250_751401_mlynarz

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach ................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy .......................................

2. Opis zawodu ...............................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie.............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Składowanie ziarna zbó

i produktów młynarskich Kz1 . 10

3.2. Wykonywanie przemiału i przerobu surowca zbo

owe-

go zgodnie z procesem technologicznym Kz2 ................ 11

3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 13

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................ 14

5. Słownik ....................................................................................... 15

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy

(KZiS 2010):

751401 Młynarz

Grupa wielka 7 – Robotnicy przemysłowi i rzemie

lnicy (w Mi

dzy-

narodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – po-
ziom 3).

Grupa elementarna 7514 – Robotnicy przetwórstwa surowców
ro

linnych (w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów

ISCO-08 odpowiada grupie 7514 Fruit, Vegetable and Related
Preservers).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja C. Przetwórstwo przemysłowe, Dział 10. Produkcja artyku-
łów spo

ywczych, Grupa 10.6. Wytwarzanie produktów przemiału

zbo

a, skrobi i wyrobów skrobiowych.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 18 stanowiskach pracy,

w 6 przedsi

biorstwach (du

e – 4,

rednie – 2, w tym produkcyjne – 2,

produkcyjno-handlowe – 4) przeprowadzonych w lutym i marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Ewa Rech-Madejczyk – ekspert niezale

ny, były pracownik Ele-

watora Zbo

owego w Zimnie,

•

Ewa Łapi

ska – PHU GRANCO w Warszawie,

•

Sławomir Stalmach – Polskie Młyny SA w Teresinie,

•

Tomasz Kupidura – Instytut Technologii Eksploatacji – PIB w Ra-

domiu.

Ewaluatorzy:

•

Anna Szafra

ska – Zakład Przetwórstwa Zbó

i Piekarstwa

w Warszawie,

•

Michał Butkiewicz – Edukacja i Praca w Warszawie.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Młynarz wykonuje przemiał ziarna zbó

na m

lub przerób zbó

na kasze i płatki.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Młynarz jest zawodem o charakterze produkcyjnym. Celem pracy

młynarza jest przemiał ziarna zbó

na m

lub przerób zbó

na kasze

i płatki. Młynarz przyjmuje zbo

e do młyna, oczyszcza je, sortuje, przy-

gotowuje wła

ciwe mieszanki, nawil

a, poddaje mechanicznemu roz-

drobnieniu, sortuje półprodukty i gotowe produkty, a nast

pnie kwalifi-

kuje według jako

ci i pakuje. Jego obowi

zkiem jest zachowanie zasad

technologicznych i przestrzeganie norm jako

ciowych, w tym ocena

organoleptyczna półproduktów i produktów młynarskich. W kaszarniach
i płatkarniach obsługuje maszyny paruj

ce i susz

ce. Młynarz odpo-

wiedzialny jest za wła

ciwe wykorzystanie surowców, wytwarzanie

produktów

ywno

ciowych i paszowych bezpiecznych dla zdrowia oraz

za prawidłowe eksploatowanie maszyn i urz

dze

. Do jego zada

na-

y wa

enie surowca, wyrobów gotowych i odpadów, a tak

e kontrola

urz

dze

sterowniczych nadzoruj

cych proces technologiczny.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Miejscem pracy młynarza jest młyn, kaszarnia, płatkarnia. Obiekty te

wielokondygnacyjne i podzielone na działy produkcyjne. W niektórych

działach wyst

puj

zagro

enia dla zdrowia spowodowane uci

ąż

liwymi

warunkami pracy, np. hałas, drgania mechaniczne, zapylenie. Z tego
wzgl

du szczególnie wa

ne jest planowanie i organizowanie procesów

technologicznych zgodnie z wymaganiami sanitarno-higienicznymi,
w tym Systemu Analizy Zagro

i Krytycznych Punktów Kontroli

(HACCP), zasadami i przepisami BHP, ppo

., ergonomii i ochrony

rodo-

wiska. Praca młynarza przebiega w systemie dwu- lub trzyzmianowym.
Młynarz obsługuje urz

dzenia samodzielnie (małe młyny) lub w zespole,

gdzie jego praca jest nadzorowana. Praca charakteryzuje si

powtarzal-

wykonywanych czynno

ci, jednak ze wzgl

du na zmienno

ść

asor-

tymentu i surowca trzeba odpowiednio zmienia

parametry procesu

technologicznego.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Wykonywanie zawodu młynarza wymaga spostrzegawczo

ci i od-

powiedzialno

ci oraz umiej

tno

ci oceny organoleptycznej surowców

i produktów przemiału. Młynarz powinien mie

dobry wzrok, odró

nia

barwy, mie

dobry w

ch i sprawny zmysł dotyku. Sprawno

ść

narz

słuchu umo

liwia ocen

pracy maszyn. Bardzo wa

na jest zdolno

ść

koncentracji i podzielno

ść

uwagi. Młynarz powinien cechowa

do-

kładno

, rzetelno

oraz dbało

o czysto

ść

i porz

dek. Specyfi-

ka zawodu wymaga tak

e uzdolnie

technicznych oraz umiej

tno

pracy w zespole.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Zawód młynarza mo

na zdoby

na drodze kształcenia rzemie

lni-

czego. Pracodawcy zatrudniaj

w zawodzie osoby z wykształce-

niem zasadniczym zawodowym po kierunkach zwi

zanych z przemy-

słem spo

ywczym. Mo

liwe jest równie

szkolenie praktyczne (przy-

uczenie) na stanowisku pracy i zdobywanie do

wiadczenia w trakcie

pracy. Młynarz powinien bra

udział w szkoleniach organizowanych

w przedsi

biorstwie, przez stowarzyszenia i inne organizacje bran

we, przez producentów maszyn młynarskich lub wyspecjalizowane
szkoły i o

rodki szkoleniowe.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Uzyskane w procesie pracy kompetencje zawodowe wła

ciwe dla

zawodu młynarza mo

na potwierdzi

w systemie rzemiosła egzaminem

czeladniczym i mistrzowskim. Pracodawcy ch

tnie zatrudniaj

do pracy

absolwentów szkół zawodowych kształc

cych w zawodzie 816003 Ope-

rator maszyn i urz

dze

przemysłu spo

ywczego. Kandydat do pracy

w zawodzie młynarza zwykle rozpoczyna prac

na stanowisku pomocni-

ka młynarza, a nast

pnie mo

e awansowa

na stanowiska: młynarz

czyszczarniany, młynarz odsiewaczowy, młynarz walcowy. Mistrz w za-
wodzie młynarza mo

e awansowa

na stanowisko młynarza zmianowe-

go lub kierownika młyna. Dalsze kształcenie mo

e wi

z uko

czeniem studiów wy

szych na kierunku Technologia

ywno

ci i specjali-

zacji Technologia przetwórstwa zbó

. Posiadaj

c kompetencje w zawo-

dzie młynarza, mo

na pracowa

na równorz

dnych stanowiskach robot-

niczych w zawodach z grupy 8160 Operatorzy maszyn i urz

dze

produkcji wyrobów spo

ywczych i pokrewni, np.: 816003 Operator ma-

szyn i urz

dze

przemysłu spo

ywczego; 816021 Operator urz

dze

przerobu ziarna zbó

; 816022 Operator urz

dze

do suszenia zbó

;

816023 Operator urz

dze

elewatorów zbo

owych.

2.7. Zadania zawodowe

Z1. Przyjmowanie ziarna zbó

(niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z2. Przechowywanie ziarna zbó

(niezb

dne kompetencje: Kz1,

KzS).

Z3. Przygotowywanie surowca zbo

owego do przemiału i przerobu

(niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z4. Prowadzenie procesów technologicznych przemiału i przerobu

zbó

(niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z5. Obsługiwanie maszyn i urz

dze

młynarskich (niezb

dne kom-

petencje: Kz2, KzS).

Z6. Kontrolowanie jako

ci procesów, półproduktów i wyrobów zbo

wych (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z7. Segregowanie i odbieranie ilo

ciowe wyrobów zbo

owych (nie-

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z8. Składowanie m

ki i przetworów zbo

owych (niezb

dne kompe-

tencje: Kz1, KzS).

Z9. Prowadzenie dokumentacji produkcji (niezb

dne kompetencje:

Kz1, Kz2, KzS).

Z10. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepi-

sami BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska i systemu

HACCP (niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Składowanie ziarna zbó

i produktów młynarskich (potrzebne do

wykonywania zada

: Z1, Z2, Z6, Z8, Z9, Z10).

Kz2 – Wykonywanie przemiału i przerobu surowca zbo

owego zgodnie

z procesem technologicznym (potrzebne do wykonywania zada

Z3, Z4, Z5, Z7, Z9, Z10).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z10).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 3

wła

ciwym dla wykształcenia zasadniczego zawodowego w Europej-

skiej i Polskiej Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (gru-

pa wielka 7 i jej odpowiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód młynarza:

1) w zakresie wiedzy: zna podstawowe fakty, zasady, procesy i poj

cia

ogólne, zna i rozumie podstawowe zale

ci w zawodzie młynarza

oraz w szerszym zakresie elementarne uwarunkowania prowadzo-
nej działalno

ci w bran

y spo

ywczej;

2) w zakresie umiej

tno

ci: ma umiej

tno

ci wymagane do realizacji

niezbyt prostych zada

i rozwi

zywania prostych, typowych proble-

mów w zawodzie młynarza poprzez dobieranie podstawowych me-
tod przemiału i przerobu zbó

, narz

dzi, materiałów (ziarna zbó

i produkty młynarskie) i informacji, potrafi wykonywa

zadania we-

dług ogólnej instrukcji, w cz

ęś

ciowo zmiennych warunkach; umie

odbiera

i formułowa

niezbyt zło

one wypowiedzi, tak

e bardzo

proste wypowiedzi w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z6, Z8, Z9, Z10 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Składowanie ziarna zbó

i produktów młynarskich

Kz1

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy,
poj

cia ogólne i zale

ci zwi

zane z przyjmowaniem i składo-
waniem ziarna zbó

i produktów

młynarskich oraz ze współprac

z klientami w tym obszarze pracy,
w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony
ppo

., ergonomii, ochrony

ro-

dowiska w zakresie składowa-
nia ziarna zbó

i produktów

młynarskich;

−

wymagania

sanitarno-higie-

niczne i procedury HACCP
w młynie;

−

podstawy

materiałoznawstwa

produktów zbo

owych;

−

zasady

przyjmowania

jako-

ciowego i ilo

ciowego ziarna

zbó

;

−

podstawy

przechowalnictwa

zbó

;

−

typy przetworów zbo

owych;

−

zasady przechowywania prze-
tworów zbo

owych i produktów

cznych;

−

normy jako

ciowe zbó

i prze-

tworów zbo

owych;

−

proste metody badania jako

zbó

i przetworów zbo

owych;

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane ze skła-

dowaniem ziarna zbó

i produk-

tów młynarskich, według okre

lo-

nej instrukcji, w cz

ęś

ciowo zmien-

nych warunkach, w szczególno

potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepisów

BHP, ochrony ppo

., ergonomii,

ochrony

rodowiska i systemu

HACCP w zakresie składowa-
nia ziarna zbó

i produktów

młynarskich;

−

rozró

nia

rodzaje zbó

(np.

pszenica,

yto, owies, j

cz-

mie

, gryka) oraz ocenia

ich

jako

ść

(w tym organoleptycz-

nie) i przydatno

ść

do produkcji;

−

obsługiwa

i nadzorowa

prac

urz

dze

do przyjmowania su-

rowca: wagi, wywrotnice, pod-
no

niki czerpakowe, przeno-

niki ła

cuchowe i

limakowe;

−

ziarno zbó

i przetwory

(np. m

ki, kasze, płatki, otr

by), oblicza

ilo

ci uzyskanych

przetworów;

−

monitorowa

proces przecho-

wywania ziarna i przetworów
zbo

owych, m.in. aparatem do

pomiaru wilgotno

ci oraz po-

−

zasady organizacji pracy mły-
na;

−

zasady obiegu dokumentacji
w młynie.

biera

próbki do bada

labora-

toryjnych;

−

odczytywa

wskazania urz

dze

pomiarowych (np. wilgot-

ciomierza,

termometru)

podczas pobierania i składo-
wania surowców zbo

owych;

−

pakowa

przetwory zbo

owe

z u

yciem urz

dze

pakuj

cych;

−

wypełnia

dokumenty przyj-

mowania i składowania ziaren
zbó

w ksi

ąż

ce usług elewato-

ra;

−

prowadzi

dokumentacj

jako-

ci składowania ziaren zbó

i produktów młynarskich.

Wykonanie zada

zawodowych Z3, Z4, Z5, Z7, Z9, Z10 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Wykonywanie przemiału i przerobu surowca

zbo

owego zgodnie z procesem technologicznym

Kz2

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy,
poj

cia ogólne i zale

ci zwi

zane z wykonaniem przemiału
i przerobem

surowca,

zgodnie

z procesem

technologicznym,

w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

., ergonomii, ochrony

rodowiska w zakresie prze-

miału i przerobu surowca zbo-

owego zgodnie z procesem

technologicznym;

−

wymagania

sanitarno-higie-

niczne,

procedury

HACCP

w zakresie przemiału i przero-
bu surowca zbo

owego;

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z wyko-

nywaniem przemiału i przerobu
surowca

zbo

owego

zgodnie

z procesem technologicznym oraz
według

okre

lonej

instrukcji,

w cz

ęś

ciowo zmiennych warun-

kach, w szczególno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

., er-

gonomii, ochrony

rodowiska

i systemu HACCP w zakresie
wykonywania przemiału i prze-
robu

surowca

zbo

owego

zgodnie z procesem technolo-
gicznym;

−

ustala

wła

ciwy skład mie-

−

technologi

przemiału i przero-

bu zbó

;

−

rodzaje i budow

maszyn mły-

narskich;

−

zasady działania i obsługi ma-
szyn młynarskich i kaszarskich;

−

zasady oceny jako

ciowej pro-

duktów przemiału;

−

normy jako

ci m

k, kasz, płat-

ków itp.

szanki surowca zbo

owego

(np. pszenicy, j

czmienia,

yta,

owsa)

przeznaczonego

przemiału;

−

miesza

produkty przemiału

ziarna;

−

obsługiwa

i nadzorowa

ma-

szyny czyszcz

ce (np. wialnie

zbo

owe, tryjery, łuszczarki, od-

dzielacze kamieni, nawil

acze,

kondycjonery, procentowniki);

−

obsługiwa

i nadzorowa

prac

maszyn  linii  przemiałowej  (np.
mlewniki  walcowe,  odsiewa-
cze,  wialnie  kaszowe,  filtrocy-
klony,  rzutniki  otr

bowe, perla-

ki, wagi);

−

obsługiwa

i nadzorowa

prac

urz

dze

mieszalni (np. mie-

szarki, wagi, dozowniki, mikse-
ry do m

ki);

−

obsługiwa

i nadzorowa

prac

urz

dze

pakuj

cych;

−

wykonywa

przemiał zgodnie

z zasadami sztuki młynarskiej;

−

prowadzi

bie

żą

kontrol

jako

ci produktów przemiału

(np. m

ki, kasze, płatki, otr

by);

−

interpretowa

wyniki

oceny

jako

ciowej produktów prze-

miału;

−

wypełnia

dokumenty procesu

przemiału (np. ksi

ąż

ka prze-

miału, ksi

ąż

ka pracy czysz-

czarni, ksi

ąż

ki wag);

−

współpracowa

ze słu

bami

kontroli jako

ci, bezpiecze

stwa, sprzeda

y i zaopatrzenia

surowcowego w młynie.

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.