci outsourcingu
• ni
ż
sze koszty zlecanych prac
• poprawa wyników firmy
• ……………………………………….
• dost
ę
p do zewn
ę
trznych ekspertyz i szczególnych
umiej
ę
tno
ś
ci
• wi
ę
ksza konkurencyjno
ść
2012-02-18
10
Zagro
ż
enia outsourcingu
• utrata kontroli nad jako
ś
ci
ą
prac
• zwi
ę
kszenie kosztów firmy
• ………………………………
• wyciekanie informacji na zewn
ą
trz
…………………..
wł
ą
czanie do struktury przedsi
ę
biorstwa nowych
funkcji i działa
ń
Zalety integracji pionowej
• bezpiecze
ń
stwo dostaw
• ………………………………………..
• lepsza ochrona zasobów (efekt unikalno
ś
ci)
• przechwycenie mar
ż
y dostawców i dystrybutorów
• korzy
ś
ci integracji technicznej i operacyjnej
2012-02-18
11
Wady integracji pionowej
• wysokie koszty stałe
• du
ż
e potrzeby inwestycyjne (rozproszenie inwestycji)
• brak presji na obni
ż
anie cen / popraw
ę
jako
ś
ci
• …………………………………….
• wysokie koszty likwidacji działalno
ś
ci
• brak efektu uczenia si
ę
od kooperantów
• opó
ź
nienia w rozwoju technologii
• wysokie koszty zarz
ą
dzania