1
2
3
4
5
AKTYWA
100
100
100
100
100
KAPITAŁ WŁASNY
100
90
75
67
50
ZADŁU
ŻENIE
0
10
25
33
50
MNO
ŻNIK = Aktywa / Kapitał własny
1
1,11
1,33
1,50
2,00
ROA
10%
10%
10%
10%
10%
ROE = MNO
ŻNIK * ROA
10,00%
11,11%
13,33%
15,00%
20,00%
WARIANTY
Wyszczególnienie
MNO
Ż
NIK
JK-WZ-UW
4
1
2
3
4
5
AKTYWA
100
100
100
100
100
KAPITAŁ WŁASNY
100
90
75
67
50
ZADŁU
ŻENIE
0
10
25
33
50
MNO
ŻNIK = Aktywa / Kapitał własny
1
1,11
1,33
1,50
2,00
ROA
ROE = MNO
ŻNIK * ROA
WARIANTY
Wyszczególnienie
ROA =
Rnetto *
OA
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
****
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
NETTO
NETTO
NETTO
NETTO
ZYSK
ZYSK
ZYSK
ZYSK
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
NETTO
NETTO
NETTO
NETTO
ZYSK
ZYSK
ZYSK
ZYSK
=
ROE = Rnetto * OA * MN
JK-WZ-UW
7
ROE = Rnetto * OA * MN
WŁASNY
WŁASNY
WŁASNY
WŁASNY
KAPITAŁ
KAPITAŁ
KAPITAŁ
KAPITAŁ
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
****
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
****
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
SPRZEDAŻ
NETTO
NETTO
NETTO
NETTO
ZYSK
ZYSK
ZYSK
ZYSK
WŁASNY
WŁASNY
WŁASNY
WŁASNY
KAPITAŁ
KAPITAŁ
KAPITAŁ
KAPITAŁ
NETTO
NETTO
NETTO
NETTO
ZYSK
ZYSK
ZYSK
ZYSK
=
Zale
ż
no
ść
głównych zjawisk ekonomicznych w firmie
RENTOWNO
ŚĆ
KAPITAŁU
WŁASNEGO
POLITYKA
MARKETINGOWA i
KOSZTOWA FIRMY
POLITYKA INWESTYCYJNA
FIRMY
SPOSÓB FINANSOWANIA
FIRMY
Funkcyjna zale
ż
no
ść
wska
ź
nika ROE od Rentowno
ś
ci netto, Obrotu aktywów i Mno
ż
nika
JK-WZ-UW
9
ROE
RENTOWNO
ŚĆ
NETTO
Rn
OBRÓT AKTYWÓW
OA
MNO
Ż
NIK
MN
*
*
Rok 1
Rok 2
61,3%
42,8%
Rok 1
Rok 2
Rok 1
Rok 2
13,8%
9,8%
4,45
4,35
Rok 1
Rok 2
Rok 1
Rok 2
8,1%
6,6%
1,70
1,50
PIRAMIDA Du PONT'a SPÓŁKI X
ROE =
ROA =
MN =
Rnetto =
OA =
x
x
12
8,1%
6,6%
1,70
1,50
Rok 1
Rok 2
Rok 1
Rok 2
Rok 1
Rok 2
18 336
24 036
225 969 366 175
132 878 244 208
ZYSK
NETTO
PRZY-
CHODY
AKTY-
WA
:
:
Ł
ą
czne, czyli
A + J + M + 162 (rok 1)
oraz + 356 (rok 2)
PIRAMIDA WSKA
ŹNIKÓW TYPU Du Pont’a
17,13%
7,19%
2,382
asnego)
apitału wł
(Rentown.k
100
własny
Kapitał
netto
Zysk
ROE
∗
=
ktywów)
(Rentown.a
100
Aktywa
netto
Zysk
ROA
∗
=
łasnego)
kapitału w
(Mnożnik
wlasny
Kapitał
Aktywa
Mn
=
*
5,22%
1,377
JK-WZ-UW
15
etto)
(Rentown.n
100
Sprzedaż
netto
Zysk
Rn
∗
=
aktywów)
(Rotacja
Aktywa
Sprzedaż
OA
=
*
5,22%
1,377
Zysk
Sprzeda
ż
Aktywa
Sprzeda
ż
Koszty
Aktywa
trwałe
Aktywa
bie
żą
ce
Rok 1
Rok 2
ROE =
14,2%
13,1%
Rok 1
Rok 2
Rok 1
Rok 2
ROA =
8,7%
8,4%
*
M N =
1,63
1,55
Rok 1
Rok 2
Rok 1
Rok 2
WYKORZYSTANIE PIRAM IDY W DIAGNOZOWANIU
JK-WZ-UW
16
Rnetto =
7,9%
8,3%
*
OA =
1,10
1,01
Rok 1
Rok 2
Rok 1
Rok 2
Zysk netto =
24 888
30 222
:
S przedaż =
314 390 362 110
:
Aktywa
285809
358525
Obliczy
ć
ROA i ROE , korzystaj
ą
c z piramidy Du Pont’a.
Stopa podatku dochodowego T = 20%
Zadanie 1
Sprzeda
ż
= 2.000 tys. zł; Koszty = 1.500 tys. zł;
Wsk. Rotacja aktywów OA = 1,67; Mno
ż
nik Mn = 2,4
ROE
JK-WZ-UW
18
ROA
Mnożnik
Rn
OA
Obliczy
ć
ROA i ROE , korzystaj
ą
c z piramidy Du Pont’a.
Stopa podatku dochodowego T = 20%
Zadanie 2
Sprzeda
ż
= 22.000 tys. zł; Koszty = 19.500 tys. zł;
Wsk. Rotacja aktywów OA = 1,5; Relacja Kapitał własny / Aktywa = 51,1%
ROE
JK-WZ-UW
19
ROA
Mnożnik
Rn
OA
Obliczy
ć
ROA i ROE , korzystaj
ą
c z piramidy Du Pont’a.
Stopa podatku dochodowego T = 20%
Zadanie 3
Sprzeda
ż
= 12.000 tys. zł; Koszty = 10.500 tys. zł;
Wsk. Rotacja aktywów OA = 1,54; Wsk. Zadłu
ż
enia Aktywów = 40%
ROE
ROA
Mnożnik
JK-WZ-UW
20
ROA
Mnożnik
Rn
OA
Mno
ż
nik
PRZYKŁAD.
Nale
ż
y zweryfikowa
ć
która z wersji planu jest korzystniejsza.
Wersja bazowa. Planowana sprzeda
ż
= 10.000 (tys. zł); planowane koszty
operacyjne = 8.000 (tys. zł); koszty finansowe = 1.200 (tys. zł); wska
ź
nik OA
(rotacja aktywów) = 1,73; szacowany w planie wska
ź
nik zadłu
ż
enia aktywów =
46%; stopa podatku dochodowego = 19%.
Aby zbudowa
ć
piramid
ę
Du Pont’a trzeba obliczy
ć
wska
ź
nik Rentowno
ś
ci netto
(Rn) oraz Mno
ż
nik kapitału własnego (MN).
JK-WZ-UW
21
Plan bazowy w formie piramidy Du Pont’a
ROE
ROA
Mnożnik
Rn
OA
Wersja inwestycyjna. Oszacowano,
ż
e inwestycja mo
ż
e powi
ę
kszy
ć
aktywa o
10%, z czego 6% b
ę
dzie powi
ę
kszało aktywa trwałe, za
ś
4% aktywa obrotowe.
JK-WZ-UW
22
10%, z czego 6% b
ę
dzie powi
ę
kszało aktywa trwałe, za
ś
4% aktywa obrotowe.
Inwestycja w aktywa trwałe zostanie sfinansowana z kredytu, od którego
odsetki
wynios
ą
30
(tys.
zł).
Przyrost
aktywów
obrotowych
zostanie
zrównowa
ż
ony w bilansie pozostaj
ą
cym w firmie zyskiem netto. Inwestycja ta
ma w planowanym okresie roku przynie
ść
wzrost sprzeda
ż
y, ale i wzrost
kosztów operacyjnych o 8%.
Je
ś
li zastosowa
ć
analogiczn
ą
technik
ę
jak w wersji bazowej mo
ż
na szybko
dokona
ć
porównania obu wariantów. Najpierw policzmy Rentowno
ść
netto
(wariant inwestycyjny)
Nowy poziom Mno
ż
nika
JK-WZ-UW
23
Czy zmieni si
ę
poziom wska
ź
nika OA (rotacji aktywów) ?
Plan inwestycyjny w formie piramidy Du Pont’a
ROE
ROA
Mnożnik
Rn
OA
JK-WZ-UW
24
Wska
ź
niki oparte na uproszczonym rachunku zysków
Rachunek zysków
Wska
ź
niki (iloraz pozycji rachunku zysków przez Sprzeda
ż
)
SPRZEDA
Ż
KOSZTY ZMIENNE (operacyjne)
= MAR
Ż
A BRUTTO
W. Mar
ż
y brutto (WMb)
KOSZTY STAŁE (operacyjne)
Udz. Kosztów stałych w Sprzeda
ż
y (UKS)
JK-WZ-UW
25
KOSZTY STAŁE (operacyjne)
Udz. Kosztów stałych w Sprzeda
ż
y (UKS)
= ZYSK OPERACYJNY
W. Rentowno
ś
ci operacyjnej (Rop)
ODSETKI (szerzej: koszty finansowe)
Udz. Odsetek w Sprzeda
ż
y
= ZYSK BRUTTO (przed opodatkowaniem)
W. Rentowno
ś
ci brutto (Rb)
PODATEK
= ZYSK NETTO
W. Rentowno
ś
ci netto (Rn)
PIRAMIDA WSKA
ŹNIKOWA
asnego)
apitału wł
(Rentown.k
100
własny
Kapitał
netto
Zysk
ROE
∗
=
ktywów)
(Rentown.a
100
Aktywa
netto
Zysk
ROA
∗
=
łasnego)
kapitału w
(Mnożnik
wlasny
Kapitał
Aktywa
Mn
=
etto)
(Rentown.n
100
Sprzedaż
netto
Zysk
Rn
∗
=
aktywów)
(Rotacja
Aktywa
Sprzedaż
OA
=
*
*
9,87%
5,17%
1,91
2,81%
1,84
JK-WZ-UW
26
rutto)
(Rentown.b
100
Sprzedaż
brutto
Zysk
Rb
∗
=
peracyjna)
(Rentown.o
100
Sprzedaż
operacyjny
Zysk
Rop
∗
=
brutto)
arży
(Rentown.m
100
Sprzedaż
brutto
Marża
WMbr
∗
=
Stopa podatku
dochod.
Udział odsetek
w sprzedaży
Udział kosztów
stałych w
sprzedaży
W.Obrotu
Aktywów
trwałych
W. Obrotu
Zapasów
W. Spływu
Należności
Inne aktywa bieżące
Sprzedaż
*
—
—
1 —
2,81%
1,84
3,51%
20%
4,44%
0,93%
33,01%
28,57%
3,05
11,67
37,84
2,48
Obliczy
ć
ROA i ROE , korzystaj
ą
c z wska
ź
nikowej piramidy Du Pont’a.
Stopa podatku dochodowego T = 20%
Zadanie 4
Wsk. Rop = 12% ; Udział Odsetek w Sprzeda
ż
y = 2,7% ;
Wsk. Rotacja aktywów OA = 1,5; Mno
ż
nik = 2
ROE
ROA
Mnożnik
Rn
OA
JK-WZ-UW
27
Rn
OA
Rb
*
(1 - T)
Rop
-
Ods./Sprzed
WMb
-
K. stałe./Sprzed
Obliczy
ć
ROA i ROE , korzystaj
ą
c z piramidy Du Pont’a.
Stopa podatku dochodowego T = 20%
Zadanie 5
Sprzeda
ż
= 52.000 tys. zł; Koszty stałe = 21.500 tys. zł; Wsk. Mb = 45% ;
Wsk. Rotacja aktywów OA = 1,59; Mno
ż
nik = 1,6
ROE
ROA
Mnożnik
Rn
OA
JK-WZ-UW
28
Rn
OA
Rb
*
(1 - T)
Rop
-
Ods./Sprzed
WMb
-
K. stałe./Sprzed
II.
Podejście ALTMANA
Rok 1968
Z = 1,2 * X
1
+ 1,4 * X
2
+ 3,3 * X
3
+ 0,6 * X
4
+ 1,0 * X
5
1,81
2,99
Wskaźniki:
X
1
- Kapitał obrotowy / Aktywa ogółem
X
2
- Zyski zatrzymane / Aktywa ogółem
X
3
- Zysk operacyjny / Aktywa ogółem
JK-WZ-UW
30
X
4
- Wart.rynkowa kapitału własnego / Wart.księgowa zobowiązań
X
5
- Przychody ze sprzedaży / Aktywa ogółem
Rok 1984
Z = 0,717 * X
1
+ 0,847 * X
2
+ 3,107 * X
3
+ 0,420 * X
4
+ 0,998 * X
5
1,20
2,90
X
4
- Wart.księgowa kapitału własnego / Wart.księgowa zobowiązań
Z = 1,2 x
X
1
+ 1,4 x
X
2
+ 3,3 x
X
3
+ 0,6 x
X
4
+ 1,0 x
X
5
KO
ZYSK ZATRZ.
ZYSK OPERAC.
KAPITAŁ WŁ.
SPRZEDA
Ż
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
ZOBOWI
ĄZANIA
AKTYWA
ALGORYTM ALTMANA SPÓŁKI X
Wersja 1
31
(rok 1) Z =
1,2 x
+ 1,4 x
+ 3,3 x
+ 0,6 x
+ 1,0 x
=
(rok 2) Z =
1,2 x
+ 1,4 x
+ 3,3 x
+ 0,6 x
+ 1,0 x
=
Z =
0,717
x
X
1
+
0,847
x
X
2
+
3,107
x
X
3
+
0,402
x
X
4
+
0,998
x
X
5
KO
ZYSK ZATRZ.
ZYSK OPERAC.
KAPITAŁ WŁ.
SPRZEDA
Ż
AKTYWA
AKTYWA
AKTYWA
ZOBOWI
ĄZANIA
AKTYWA
ALGORYTM ALTMANA SPÓŁKI X
Wersja 2
32
(rok 1) Z =
0,717
x
+
0,847
x
+
3,107
x
+
0,402
x
+
0,998
x
=
(rok 2) Z =
0,717
x
+
0,847
x
+
3,107
x
+
0,402
x
+
0,998
x
=
Równanie funkcji Springate’a: (Kanada)
Z= 1,03A+ 3,07B+ 0,66C+ 0,4D
gdzie:
A= Kapitał obrotowy / Aktywa
B= EBIT / Aktywa
C= Zysk brutto / Zobowiązania bieżące
C= Zysk brutto / Zobowiązania bieżące
D= Sprzedaż / Aktywa
Wartości graniczne równania:
Wartość wskaźnika (Z)
Zagrożenie upadłością
< 0,862
zagrożenie upadłością
> 0,862
brak zagrożenia upadłością
34
Z =
1,030
x
A
+
3,070
x
B
+
0,660
x
C
+
+
0,400
x
D
KO
EBIT
ZYSK BRUTTO
SPRZEDA
Ż
AKTYWA
AKTYWA
ZO B. BIE
Ż.
AKTYWA
ALGORYTM SPRINGATE'a SPÓŁKI X
35
(rok 1) Z =
1,030
x
+
3,070
x
+
0,660
x
+
+
0,400
x
=
(rok 2) Z =
1,030
x
+
3,070
x
+
0,660
x
+
+
0,400
x
=