background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 


 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
           NARODOWEJ 

 
 
 
 
 
 
 
 
Renata Danasiewicz 
 
 
 
 
 

Sporządzanie podstawowego asortymentu potraw 
i półproduktów z drobiu i ryb 512[05].Z1.08 

 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1

Recenzenci: 
mgr inŜ. Barbara Jarota-Halik 
mgr inŜ. Bogusława Pęciak 
 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inŜ. Renata Danasiewicz 
mgr inŜ. Ewa Superczyńska 
 
 
 
 
Konsultacja: 
dr Justyna Bluszcz 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  512[05].Z1.08 
Sporządzanie  podstawowego  asortymentu  potraw  i  półproduktów  z  drobiu  i  ryb,  zawartego 
w modułowym programie nauczania dla zawodu kucharz małej gastronomii  
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2007

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2

SPIS TREŚCI 

 
1.
  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia 

11 

5.1.  Klasyfikacja drobiu i ryb, przetworów rybnych. Skład i wartość odŜywcza 

mięsa drobiowego i ryb 

11 

5.1.1.  Ćwiczenia 

11 

5.2.  Obróbka wstępna drobiu i ryb. Drobiowa i rybna masa mielona. Ocena 

świeŜości ryb 

14 

5.2.1.  Ćwiczenia 

14 

5.3.  Potrawy gotowane i duszone z drobiu i ryb 

17 

5.3.1.  Ćwiczenia 

17 

5.4.  Potrawy smaŜone z drobiu i ryb 

20 

5.4.1.  Ćwiczenia 

20 

5.5.  Potrawy pieczone z drobiu i ryb 

23 

5.5.1.  Ćwiczenia 

23 

5.6.  Dobór dodatków do potraw z drobiu 

26 

5.6.1.  Ćwiczenia 

26 

5.7.  Zakąski z drobiu i ryb 

29 

5.7.1.  Ćwiczenia 

29 

5.8.  Wykorzystanie owoców morza w potrawach 

32 

5.8.1.  Ćwiczenia 

32 

5.9.  Wykorzystanie drobiu i ryb do sporządzania potraw dietetycznych 

35 

5.9.1.  Ćwiczenia 

35 

5.10.  Potrawy z drobiu i ryb w kuchni staropolskiej 

38 

5.10.1. Ćwiczenia 

38 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia 

41 

7.  Literatura 

53 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3

1.  WPROWADZENIE 

 
Przekazuję  Państwu  poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w  realizacji  zajęć 

dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  kucharz  małej  gastronomii.  Niniejszy 
poradnik  został  opracowany  dla  jednostki  modułowej  „Sporządzanie  podstawowego 
asortymentu potraw i półproduktów z drobiu i ryb”. 

W poradniku zamieszczono: 

− 

wymagania wstępne, 

− 

cele kształcenia, czyli wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 

− 

przykładowe scenariusze zajęć, 

− 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  wykształcenie  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych, 

− 

wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami 

ze szczególnym uwzględnieniem: 

− 

pokazu z objaśnieniem, 

− 

ć

wiczeń praktycznych, 

− 

tekstu przewodniego, 

− 

pogadanki lub dyskusji dydaktycznej. 
Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróŜnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

W  celu  przeprowadzenia  sprawdzianu  wiadomości  i  umiejętności  ucznia,  nauczyciel 

moŜe  posłuŜyć  się  zamieszczonym  w  rozdziale  6  zestawem  zadań  testowych,  zawierającym 
róŜnego rodzaju zadania. 

W tym rozdziale podano równieŜ: 

− 

plan testu w formie tabelarycznej, 

− 

punktacje zadań, 

− 

propozycje norm wymagań, 

− 

instrukcję dla nauczyciela, 

− 

instrukcję dla ucznia, 

− 

kartę odpowiedzi, 

− 

zestaw zadań testowych. 

 
Bezpieczeństwo i higiena pracy 

W  czasie  pobytu  w  pracowni  naleŜy  bezwzględnie  zwrócić  uwagę  na  przestrzeganie 

regulaminów,  przepisów  bhp  oraz  instrukcji  przeciwpoŜarowych,  wynikających  z rodzaju 
wykonywanych prac. Z przepisy tymi naleŜy zapoznawać uczniów od początku  trwania nauki 
i naleŜy je bezwzględnie stosować.  

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4

 

Schemat układu jednostek modułowych

 

 

512[05].Z1.01 

Stosowanie zasad higieny podczas produkcji  

i sprzedaŜy wyrobów kulinarnych 

 

512[05].Z1.02 

Przygotowanie surowców do sporządzania potraw 

 

512[05].Z1.03 

Sporządzanie

 

półproduktów i podstawowego 

asortymentu potraw z owoców, warzyw, 

ziemniaków i grzybów 

 
 

512[05].Z1.04 

Sporządzanie półproduktów 

i podstawowego asortymentu 

potraw z mąki i kasz 

 
 

512[05].Z1.06 

Sporządzanie podstawowego 

asortymentu napojów  

oraz wyrobów ciastkarskich 

i kulinarnych z ciast 

 
 

512[05].Z1.05 

Sporządzanie podstawowego 

asortymentu potraw z jaj, mleka 

i przetworów mlecznych 

 

512[05].Z1.07 

Sporządzanie podstawowego 

asortymentu potraw i półproduktów  

z mięsa zwierząt rzeźnych 

 

512[05].Z1.08 

Sporządzanie podstawowego 

asortymentu potraw 

i półproduktów z drobiu i ryb 

 

512[05].Z1.09 

Stosowanie Ŝywności wygodnej 

w produkcji kulinarnej 

 

512[05].Z1 

Technologia sporządzania potraw 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 

 
Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

− 

organizować stanowisko pracy z zachowaniem zasad ergonomii oraz bhp,  

− 

posługiwać się technologią informacyjną, 

− 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

− 

prowadzić proste obliczenia matematyczne, 

− 

przeliczać jednostki masy i objętości, 

− 

scharakteryzować budowę histologiczną misa zwierząt rzeźnych,  

− 

scharakteryzować metody obróbki termicznej, 

− 

wyjaśnić  przemiany  fizykochemiczne  zachodzące  w  mięsie  zwierząt  rzeźnych  obróbki 
termicznej. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6

3.  CELE KSZTAŁCENIA 

 
W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

− 

dokonać klasyfikacji drobiu i ryb, 

− 

określić skład chemiczny mięsa drobiu i ryb, 

− 

określić wartość odŜywczą mięsa drobiu i ryb, 

− 

określić  warunki  i  zastosować  zasady  przechowywania  mięsa  drobiu,  ryb  oraz  owoców 
morza, 

− 

scharakteryzować zmiany fizykochemiczne zachodzące mięsie ryb, drobiu oraz owocach 
morza podczas obróbki termicznej, 

− 

dokonać oceny jakości mięsa drobiu, ryb i owoców morza, 

− 

przeprowadzić obróbkę wstępną drobiu, ryb i owoców morza, 

− 

dobrać surowce i półprodukty do potraw z drobiu i ryb, 

− 

zastosować zasady higieny w procesie produkcyjnym, 

− 

sporządzić zapotrzebowanie na surowce i półprodukty niezbędne do produkcji wyrobów 
kulinarnych z drobiu, ryb i owoców morza, 

− 

rozróŜniać asortyment i techniki sporządzania potraw z drobiu i ryb, 

− 

sporządzać podstawowy asortyment potraw z drobiu i ryb, 

− 

sporządzać podstawowy asortyment zakąsek z drobiu i ryb oraz owoców morza, 

− 

dobrać maszyny i urządzenia do rodzaju i wielkości produkcji, 

− 

obsłuŜyć  i  dokonać  bieŜącej  konserwacji  sprzętu,  maszyn  i  urządzeń  stosowanych 
w produkcji wyrobów kulinarnych z drobiu i ryb,  

− 

zastosować potrawy z drobiu i ryb w Ŝywieniu człowieka, 

− 

sporządzić  potrawy  z  drobiu  i  ryb  charakterystyczne  dla  kuchni  staropolskiej 
i regionalnej, 

− 

przygotować proste potrawy dietetyczne z drobiu i ryb, 

− 

dobrać dodatki do potraw z drobiu i ryb, 

− 

porcjować i dekorować potrawy z drobiu, ryb i owoców morza, 

− 

dokonać oceny organoleptycznej potraw z drobiu i ryb, 

− 

zastosować  zasady  przechowywania  półproduktów  i  potraw  z  drobiu,  ryb  i  owoców 
morza,  

− 

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,  

− 

zaplanować przebieg procesu produkcyjnego, 

− 

zorganizować i wykonywać prace porządkowe,  

− 

zastosować  przepisy  sanitarno-epidemiologiczne,  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy, 
ochrony przeciwpoŜarowej oraz ochrony środowiska, 

− 

skorzystać z róŜnych źródeł informacji. 

 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

7

4.  PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca 

 

 

 

………………………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania:     Kucharz małej gastronomii 512[05]  
Moduł: 

  Technologia sporządzania potraw 512[05].Z1  

Jednostka modułowa: 

  Sporządzanie 

podstawowego 

asortymentu 

potraw 

i półproduktów z drobiu i ryb 512[05].Z1.08 

 

Temat:  Klasyfikacja ryb i przetworów rybnych. Skład i wartość odŜywcza ryb.  

Cel ogólny:  Kształtowanie umiejętności klasyfikowania ryb i określania ich wartości 

odŜywczej. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

− 

dokonać klasyfikacji ryb, 

− 

rozróŜnić podstawowe gatunki ryb. 
 

Metody nauczania–uczenia się:  

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

dyskusja dydaktyczna. 
 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

− 

praca w parach. 
 

Czas: 2 godziny dydaktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

literatura, 

− 

plansze klasyfikacji ryb, 

− 

arkusze papieru formatu A1, 

− 

pisaki kolorowe lub kredki, farby, 

− 

kolorowe kartki formatu A4, 

− 

stanowiska komputerowe z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 
 

Przebieg zajęć: 
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Realizacja tematu:  

− 

omówienie klasyfikacji ryb, 

− 

podanie  treści  ćwiczenia:  Dokonaj  przeglądu  ryb  wykorzystywanych  w  gastronomii 

 

korzystając z ,,Wielkiej księgi ingrediencji” oraz z Internetu, 

− 

omówienie przez nauczyciela sposobu wykonania ćwiczenia, 

− 

realizacja  ćwiczenia:  uczniowie  w  parach  wyszukują  z  róŜnych  źródeł  (w  tym 

 

równieŜ  z Internetu)  fotografii  róŜnych  gatunków  ryb  oraz  ich  opisów  i  wartości 

 

odŜywczej. Następnie dokonują ich podziału ze względu na środowisko Ŝycia, kształt 

 

tuszki  i  wartość  odŜywczą  (zawartość  tłuszczu).  Wyniki  analiz  w  zaproponowanej 

 

przez zespół formie są prezentowane na forum grupy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

8

Zakończenie zajęć 
Nauczyciel  podsumowuje  przebieg  zajęć  wskazując  na  zaangaŜowanie  uczniów 
w ich realizację  i uzyskane  efekty,  a  szczególnie  przydatność  opracowanych  materiałów 
do opanowania nowej wiedzy. 
 
Praca domowa 
Sporządź planszę dotyczącą klasyfikacji ryb lub przetworów rybnych. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

− 

uczniowie udzielają informacji ustnej o ocenie przebiegu zajęć oraz poziomu opanowania 
wiadomości i umiejętności.  

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

9

Scenariusz zajęć 2 

 
Osoba prowadząca    

 

 

 

…………………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania:      

Kucharz małej gastronomii 512[05]  

Moduł: 

   

Technologia sporządzania potraw 512[05].Z1  

Jednostka modułowa: 

 

Sporządzanie  podstawowego  asortymentu  potraw 
i półproduktów z drobiu i ryb 512[05].Z1.08 

 

Temat:  Potrawy gotowane z drobiu i ryb.  

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności sporządzania potraw gotowanych z drobiu i ryb. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

− 

określić  sposób  przygotowania  surowców  do  sporządzania  potraw  gotowanych  z  drobiu 
i ryb, 

− 

określić zmiany w mięsie po przeprowadzeniu obróbki cieplnej, 

− 

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii,  

− 

zastosować zasady higieny w procesie produkcyjnym, 

− 

sporządzić  zapotrzebowanie  na  surowce  i  półprodukty  niezbędne  do  produkcji  potraw 
gotowanych z drobiu i ryb, 

− 

dobrać maszyny i urządzenia do rodzaju i wielkości produkcji. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

− 

pogadanka, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z tekstem. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

− 

praca indywidualna, 

− 

praca w zespole 2–3-osobowym. 

 
Czas: 4 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, 

− 

literatura, 

− 

maszyny,  urządzenia,  sprzęt  i  narzędzia  do  sporządzania  potraw  gotowanych  z  drobiu 
i ryb, 

− 

surowce przewidziane w recepturach, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania sporządzonych potraw. 

 
Przebieg zajęć: 
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 
4.  Realizacja tematu: 

− 

uczniowie indywidualnie czytają z materiał z poradnika dla ucznia, 

− 

uczniowie w zespołach trzyosobowych zapoznają się z recepturą na potrawkę z kurczaka 
i pstrąga na niebiesko, 

− 

dokonują wyboru jednej receptury i analizują ją, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

− 

uczniowie dokonują obliczenia ilości potrzebnych surowców i odwaŜają je, 

− 

uczniowie przygotowują stanowisko pracy zgodnie z zasadami ergonomii, 

− 

nauczyciel  zwraca  uwagę  na  zachowanie  higieny  i  zasad  bhp,  nadzoruje  pracę  uczniów, 
pomaga w realizacji zadań,  

− 

uczniowie sporządzają potrawę według receptury, formują półprodukty i przeprowadzają 
obróbkę termiczną, 

− 

uczniowie  prezentują  wyroby  na  forum  grupy,  dokonują  oceny  organoleptycznej, 
wyjaśniają przyczyny ewentualnych wad wyrobów, 

− 

uczniowie porządkują stanowiska pracy. 

 
Zakończenie zajęć 
Nauczyciel  podsumowuje  przebieg  zajęć  wskazując  na  zaangaŜowanie  uczniów  w  ich 
realizację  i uzyskane  efekty,  a  szczególnie  przydatność  realizowanych  zadań  w  planowaniu 
i ocenie posiłków, wypowiedzi uczniów nt. stopnia trudności wykonanych zadań. 
 
Praca domowa 
Wyszukanie  w  dostępnej  literaturze  trzech  receptur  na  potrawy  gotowane  z  drobiu  i  ryb 
i zapisanie ich w zeszycie. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

− 

wypowiedzi uczniów na temat stopnia trudności zadań. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

5.  ĆWICZENIA 

 

5.1. 

Klasyfikacja  drobiu  i  ryb,  przetworów  rybnych.  Skład 
i wartość odŜywcza mięsa drobiowego i ryb 

 

5.1.1.  Ćwiczenia  

 

Ćwiczenie 1 

Dokonaj przeglądu ryb wykorzystywanych w gastronomii korzystając z ,,Wielkiej księgi 

ingrediencji” oraz Internetu.   

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  w  parach  wyszukali  w  literaturze 
fotografie  i  charakterystykę  ryb,  porównali  budowę  anatomiczną  tuszek i wartość odŜywczą. 
Przed  i w trakcie  wykonywania  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  przypomnieć  zasady  BHP 
uŜytkowania sprzętu elektronicznego i materiałów biurowych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia,  
2)  wyszukać  w  literaturze  (i  w  Internecie)  dostępnych  informacji  na  temat  ryb 

wykorzystywanych w gastronomii, 

3)  przeanalizować  zgromadzone  materiały  pod  kątem  róŜnic  w  budowie  anatomicznej 

i sposobie przyrządzania, 

4)  sporządzić notatki z obserwacji, 
5)  zaprezentować na forum grupy wyniki pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca z materiałami drukowanymi, 

− 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

plansze klasyfikacji ryb, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

kolorowe kartki formatu A4, 

− 

arkusze papieru formatu A1, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 

 

Ćwiczenie 2 

Dokonaj porównania składu chemicznego i wartości odŜywczej ryb i drobiu. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę  wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  w  zespołach  dwuosobowych 
przeprowadzili  dyskusję  na  zadany  temat,  a  wyniki  opracowali  w  postaci  tabeli  ukazującej 
róŜnice w składzie chemicznym i wartości odŜywczej ryb i drobiu. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia,  
2)  wyszukać w tabelach składu i wartości odŜywczej skład chemiczny mięsa drobiu i ryb, 
3)  przeanalizować zgromadzone informacje pod kątem róŜnic w składzie chemicznym, 
4)  zwrócić szczególnie uwagę na zawartość tłuszczu składników mineralnych i witamin, 
5)  sporządzić notatki z obserwacji, 
6)  zaprezentować na forum grupy wyniki pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pogadanka, 

− 

praca z materiałami drukowanymi, 

− 

dyskusja dydaktyczna. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

plansze  składu  chemicznego  i  wartości  odŜywczej  najczęściej  wykorzystywanych 
gatunków drobiu i ryb, 

− 

tabele składu i wartości odŜywczych zgodnie z wykazem literatury, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

kolorowe kartki formatu A4, 

− 

arkusze papieru formatu A1. 
 

Ćwiczenie 3 

Dokonaj oceny przydatności tuszki kurczaka. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  indywidualnie  ocenili  tuszkę  drobiu 
według kryteriów. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury,  
1)  umyć, osuszyć i zwaŜyć tuszkę drobiową, 
2)  ocenić  budowę  tuszki,  barwę  i  uszkodzenia  mechaniczne  skóry  tuszki,  umięśnienie, 

otłuszczenie, prawidłowość wykrwawienia, dokładność oczyszczenia pierza, 

3)  zapisać w formie notatki obserwacje z oceny, 
4)  przeanalizować ocenę i określić przydatność tuszki do gotowania, duszenia, pieczenia lub 

smaŜenia, 

5)  zaprezentować na forum grupy wyniki pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

dyskusja dydaktyczna. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

tuszka kurczaka chłodzonego, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

arkusze papieru formatu A4. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

5.2. 

Obróbka  wstępna  drobiu  i  ryb.  Drobiowa  i  rybna  masa 
mielona. Ocena świeŜości ryb 

 

5.2.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Oblicz,  ile  stugramowych  porcji  kotletów  poŜarskich  moŜemy  otrzymać  z  podanych 

w recepturze  składników  przyjmując  ubytki  masy  podczas  smaŜenia  na  poziomie  15%. 
Recepturę na kotlety poŜarskie wyszukaj w literaturze. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. NaleŜy zwrócić szczególna uwagę na zachowanie higieny i przepisów 
bhp. Proponuje się, aby uczniowie w parach sporządzili masę mieloną a następnie obliczyli ile 
porcji  kotletów  moŜna  z  niej  sporządzić  przyjmując  ubytki  na  poziomie  załoŜonym 
w zadaniu. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  przygotować i zwaŜyć podane w recepturze składniki, 
3)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
4)  sporządzić masę mieloną,  
5)  zwaŜyć otrzymaną masę drobiową,  
6)  obliczyć, ile drobiowej masy mielonej naleŜy przewidzieć na jedną porcję uwzględniając 

ubytki w czasie obróbki termicznej, 

7)  obliczyć, ile pełnych porcji otrzyma się z przygotowanej masy, 
8)  sporządzić kotlety, 
9)  zwaŜyć porcję kotletów, 
10)  zaprezentować otrzymane wyniki na forum grupy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

dyskusja dydaktyczna, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

kartki papieru formatu A4, 

− 

składniki według receptury, 

− 

receptura na drobiową masę mieloną: 0,75 kg kury oczyszczonej, 0,08 kg bułki pszennej, 
0,1 l mleka, 0,02 kg Ŝółtka jaja (1 szt.), 0,05 kg masła, 0,04 kg bułki tartej, 

− 

sprzęt i urządzenia potrzebne do wykonania ćwiczenia, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

Ćwiczenie 2 

Oblicz,  jaką  część  ryby  stanowią  porcje  dzwonka  otrzymanego  po  obróbce  wstępnej 

Ŝ

ywego karpia. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Uczniowie  w  parach  wykonują  obróbkę  wstępną  śniętego  karpia.  Po 
zakończeniu  obróbki  i  dokonaniu  obliczeń  naleŜy  porównać  otrzymane  wyniki 
poszczególnych grup, odpowiedzieć na pytanie czy wielkość ubytków zaleŜy od wagi tuszki. 
Otrzymany surowiec moŜe być wykorzystany do sporządzenia karpia smaŜonego. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  przygotować i zwaŜyć tuszkę karpia śniętego, 
3)  przeprowadzić obróbkę wstępną karpia, 
4)  zwaŜyć umytą, wypatroszoną  tuszkę karpia,  
5)  podzielić karpia w dzwonka,  
6)  obliczyć, jaki procent tuszki stanowią odpady, 
7)  obliczyć, jaka część tuszki rybiej moŜe być wykorzystana do smaŜenia, 
8)  zaprezentować otrzymane wyniki na forum grupy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

zeszyt, 

− 

tuszki karpia śniętego róŜnej wagi, 

− 

sprzęt i urządzenia potrzebne do wykonania potrawy. 

 
Ćwiczenie 3 

Scharakteryzuj  skrobaczkę  elektryczna  do  ryb  na  podstawie  informacji  zebranych 

z róŜnych źródeł.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  w  parach  zapoznali  się  z  budową 
i instrukcją  obsługi  skrobaczki  do  ryb.  MoŜna  równieŜ  wyszukać  moŜliwe  warianty 
urządzenia w Internecie. Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie 
przepisów bhp. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury,  
2)  wyszukać w Internecie informacje na temat skrobaczki do ryb, 
3)  przygotować szczegółowy opis urządzenia, zasady działania i konserwowania, 
4)  określić moŜliwe wydajności pracy urządzenia, 
5)  zaprezentować zebrane informacje na forum grupy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

dyskusja dydaktyczna, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

zeszyt, 

− 

komputer z przyłączem do Internetu. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

5.3. 

Potrawy gotowane i duszone z drobiu i ryb 

 

5.3.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Sporządź potrawkę z kurczaka. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby uczniowie  pracowali  w  grupach  trzyosobowych, 
a gotową  potrawę  zaprezentowali  na  forum  grupy  i  dokonali  jej  oceny  organoleptycznej. 
Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawkę z kurczaka w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną i termiczną surowców i półproduktów,  
6)  wykończyć i wyporcjować potrawę razem z zaplanowanym dodatkiem, 
7)  zaprezentować otrzymaną potrawę na forum grupy, 
8)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
9)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pokaz, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce do sporządzenia potrawki i zaplanowanego dodatku, 

− 

narzędzia, sprzęt i urządzenia do sporządzania potrawki, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy, 

− 

zeszyt.  

 

Ćwiczenie 2 

Sporządź pstrąga na niebiesko. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  wykonywali  ćwiczenie  w  zespołach 
trzyosobowych. Wykonana potrawa wraz z dodatkami powinna być następnie zaprezentowana 
przez  grupę.  Po  prezentacji  wszyscy  dokonują  oceny  organoleptycznej  Podczas  realizacji 
ć

wiczenia naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy i witaminowo-mineralny do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną i termiczną surowców i półproduktów, 
6)  stosować zasady bhp szczególnie podczas obsługi kuchenki gazowej, 
7)  wykończyć i wyporcjować potrawę razem z zaplanowanymi dodatkami, 
8)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce potrzebne do sporządzenia potrawy i zaplanowanych dodatków, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 
 

Ćwiczenie 3  

Sporządź roladę rybną. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną i termiczną surowców i półproduktów,  
6)  wykończyć i wyporcjować potrawę razem z zaplanowanym dodatkiem, 
7)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
8)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
9)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pokaz, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce do sporządzenia rolady i zaplanowanego dodatku skrobiowego, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy. 

 

Ćwiczenie 4 

Sporządź dorsza duszonego w pomidorach. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Po  prezentacji  wszyscy  dokonują  oceny  organoleptycznej  Podczas  realizacji 

ć

wiczenia naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną i termiczną surowców i półproduktów,  
6)  wykończyć i wyporcjować potrawę razem z zaplanowanym dodatkiem, 
7)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
8)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
9)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pokaz, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptury na dorsza w pomidorach oraz zaplanowany dodatek, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

5.4. 

Potrawy smaŜone z drobiu i ryb 

 

5.4.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Sporządź kotlet de volaille. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  przez  uczniów 
nauczyciel powinien przeprowadzić pokaz kolejnych czynności prowadzących do wykonania 
półproduktu  kotleta  de  volaille.  W  trakcie  pokazu  powinien  informować  uczniów 
o czynnościach,  od  których  dokładnego  wykonania  zaleŜeć  będzie  jakość  gotowej  potrawy. 
Proponuje  się,  aby  uczniowie  wykonywali  ćwiczenie  w  zespołach  3-osobowych.  Wykonana 
potrawa  wraz  z  dodatkami  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę.  NaleŜy  dokonać 
porównania kotleta przetrzymywanego w piekarniku z kotletem świeŜo usmaŜonym, a wyniki 
obserwacji zapisać w zeszycie. Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy i witaminowo-mineralny do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  uformować kotlety de volaille, 
7)  przeprowadzić obróbkę termiczną jednej porcji de volailla, 
8)  wstawić usmaŜoną porcję do piekarnika nagrzanego do temperatury 180˚C na 30 minut, 
9)  przygotować dodatek skrobiowy i witaminowo-mineralny, 
10)  usmaŜyć pozostałe porcje kotletów, 
11)  wykończyć i wyporcjować potrawę razem z zaplanowanym dodatkiem, 
12)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
13)  porównać  na  przekroju  porcje  mięsa  przechowywaną  w  piekarniku  oraz  porcję 

bezpośrednio usmaŜoną, 

14)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
15)  przeanalizować poprawność wykonanego ćwiczenia i zapisać wnioski. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

dyskusja dydaktyczna, 

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce i półprodukty potrzebne do sporządzenia kotletów i zaplanowanych dodatków, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy, 

− 

zeszyt i materiały piśmiennicze. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

Ćwiczenie 2 

Sporządź kotlety poŜarskie z drobiu. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkami  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy i witaminowo-mineralny do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną i termiczną surowców i półproduktów,  
6)  wykończyć i wyporcjować potrawę razem z zaplanowanymi dodatkami, 
7)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
8)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
9)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca z tekstem drukowanym, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptur na kotlety poŜarskie oraz zaplanowane dodatki, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 

 

Ćwiczenie 3 

Sporządź rybę w sosie greckim. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej. Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  usmaŜyć wyporcjowaną i wykończoną rybę, 
7)  sporządzić sos grecki, 
8)  wyporcjować potrawę razem z zaplanowanym dodatkiem, 
9)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
10)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
11)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca z tekstem drukowanym, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

dyskusja dydaktyczna. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce i półprodukty według receptur na rybę po grecku oraz zaplanowany dodatek, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 

 

Ćwiczenie 4 

Sporządź rybę w cieście piwnym. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkami  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę 

i oceniona  organoleptycznie.  Podczas  realizacji  ćwiczenia  naleŜy  zwrócić  uwagę  na 
przestrzeganie przepisów bhp. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy i witaminowo-mineralny do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną i termiczną surowców i półproduktów,  
6)  wykończyć i wyporcjować potrawę razem z zaplanowanymi dodatkami, 
7)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
8)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
9)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptury na rybę w cieście piwnym i zaplanowane dodatki, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

5.5. 

Potrawy pieczone z drobiu i ryb 

 

5.5.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1  

Sporządź indyka pieczonego z odpowiednio dobranym nadzieniem. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Po  wykonaniu  nadzienia  i  przygotowaniu  tuszki  do  pieczenia 
nauczyciel powinien zaprezentować uczniom sposób spinania drobiu po angielsku.  Proponuje 
się,  aby  uczniowie  w  zespołach  trzyosobowych  wykonywali  ćwiczenie.  Wykonana  potrawa 
wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę.  Po  prezentacji  wszyscy 
dokonują  oceny  organoleptycznej  Podczas  realizacji  ćwiczenia  naleŜy  zwrócić  uwagę  na 
przestrzeganie przepisów bhp. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  uformować tuszkę drobiową, 
7)  przeprowadzić obróbkę termiczną tuszki drobiowej i dodatku skrobiowego, 
8)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
9)  wyporcjować potrawę razem z zaplanowanym dodatkiem, 
10)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
11)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca z tekstem drukowanym, 

− 

pokaz, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pogadanka. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptur na indyka pieczonego z nadzieniem oraz dodatek skrobiowy, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 

 

Ćwiczenie 2 

Sporządź galantynę pieczoną z kurczaka. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Pokaz  powinien  dotyczyć  sposobu  zdejmowania  skóry  z  tuszki 
drobiowej  oraz  formowania  galantyny.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  w  zespołach 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

trzyosobowych  wykonywali  ćwiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkiem  powinna  być 
zaprezentowana  przez  grupę.  Po  prezentacji  wszyscy  dokonują  oceny  organoleptycznej 
Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  wykonać omlet i sparzyć wątróbkę, 
7)  sporządzić drobiową masę mieloną, 
8)  uformować galantynę, 
9)  przeprowadzić obróbkę termiczną galantyny i dodatku skrobiowego, 
10)  wyporcjować potrawę razem z zaplanowanym dodatkiem, 
11)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
12)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
13)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

pokaz z objaśnieniem, 

− 

pogadanka. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptur na galantynę oraz zaplanowany dodatek skrobiowy, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 

 

Ćwiczenie 3 
Określ procent ubytku masy podczas pieczenia drobiu nadziewanego. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania 

ć

wiczenia. 

Obliczenia 

matematyczne 

uczniowie 

powinni 

wykonywać 

indywidualnie.  Podczas  realizacji  ćwiczenia  naleŜy  zwrócić  uwagę  na  przestrzeganie 
przepisów bhp. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  odwaŜyć  uformowaną  do  pieczenia  tuszkę  drobiową  z  ćwiczenia  1  oraz  galantynę 

z ćwiczenia 2, 

2)  wyniki zanotować, 
3)  przeprowadzić obróbkę termiczną półproduktów, 
4)  zwaŜyć tuszkę drobiową oraz galantynę po upieczeniu, 
5)  obliczyć straty w czasie obróbki cieplnej, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

6)  sformułować wniosek co do wysokości i przyczyn strat wagowych i w czasie pieczenia, 
7)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki, 

− 

pogadanka. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

kalkulator, 

− 

zeszyt ucznia, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

waga elektroniczna. 

 

Ćwiczenie 4 
Sporządź rybę pieczoną w piekarniku. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkami  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek skrobiowy i witaminowo-mineralny do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  natrzeć rybę przyprawami, 
7)  przeprowadzić obróbkę termiczną ryby i dodatków, 
8)  wyporcjować potrawę razem z zaplanowanym dodatkiem, 
9)  zaprezentować sporządzoną potrawę na forum grupy, 
10)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
11)  uporządkować stanowisko pracy. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptur na rybę pieczoną oraz dodatki, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potraw, 

− 

zastawa potrzebna do wyporcjowania potrawy z dodatkami. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

5.6. 

Dobór dodatków do potraw z drobiu 

 

5.6.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Podziel  podane  niŜej  dodatki  na  skrobiowe  i  witaminowo-mineralne  i  wybierz  dodatki 

o najszerszym zastosowaniu do potraw z drobiu: 

kostka z kaszy manny, ryŜ gotowany na sypko z groszkiem, surówka z marchwi i jabłka, 

kluski  kładzione  z  koperkiem,  surówka  z  pora,  sałata  ze  śmietaną,  ziemniaki  z  wody, 
ziemniaki  pieczone,  mizeria  ze  śmietaną,  makaron,  kasza  jęczmienna  na  sypko,  pomidory 
z cebulką,  marchewka  z  groszkiem  oprószana,  kalafior  z  wody,  brokuły  z  wody,  buraczki 
zasmaŜane. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  pracowali  w  parach.  Konieczne  jest 
przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  przeanalizować składniki wymienionych dodatków i ich skład chemiczny, 
3)  dokonać podziału dodatków na skrobiowe i witaminowo-mineralne, 
4)  podkreślić  te  dodatki,  które  mogą  być  podane  do  większości  potraw  niezaleŜnie 

od obróbki termicznej, 

5)  przeanalizować poprawność wykonanego ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca z tekstem drukowanym, 

− 

dyskusja. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

arkusz papieru formatu A4, 

− 

materiały piśmiennicze. 

 
Ćwiczenie 2 

Uszereguj  wymienione  niŜej  dodatki  według  czasochłonności  ich  sporządzania  od 

najmniej  do  najbardziej  czasochłonnych:  kluski  kładzione,  ziemniaki  gotowane  z  wody, 
ziemniaki purée, kopytka ziemniaczane, makaron fabryczny gotowany. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie wykonywali ćwiczenie w parach. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

Sposób wykonania ćwiczenia  

 

Uczeń powinien:  

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  przeanalizować składniki wymienionych dodatków i technikę wykonania, 
3)  uszeregować dodatki od najmniej czasochłonnego do najbardziej czasochłonnego, 
4)  zaprezentować wyniki, 
5)  wyciągnąć wnioski co do organizacji pracy przy sporządzaniu potraw z dodatkami 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

dyskusja dydaktyczna, 

− 

sporządzanie notatki. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

arkusz papieru A4, 

− 

materiały piśmiennicze. 
 

Ćwiczenie3 

Oblicz,  jaka  ilość  surowca  jest  potrzebna  do  sporządzenia  85  porcji  kopytek  z  podanej 

niŜej receptury na 10 porcji i zaplanuj proces technologiczny. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  indywidualnie  wykonali  obliczenia 
a następnie porównali otrzymane wyniki. MoŜna równieŜ zaproponować przeliczenie ilości na 
inne jednostki miar. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia  
 
Uczeń powinien:  

1)  przeczytać recepturę kopytek, 
2)  obliczyć ilość potrzebnych składników na 85 porcji, 
3)  wykonać zaokrąglenia do 1 grama, 
4)  ustalić kolejność czynności wykonywanych przy produkcji kopytek, 
5)  zapisać czynności zgodnie z kolejnością wykonania, 
6)  zaprezentować na forum wynik obliczeń i schemat przebiegu procesu technologicznego. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

objaśnienie, 

− 

pogadanka, 

− 

sporządzanie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

literatura, 

− 

arkusz papieru A4, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

receptura  kopytek  na  10  porcji:  3  kg  ziemniaków;  0,5  kg  mąki  pszennej;  0,05  kg  mąki 
ziemniaczanej; 0,1 kg jaj (2 sztuki). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

Ćwiczenie 4 

W podanych niŜej zestawach potraw wyszukaj błędy i zaproponuj właściwe dodatki. 

a)  kura duszona z pieczarkami, frytki, surówka z pory, 
b)  leszcz z wody z masłem, ziemniaki z wody, sałata ze śmietaną, 
c)  pulpety rybne, frytki, marchewka z groszkiem, 
d)  mintaj po grecku, kluski kładzione, surówka z marchwi, 
e)  kotlet de volaile, ziemniaki purée, kapusta kiszona zasmaŜana, 
f)  sandacz pieczony, ryŜ na sypko, brokuły z wody. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie wykonywali ćwiczenie w parach. Wyniki 
ć

wiczenia  i  proponowane  zmiany  w  zestawach  zespoły  prezentują  na  forum  grupy.  Podczas 

realizacji ćwiczenia naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  przeczytać składniki wymienionych zestawów,  
3)  podkreślić zaobserwowane błędy w zestawach, 
4)  zaproponować właściwy dodatek, 
5)  uzasadnić dokonane wybory. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

objaśnienie, 

− 

praca z tekstem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

zeszyt, 

− 

zestawy potraw z drobiu i ryb z dodatkami. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

5.7. 

Zakąski z drobiu i ryb 

 

5.7.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Wykonaj zakąskę gotowaną z drobiu. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  zakąska  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na zakąskę z drobiu gotowanego w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek do zakąski, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  przeprowadzić obróbkę cieplną półproduktów, 
7)  wyporcjować i udekorować zakąskę oraz dodatek, 
8)  zaprezentować sporządzoną zakąskę na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptury na wybraną zakąskę i dodatek, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania zakąski. 
 

Ćwiczenie 2 

Sporządź dowolną zakąskę z drobiu pieczonego. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  zakąska  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać w dostępnej literaturze recepturę na zakąskę z drobiu pieczonego, 
3)  zaplanować dodatek do zakąski, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  przeprowadzić obróbkę cieplną półproduktów, 
7)  wyporcjować zakąskę i dodatek, udekorować, 
8)  zaprezentować sporządzoną zakąskę na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptury na wybraną zakąskę i dodatek, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania zakąski. 
 

Ćwiczenie 3 

Oblicz zapotrzebowanie surowców na wykonanie 5 porcji dorsza w galarecie. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  wykonywali  ćwiczenie  w  parach. 
Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na dorsza w galarecie w dostępnej literaturze, 
3)  obliczyć zapotrzebowanie na surowce, 
4)  zaprezentować wyniki, 
5)  przeanalizować poprawność wykonanego ćwiczenia. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

objaśnienie, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

kalkulator, 

− 

receptura na dorsza w galarecie, 

− 

kartki papieru formatu A4, 

− 

materiały piśmiennicze. 
 

Ćwiczenie 4 

Wykonaj dowolną zakąskę ze śledzi. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  zakąska  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na zakąskę ze śledzi w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek do zakąski, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  przygotować dodatki do zakąski według receptury, 
7)  wyporcjować zakąskę, 
8)  zaprezentować sporządzoną zakąskę na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptury na wybraną zakąskę ze śledzi oraz zaplanowany dodatek, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania zakąski i dodatku. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32

5.8. 

Wykorzystanie owoców morza w potrawach 

 

5.8.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Dokonaj  przeglądu  owoców  morza  korzystając  z  ,,Wielkiej  księgi  ingrediencji”  oraz 

Internetu. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie pracowali indywidualnie. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury,  
2)  wyszukać w literaturze (i w Internecie) dostępne informacje na temat owoców morza, 
3)  przeanalizować  zgromadzone  materiały  pod  kątem  róŜnic  w  budowie  anatomicznej 

i sposobie przyrządzania, 

4)  sporządzić notatki z obserwacji, 
5)  zaprezentować na forum grupy wyniki pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

objaśnienie, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

pogadanka, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

plansze klasyfikacji owoców morza, 

− 

materiały piśmiennicze, 

− 

kolorowe kartki formatu A4, 

− 

arkusze papieru formatu A1, 

− 

komputer z oprogramowaniem, przyłączem internetowym i drukarką. 
 

Ćwiczenie 2  

Sporządź małŜe duszone z pieczarkami.  
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkami  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury,  
2)  wyszukać recepturę na małŜe duszone z pieczarkami, 
3)  przeanalizować recepturę, 
4)  skomponować dodatki do potrawy, 
5)  przygotować i odwaŜyć odpowiednie składniki, 
6)  przeprowadzić obróbkę wstępną i cieplną surowców i półproduktów, 
7)  sporządzić dodatki do potrawy, 
8)  wyporcjować gotową potrawę z dodatkami, 
9)  zaprezentować sporządzone danie wraz z dodatkami, 
10)  dokonać oceny organoleptycznej, 
11)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

receptura na 4 porcje zakąski i dodatku, 

− 

narzędzia, urządzenia, sprzęt  potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy z dodatkiem. 
 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj 4 porcje zakąski z zastosowaniem krewetek. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  zakąska  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać w dostępnej literaturze recepturę na zakąskę z zastosowaniem krewetek,  
3)  zaplanować dodatek do zakąski, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  przeprowadzić obróbkę termiczną półproduktów, 
7)  wyporcjować zakąskę, 
8)  zaprezentować sporządzoną zakąskę na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według wybranej receptury, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania zakąski. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35

5.9. 

Wykorzystanie  drobiu  i  ryb  do  sporządzania  potraw 
dietetycznych 

 

5.9.1.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Sporządź budyń z drobiu. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na budyń z drobiu w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować sos i dodatek do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  przeprowadzić obróbkę termiczną półproduktów, 
7)  wyporcjować potrawę z sosem i dodatkiem, 
8)  zaprezentować sporządzony budyń z dodatkami na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptury na budyń, sos i dodatek, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj rybę gotowaną. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na rybę gotowaną w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  przeprowadzić obróbkę termiczną półproduktów, 
7)  wyporcjować sporządzoną potrawę, 
8)  zaprezentować potrawę na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce do sporządzenia ryby gotowanej i dodatku według receptury, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy i dodatku. 

 
Ćwiczenie 3 

Z poniŜszych potraw wybierz potrawy dietetyczne z drobiu i ryb analizując ich receptury: 

kurczak  pieczony  naturalny,  kurczak  pieczony  w  folii,  potrawka  z  kurczaka,  ryba  gotowana 
z sosem koperkowym, indyk w maladze, śledzie w majonezie, ryba po grecku, dorsz duszony 
z  pieczarkami,  mintaj  smaŜony  panierowany,  rolada  rybna,  galantyna  gotowana  z  kury, 
medaliony z indyka.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  wykonywali  ćwiczenie  w  parach. 
Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  przeanalizować składniki wymienionych zestawów i ich skład chemiczny, 
3)  przeanalizować techniki kulinarne wykorzystane do sporządzania tych potraw, 
4)  wypisać zestawy, które moŜna zastosować jako dietetyczne, 
5)  zaprezentować wyniki na forum. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

arkusze papieru formatu A4, 

− 

materiały piśmiennicze. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38

5.10.  Potrawy z drobiu i ryb w kuchni staropolskiej 

 

5.10.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Sporządź kurczaka z nadzieniem polskim. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na potrawę w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek do skrobiowy potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  przeprowadzić obróbkę termiczną półproduktów, 
7)  wyporcjować sporządzoną potrawę z dodatkami, 
8)  zaprezentować potrawę na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptury na kurczaka z nadzieniem polskim i dodatek, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy z dodatkiem. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj karpia w szarym sosie. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania ćwiczenia. Proponuje się, aby uczniowie w zespołach trzyosobowych wykonywali 
ć

wiczenie.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez  grupę. 

Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej. Podczas realizacji ćwiczenia naleŜy 
zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

39

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać recepturę na karpia w szarym sosie w dostępnej literaturze, 
3)  zaplanować dodatek do potrawy, 
4)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
5)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
6)  przeprowadzić obróbkę termiczną półproduktów, 
7)  wyporcjować sporządzoną potrawę z dodatkiem, 
8)  zaprezentować potrawę na forum grupy, 
9)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
10)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według receptur na potrawę i dodatek, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy z dodatkiem. 

 
Ćwiczenie 3 

Wyszukaj  trzy    potrawy  z  kuchni  staropolskiej  z  wykorzystaniem  drobiu  lub  ryb. 

Sporządź jedną z nich.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  sposób 

wykonania  ćwiczenia.  Proponuje  się,  aby  uczniowie  wykonywali  ćwiczenie  w  zespołach 
trzyosobowych.  Wykonana  potrawa  wraz  z  dodatkiem  powinna  być  zaprezentowana  przez 
grupę. Po prezentacji wszyscy dokonują oceny organoleptycznej Podczas realizacji ćwiczenia 
naleŜy zwrócić uwagę na przestrzeganie przepisów bhp. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia i literatury, 
2)  wyszukać  w  dostępnej  literaturze,  receptury  na  trzy  potrawy  z  drobiu  lub  ryb  z  kuchni 

staropolskiej,  

3)  przeanalizować skład surowcowy i technikę wykonania, 
4)  wybrać jedną z nich do wykonania, 
5)  zaplanować dodatek do potrawy, 
6)  zgromadzić i odwaŜyć potrzebne surowce,  
7)  przeprowadzić obróbkę wstępną surowców, 
8)  przeprowadzić obróbkę termiczną półproduktów, 
9)  wyporcjować sporządzoną potrawę z dodatkiem, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

40

10)  zaprezentować potrawę na forum grupy, 
11)  przeprowadzić ocenę organoleptyczną, 
12)  uporządkować stanowisko pracy. 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

objaśnienie, 

− 

ć

wiczenia praktyczne, 

− 

dyskusja dydaktyczna, 

− 

praca z materiałem drukowanym, 

− 

sporządzenie notatki. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

poradnik dla ucznia, literatura, 

− 

surowce według wybranej receptury, 

− 

narzędzia, urządzenia i sprzęt potrzebne do sporządzenia potrawy, 

− 

zastawa stołowa potrzebna do wyporcjowania potrawy z dodatkiem. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

41

6.  EWALUACJA  OSIĄGNIĘĆ  UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego    

 

Test 1 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Sporządzanie podstawowego 
asortymentu potraw i półproduktów z drobiu i ryb” 

Test składa się z 22 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

– 

zadania  nr  1,  2,  3,  4,  5,  7,  8,  9,  11,  12,  13,  14,  17,  18,  19,  20,  21,  22  są  z  poziomu 
podstawowego, 

– 

zadania nr 6, 10, 15, 16 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt, za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. Suma punktów moŜliwych do uzyskania wynosi 22. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań,  

− 

dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 1 z poziomu ponadpodstawowego,  

− 

bardzo dobry – za rozwiązanie 21 zadań, w tym 2 z poziomu ponadpodstawowego

 

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. b, 3. a, 4. c, 5. a, 6. c, 7. b, 8. a, 9. a, 10. a, 11. d, 
12. c, 13. a, 14. c, 15. a, 16. d, 17. c, 18. b, 19. d, 20. a, 21. a, 22. b. 

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1  Sklasyfikować drób 

2  Sklasyfikować asortyment przetworów rybnych 

3  Przeprowadzić obróbkę wstępną drobiu 

4  Przeprowadzić obróbkę wstępną ryb 

5  Dobrać właściwy surowiec do potrawy gotowanej z drobiu 

6  Scharakteryzować zmiany fizykochemiczne w mięsie ryb 

podczas gotowania 

PP 

7  RozróŜnić  asortyment potraw smaŜonych z drobiu  

8  Określić  techniki  sporządzenia  potraw  smaŜonych 

z drobiu i ryb 

9  Dobrać surowce do smaŜenia ryb 

10  Określić technikę sporządzania drobiu nadziewanego 

PP 

11  Przeprowadzić obróbkę wstępną drobiu do pieczenia 

12  RozróŜniać asortyment zakąsek z drobiu i ryb 

13  Udekorować potrawy z drobiu i ryb 

14  Sklasyfikować potrawy smaŜone z ryb 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

42

15  Przeprowadzić  obróbkę  wstępną  i  cieplną  rybnej  masy 

mielonej 

PP 

16  Wyporcjować i udekorować potrawy z ryb gotowanych 

PP 

17  Dobrać  odpowiednie  dodatki  do  potraw  smaŜonych 

i pieczonych z drobiu i ryb 

18  Określić  zmiany  fizykochemiczne  zachodzące  w mięsie 

ryb  i  drobiu  podczas  obróbki  termicznej  drobiowej
i rybnej masy mielonej 

19  Sporządzić potrawy dietetyczne z drobiu i ryb 

20  Określić 

sposób 

obróbki 

termicznej 

stosowany 

w dietetyce do potraw z drobiu i ryb 

21  Sporządzić potrawy dietetyczne z drobiu i ryb 

22  Sporządzić potrawy z drobiu i ryb z kuchni staropolskiej 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podaj  czas  przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  22  zadania  dotyczące  Sporządzania  podstawowego  asortymentu  potraw 

i półproduktów z drobiu i ryb.

 

Wszystkie

 

zadania są wielokrotnego wyboru i tylko jedna 

odpowiedź jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: w zadaniach wielokrotnego 

wyboru  zaznacz  prawidłową  odpowiedź  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną 
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

43

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

Powodzenia! 

 
Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

 

 
 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

 

 

1.  Nazwa brojlery oznacza 

a)  gatunek  kaczek. 
b)  gatunek indyków. 
c)  gatunek kurcząt pochodzącym ze skrzyŜowania ras mięsnych. 
d)  nazwę handlową drobiu grzebiącego. 

 

2.  Anchois nazywamy 

a)  odmianę kawioru czarnego. 
b)  tuszki sardeli dojrzewającej w nasyconym roztworze soli. 
c)  gatunek ryby Ŝyjącej w Morzu Śródziemnym. 
d)  śledzie solone w całych tuszkach. 

 

3.  Kluczkowanie jest czynnością polegającą na 

a)  usuwaniu wnętrzności przez odbyt bez rozcinania jamy brzusznej. 
b)  dzieleniu drobiu po obróbce termicznej. 
c)  nacieraniu przyprawami tuszki przed pieczeniem. 
d)  dzieleniu tuszki rybiej na elementy porcjowe. 

 

4.  Dzwonko jest to element 

a)  powstający przy podziale wzdłuŜ kręgosłupa i mostka tuszki drobiowej. 
b)  powstający przy podziale wzdłuŜ kręgosłupa tuszki rybiej. 
c)  powstający przy podziale w poprzek kręgosłupa tuszki rybiej. 
d)  wydzielony z fileta rybnego. 

 

5.  Do potraw gotowanych z drobiu wykorzystuje się 

a)  drób starszy nie nadający się do innej obróbki termicznej. 
b)  drób młody dobrze umięśniony. 
c)  tylko drób grzebiący pochodzący ze sztuk starszych. 
d)  kaŜdy gatunek drobiu nie zaleŜnie od umięśnienia i wyglądu tuszki. 

 

6.  Gotowanie tuszek rybich w wanience do ryb umoŜliwia 

a)  szybsze gotowanie niŜ w normalnym naczyniu z pokrywką.  
b)  zachowanie wartości odŜywczej gotowanej ryby. 
c)  gotowanie bez przywierania tuszki do dna naczynia. 
d)  gotowanie w warunkach podobnych do gotowania na parze. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

44

7.  Medaliony są potrawą 

a)  wykonaną z drobiowej masy mielonej obtoczonej w  tartej bułce. 
b)  sauté sporządzaną z filetów drobiowych. 
c)  smaŜoną z drobiu panierowanego. 
d)  gotowaną z drobiu grzebiącego. 

 

8.  Klar jest to 

a)  ciasto wykorzystywane do wykończania półproduktów przeznaczonych do smaŜenia. 
b)  tęŜejąca galareta przeznaczona do wykończania potraw na półmisku w celu 

zapobiegania wysychaniu. 

c)  nadzienie do drobiu pieczonego składające się z mięsa cielęcego i bakalii. 
d)  wywar powstający w czasie gotowania ryb lub drobiu. 

 

9.  Do smaŜenia potraw z ryb i drobiu nie wykorzystuje się 

a)  masła. 
b)  smalcu. 
c)  oliwy. 
d)  oleju. 

 

10.  Nadzienie polskie składa się z 

a)  czerstwej bułki namoczonej w mleku i wątróbki. 
b)  mięsa mielonego z wątróbką drobiową. 
c)  bułki namoczonej w mleku i aromatycznych jabłek. 
d)  suszonych moreli moczonych w białym winie. 

 

11.  Spinanie po angielsku stosuje się do drobiu 

a)  gotowanego. 
b)  duszonego. 
c)  pieczonego naturalnego. 
d)  pieczonego nadziewanego. 

 

12.  Majoneziki moŜna sporządzić z 

a)  drobiu duszonego. 
b)  drobiu po dowolnej obróbce termicznej. 
c)  okrawków mięsa powstających przy porcjowaniu potraw gotowanych i pieczonych 

z drobiu lub ryb. 

d)  drobiu smaŜonego. 

 

13.  Garnirowanie drobiu lub ryb polega na 

a)  udekorowaniu potrawy owocami lub warzywami. 
b)  podzieleniu tuszki po obróbce termicznej. 
c)  zalaniu galaretą wyporcjowanego drobiu. 
d)  ułoŜeniu zakąski na postumencie z sałatki. 

 

14.  Ryba w sosie greckim jest potrawą 

a)  gotowaną z duŜą ilością warzyw. 
b)  duszoną z dodatkiem przypraw charakterystycznych dla kuchni greckiej. 
c)  smaŜoną podawaną na zimno lub gorąco z dodatkiem sosu warzywnego. 
d)  pieczoną na grilu z dodatkiem grillowanych warzyw. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

45

15.  Galantynę rybną sporządza się z 

a)  masy mielonej uformowanej w wałek i poddanej gotowaniu. 
b)  filetów rybnych zawijanych z rybną masą mieloną poddanej gotowaniu. 
c)  tuszki rybiej wypełnionej rybną masa mieloną gotowanej w całości. 
d)  rybnej masy mielonej pieczonej w piekarniku, ze śliwkami. 

 

16.  Rybę gotowaną moŜna podać z 

a)  kawałkiem uformowanego masła, z makaronem i sezonową surówką. 
b)  kawałkiem masła i kluskami półfrancuskimi oraz warzywami z wody. 
c)  z sosem koperkowym, frytkami i surówką. 
d)  z sosem szczypiorkowym, kluskami półfrancuskimi i surówką. 

 

17.  Ziemniaki pieczone moŜna zastosować jako dodatek do 

a)  potrawki z kurczaka. 
b)  ryby duszonej z pomidorami. 
c)  kurczaka pieczonego z nadzieniem. 
d)  ryby w sosie greckim. 

 

18.  Dodatek masła do drobiowej i rybnej masy mielonej  

a)  zmniejsza kaloryczność potrawy. 
b)  zwiększa soczystość potrawy. 
c)  zwiększa masę potrawy. 
d)  zmniejsza soczystość potrawy. 

 

19.  Budyń jest potrawą zaliczaną do asortymentu potraw 

a)  smaŜonych z drobiu lub ryb. 
b)  duszonych z drobiu lub ryb.  
c)  zakąskowych z drobiu pieczonego.  
d)  gotowanych z drobiowej lub rybnej masy mielonej. 

 

20.  W dietetyce nie naleŜy stosować 

a)  drobiu smaŜonego. 
b)  drobiu duszonego bez obsmaŜania. 
c)  ryb pieczonych w folii. 
d)  ryb gotowanych. 

 

21.  Jako potrawę dietetyczną moŜna wykorzystać 

a)  budyń z drobiu. 
b)  kurczaka pieczonego. 
c)  medalion z kurczaka. 
d)  klops rybny. 

 

22.  Do potraw z kuchni staropolskiej zaliczyć moŜna 

a)  indyka nadziewanego morelami. 
b)  karpia w szarym sosie. 
c)  rybę w sosie greckim. 
d)  kotlety poŜarskie z kaczki. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

46

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ……..............................……………………………………………….. 

 

Sporządzanie podstawowego asortymentu potraw i półproduktów z drobiu 
i ryb  

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

21 

 

22 

 

Razem:

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

47

Test 2  
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Sporządzanie podstawowego 
asortymentu potraw i półproduktów z drobiu i ryb” 

Test składa się z 23 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

– 

zadania  nr  1,  3,  4,  5,  6,  8,  10,  11,  13,  14,  15,  16,  17,  18,  19,  20,  21,  23  są  z  poziomu 
podstawowego, 

– 

zadania nr 2, 7, 9, 12, 22 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt, za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. Suma punktów moŜliwych do uzyskania wynosi 23. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań, 

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań,  

− 

dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

− 

bardzo dobry – za rozwiązanie 22 zadań, w tym 4 z poziomu ponadpodstawowego.  

 

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. a, 3. b, 4. d, 5. c, 6. b, 7. d, 8. b, 9. b, 10. d, 11. a, 
12. 
c, 13. d, 14. d, 15. c, 16. a, 17. c, 18. b, 19. c, 20. a, 21. a, 22. b, 23. d. 

 

Plan testu 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1  Sklasyfikować gatunki ryb 

2  Określić warunki przechowywania przetworów rybnych 

PP 

3  Dokonać oceny jakości ryby 

4  Przeprowadzić obróbkę wstępną drobiu do gotowania 

5  Przeprowadzić obróbkę termiczną tuszki drobiowej 

6  Przeprowadzić obróbkę termiczną ryb 

7  Przeprowadzić obróbkę wstępną drobiu do duszenia 

PP 

8  Sklasyfikować asortyment potraw smaŜonych z drobiu 

9  Scharakteryzować 

zmiany 

tkance 

podczas 

przechowywania gotowych potraw z drobiu i ryb 

PP 

10  Dobrać dodatki do potraw z drobiu i ryb 

11  Dobrać dodatki do potraw gotowanych z drobiu 

12  Przeprowadzić obróbką wstępną drobiu do pieczenia 

PP 

13  Sklasyfikować  asortyment  potraw  z  rybnej  masy 

mielonej 

14  Sporządzić zakąski gotowane z drobiu  

15  Sklasyfikować zakąski z ryb gotowanych 

16  Sporządzić zakąski z drobiu i ryb 

17  Dobrać dodatki smakowe do zakąsek ze śledzi 

18  Dobrać dodatki stosowane do zakąsek z drobiu i ryb 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

48

19  Sporządzić potrawy dietetyczne z drobiu i ryb 

20  Przeprowadzić obróbkę wstępną ryb do smaŜenia 

21  Sporządzić potrawy staropolskie z ryb i drobiu 

22  Sporządzić potrawy z ryb w kuchni staropolskiej 

PP 

23  Dobrać 

surowce 

do 

przygotowania 

potraw 

dietetycznych 

 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podaj  czas  przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
4.  Test  zawiera  23  zadania  dotyczące  sporządzania  podstawowego  asortymentu  potraw 

i półproduktów z drobiu i ryb.

 

Wszystkie

 

zadania są wielokrotnego wyboru i tylko jedna 

odpowiedź jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: w zadaniach wielokrotnego 

wyboru  zaznacz  prawidłową  odpowiedź  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną 
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

Powodzenia! 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

49

Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

 
 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH  

 

1.  Do szlachetnych gatunków ryb naleŜą 

a)  pstrąg i karp. 
b)  tuńczyk i łosoś. 
c)  mintaj i flądra. 
d)  śledź i makrela. 

 
2.  Ryby wędzone powinno się przechowywać w temperaturze 

a)  0–8°C. 
b)  –2–+ 4°C. 
c)  15–18°C. 
d)  10–12°C. 

 
3.  ŚwieŜa ryba śnięta ma 

a)  zapadnięte matowe oczy. 
b)  śluz bezbarwny połyskliwy. 
c)  skrzela odstające od tuszki matowej barwy. 
d)  zapach amoniaku. 

 
4.  Do gotowania drobiu tuszkę formuje się 

a)  po angielsku. 
b)  spinając jedną nitką. 
c)  spinając dwiema nitkami. 
d)  w kieszeń. 

 
5.  Do gotowania drobiu dodaje się warzywa korzeniowe 

a)  z przewagą marchwi bez kapusty. 
b)  z przewagą białych warzyw z kapustą. 
c)  z przewagą białych warzyw bez kapusty. 
d)  z przewagą białych warzyw bez cebuli. 

 
6.  Podczas gotowania ryb wkłada się je do 

a)  zimnej wody wraz z warzywami. 
b)  wrzącego wywaru warzywnego. 
c)  zimnego wywaru warzywnego. 
d)  wody lub wywaru nie zaleŜnie od temperatury. 

 
7.  Przed duszeniem drobiu naleŜy go wcześniej 

a)  wykończyć panierunkiem pojedynczym i obsmaŜyć. 
b)  podzielić na porcje i zalać niewielką ilością wywaru wraz z dodatkami. 
c)  oprószyć mąką i zalać wywarem. 
d)  oprószyć mąką i obsmaŜyć. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

50

8.  Bryzol drobiowy jest potrawą 

a)  z panierowanego fileta drobiowego. 
b)  sauté z fileta drobiowego. 
c)  z masy mielonej drobiowej oprószaną bułką tartą. 
d)  potrawą sauté z ryby. 

 
9.  Podczas przechowywania gotowych potraw z drobiu i ryb 

a)  tkanka mięśniowa staje się bardziej soczysta i aromatyczna. 
b)  tkanka mięśniowa staje się sucha i traci aromat. 
c)  poprawiają się cechy organoleptyczne. 
d)  tkanka mięśniowa nie zmienia się. 

 
10.  Do potraw duszonych z drobiu i ryb moŜna podać 

a)  frytki i zestaw surówek. 
b)  ziemniaki pieczone i warzywa gotowane. 
c)  kasze gęste rozklejone oraz zestaw surówek. 
d)  kluski kładzione i warzywa gotowane. 

 
11.  Rosołu z kury nie naleŜy podawać z 

a)  ziemniakami purée. 
b)  kostką z kaszy manny. 
c)  lanymi kluskami. 
d)  makaronem domowym. 

 
12.  Przed pieczeniem drobiu naturalnego naleŜy tuszkę drobiu 

a)  natrzeć przyprawami i przechowywać 24 godziny w temperaturze pokojowej. 
b)  obsmaŜyć a następnie natrzeć przyprawami. 
c)  natrzeć przyprawami i odstawić na 2 godziny do chłodni. 
d)  umyć i posmarować śmietaną. 

 
13.  Klops rybny jest sporządzony z 

a)  knelu gotowanego. 
b)  drobiowej masy mielonej. 
c)  rybnej masy mielonej duszonej. 
d)  rybnej masy mielonej pieczonej. 

 
14.  Indyk w maladze to potrawa 

a)  gotowana, podawana na gorąco. 
b)  gotowana, podawana jako zimna zakąska. 
c)  smaŜona w panierce z migdałów. 
d)  pieczona, podawana jako zimna zakąska. 

 
15.  Galaretki rybne wykonuje się z 

a)  kawałków pieczonego mięsa rybiego w galarecie. 
b)  gotowanych całych tuszek zalanych galaretą. 
c)  kawałków rybiego mięsa gotowanego. 
d)  rybnej masy mielonej gotowanej. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

51

16.  Zakąski z drobiu i ryb sporządza się z 

a)  drobiu i ryb gotowanych i pieczonych. 
b)  duszonego drobiu i ryb. 
c)  drobiu i ryb pieczonych i smaŜonych. 
d)  drobiu duszonego i ryb smaŜonych. 

 
17.  Jako dodatek smakowy do zakąsek ze śledzi stosuje się najczęściej 

a)  kasze gotowane na sypko. 
b)  owoce egzotyczne w syropie. 
c)  cebulę i jabłka. 
d)  sery dojrzewające. 

 
18.  Zakąski z ryb i drobiu podaje się najczęściej z 

a)  ziemniakami pieczonymi. 
b)  pieczywem i masłem. 
c)  frytkami. 
d)  paluszkami i krakersami. 

 
19.  Do potraw dietetycznych naleŜy 

a)  kurczak pieczony naturalny. 
b)  ryba duszona z pieczarkami. 
c)  rolada rybna. 
d)  filet drobiowy sauté. 

 
20.  Rybę nie moŜna smaŜyć w 

a)  tuszkach o wadze większej niŜ 300g. 
b)  dzwonkach. 
c)  półdzwonkach. 
d)  filetach. 

 
21.  W kuchni staropolskiej  drób wykorzystywano najczęściej do sporządzania 

a)  potrawek i pieczenia. 
b)  potraw duszonych. 
c)  rosołów. 
d)  potraw smaŜonych w kawałkach. 

 
22.  W kuchni staropolskiej sporządzano najczęściej potrawy z takich gatunków ryb jak 

a)  mintaj, miruna i łosoś. 
b)  śledź, łosoś i dorsz. 
c)  karp, flądra i śledź. 
d)  węgorz, szczupak i panga. 

 
23.  Do sporządzania potraw dietetycznych wykorzystuje się 

a)  węgorze i makrele wędzone. 
b)  dorsze i ryby marynowane. 
c)  prezerwy rybne i sardynki. 
d)  szczupaki, sandacze i dorsze. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

52

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko ……..............................……………………………………………….. 

 

Sporządzanie podstawowego asortymentu potraw i półproduktów z drobiu 
i ryb  

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

21 

 

22 

 

23 

 

Razem:

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

53

7.  LITERATURA 

 

1.  Arens-Azêvedo U.  i  inni:  Technologia  gastronomiczna  z  obsługą  gości.  Część  3.  Rea, 

Warszawa 2002 

2.  Arens-Azêvedo U.,  Grimpe E.  i  inni:  Technologia  gastronomiczna.  Część  1–2.  Rea, 

Warszawa 2002 

3.  Bailey A.,  Lambert Ortiz E.,  Radecka H.:  Wielka  księga  ingrediencji.  Wiedza  i  śycie, 

Warszawa 1992 

4.  Berndt – Kostrzewska J. (red.): Kuchnie róŜnych narodów. Format AB, Warszawa 2001 
5.  Biller E. i inni: Kucharz & Gastronom: vademecum. Rea, Warszawa 2001 
6.  Chuchlowa J.: Materiały pomocnicze i dodatki do Ŝywności. WSiP, Warszawa 1996, 
7.  Dębski H.: Potrawy z ryb. Varta, Warszawa 1994 
8.  Flis K.,  Procner A.:  Technologia  gastronomiczna  z  towaroznawstwem.  Część  2  i  3. 

WSiP, Warszawa 2003 

9.  Górecka D.,  Limanówka H.,  Superczyńska E.,  śylinska-Kaczmarek M.,  –  Technologia 

gastronomiczna z obsługą konsumenta cz. 2 i 3, Format AB, Warszawa 2006 

10.  Jargoń R.: Obsługa konsumenta. Część 1 i 2. WSiP, Warszawa 2000 
11.  Jastrzębski W.: 

WyposaŜenie 

techniczne 

zakładów 

gastronomicznych. 

WSiP, 

Warszawa 2005 

12.  KołoŜyn-Krajewska D., Sikora T.: Towaroznawstwo Ŝywności. WSiP, Warszawa 2004 
13.  KrzyŜanowska W.:  Technologia  gastronomiczna.  Zeszyt  ćwiczeń.  Część  1–3.  Rea, 

Warszawa 2005 

14.  Kunachowicz  H.,  Nadolna  J.,  Iwanow  K.,  Przygoda  B.:  Wartość  odŜywcza  wybranych 

produktów  spoŜywczych  i  typowych  potraw.  Wydawnictwo  Lekarskie  PZWL, 
Warszawa 2003 

15.  Kwapisz-Kulińska A.: Encyklopedia kulinarna. Alfa, Warszawa 1996 
16.  Leitner H.: Poradnik kelnera. WSiP, Warszawa 1993 
17.  Lemnis M., Vitry H.: W staropolskiej kuchni. Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1983, 
18.  Łebkowski M.: Kuchnia Polska. Tentens, Warszawa 1998 
19.  Mikuta B.:  Technologia  gastronomiczna  z  obsługą  konsumenta.  Format  AB, 

Warszawa 1998 

20.  Procner A.: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem. Część 1. WSiP, Warszawa 2003 
21.  Superczyńska E., śylińska-Kaczmarek M.: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem 

w pytaniach i zadaniach. Zeszyt ćwiczeń. Część 1–2. eMPI², Poznań 2005 

22.  Wielka encyklopedia kulinarna. Muza, Warszawa 2001 
 
Czasopisma:  
– 

Przegląd gastronomiczny, 

– 

Kuchnia – magazyn dla smakoszy, 

– 

Food sernice 

 
Literatura metodyczna 
1.  Figurski J., Symela K. (red.): Modułowe programy nauczania w kształceniu zawodowym, 

Wyd. ITEE, Radom 2001 

2.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia, WSiP S.A., Warszawa 1999 
3.  Okoń W.:  Wprowadzenie  do  dydaktyki  ogólnej,  Wydawnictwo  Akademickie  „śak”, 

Warszawa 2003 

4.  Plewka Cz.:  Metodyka  nauczania  teoretycznych  przedmiotów  zawodowych,  cz.  I  i  II, 

Wyd. ITEE, Radom 1999