2011-12-18 

1 

Prawo cywilne 

Pojęcie umowy 

Rodzaje umów 

Zawarcie umowy 

Umowa 

• Czynność prawna 

– Co najmniej dwa oświadczenia woli 

zgodne co do treści 

– Zmierzające do wywołania skutków 

prawnych w sferze prawa cywilnego 

• Zgodność woli 

– Konsens 
– Dyssens 

 
 

Rodzaje 

• Ze względu na zobowiązania stron 

– Jednostronnie zobowiązujące 
– Dwustronnnie zobowiązujące 
– Wzajemne 

• Ze względu na odpłatność świadczenia 

– Odpłatne 
– nieodpłatne 

 
 

2011-12-18 

2 

Rodzaje II 

• Ze względu na sposób regulacji 

– Nazwane 
– Nienazwane 

• Ze względu na przedmiot regulacji 

– O przeniesienie własności 
– O korzystanie z cudzej rzeczy lub praw 
– O świadczenie usług 

Zawarcie umowy zagadnienia 

ogólne 

• Potrzebne zgodne oświadczenia woli 
• Tryby dochodzenia do konsensu 

– Oferta i jej przyjęcie 
– Negocjacje 
– Aukcja i przetarg 

• Problemy szczególne 

– Ogłoszenia, cenniki, regulaminy 
– Odpowiedzialność „przedkontraktowa” 

Pojęcie oferty 

• Oświadczenie drugiej stronie woli 

zawarcia umowy 

• Określające istotne postanowienia tej 

umowy 

• Musi być 

– Stanowcza 
– Jednoznaczna 
– Możliwa do przyjęcia przez proste „tak” 

2011-12-18 

3 

Złożenie oferty 

• Sposób 

– Wyraźny lub dorozumiany (w tym 

domniemanie z art 543 kc) 

– Ad incertas personas lub oznaczonemu 

adresatowi 

• Skutki 

– Oferent: stan związania 
– Oblat: prawo podmiotowe kształtujące 
 

Związanie ofertą 

• Początek:  

– Reguły ogólne dla oświadczeń woli 
– Wyjątek oferty składanych elektronicznie  

• Czas związania (art. 66 par. 2 KC) 

– Oferta złożona bezpośrednio drugiej 

stronie 

– Oferta złożona w inny sposób 
– Czas związania określony w treści oferty 

• Śmierć składającego 

Odwołanie oferty 

• Obrót powszechny: reguły ogólne dla 

odwoływania oświadczeń woli 

• Obrót gospodarczy 

– Odwołanie złożone drugiej stronie przed 

wysłaniem przez nią oświadczenia o 
przyjęciu oferty 

– Odwołanie jest niemożliwe, jeżeli 

• Wynika to z treści oferty lub 
• Określono termin jej przyjęcia 

2011-12-18 

4 

Przyjęcie oferty 

• Wykonanie uprawnienia kształtującego 
• Powstają skutki wynikające z art. 56 KC 
• Sposoby przyjęcia 

– Wyraźne 
– Dorozumiane (art. 68 KC) 
– Przez przystąpienie do wykonywania (art. 

69 KC) 

• Czas i miejsce zawarcia umowy (art 70 

KC) 

 

Przyjęcie oferty z 

zastrzeżeniami lub zmianami 

• Obrót powszechny: nowa oferta 
• Obrót gospodarczy 

– Zmiany istotne: nowa oferta 
– Zmiany nieistotne 

• Dochodzi do zawarcia umowy na nowych 

warunkach 

• Wyjątki 

– Sprzeciw oferenta 
– Oferta z klauzulą „bez zastrzeżeń” 
– Uzależnienie zmian od zgody oferenta 

 

Negocjacje 

• Strony dochodzą do porozumienia 

– „pozycja” stron otwarta 
– Targi i ustępstwa 

• Umowa zostaje zawarta z chwilą dojścia 

do porozumienia co do wszystkich 
elementów będących przedmiotem 
negocjacji 

• List intencyjny 
• Obowiązek lojalności 
 

2011-12-18 

5 

Aukcja i przetarg 

• Postępowania eliminacyjne 
• Warianty trybu ofertowego 
• Różne zastosowanie 

– Aukcja: ustalamy cenę lub czynsz 
– Przetarg: porównujemy oferty 

• Elementy wspólne 

– Ogłoszenie 
– Wadium  

Przetarg 

• Zasadniczo pisemny 
• Ogłoszenie o przetargu 

– Zaproszenie do składania ofert 
– Regulamin przetargu 

• Składanie ofert i wybór kontrahenta 
• Zawiadomienie uczestników o wyniku 

przetargu 

• Uczestnicy nie znają ofert konkurentów 

Aukcja – model klasyczny 

• Wezwanie do składania postąpień 
• Składanie postąpień (ofert) 

– Uczestnicy znają propozycje konkurentów 
– Postąpienie wiąże do czasu „przebicia” lub 

zamknięcia aukcji bez wyboru oferty 

• Zamknięcie aukcji 

– Z wyborem oferty 
– Bez wyboru oferty 

2011-12-18 

6 

Aukcja – modele 

niestandardowe 

• Model holenderski „in minus” 
• Aukcja klasyczna z obniżanymi 

postąpieniami 

• Aukcja „przy świecy” / elektroniczna 
• Aukcja amerykańska 
• Aukcja metodą mieszaną 
• Aukcja Vickerey’a 

 

Nadużycia przy aukcji i 

przetargu 

• Organizator aukcji 

– Udział figurantów 
– Przyjmowanie postąpień od osób 

nieistniejących 

– Inne: Rozpijanie uczestników, mock 

auction, sterowanie rynkiem 

• Licytanci / uczestnicy przetargu 

– Rozpowszechnianie fałszywych informacji 
– Zmowa licytantów 

Unieważnienie umowy zawartej na 

zmanipulowanej aukcji lub przetargu 

• Legitymacja czynna: 

– Strony umowy (czasem: zleceniodawca) 
– Pozostali uczestnicy aukcji / przetargu 

• Przesłanki 

– Sprzeczne z prawem lub dobrymi 

obyczajami działanie strony, uczestnika, 
osoby trzeciej 

– Wpływające na wynik aukcji lub przetargu 

• Konieczny wyrok sądu 

2011-12-18 

7 

Ogłoszenia, reklamy, cenniki 

• Możliwości: 

– Oferta 
– Zaproszenie do zawarcia umowy 

• O charakterze prawnym decyduje 

przede wszystkim wola „autora” 
informacji 

• W razie wątpliwości przyjmuje się, że 

ogłoszenie jest zaproszeniem do 
zawarcial umowy 

Odpowiedzialność 

„przedkontraktowa” 

• Obowiązek lojalności 
• Culpa in contrahendo 
• Negocjacje: odpowiedzialność za 

– Naruszenie obowiązku negocjowania w 

dobrej wierze 

– Naruszenie tajemnicy ujawnionej przez 

kontrahenta w toku negocjacji 

• Granica: ujemny interes umowny