background image

 

Palacz kotłów centralnego ogrzewania 

wodnych rusztowych 

(818205) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Operatorzy i monterzy maszyn i urz

ą

dze

ń

 

background image

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich 

Publikacja opracowana w ramach projektu systemowego pn. „Rozwijanie zbioru 
krajowych 

standardów 

kompetencji 

zawodowych 

wymaganych 

przez 

pracodawców”. Priorytet I PO KL, Działanie 1.1  

 

 

 

Krajowy standard kompetencji zawodowych 
Palacz kotłów centralnego ogrzewania 
wodnych rusztowych (818205) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
© Copyright by Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2013  
 
Kopiowanie i rozpowszechnianie mo

ż

e by

ć

 dokonane za podaniem 

ź

ródła 

 
 
 
 
 
 
ISBN   978-83-7951-000-9 (cało

ść

ISBN  978-83-7951-283-6 (283) 
 
Nakład 1000 egz. 
 
Publikacja bezpłatna 
 

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich 
00-697 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 65/79, tel. (22) 237-00-00, fax (22) 237-00-99  
e-mail: sekretariat@crzl.gov.pl    http://www.crzl.gov.pl 

 

 

Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – Pa

ń

stwowego Instytutu Badawczego 

26-600 Radom, ul. K. Pułaskiego 6/10, tel. centr. (48) 364-42-41, fax (48) 364-47-65 
e-mail: instytut@itee.radom.pl      http://www.itee.radom.pl 

 

background image

 

Spis tre

ś

ci 

1.  Dane identyfikacyjne zawodu ................................................... 

1.1.  Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach................................................................................. 

1.2.  Notka metodologiczna i autorzy....................................... 

2.  Opis zawodu................................................................................ 

2.1.  Synteza zawodu .............................................................. 

2.2.  Opis  pracy  i  sposobu  jej  wykonywania,  obszary  wyst

ę

-

powania zawodu  ............................................................. 

2.3.  

Ś

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny  i  narz

ę

dzia 

pracy, zagro

ż

enia, organizacja pracy)  ............................ 

2.4.  Wymagania  psychofizyczne,  zdrowotne,  w  tym  prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu  ......................... 

2.5.  Wykształcenie  i  uprawnienia  niezb

ę

dne  do  podj

ę

cia 

pracy w zawodzie............................................................. 

2.6.  Mo

ż

liwo

ś

ci  rozwoju  zawodowego,  potwierdzania/wali-

dacji kompetencji ............................................................. 

2.7.  Zadania zawodowe .......................................................... 

2.8.  Wykaz kompetencji zawodowych .................................... 

2.9.  Relacje  mi

ę

dzy  kompetencjami  zawodowymi  a  pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK .......................................... 

3.  Opis kompetencji zawodowych ................................................  10 

3.1.  Obsługiwanie  kotłów  centralnego  ogrzewania  wodnych 

rusztowych Kz1  ...............................................................  10 

3.2.  Kontrolowanie  pracy  kotłów  centralnego  ogrzewania 

wodnych rusztowych Kz2 ................................................  12 

3.3.  Kompetencje społeczne KzS  ..........................................  13 

4.  Profil kompetencji kluczowych  ................................................  14 

5.  Słownik  .......................................................................................  15 

 

 

 

background image

1. Dane identyfikacyjne zawodu 

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu 

w klasyfikacjach 

Według  Klasyfikacji  zawodów  i  specjalno

ś

ci  na  potrzeby  rynku  pracy 

(KZiS 2010): 

818205  Palacz  kotłów  centralnego  ogrzewania  wodnych  ruszto-
wych 

Grupa wielka 8 – Operatorzy i monterzy maszyn i urz

ą

dze

ń

 (w Mi

ę

-

dzynarodowej  Klasyfikacji  Standardów  Edukacyjnych  ISCED  2011  – 
poziom 3).  

Grupa  elementarna  8182  –  Maszyni

ś

ci  silników,  kotłów  parowych 

i pokrewni  (w  Mi

ę

dzynarodowym  Standardzie  Klasyfikacji  Zawodów 

ISCO-08 odpowiada grupie 8182 Steam engine and boiler operators). 

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ś

ci (PKD 2007): 

Sekcja D. Wytwarzanie i zaopatrywanie w energi

ę

 elektryczn

ą

, gaz, 

par

ę

  wodn

ą

,  gor

ą

c

ą

  wod

ę

  i powietrze  do  układów  klimatyzacyj-

nych,  Dział  35.  Wytwarzanie  i  zaopatrywanie  w  energi

ę

  elektrycz-

n

ą

, gaz, par

ę

 wodn

ą

, gor

ą

c

ą

 wod

ę

 i powietrze do układów klimaty-

zacyjnych,  Grupa  35.3.  Wytwarzanie  i  zaopatrywanie  w  par

ę

  wod-

n

ą

, gor

ą

c

ą

 wod

ę

 i powietrze do układów klimatyzacyjnych. 

1.2. Notka metodologiczna i autorzy 

Opis  standardu  kompetencji  zawodowych  wykonano  na  podstawie: 
analizy 

ź

ródeł  (akty  prawne,  klasyfikacje  krajowe,  mi

ę

dzynarodowe) 

oraz  głównie  wyników  bada

ń

  analitycznych  na  15  stanowiskach  pracy 

w 5 przedsi

ę

biorstwach (du

ż

e – 2, 

ś

rednie – 3, w tym produkcyjne − 5), 

przeprowadzonych w lutym i marcu 2013 r.  

Zespół Ekspercki: 

  Krzysztof G

ą

siorowski – Tarbonus Sp. z o.o. w Piasecznie, 

  Henryk  Gorgo

ń

  –  ekspert  niezale

ż

ny,  były  pracownik  Wodoci

ą

-

gów i Kanalizacji w Ostrowcu 

Ś

wi

ę

tokrzyskim, 

  Michał Zuba – Propodal Sp. z o.o. w Wielogórze, 

  Marek  Rudzi

ń

ski  –  Krajowe  Centrum  Edukacji  Rolniczej  w  Brwi-

nowie. 

 
 

background image

Ewaluatorzy: 

  Jacek  Gabrych  –  Komenda  Powiatowa  Pa

ń

stwowej  Stra

ż

y  Po-

ż

arnej w Tucholi, 

  Wiesław Mostowy – Zespół Szkół nr 1 w Ciechanowie. 

Recenzenci: 

  Marian  Siuta  –  Przedsi

ę

biorstwo  Energetyki  Cieplnej  w  Ciecha-

nowie, 

  Bogusław  Szumilas  –  Zespół  Szkół  Ponadgimanzjalnych  w  Gar-

batce-Letnisku. 

Komisja Bran

ż

owa (zatwierdzaj

ą

ca): 

  Dariusz  Jadczyk  (przewodnicz

ą

cy)  –  Konfederacja  Lewiatan 

w Warszawie, 

  Iwona  Mielczarek  –  Regionalna  Organizacja  Pracodawców 

w Cz

ę

stochowie, 

  Magdalena Zwoli

ń

ska – Zwi

ą

zek Zawodowy In

ż

ynierów i Techni-

ków, Zarz

ą

d Krajowy w Warszawie.  

Data zatwierdzenia:  

  07.10.2013 r. 

background image

2. Opis zawodu 

2.1. Synteza zawodu 

Palacz  kotłów  centralnego  ogrzewania  wodnych  rusztowych  obsłu-

guje kotły opalane paliwami stałymi. 

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, 

obszary wyst

ę

powania zawodu 

Typowym  miejscem  pracy  palacza  kotłów  centralnego  ogrzewania 

wodnych  rusztowych  jest  kotłownia.  Palacz  kotłów  centralnego  ogrze-
wania  wodnych  rusztowych  obsługuje  kotły  opalane  paliwem  stałym 
dostarczaj

ą

ce  ciepło,  par

ę

  technologiczn

ą

  i  ciepł

ą

  wod

ę

  u

ż

ytkow

ą

  do 

ż

nych budynków i obiektów przemysłowych.

 

Podczas pracy kontrolu-

je  eksploatacj

ę

  urz

ą

dze

ń

  oczyszczania  i odprowadzania  spalin,  utrzy-

muje w ci

ą

głej sprawno

ś

ci technicznej kotły oraz urz

ą

dzenia kontrolno- 

-pomiarowe, pomocnicze i zabezpieczaj

ą

ce. Palacz kotłów centralnego 

ogrzewania wodnych rusztowych sprawdza i odczytuje wskazania apa-
ratury  kontrolno-pomiarowej  i  nadzoruje  przebieg  procesu  technolo-
gicznego. Steruje i  nadzoruje proces uruchomiania i  pracy kotłów cen-
tralnego  ogrzewania  wodnych  rusztowych  oraz  prac

ę

  ró

ż

nych  syste-

mów  dostarczania  paliwa,  monitoruje  ci

ś

nienie,  temperatur

ę

  i  mierniki 

ci

ą

gu  powietrza  oraz  aparatur

ę

  kontrolno-pomiarow

ą

.  Palacz  kotłów 

centralnego  ogrzewania  wodnych  rusztowych  ustawia  optymalne  pa-
rametry pracy kotła, sprawdza stan techniczny kotła i urz

ą

dze

ń

 pomoc-

niczych. Do zada

ń

 zawodowych nale

ż

y równie

ż

 uzupełnienia substancji 

do regeneracji zło

ż

a w instalacjach zmi

ę

kczaj

ą

cych wod

ę

, a tak

ż

e pro-

wadzi  rejestr  odczytów  mierników  i  przyrz

ą

dów  pomiarowych.  Palacz 

ustawia parametry pracy kotła w zale

ż

no

ś

ci od wymaganej wydajno

ś

ci. 

2.3. 

Ś

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny 

i narz

ę

dzia pracy, zagro

ż

enia, organizacja pracy) 

W kotłowni mog

ą

  wyst

ę

powa

ć

  zagro

ż

enia  dla  zdrowia spowodowa-

ne  szkodliwymi  i  uci

ąż

liwymi  warunkami  pracy  (hałas  i  pył),  a  tak

ż

mo

ż

liwo

ś

ci

ą

 wydzielania si

ę

 substancji toksycznych. Niektóre konstruk-

cje  kotłów  rusztowych  wymagaj

ą

  r

ę

cznego  uzupełniania  paliwa  w  ko-

morze  spalania.  Wykonywanie  zada

ń

  zawodowych  w  sposób  niezme-

chanizowany  powoduje  szczególne  obci

ąż

enia  układu  kostno-stawo-

wego.  Niewła

ś

ciwa  eksploatacja  kotłów  mo

ż

e  powodowa

ć

  wyst

ą

pienie 

mi

ę

dzy innymi takich zagro

ż

e

ń

, jak: p

ę

kni

ę

cia kotłów, wybuchy, po

ż

ary, 

background image

zatrucie substancjami toksycznymi, poparzenia. Palacz podczas obsłu-
gi  kotła  mo

ż

e  by

ć

  nara

ż

ony  na  zaburzenia  funkcjonowania  układu  od-

dechowego, wzroku oraz zmiany skórne. Prac

ę

 palacza kotłów central-

nego  ogrzewania  wodnych  rusztowych  zalicza  si

ę

  do  pracy  w  szcze-

gólnych  warunkach.  Praca  powinna  by

ć

  wykonywana  zgodnie  z  in-

strukcj

ą

 obsługi opracowan

ą

 przez pracodawc

ę

 oraz z przepisami bez-

piecze

ń

stwa i higieny pracy, ergonomii, przepisami ochrony przeciwpo-

ż

arowej  i  ochrony 

ś

rodowiska.  Palacz  powinien  pracowa

ć

  w  odzie

ż

ochronnej,  z  zastosowaniem 

ś

rodków  ochrony  indywidualnej.  Praca 

wykonywana jest cz

ę

sto w cyklu zmianowym, a tak

ż

e wyst

ę

puje sezo-

nowo

ść

 (sezon grzewczy i sezon letni). Praca palacza wymaga spraw-

no

ś

ci  psychofizycznej.  Palacz  odpowiada  za  utrzymanie  parametrów 

eksploatacyjnych  procesu.  Podejmuje  samodzielnie  decyzje  dotycz

ą

ce 

prawidłowej  obsługi  kotła.  W kotłowniach  starszego  typu  posługuje  si

ę

 

narz

ę

dziami  r

ę

cznymi  (szufla,  szczotki,  taczka,  hak,  o

ż

óg),  natomiast 

w nowoczesnych wył

ą

cznie steruje i uruchamia urz

ą

dzenia. 

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, 

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu 

Kandydat na palacza kotłów centralnego ogrzewania wodnych rusz-

towych powinien mie

ć

 uko

ń

czonych 18 lat, dobry stan zdrowia potwier-

dzony  badaniami  lekarskimi.  Palacz  powinien  posiada

ć

  dobry  w

ę

ch, 

sprawny zmysł dotyku, dobry wzrok oraz sprawny narz

ą

d słuchu. Pala-

cza  powinna  cechowa

ć

  dokładno

ść

,  rzetelno

ść

  oraz  dbało

ść

  o  ład 

i porz

ą

dek  w  miejscu  pracy.  Specyfika  pracy  wymaga,  aby  posiadał 

uzdolnienia w kierunku technicznym. 

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

ę

dne do podj

ę

cia 

pracy w zawodzie  

Zawód palacza kotłów centralnego ogrzewania wodnych rusztowych 

mo

ż

na uzyska

ć

 na drodze kształcenia kursowego. Mo

ż

liwe jest równie

ż

 

przyuczenie  na  stanowisku  pracy  i  zdobywanie  do

ś

wiadczenia  w  trak-

cie  pracy.  Podczas  obsługi  kotłów  o  mocy  powy

ż

ej  50  kW  wymagane 

s

ą

  uprawnienia  energetyczne  eksploatacyjne  „E”  Gr  2  w  zakresie  wy-

konywania  czynno

ś

ci  obsługi  kotłów  wodnych  na  paliwa  stałe  wraz 

z urz

ą

dzeniami pomocniczymi i aparatur

ą

 kontrolno-pomiarow

ą

 
 

background image

2.6. Mo

ż

liwo

ś

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/ 

/walidacji kompetencji 

Wa

ż

nym elementem rozwoju zawodowego palacza s

ą

 kursy kwalifi-

kacyjne  organizowane  w specjalistycznych  o

ś

rodkach  szkoleniowych. 

Pozwalaj

ą

 one poszerzy

ć

 dotychczasow

ą

 wiedz

ę

 i uzyska

ć

 dodatkowe 

kwalifikacje  w  tym  zawodzie.  Palacz  mo

ż

e  równie

ż

  poszerzy

ć

  zakres 

posiadanych  uprawnie

ń

  do  obsługi  kotłów  centralnego  ogrzewania 

wodnych rusztowych po uko

ń

czeniu kursu i zdaniu egzaminu kwalifika-

cyjnego.  W  ramach  mo

ż

liwo

ś

ci  rozwoju  zawodowego  mo

ż

e  uzyska

ć

 

uprawnienia  w  zakresie  eksploatacji  instalacji  cieplnych.  Palacz  powi-
nien  uczestniczy

ć

  w  szkoleniach  organizowanych  w przedsi

ę

biorstwie 

przez stowarzyszenia i inne organizacje bran

ż

owe, przez producentów 

kotłów lub w wyspecjalizowanych szkołach i o

ś

rodkach szkoleniowych. 

2.7. Zadania zawodowe 

Z1.   Organizowanie  stanowiska  pracy  palacza  kotłów  wodnych  rusz-

towych zgodnie z przepisami i zasadami bezpiecze

ń

stwa i higie-

ny pracy, ochrony przeciwpo

ż

arowej, ochrony 

ś

rodowiska i ergo-

nomii (niezb

ę

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS). 

Z2.   Obsługiwanie  maszyn  i  urz

ą

dze

ń

  współpracuj

ą

cych  z  kotłem 

centralnego ogrzewania  wodnym rusztowym (niezb

ę

dne kompe-

tencje: Kz1, Kz2, KzS). 

Z3.   Przygotowywanie  wody  do  zasilania  instalacji  kotła  centralnego 

ogrzewania wodnego rusztowego (niezb

ę

dne kompetencje: Kz2, 

KzS). 

Z4.   Dostarczanie  surowca  energetycznego  do  kotłów  centralnego 

ogrzewania wodnych rusztowych (niezb

ę

dne kompetencje: Kz1, KzS). 

Z5.   Prowadzenie  procesu  spalania  w  kotłach  centralnego  ogrzewa-

nia wodnych rusztowych (niezb

ę

dne kompetencje: Kz1, KzS). 

Z6.   Kontrolowanie procesu spalania w kotłach centralnego ogrzewa-

nia wodnych rusztowych (niezb

ę

dne kompetencje: Kz1, KzS). 

Z7.   Dozorowanie  maszyn  i  urz

ą

dze

ń

  współpracuj

ą

cych  z  kotłem 

centralnego ogrzewania  wodnym rusztowym (niezb

ę

dne kompe-

tencje: Kz1, Kz2, KzS). 

Z8.   Kontrolowanie  emisji  gazów  powstałych  w  procesie  spalania 

w kotle  centralnego  ogrzewania  wodnym  rusztowym  (niezb

ę

dne 

kompetencje: Kz1, Kz2, KzS). 

Z9.   Usuwanie  odpadów  powstałych  w  procesie  spalania  (niezb

ę

dne 

kompetencje: Kz1, KzS). 

Z10.   Dokumentowanie  obsługi  kotłów  centralnego  ogrzewania  wod-

nych rusztowych (niezb

ę

dne kompetencje: Kz1, KzS). 

background image

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych 

Kz1 – Obsługiwanie  kotłów  centralnego  ogrzewania  wodnych  ruszto-

wych (potrzebne do wykonywania zada

ń

: Z1, Z2, Z4, Z5, Z6, Z7, 

Z8, Z9, Z10). 

Kz2 – Kontrolowanie  pracy  kotłów  centralnego  ogrzewania  wodnych 

rusztowych  (potrzebne  do  wykonywania  zada

ń

:  Z1,  Z2,  Z3,  Z7, 

Z8). 

KzS – Kompetencje  społeczne  (potrzebne  do  wykonywania  zada

ń

Z1÷Z10). 

2.9. Relacje mi

ę

dzy kompetencjami zawodowymi 

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK 

Kompetencje  zawodowe  potrzebne  do  wykonywania  zada

ń

  w  zawo-

dzie  sugeruje  si

ę

  wykorzysta

ć

  do  opisu  do  kwalifikacji  na  poziomie  3 

wła

ś

ciwym  dla  wykształcenia  zasadniczego  zawodowego  w  Europej-

skiej  i Polskiej  Ramie  Kwalifikacji.  Poziom  ten  jest  uzasadniony  miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ś

ci (gru-

pa wielka 8 i jej odpowiednik w ISCED 2011).  

Osoba  wykonuj

ą

ca  zawód  palacza  kotłów  centralnego  ogrzewania 

wodnych rusztowych: 
1)  w zakresie wiedzy: zna podstawowe fakty, zasady, procesy i poj

ę

cia 

w  zawodzie  palacza  kotłów  centralnego  ogrzewania  wodnych  rusz-
towych;  zna  i  rozumie  zale

ż

no

ś

ci  mi

ę

dzy  wybranymi  zjawiskami 

w zawodzie oraz w szerszym zakresie elementarne uwarunkowania 
prowadzonej działalno

ś

ci w zakresie wytwarzania ciepła; 

2)  w  zakresie  umiej

ę

tno

ś

ci:  wykonuje  niezbyt  proste  zadania  w  zawo-

dzie  palacza  kotłów  centralnego  ogrzewania  wodnych  rusztowych 
poprzez  stosowanie  okre

ś

lonych  procedur;  potrafi  wykonywa

ć

  za-

dania  według  ogólnej  instrukcji  na  stanowisku  pracy  palacza, 
w cz

ęś

ciowo zmiennych warunkach; umie rozwi

ą

zywa

ć

 typowe pro-

blemy  podczas  obsługi  kotłów  centralnego  ogrzewania  wodnych 
rusztowych  i  urz

ą

dze

ń

,  odbiera

ć

  i  formułowa

ć

  wypowiedzi,  tak

ż

bardzo  proste  wypowiedzi  i napisy  w  j

ę

zyku  obcym  dotycz

ą

ce  wy-

twarzania ciepła. 

background image

10 

3. Opis kompetencji zawodowych 

Opis  kompetencji  dotyczy  tylko  kompetencji  zawodowych  zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.  

Wykonanie  zada

ń

  zawodowych  Z1,  Z2,  Z4,  Z5,  Z6,  Z7,  Z8,  Z9,  Z10 

wymaga posiadania kompetencji zawodowej Kz1. 

3.1. Obsługiwanie kotłów centralnego ogrzewania 

wodnych rusztowych Kz1 

Wiedza  –  zna  fakty,  zasady,  pro-
cesy  i  poj

ę

cia  zwi

ą

zane  z  obsłu-

giwaniem 

kotłów 

centralnego 

ogrzewania  wodnych  rusztowych, 
w szczególno

ś

ci zna: 

 

zasady,  przepisy  BHP,  ochro-
ny  ppo

ż

.,  ergonomii  i  ochrony 

ś

rodowiska  podczas  obsługi 

kotłów rusztowych; 

 

instrukcje post

ę

powania w przy-

padku  awarii,  po

ż

aru  lub  inne-

go  zagro

ż

enia  bezpiecze

ń

stwa 

obsługi kotłów rusztowych; 

 

rodzaje  i  budow

ę

  kotłów  rusz-

towych; 

 

zasady  działania  kotłów  rusz-
towych; 

 

podstawy  procesów  spalania 
paliw stałych; 

 

procesy  i  zjawiska  fizykoche-
miczne zachodz

ą

ce w procesie 

wytwarzania  ciepła  w  kotłach 
wodnych rusztowych; 

 

dokumentacj

ę

  techniczn

ą

  ko-

tłów wodnych rusztowych; 

 

zasady  i  przepisy  BHP,  ochro-
ny  ppo

ż

.,  ergonomii  i  ochrony 

ś

rodowiska  podczas  obsługi 

kotłów rusztowych; 

 

urz

ą

dzenia  i  maszyny  współ-

pracuj

ą

ce z kotłem; 

Umiej

ę

tno

ś

ci  –  wykonuje  niezbyt 

proste  zadania  przy  obsługiwaniu 
kotłów  centralnego  ogrzewania 
wodnych rusztowych według okre-

ś

lonych 

procedur 

instrukcji, 

w  cz

ęś

ciowo  zmiennych  warun-

kach;  umie  rozwi

ą

zywa

ć

  typowe 

problemy,  odbiera

ć

  i  formułowa

ć

 

wypowiedzi,  tak

ż

e  bardzo  proste 

wypowiedzi  w  j

ę

zyku  obcym  pod-

czas  obsługiwania  kotłów  central-
nego  ogrzewania  wodnych  rusz-
towych, w szczególno

ś

ci potrafi: 

 

stosowa

ć

  zasady  i  przepisy 

BHP, ochrony ppo

ż

., ergonomii 

i  ochrony 

ś

rodowiska  podczas 

obsługi  kotłów  wodnych  rusz-
towych; 

 

identyfikowa

ć

  zagro

ż

enia  pod-

czas  obsługi  kotłów  wodnych 
rusztowych; 

 

podejmowa

ć

  działania  w  przy-

padku powstania zagro

ż

enia; 

 

obsługiwa

ć

  kotły  wodne  rusz-

towe; 

 

wykonywa

ć

  regulacje  parame-

trów  pracy  kotłów  wodnych 
rusztowych; 

 

interpretowa

ć

  wskazania  przy-

rz

ą

dów kontrolno-pomiarowych 

kotłów wodnych rusztowych; 

background image

11 

 

budow

ę

  i  zasady  działania 

przeno

ś

ników  ta

ś

mowych  do-

starczaj

ą

cych paliwo do kotła; 

 

osprz

ę

t  kotłów  i  zamontowane 

przyrz

ą

dy  kontrolno-pomiaro-

we; 

 

mierniki  CO

2

  i  O

2

  w  spalinach 

odprowadzanych do komina; 

 

budow

ę

  urz

ą

dze

ń

  do  transpor-

tu 

ż

u

ż

la  i popiołu  oraz  budow

ę

 

urz

ą

dze

ń

 do odpylania spalin. 

 

prowadzi

ć

 

proces 

spalania 

paliw  w  komorach  palenisko-
wych  kotłów  wodnych  ruszto-
wych w sposób kontrolowany; 

 

odczytywa

ć

  dokumentacj

ę

  tech-

niczn

ą

  dotycz

ą

c

ą

  kotłów  rusz-

towych; 

 

wypełnia

ć

  dokumenty  dotycz

ą

-

ce  eksploatacji  kotła  wodnego 
rusztowego; 

 

obsługiwa

ć

 pompy jedno- i wie-

lostopniowe  podczas  okreso-
wego  zasilania  kotłów  wod

ą

 

z nap

ę

dem  elektrycznym  i  r

ę

cz-

nym,  wentylatory  podmuchowe 
i wyci

ą

gowe; 

 

obsługiwa

ć

  automatyczn

ą

  wa-

g

ę

  do  wa

ż

enia  paliwa  i  ta

ś

mo-

ci

ą

gi  dostarczaj

ą

ce  paliwo  do 

kotłów; 

 

dokonywa

ć

  odczytów  wskaza

ń

 

przyrz

ą

dów kontrolno-pomiaro-

wych  i  interpretowa

ć

  ich  wska-

zania; 

 

prowadzi

ć

 

proces 

spalania 

z uwzgl

ę

dnieniem 

zawarto

ś

ci 

CO

2

 i O

2

 w spalinach; 

 

obsługiwa

ć

  transportery  i  ta-

ś

moci

ą

gi  oraz  urz

ą

dzenia  do 

odpylania spalin. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

12 

Wykonanie  zada

ń

  zawodowych  Z1,  Z2,  Z3,  Z7,  Z8  wymaga  posia-

dania kompetencji zawodowej Kz2. 

3.2. Kontrolowanie pracy kotłów centralnego 

ogrzewania wodnych rusztowych Kz2 

Wiedza  –  zna  fakty,  zasady,  pro-
cesy  i  poj

ę

cia  dotycz

ą

ce  kontro-

lowania  pracy  kotłów  centralnego 
ogrzewania  wodnych  rusztowych; 
w szczególno

ś

ci zna: 

 

zasady  i  przepisy  BHP, ochro-
ny  ppo

ż

.,  ergonomii  i  ochrony 

ś

rodowiska  podczas  obsługi 

kotłów rusztowych; 

 

instrukcje post

ę

powania w przy-

padku awarii, po

ż

aru lub innego 

zagro

ż

enia  bezpiecze

ń

stwa  ob-

sługi; 

 

urz

ą

dzenia  i  maszyny  współ-

pracuj

ą

ce z kotłem; 

 

wymagania  jako

ś

ciowe  wody 

do  okresowego  uzupełnienia 
zładu; 

 

osprz

ę

t  kotłów  i  przyrz

ą

dy 

kontrolno-pomiarowe. 

Umiej

ę

tno

ś

ci  –  wykonuje  niezbyt 

proste  zadania  przy  kontrolowaniu 
pracy  kotłów  centralnego  ogrzewa-
nia  wodnych  rusztowych  według 
okre

ś

lonych  procedur  i  instrukcji, 

w cz

ęś

ciowo  zmiennych  warun-

kach;  umie  rozwi

ą

zywa

ć

  typowe 

problemy,  odbiera

ć

  i  formułowa

ć

 

wypowiedzi,  tak

ż

e  bardzo  proste 

wypowiedzi  w  j

ę

zyku  obcym  pod-

czas  kontrolowania  pracy  kotłów 
centralnego  ogrzewania  wodnych 
rusztowych, w szczególno

ś

ci potrafi: 

 

stosowa

ć

  zasady  i  przepisy 

BHP, ochrony  ppo

ż

.,  ergonomii 

i  ochrony 

ś

rodowiska  podczas 

obsługi kotłów rusztowych; 

 

identyfikowa

ć

  zagro

ż

enia  pod-

czas obsługi kotłów rusztowych 
bezpiecznej obsługi kotłów cen-
tralnego  ogrzewania  wodnych 
rusztowych; 

 

podejmowa

ć

  działania  w  przy-

padku powstania zagro

ż

enia; 

 

obsługiwa

ć

 pompy jedno- i wie-

lostopniowe  podczas  okreso-
wego  zasilania  kotłów  wod

ą

 

z nap

ę

dem  elektrycznym  i  r

ę

cz-

nym,  wentylatory  podmuchowe 
i wyci

ą

gowe; 

 

obsługiwa

ć

  instalacje  do  odga-

zowywania wody; 

 

dokonywa

ć

  odczytów  wskaza

ń

 

przyrz

ą

dów  kontrolno-pomiaro-

wych  i  interpretowa

ć

  ich  wska-

zania. 

background image

13 

Wykonanie  wszystkich  zidentyfikowanych  w  standardzie  zada

ń

 

zawodowych wymaga posiadania kompetencji społecznych KzS. 

3.3. Kompetencje społeczne KzS: 

 

ponosi odpowiedzialno

ść

 za obsług

ę

 kotłów centralnego ogrzewania 

wodnych rusztowych, 

 

dostosowuje  zachowanie  do  zmian  w 

ś

rodowisku  pracy  palacza 

kotłów centralnego ogrzewania wodnych rusztowych, 

 

pracuje cz

ęś

ciowo samodzielnie i podejmuje współprac

ę

 w zorgani-

zowanych warunkach pracy kotłowni, 

 

ocenia  wpływ  swoich  działa

ń

  realizowanych  w  ramach  współpracy 

zespołowej w kotłowni i ponosi odpowiedzialno

ść

 za ich skutki.  

background image

14 

4. Profil kompetencji kluczowych 

Ocen

ę

  wa

ż

no

ś

ci  kompetencji  kluczowych  dla  zawodu  palacza  ko-

tłów centralnego ogrzewania wodnych rusztowych przedstawia rys. 1. 

Wykaz  kompetencji  kluczowych  opracowano  na  podstawie  wykazu 

stosowanego  w Mi

ę

dzynarodowym  Badaniu  Kompetencji  Osób  Doro-

słych − projekt PIAAC (OECD). 

 
 

1

2

3

4

5

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

 

 

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 818205 Palacz kotłów 

centralnego ogrzewania wodnych rusztowych 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

15 

5. Słownik 

Zawód 

  zbiór  zada

ń

  (zespół  czynno

ś

ci)  wyodr

ę

bnionych  w  wyniku  społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami 
przez poszczególne osoby i wymagaj

ą

cych odpowiednich kwalifikacji 

i  kompetencji  (wiedzy,  umiej

ę

tno

ś

ci  oraz  kompetencji  społecznych) 

zdobytych  w  wyniku  kształcenia  lub  praktyki.  Wykonywanie  zawodu 
stanowi 

ź

ródło dochodów. 

Specjalno

ść

 

  jest  wynikiem  podziału  pracy  w  ramach  zawodu,  zawiera  cz

ęść

 

czynno

ś

ci  o podobnym  charakterze  (zwi

ą

zanych  z  wykonywan

ą

 

funkcj

ą

  lub  przedmiotem  pracy)  wymagaj

ą

cych  pogł

ę

bionej  lub  do-

datkowej  wiedzy  i  umiej

ę

tno

ś

ci  zdobytych  w  wyniku  dodatkowego 

szkolenia lub praktyki. 

Zadanie  
zawodowe 

  logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o  wyra

ź

nie okre-

ś

lonym  pocz

ą

tku  i  ko

ń

cu,  wyodr

ę

bniony  ze  wzgl

ę

du  na  rodzaj  lub 

sposób  wykonywania  czynno

ś

ci  zawodowych  powi

ą

zanych  jednym 

celem, ko

ń

cz

ą

cy si

ę

 produktem, usług

ą

 lub decyzj

ą

.  

Kompetencje 
zawodowe 

  wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

ć

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

ą

 trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

ę

tno

ś

ci oraz kompetencji społecznych. 

Wiedza 

  zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie 

uczenia si

ę

, odnosz

ą

cych si

ę

 do dziedziny uczenia si

ę

 lub działalno-

ś

ci zawodowej. 

Umiej

ę

tno

ś

ci 

  zdolno

ść

  wykonywania  zada

ń

  i  rozwi

ą

zywania  problemów  wła

ś

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

ę

 lub działalno

ś

ci zawodowej. 

Kompetencje 
społeczne 

  zdolno

ść

 autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w 

ż

yciu 

zawodowym  i  społecznym  oraz  kształtowania  własnego  rozwoju, 
z uwzgl

ę

dnieniem kontekstu etycznego.  

Kompetencje 
kluczowe 

  wiedza,  umiej

ę

tno

ś

ci  i  postawy  odpowiednie  do  sytuacji,  niezb

ę

dne 

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem, 
integracji społecznej i zatrudnienia. 

Standard 
kompetencji 
zawodowych 

  norma opisuj

ą

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania 

zada

ń

  zawodowych  wchodz

ą

cych  w  skład  zawodu,  akceptowana 

przez  przedstawicieli  organizacji  zawodowych  i  bran

ż

owych,  praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych. 

Kwalifikacja  
 

  zestaw efektów uczenia si

ę

 (zasób wiedzy, umiej

ę

tno

ś

ci oraz kompe-

tencji  społecznych),  których  osi

ą

gni

ę

cie  zostało  formalnie  potwier-

dzone przez uprawnion

ą

 instytucj

ę

.  

Europejska 
Rama  
Kwalifikacji  

  przyj

ę

ta  w  Unii  Europejskiej  struktura  i  opis  poziomów  kwalifikacji, 

umo

ż

liwiaj

ą

cy  porównywanie  kwalifikacji  uzyskiwanych  w  ró

ż

nych 

krajach.  W  Europejskiej  Ramie  Kwalifikacji  wyró

ż

niono  8  poziomów 

kwalifikacji  opisywanych  za  pomoc

ą

  efektów  uczenia  si

ę

;  stanowi

ą

 

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji. 

Polska Rama 
Kwalifikacji 

  opis  hierarchii  poziomów  kwalifikacji  wpisywanych  do  zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce. 

Krajowy 
System 
Kwalifikacji 

  ogół  rozwi

ą

za

ń

  słu

żą

cych  ustanawianiu  i  nadawaniu  kwalifikacji 

(potwierdzaniu efektów uczenia si

ę

) oraz zapewnianiu ich jako

ś

ci.