Edytor tekstu – Writer

Tworzenie nowego dokumentu

Uruchamianie programu OpenOfficePL Writer

Aby 

uruchomić 

program 

OpenOfficePL 

Writer

, 

skorzystaj 

z 

menu 

Start. 

Kliknij

 

i 

z

rozwiniętej  listy  wybierz  polecenie  Programy  (przytrzymaj  aby  rozwinąć,  a  kolejną  listę).  Odszukaj

 , a następnie 

OpenOfficePL Writer

 na kolejnej rozwijanej liście.

MoŜesz równieŜ uruchomić Writera korzystając z ikony umieszczonej na pasku zadań.

Budowa okna programu

Właśnie uruchomiłeś edytor tekstu – 

OpenOfficePL Writer

, naleŜący do pakietu OpenOfficePL.

Edytor tekstu jest takim programem komputerowym, który z powodzeniem zastąpi Ci zarówno długopis, jak

i kolorowe flamastry, korektor, gumkę, papier, a nawet słownik. Za jego pomocą stworzysz i poprawisz dokument

tekstowy.

To, co masz przed sobą, to pusty dokument gotowy do pracy.

Widzisz wiele róŜnych pól i przycisków. JeŜeli  jesteś ciekawy  ich  nazwy,  sprawdź,  czy  w  menu  Pomoc  jest

zaznaczona  opcja  Porady.  Jeśli  tak  ( 

  ),  to  gdy  przytrzymasz  wskaźnik  myszy  na  którymś  z  symboli,

pokaŜe się jego nazwa.

MoŜesz równieŜ dodatkowo zaznaczyć w menu Pomoc opcję Aktywna pomoc (  

 ).  Teraz, jeśli

przytrzymasz wskaźnik myszy na wybranym symbolu, zamiast jego nazwy ukaŜe się szczegółowy tekst pomocy.

Komputerowa  klawiatura  przypomina  swoim  wyglądem  klasyczną  maszynę  do  pisania  z  osadzonymi

w plastikowej obudowie klawiszami. W typowej klawiaturze klawisze ułoŜone są w następujących blokach:

Klawisze alfanumeryczne słuŜą do pisania liter, cyfr i znaków.

Klawisze specjalne:

 słuŜy do przesuwania kursora o określoną liczbę znaków;

 [Caps Lock] słuŜy do przełączania klawiatury na stałe pisanie wielkich liter;

  Za  jego  pomocą  moŜesz  uzyskać  pojedyncze  wielkie  litery  i  znaki  umieszczone  w  górnej  części

niektórych klawiszy;

 i są uŜywane w połączeniu z innymi klawiszami, np. [Alt]+[L] wprowadzi na ekran literę „ł”;

 kasuje znaki stojące z lewej strony kursora;

 kasuje znaki stojące z prawej strony kursora;

  czyli  ucieczka;  reakcja  komputera  na  wciśnięcie  tego  klawisza  zaleŜy  od  rodzaju  uŜywanego

programu;

 [Enter] słuŜy m.in. do zatwierdzania decyzji, a w czasie edytowania tekstu przenosi kursor o jedną

linijkę w dół, tworząc nowy akapit.

Klawisze sterowania kursorem pozwalają zmieniać połoŜenie kursora tekstowego w obrębie napisanego juŜ

tekstu;

Klawisze numeryczne słuŜą do łatwego i szybszego wprowadzania liczb. Klawisz 

włącza i wyłącza tę

część klawiatury, zwaną Numeryczną;

Klawisze  funkcyjne  działają  najczęściej  jako  skróty  niektórych  czynności,  np.  F1  wywołuje  okno  pomocy

programu.  JeŜeli  program  na  to  zezwala,  działanie  klawiszy  funkcyjnych  moŜe  czasami  zdefiniować  sam

uŜytkownik.

Zasady wprowadzania tekstu – polskie litery

Właściwie  moŜesz  juŜ  zacząć  pisać.  Na  początku  moŜe  Ci  przeszkadzać  okno  dialogowe  Style  akapitu

– wyłącz je więc, klikając przycisk Stylista na pasku funkcji.

Teraz wyraźnie widać, Ŝe w oknie do-kumentu są dwa kursory:

• kursor tekstowy, który wyznacza miejsce, do którego będziesz pisać;

• kursor myszy, który umoŜliwia Ci m.in. wybór róŜnych opcji z menu. Jest on zawsze na ekranie monitora,

przybierając róŜny wygląd, w zaleŜności od miejsca połoŜenia i funkcji, jaką pełni.

JeŜeli  chcesz  napisać  coś  wielką  literą  lub  uzyskać  znak  umieszczony  w  górnej  części  niektórych  klawiszy,

przyciśnij i przytrzymując klawisz [Shift] naciśnij wybrany klawisz.

Gdy  potrzebujesz  polskich  liter,  np.  ą,  ń,  Ŝ,  naciśnij  i  przytrzymując  prawy  klawisz  [Alt]  i  wybierz  klawisz

z  odpowiednią  literą,  np.  a,  n,  z.  Jedynym  wyjątkiem  jest  litera  ź  –  gdy  jest  Ci  potrzebna,  moŜesz  ją  uzyskać

dzięki kombinacji klawiszy [Alt]+[x].

MoŜe  się  zdarzyć,  Ŝe  omyłkowo  wciśniesz  zły  klawisz  i  musisz  skasować  niepotrzebną  literę.  JeŜeli  kursor

tekstowy „miga” za literą przeznaczoną do skasowania, naciśnij klawisz [Backspace]. Gdy umieściłeś kursor przed

niepotrzebnym znakiem (literą), uŜyj klawisza [Delete].

Długi klawisz znajdujący się u dołu klawiatury to [Spacja]. Naciśnięcie go podczas pisania wprowadza znak

odstępu pomiędzy słowami. Gdy między wyrazami znajdują się znaki interpunkcyjne, spację stawiamy zawsze po

znaku, natomiast gdy tekst ujęty jest w nawiasy (lub cudzysłów) po nawiasie (cudzysłowie) otwierającym i przed

zamykającym spacji nie dajemy.

Tworzenie prostego dokumentu

Jesteś gotowy? Przepisz tekst umieszczony w ramce poniŜej. Zrób to „jednym ciągiem”, nie dzieląc tekstu na

wiersze – 

OpenOfficePL Writer

 zrobi to za Ciebie. Klawisza [Enter] uŜyj tylko wtedy, gdy chcesz zacząć pisać od

nowego akapitu.

Masz juŜ  przepisany  tekst,  ale  nie  on  wygląda  dobrze.  Trzeba  mu  nadać  ciekawszy  optycznie  kształt,  czyli

sformatować.

Zaznaczanie

Umiejętność zaznaczenia tekstu lub  jego fragmentu jest potrzebna  przy wielu  operacjach na tekście,  m.in.

przy formatowaniu.

Istnieje  wiele  sposobów  zaznaczenia  tekstu.  Najprościej  zrobić  to  przez  przeciągnięcie  po  tekście  myszką,

przytrzymując jej lewy przycisk.

Jeśli chcesz zaznaczyć:

• jedno słowo – kliknij na nim dwukrotnie;

• jeden wiersz – kliknij na nim trzykrotnie;

•  fragment  tekstu  –  kliknij  w  miejscu,  od  którego  chcesz  rozpocząć  zaznaczanie,  wciśnij  i  przytrzymując

klawisz [Shift] kliknij w miejscu, gdzie zaznaczenie ma się skończyć;

• cały tekst – wciśnij i przytrzymując klawisz [Ctrl] przyciśnij klawisz [A];

•  wybrane  fragmenty  tekstu  –  wciśnij  i  przytrzymując  klawisz  [Ctrl]  myszką  zaznaczaj  wybrane  fragmenty

dokumentu.

Formatowanie twarde

PoniewaŜ Twój tekst jest krótki, moŜesz zastosować tzw. formatowanie twarde. Polega ono na zaznaczeniu

wybranego fragmentu tekstu i nadaniu mu poŜądanego wyglądu, np.:

aby zmienić czcionkę (kształt liter), zaznacz cały tekst lub wybrany fragment i z menu Format wybierz opcję

Znak. Otworzy się okno dialogowe Znak.

Tych samych zmian moŜna dokonać wykorzystując przyciski umieszczone na pasku obiektów.

Wiesz juŜ teoretycznie, jak to trzeba zrobić.

Praktycznie moŜe to wyglądać na przykład tak:

• Zaznacz cały tekst listu. Z menu Format wybierz podmenu Znak i na zakładce czcionka wybierz za pomocą

paska przewijania odpowiedni kształt liter, np. Comic Sans MS.

• Zaznacz datę wraz z miejscowością i zastosuj kursywę (kliknij przycisk 

 z paska obiektów).

•  Zaznacz  tekst  „Drogi  Jacku!”,  z  menu  Format  wybierz  podmenu  Znak.  Na  zakładce  Czcionka  wybierz

odpowiedni kolor czcionki i kliknij OK. Jeśli tekst jest nadal zaznaczony, moŜesz go podkreślić, klikając 

 na

pasku obiektów.

Poruszanie się po dokumencie tekstowym

Aby  dokonać  formatowania  lub  poprawek,  poruszasz  się  po  tekście  klikając  myszką.  DuŜo  szybszym

sposobem jest poruszanie się po dokumencie za pomocą klawiatury. NajwaŜniejsze są tutaj klawisze kursora (te

oznaczone  strzałkami)  –  przesuwają  one  kursor  tekstowy  o  jeden  znak  w  stronę  zgodną  z  rysunkiem  na

klawiaturze. Istnieje teŜ kilka innych klawiszy (i ich kombinacji) bardzo do tego przydatnych. Warto wiedzieć, Ŝe

naciśnięcie klawisza:

[Home] – przesuwa kursor tekstowy na początek wiersza;

[End] – przesuwa kursor tekstowy na koniec wiersza;

[Page  Up]  –  przesuwa  kursor  tekstowy  o  całą  stronę  w  górę,  co  zwykle  oznacza  przesunięcie  o  określoną

liczbę wierszy (12);

[Page Down] – przesuwa kursor tekstowy o całą stronę w dół, co zwykle oznacza przesunięcie o określoną

liczbę wierszy (12);

[Ctrl]+[Home] – przesuwa kursor tekstowy na początek dokumentu;

[Ctrl]+[End] – przesuwa kursor tekstowy na koniec dokumentu.

Cofanie i ponawianie operacji

OpenOfficePL daje moŜliwość cofnięcia kilku ostatnio wykonanych czynności. Jest to bardzo istotna funkcja,

szczególnie gdy np. przypadkowo skasujesz fragment tekstu. Aby cofnąć ostatnio wykonane czynności, z menu

Edycja kilkakrotnie wybierz polecenie 

 albo na pasku funkcji klikaj ikonę 

 .

JeŜeli  jednak  uznasz,  Ŝe  cofnąłeś  zbyt  wiele  czynności  lub  Ŝe  zanim  cofnąłeś  tekst  wyglądał  lepiej,  masz

szansę  ponowienia  cofniętej  czynności.  Aby  ponowić  cofniętą  czynność,  z  menu  Edycja  wybierz  polecenie

 albo na pasku funkcji kliknij ikonę 

 .

WaŜniejsze polecenia menu Widok

Menu Widok jest listą poleceń, za pomocą których moŜesz dostosować wygląd okna programu i niektórych

jego funkcji do własnych potrzeb i przyzwyczajeń.

Kliknij myszką w menu Widok. Rozwinie się lista dostępnych poleceń:

Formatowanie akapitu

Twój tekst wygląda coraz lepiej, ale to jeszcze nie wszystkie zmiany.

Wiadomo,  Ŝe  datę  umieszczamy  z  prawej  strony  kartki  (jest  dosunięta  do  prawego  marginesu  strony).

Takich „przesunięć” tekstu dokonujemy formatując akapit.

Akapitem  w  edytorze  tekstu  jest  fragment  tekstu  zaczynający  się  od  nowego  wiersza  i  zakończony

naciśnięciem klawisza [Enter].

Aby ustalić parametry formatowania akapitu, naleŜy umieścić kursor tekstowy w tym akapicie, który chcemy

„przesunąć”, i korzystając z odpowiednich przycisków na pasków obiektów wybrać według potrzeb:

• Wyrównanie do lewej 

 to dosunięcie tekstu akapitu do lewego marginesu strony;

• Wyrównanie do środka 

 to przesunięcie tekstu na środek strony;

• Wyrównanie do prawej 

 to dosunięcie tekstu do prawego marginesu strony;

• Wyrównanie do lewej i prawej 

 to rozciągnięcie tekstu akapitu tak, aby przylegał zarówno do lewego,

jak i prawego marginesu strony.

Gdy chcemy wyrównać więcej niŜ jeden akapit, musimy zaznaczyć cały tekst przeznaczony do formatowania.

Mając tyle wiadomości, moŜesz juŜ ostatecznie poprawić wygląd listu.

• Ustaw kursor tekstowy w obrębie pierwszego akapitu, czyli w linijce, w której jest data, i kliknij 

 na

pasku obiektów.

• Teraz  zaznacz (jako blok) całą treść  listu, od  słowa  „Przepraszam”  do  słowa „funkcji”.  Z  paska obiektów

wybierz 

 . Widzisz, jak równo między obydwoma marginesami rozłoŜył się tekst.

• Zaznacz teraz kolejne dwa akapity tekstu („Pozdrowienia dla całej rodzinki.” i „Ewa”) i kliknij Wyrównaj do

prawej ( 

 ) na pasku obiektów.

Jeśli Twój list wygląda tak, jak na przykładzie poniŜej, to świetnie.

Kursor bezpośredni

Jak  to  z  komputerami  bywa,  był  to  tylko  jeden  ze  sposobów  ustalania  parametrów  formatowania  akapitu.

OpenOfficePL  Writer

  wyposaŜony  jest  w  bardzo  wygodne  i  przydatne  narzędzie  słuŜące  do  wpisywania  tekstu

w niemal dowolnym miejscu na stronie. Jest to kursor bezpośredni.

Aby  z  niego  skorzystać,  musisz  na  pasku  narzędziowym  odnaleźć  przycisk 

  Włącz/Wyłącz  kursor

bezpośredni i kliknąć w niego myszką.

Teraz, poruszając kursorem myszki po ekranie monitora, widzisz pojawiające się w róŜnych miejscach takie

strzałki:

• 

 – wyrównanie do lewej – zaczynasz pisać od lewego marginesu strony;

• 

 – wyrównanie do środka – zaczynasz pisać na środku strony;

 • 

 – wyrównanie do prawej – zaczynasz pisać od prawego marginesu strony.

Wystarczy  kliknąć  myszką,  aby  zatwierdzić  nowe  połoŜenie  kursora  tekstowego,  a  tym  samym  parametry

formatowania nowego akapitu tekstu.

Zapisywanie

Zapisywanie dokumentów

Zapisywanie  dokumentów  to  bardzo  waŜna  czynność.  JeŜeli  tego  nie  zrobisz,  po  ponownym  włączeniu

komputera po Twojej pracy nie będzie najmniejszego śladu. Dokument moŜesz zapisać zarówno na dyskietce, jak

i na dysku twardym („w komputerze”).

Pamiętaj  –  dysk  twardy  jest  bardzo  duŜy  i  nie  moŜna  go  obejrzeć  „gołym  okiem”.  Aby  nie  pogubić

dokumentów  (plików),  musisz  zachować  na  nim  porządek.  Najwygodniej  jest  przechowywać  pliki  (dokumenty)

w odpowiednio przygotowanych teczkach, czyli katalogach (folderach).

Aby  zapisać  list,  musisz  wybrać  z  menu  Plik  polecenie 

  lub 

na  pasku  obiektów.

Otworzy się okno dialogowe:

Najpierw  wybierasz  miejsce  (wybrać  miejsce  to  znaczy  kliknąć  dwa  razy  w  jeden  z  symboli  opisanych

poniŜej), w którym ma zostać zapisany plik. Robisz to rozwijając listę Zapisz w:.

Decyzja  czy  „wkładasz”  dokument  do  istniejącej  juŜ  teczki  (katalogu,  folderu)  czy  potrzebna  Ci  nowa,  na  przykład
taka, do której będziesz wkładać listy, naleŜy do Ciebie. W jednym folderze nie moŜe być dwóch plików nazwanych
identycznie.

Wybierz 

  .  Utwórz  nowy  folder  na  samą  korespondencję.  Tworzenie  nowego  katalogu  nie  jest

skomplikowane. Wystarczy w tym  oknie,  które  masz  cały  czas przed  sobą,  kliknąć  na 

  . Pojawia  się  wtedy

Nowy folder.

Teraz,  na  nic  juŜ  nie  klikając,  moŜna  mu  nadać  no-wą  nazwę  –  korespondencja,  odpowiadającą  przyszłej

zawartości.

Wpisuje się ją wprost z klawiatury i zatwierdza naciśnięciem klawisza [Enter].

Efekt końcowy powinien wyglądać tak

Teraz  wystarczy  „włoŜyć”  dokument  (plik)  do  od-powiedniego  katalogu  (teczki).  To  teŜ  nie  jest  trudne.

Kliknij dwa razy lewym przyciskiem myszy, najlepiej w symbol   

 umieszczony przed nazwą

folderu (teczki), aby go otworzyć.

Folder korespondencja został otwarty. Nic w nim jeszcze nie ma (jest pusty). Zapisz w nim plik z treścią listu

(„włóŜ dokument z listem do teczki korespondencja”). Aby to zrobić, odszukaj w dolnej części okna Zapisz jako:

miejsce do wpisywania nazw plików, czyli 

 . Kliknij lewym przyciskiem myszki w białe, puste

miejsce obok słów „Nazwa pliku:”. Powinien się tam pojawić kursor tekstowy. Gdy widzisz, Ŝe miga, moŜesz juŜ

nazwać swój dokument. Pamiętaj, aby nazwa odzwierciedlała treść dokumentu.

Ostatnim etapem zapisywania jest potwierdzenie wykonania czynności poprzez naciśnięcie klawisza [Enter]

lub kliknięcie myszką w przycisk 

 .

Dokument został zapisany. MoŜesz to łatwo sprawdzić. Popatrz na pasek tytułu (niebieski pasek znajdujący

się  na  samej  górze  ekranu  monitora).  Jeśli  plik  został  zapisany,  widnieje  tam  nazwa,  którą  mu  nadałeś

 .

W czasie tworzenia nowego folderu moŜe się zdarzyć, Ŝe klikniesz za duŜo razy i nazwa Nowy folder nie będzie juŜ
podświetlona na niebiesko i nie będzie moŜna wpisać nazwy z klawiatury od razu. W takiej sytuacji naleŜy zmienić

nazwę „Nowemu folderowi”, klikając na symbol teczki (

) prawym przyciskiem myszy. PokaŜe się

wtedy tzw. menu kontekstowe.
Zawiera  ono  duŜo  róŜnych  moŜliwości  wyboru,  w  zaleŜności  od  tego,  w  jakich  okolicznościach  będziesz  chciał  go
uŜywać. Na razie chcesz zmienić nazwę swojego katalogu, szukasz więc polecenia Zmień nazwę. Gdy w nie klikniesz
(lewym przyciskiem myszki), nazwa folderu zaznaczy się na niebiesko i będzie moŜna nadać mu nową nazwę.

Typ zapisu danych

WaŜnym elementem zapisu moŜe okazać się okienko Zapisz jako typ:. Znaczenia nabiera wtedy, gdy chcesz

przygotowany w OpenOfficePL do-kument otwierać w innym edytorze tekstu, np. Microsoft Office.

Aby to zrobić, wykonaj wszystkie poprzednio omówione kroki postę- powania w czasie zapisu. Nie kli-kając

na 

  rozwiń  listę  moŜliwych  typów  zapisu,  tak  jak  w  przykładzie  powyŜej.  Wybierz  poprzez  kliknięcie

myszką odpowiedni typ zapisu danych, np. 

. W okienku Nazwa pliku musisz dodatkowo zastąpić

występujące  po  kropce  rozszerzenie  nazwy  pliku  .sxw  rozszerzeniem  .doc.  Dopiero  po  tym  kroku  zatwierdź

przyciskiem (Zapisz) lub klawiszem [Enter] swoje działania.

Wszystkie opisane kroki wykonujesz tylko przy pierwszym zapisywaniu dokumentu. Gdy poprawiasz zapisany

wcześniej dokument, wystarczy Ŝe klikniesz na dyskietkę ( 

 ) umieszczoną na pasku funkcji lub z menu

Plik wybierzesz polecenie ( 

 ).

JeŜeli zapisałeś dokument  i od  tego momentu nie dokonałeś w  nim Ŝadnych  zmian,  ikona  przedstawiająca

dyskietkę jest nieaktywna – szara 

 .

Pamiętaj,  aby  w  czasie  pracy  nad  dokumentem  często  zapisywać  wprowadzane  treści  lub  zmiany

– zabezpieczy Cię to przed ich utratą.

Zabezpieczanie hasłem

OpenOfficePL  daje  moŜliwość  zapisania  dokumentu  zabezpieczonego  hasłem.  Jest  to  szczególnie  istotne,

gdy tworzymy waŜny dokument, który nie moŜe „wpaść w niepowołane ręce”.

Aby zabezpieczyć w ten sposób dokument, musisz klikając myszką zaznaczyć pole wyboru zapisu z hasłem,

tak aby pojawił się w nim „ptaszek”.

Po  kliknięciu  przycisku  Zapisz,  pojawia  się  okno,  do  którego  musisz  wprowadzić  wymyślone  przez  siebie

hasło (napisz je na klawiaturze).

WaŜne, abyś zapamiętał hasło, którym zabezpieczyłeś dokument, poniewaŜ za kaŜdym razem, gdy będziesz

otwierać  plik,  zostaniesz  poproszony  o  jego  podanie.  Błędnie  wprowadzone  hasło  nie  otworzy  Twojego

dokumentu.

Kończenie pracy z programem

Gdy zapisałeś dokument, moŜesz zakończyć pracę z programem 

OpenOfficePL Writer

.

W tym celu wybierz z menu Plik polecenie Zakończ.

JeŜeli po ostatnim zapisaniu dokumentu dokonałeś w nim jakichś zmian, program zapyta Cię, czy chcesz je

zapisać (Zapisz) czy nie (Odrzuć), czy moŜe nie chcesz jeszcze zamykać dokumentu (Anuluj), wyświetlając takie

okienko:

MoŜesz teŜ zamknąć program  klikając w  przycisk  Zamknij ( 

  ), połoŜony  w prawym  górnym  rogu  okna

programu.

Otwieranie istniejącego pliku

Otwieranie dokumentu (pliku)

Jeśli  chcesz  poprawić  czy  choćby  przeczytać  dokument  zapisany  w  postaci  pliku  na  dysku  twardym  („w

komputerze”) lub na dyskietce, musisz go otworzyć.

Dokumenty moŜesz otwierać na kilka sposobów:

• Pierwszym sposobem jest otwieranie pliku przez otwarcie programu, w którym został on napisany. Jeśli nie

pamiętasz jeszcze, jak to zrobić, przeczytaj ponownie rozdział „Uruchomienie programu 

OpenOfficePL Writer

”.

Po poprawnym uruchomieniu programu z menu Plik wybierz polecenie 

albo kliknij w ikonkę paska

funkcji przedstawiającą otwierający się katalog ( 

 ).

Na  ekranie  pojawi  się  okno  dialogowe  zachęcające  Cię  do  podania  lokalizacji  pliku,  który  chcesz  otworzyć

(dlatego właśnie powinieneś pamiętać, pod jaką nazwą i gdzie zapisałeś swój plik).

• Kolejnym sposobem na otwieranie dokumentu, nad którym pracowałeś ostatnio, jest wybranie jego nazwy

z dołu rozwijanej listy menu Plik.

Musisz  odszukać  nazwę  dokumentu  wśród  wyświetlonych  tu  lokalizacji  plików,  a  następnie  kliknąć

w  wybraną  pozycję  myszką.  JeŜeli  poszukiwanego  przez  Ciebie  dokumentu  tu  nie  ma,  oznacza  to,  Ŝe  musisz

otworzyć plik korzystając z innego sposobu.

•  Następny,  równie  prosty,  sposób  (po-dobny  do  poprzedniego)  to  wyświetlenie  listy  ostatnio  otwieranych

dokumentów, 

znajdującej 

się 

w 

menu 

Start 

(

 

) 

pod

poleceniem Dokumenty (rysunek obok).

•  Trochę  więcej  kłopotu  moŜe  sprawić  dotarcie  do  dawno  nie  otwieranego  pliku.  Ogromnego  znaczenia

nabiera  tworzenie  katalogów,  których  nazwy  określają  ich  zawartość.  Jeśli  pamiętasz,  czego  dotyczył

poszukiwany  dokument, i  masz pewność,  Ŝe  umieściłeś  go  w  odpowiednio  nazwanym katalogu, najłatwiejszym

sposobem  będzie  wyświetlenie  zawartości  komputera  przez  dwukrotne  kliknięcie  na  ikonie  Mój  komputer   

 znajdującej się na pulpicie (Pulpit – z jego widoku zawsze rozpoczynasz pracę w  systemie  Windows.

Na  nim,  podobnie  jak  na  biurku,  moŜesz  gromadzić  najróŜniejsze  ikony  dokumentów,  plików  i  folderów.  Tam

znajdziesz podstawowe ikony słuŜące do pracy, takie jak Mój komputer czy Kosz).

Otwiera się okno Mój komputer.

Jeśli  Twój  komputer  ma  jeden  dysk,  sprawa  jest  oczywista.  Klikasz  (dwa  razy)  w  ikonkę  dysku  lokalnego,

jedyną, jaka istnieje. Przy większej liczbie dysków (jak na rysunku) musisz sobie przypomnieć, na którym z nich

zapisałeś plik, i kliknąć w niego (dwa razy).

Teraz widzisz katalogi zapisane na Twoim dysku twardym. Jest kilka sposobów ich wyświetlania.

Jak juŜ wspominałam w rozdziale „Zapisywanie dokumentów”, dobrym sposobem na niegubienie plików jest

zapisywanie 

ich 

w 

specjalnie 

do 

tego 

celu 

stworzonym 

katalogu 

– 

 

  .  W  przeciwnym  wypadku  poszukiwania  są  bardziej

skomplikowane.

Kliknij 

dwukrotnie 

lewym 

przyciskiem 

myszy 

na 

ikonie 

(

  )  katalogu  Moje  dokumenty  (lub  innego,  w  którym

zapisałeś swój plik). W otwartym oknie zobaczysz katalogi, które sam utworzyłeś.

Wybierz właściwy, np. 

 , i kliknij w niego dwa razy lewym przyciskiem myszy. Zobaczysz teraz

swój dokument „Liścik do Jacka” na liście plików gotowych do wyświetlenia. Otworzysz go, klikając na nim dwa

razy lub wskazując go myszką (klikając raz) i przyciskając klawisz [Enter].

Bardzo  wygodną  właściwością  pakietu  OpenOfficePL  jest  to,  Ŝe  zapisany  dokument  otwiera  się  dokładnie  w  tym
miejscu, w którym pozostawiliśmy kursor tekstowy kończąc pracę z dokumentem.

Przeszukiwanie zasobów

JeŜeli  nie  moŜesz  odnaleźć  swojego  dokumentu,  to  być  moŜe  nie  pamiętasz,  jak  go  zapisałeś,  a  moŜe

przypadkiem  znalazł  się  on  w  nieodpowiednim  katalogu.  Na  to  teŜ  jest  sposób.  Z  menu  Start  ( 

  )  wybierz

polecenie Wyszukaj a następnie Pliki lub foldery.

Na ekranie monitora zostanie wyświetlone okno Wyniki wyszukiwania.

W  pole  Nazwa:  wpisujesz  nazwę  poszukiwanego  pliku  lub  rozszerzenie  programu,  w  jakim  został  on

stworzony, według podanych poniŜej zasad:

JeŜeli dokładnie pamiętasz nazwę poszukiwanego pliku, po prostu wpisz ją tu i kliknij na Wyszukaj.

•  JeŜeli  nie  jesteś  pewien  nazwy  poszukiwanego  dokumentu,  masz  do  dyspozycji  dwa  znaki  specjalne.

Pozwalają one na podanie przybliŜonej nazwy pliku:

 – zastępuje dowolnie długi ciąg znaków;

 – zastępuje dowolny pojedynczy znak.

Szukasz  na  przykład  pliku  dotyczącego  zamówień  zrealizowanych  w  1997  roku.  Zastanów  się,  jak  ten  plik

mógł się nazywać: zamówienie czy zamówienia, moŜe było to zam1997 albo zam97 (...). MoŜliwości do wyboru

jest wiele.

Jeśli wydaje Ci się, Ŝe prawdopodobna nazwa to „zamówienie” czy „zamówienia”, moŜesz zastosować znak

zapytania,  gdyŜ  te  słowa  róŜnią  się  tylko  jedną  literką  na  końcu  wyrazu.  W  pole  Nazwa:  wpisujesz  zatem

zamówieni?;  gdy  jesteś  pewien  jedynie  początkowych  (lub  końcowych)  liter,  moŜesz  rozpocząć  poszukiwania

wpisując zam*.

Największy  problem  moŜe  stanowić  szukanie  pliku,  którego  nazwy  zupełnie  nie  pamiętasz.  Zagubiony  plik

w komputerze moŜna odszukać pamiętając tylko program, w jakim został utworzony. Wtedy zamiast całej nazwy

wpisujesz  *,  a  po  kropce  trzy  literki  (rozszerzenie  nazwy  pliku),  oznaczające  zamiar  wyszukania  na  dysku

wszystkich plików powstałych za pomocą tego programu, np:

sxw – plik edytora Writer

doc – plik edytora Word

sxc – plik arkusza kalkulacyjnego Calc

xls – plik arkusza kalkulacyjnego Excell

bmp, jpg, pcx, gif – formaty plików graficznych.

Jeśli zatem szukasz dokumentu tekstowego, w pole nazwy moŜesz wpisać: *.sxw i kliknąć na Wyszukaj.

Rezultatem  przeszukiwania  zasobów  komputera  jest  lista  plików,  wyświetlona  zgodnie  z  kryterium

wyszukiwania.

Korekty

Wstawianie tekstu

Do  gotowego  dokumentu  czasem  trzeba  coś  dopisać  (niekoniecznie  na  końcu).  Nie  musisz  w  tym  celu

kasować napisanego tekstu. Wystarczy, Ŝe ustawisz kursor tekstowy (klikniesz) w tym miejscu, w  którym masz

coś do dodania, i po prostu wpiszesz tam brakujący fragment. Istniejący tekst zostanie rozsunięty.

Spróbuj  dopisać  do  listu  zdanie,  o  którym  zapomniałeś  tworząc  dokument.  Jeśli  Twój  dokument  nie  jest

jeszcze otwarty, zrób to teraz.

MoŜe  się  zdarzyć,  Ŝe  wstawiany  tekst  nie  będzie  rozsuwał  istniejącego,  tylko  go  kasował.  W  takim  przypadku  tryb
kasowania zamień na tryb wstawiania. MoŜesz to zrobić na dwa sposoby:
•    Znajdź na klawiaturze klawisz [Insert], przyciśnij go i sprawdź efekt.
•        Na  pasku  stanu  (tym  na  dole  ekranu,  pod  paskiem  przewijania  poziomego)  jest  pole  z  napisem  WSTAW  lub
KASUJ (w zaleŜności od ustawionego trybu). Gdy chcesz zmienić tryb, kliknij w pole:

Automatyczna korekta błędów

OpenOfficePL OpenOfficePL Writer

 wyposaŜony jest w funkcję sprawdzania pisowni – automatyczną korektę

błędów . MoŜna ją włączyć (lub wyłączyć), klikając w przycisk 

 usytuowany na pasku narzędzi.

Włączenie  funkcji  spowoduje  zaznaczanie  czerwoną,  falistą  linią  błędnie  napisanych  słów  juŜ  podczas

tworzenia dokumentu, np. 

Program będzie podkreślał równieŜ słowa, które są napisane prawidłowo, ale nie znajdują się w stale uzupełnianym
słowniku pakietu OpenOfficePL.
Podkreślenia słów nie są widoczne na wydruku.

Podczas  działania  funkcji  automatycznej  korekty  błędów  pisowni  program  zaproponuje  ewentualne

poprawne  formy.  Jeśli  chcesz  zobaczyć  te  propozycje,  kliknij  prawym  przyciskiem  myszy  w  podkreślony  wyraz.

Zobaczysz menu kontekstowe z listą propozycji poprawek podkreślonego słowa.

Gdybyś np. zamiast słowa „Pliku” napisał „Pilku”, menu z propozycjami będzie wyglądało tak:

Skorzystanie  z  niego  jest  bardzo  proste.  Wystarczy,  Ŝe  przeczytasz  propozycje  i  wybierzesz  poprawną,

klikając w nią lewym przyciskiem myszki. Słowo poprawia się automatycznie.

Taka zamiana nie tylko ułatwia korektę błędów w tekście, sprawia równieŜ, Ŝe OpenOfficePL zapamiętuje tę

zamianę na okres aktualnej pracy w programie (do wyłączenia). Jeśli w czasie pracy nad dokumentem ponownie

zrobisz ten sam błąd, program poprawi go automatycznie (autokorekta).

Gdy  jakieś  słowo  jest  napisane  poprawnie,  a  mimo  to  zostało  podkreślone,  moŜesz  je  dodać  do  słownika,

wybierając  w  rozwiniętym  menu  kontekstowym  opcję  Dodaj  i  klikając  na  dowolny  rodzaj  słownika,  np.

standard.dic (podczas sprawdzania ortografii komputer przeszukuje wszystkie rodzaje słowników).

Jeśli nie chcesz dodawać wyrazu  do słownika  i nie  chcesz  równieŜ, aby był on podkreślany, kliknij  Ignoruj

wszystko, a czerwona linia zniknie.

Włącz  automatyczną  korektę  błędów  i  sprawdź  swój  list.  W  razie  potrzeby  posłuŜ  się  opisanymi  powyŜej

moŜliwościami edytora.

Sprawdzanie pisowni

OpenOfficePL  daje  moŜliwość  automatycznego  sprawdzania  pisowni  w  całym  dokumencie.  Nie  musisz

samodzielnie  wyszukiwać  podkreślonych  słów.  Program  zrobi  to  za  Ciebie.  Musisz  tylko  uruchomić  opcję

sprawdzania pisowni.

Dobrze  by  było,  gdybyś  najpierw  przeniósł  kursor  tekstowy  na  początek  dokumentu  lub  w  miejsce,  od

którego  chcesz  rozpocząć  jego  sprawdzanie.  Jeśli  tego  nie  zrobisz,  sprawdzanie  rozpocznie  się  od  miejsca,

w którym kursor tekstowy znajduje się obecnie.

JeŜeli jest on na końcu dokumentu, program wyświetli okno z pytaniem:

Wybierz z menu Narzędzia opcję Pisownia i Sprawdź...:

lub przyciśnij klawisz [F7].

JeŜeli  w  Twoim  tekście  znajdują  się  słowa  „do  poprawy”,  na  ekranie  monitora  ukaŜe  się  okno  dialogowe

sprawdzania pisowni.

Sprawdzanie pisowni w kilkujęzycznych tekstach

Program 

OpenOfficePL Writer

 umoŜliwia sprawdzanie pisowni w dokumencie, w którym uŜyto kliku języków.

Najłatwiejszym  sposobem  uruchomienia  sprawdzania  pisowni  w  kilku  językach  jest  wybranie  z  menu

Narzędzia  polecenia  Opcje  i  w  otwartym  oknie  wybranie  kolejno:  Ustawienia  językowe,  Pisownia,  Sprawdź  we

wszystkich  językach,  a  na  koniec  przycisku  OK.  Ustawienie  to  będziesz  mógł  wykorzystać  wtedy,  gdy  nie

wszystkim obcojęzycznym wyrazom chcesz przypisać jakiś język.

W  tym  przypadku  niektóre  z  błędów  zostaną  zignorowane  przez  program  (np.  wyraz  napisany  błędnie

w jednym języku jest poprawnie napisany w innym).

Wyszukiwanie słów w tekście

Program OpenOfficePL umoŜliwia szybkie odnalezienie konkretnego słowa zawartego w tekście. W tym celu

wywołujesz z menu Edycja okno dialogowe 

 .

Drukowanie

Podgląd wydruku strony

Przed  wydrukowaniem  warto  sprawdzić, jak  dokument  będzie wyglądał  na  papierze.  Często dokumenty  są

dłuŜsze niŜ jedna strona, zawierają tabele lub grafikę.

Oglądając podgląd wydruku będziesz mógł ustalić miejsce podziału stron czy szerokość  marginesów (patrz

rozdział: „Układ strony i marginesy”).

Aby „podejrzeć” stronę wybierz z menu Plik polecenie 

 .

Zobaczysz takie okno:

Standardowo wyświetlane są jednocześnie dwie strony podglądu dokumentu.

Paski  menu  i  funkcji  nie  zawierają  Ŝadnych  nowych  elementów.  Najwięcej  przydatnych  funkcji  ma  pasek

obiektów:

• Poprzednia strona – po kliknięciu przenosisz się na widok podglądu poprzednich (dwóch) stron.

• Następna strona – po kliknięciu przenosisz się na widok podglądu następnych (dwóch) stron.

• Do początku dokumentu – po kliknięciu przenosisz się na podgląd pierwszej strony dokumentu.

• Do końca dokumentu – po kliknięciu przenosisz się na podgląd ostatniej strony dokumentu.

• Podgląd strony: Dwie strony – po kliknięciu uzyskujesz podgląd wydruku dwóch stron.

• Podgląd strony: Wiele stron – po kliknięciu uzyskujesz podgląd wydruku wielu stron.

• Powiększenie podglądu – pozwala pomniejszyć lub powiększyć podgląd wydruku strony.

• Cały ekran – po kliknięciu tutaj uzyskujesz podgląd wydruku na całym ekranie monitora. MoŜesz go opuścić

klikając na przycisk 

 .

• Drukuj podgląd strony – słuŜy do drukowania takiej liczby stron, jaką ustawisz na podglądzie wydruku.

•  Opcje  drukowania:  Widok  strony  –  posłuŜy  Ci  do  wydrukowania  kilku  stron  dokumentu  na  jednej  kartce

papieru. Funkcja ta została opisana w rozdziale „Drukowanie kilku stron na jednej kartce”.

• Zamknij podgląd – po kliknięciu tutaj moŜesz opuścić podgląd wydruku.

Drukowanie dokumentu

Tworzony  dokument  czasem  musi  zostać  wydrukowany.  Niezbędnym  do  tego  warunkiem  jest  istnienie

podłączonej do komputera drukarki. 

OpenOfficePL OpenOfficePL Writer

 formatuje („układa”) dokumenty zawsze

w taki sposób, aby optymalnie wydrukować je na zainstalowanej (podłączonej) drukarce.

Jeśli chcesz wydrukować otwarty dokument, moŜesz to zrobić na trzy sposoby:

• Kliknij w ikonkę Drukuj plik bezpośrednio 

 , znajdującą się na pasku funkcji.

• Z menu Plik wybierz polecenie 

 .

• UŜyj kombinacji klawiszy [Ctrl]+[P] (przycisnąć i przytrzymując klawisz [Ctrl] przycisnąć klawisz [P]).

Po wywołaniu funkcji drukowania na ekranie monitora pojawia się okno dialogowe Drukuj, słuŜące głównie

do ustawienia właściwości wydruku.

Gdy  zakończysz  ustawianie  właściwości  wydruku,  zatwierdź  swój  wybór  naciśnięciem  przycisku  OK  (

 ).

PoniewaŜ  o  funkcji  drukowania  decyduje  m.in.  system  operacyjny  komputera  i  model  zainstalowanej

drukarki  (sterownik  –  czyli  program  odpowiedzialny  za  poprawną  pracę  urządzenia),  zmiana  drukarki  moŜe

pociągnąć  za  sobą  zmianę  formatu  (wyglądu,  ustawień)  drukowanego  dokumentu.  Drukarka  warunkuje  m.in.

wysokość i szerokość drukowanych znaków, co moŜe pociągnąć za sobą zmianę podziału wierszy i stron.

Drukowanie kilku stron na jednej kartce

Program OpenOfficePL umoŜliwia wydrukowanie kilku stron dokumentu na jednej kartce papieru. Gdy chcesz

to  zrobić,  wybierz  z  menu  Plik  opcję 

  .  Następnie  musisz  zdecydować,  ile  stron  dokumentu

umieścisz na jednej kartce. MoŜesz to zrobić na kilka sposobów. Najprościej będzie wybrać widok dwóch 

 lub

wielu 

stron na kartce.

• Kliknij w odpowiednią ikon na pasku obiektw i w otwartym w ten sposób oknie dialogowym określ, w ilu

wierszach i kolumnach mają być ułoŜone strony.

Ostatnią  metodą  jest  wybranie  opcji 

  (Opcje  drukowania:  Widok  strony).  Pozwala  ona

wyświetlić  okno  dialogowe,  w  którym  moŜesz  ustawić  marginesy  i  odstęp  pomiędzy  stronami  dokumentu  na

kartce oraz sposób ułoŜenia (orientację) strony.

Układ strony i marginesy

JeŜeli stworzony przez Ciebie dokument nie wygląda w podglądzie wydruku tak, jak się tego spodziewałeś,

być moŜe trzeba zmienić np. orientację (układ) strony lub jej marginesy.

Jeśli chcesz dokonać takich zmian, z menu Format wybierz polecenie Strona i w otwartym oknie dialogowym

przejdź na zakładkę Strona.

Po rozwinięciu listy Format papieru moŜesz wybrać jeden z kilku standardowych rozmiarów papieru.

•  Zaznaczenie  jednego  z  dwóch  pól  opcji:  Orientacja  pionowa,  Orientacja  pozioma  spowoduje  ustawienie

strony pionowo lub poziomo.

• Za pomocą pól Marginesy ustalisz odległość tekstu od brzegu kartki, czyli wielkość marginesów.

• JeŜeli na stronach nieparzystych powinien być inny układ  marginesów niŜ na  stronach parzystych, z  listy

Układ  strony  wybierz  opcję  Odbicie  lustrzane.  W  obszarze  Marginesy  pojawią  się  ustawienia  Wewnątrz  i  Na

zewnątrz,  za  pomocą  których  ustawisz  szerokość  wewnętrznych  i  zewnętrznych  marginesów  (prawych  na

stronach parzystych, a lewych na stronach nieparzystych).

Operacje na tekście

Wykonywanie operacji w tym samym dokumencie tekstowym

Istnieje  prosty  sposób  na  szybkie  stworzenie  kilku  podobnych  dokumentów  tekstowych.  W  ich  tworzeniu

bardzo  waŜną  rolę  odgrywa  tzw.  Schowek  (fragment  pamięci  komputera  przeznaczony  do  przechowywania

„skopiowanych” lub „wyciętych” dokumentów). Jeśli chcesz skopiować tekst (czy jego fragment), musisz najpierw

ten tekst zaznaczyć (patrz rozdział: „Zaznaczanie”). Następnie z menu Edycja wybierz opcję 

 . Zamiast

tego moŜesz skorzystać z ikony Kopiuj 

 , umieszczonej na pasku funkcji lub rozwijanego przyciśnięciem

prawego przycisku myszki menu kontekstowego. Tekst został skopiowany.

Następny krok to wybranie miejsca, w które chcesz go wkleić. W wybranym miejscu musisz umieścić kursor

tekstowy (musi migać!). MoŜesz w tym celu skorzystać z funkcji kursora bezpośredniego (patrz rozdział „Kursor

bezpośredni”).

Gdy na Twoim ekranie widać migający kursor tekstowy, moŜesz wkleić skopiowany tekst. W tym celu z menu

Edycja  wybierz  opcję 

  lub  skorzystaj  z  ikony  Wklej   

  (pasek  funkcji)  albo  z  rozwijanego

przyciśnięciem prawego przycisku myszki menu kontekstowego. I gotowe!

Jeśli wydaje Ci się to skomplikowane, spróbuj na przykładzie.

Napisałeś list do Jacka, a po niewielkich zmianach moŜesz go wysłać do Darka.

•  Pierwszą  rzeczą,  jaką  musisz  zrobić,  jest  oczywiście  otworzenie  dokumentu  „Liścik  do  Jacka”  (patrz

rozdział: „Otwieranie dokumentu (pliku)”).

•  Następnie,  poniewaŜ  list  do  Darka  będzie  bardzo  podobny  do  istniejącego,  zaznacz  cały  dokument  (np.

[Ctrl]+[A]).

• Gdy list jest zaznaczony, skopiuj go wybierając np. 

 z paska funkcji.

• Następnie, aby pozbyć się zaznaczenia tekstu, kliknij myszką w dowolne miejsce zaznaczonego fragmentu.

• Na pasku narzędziowym odszukaj przycisk Włącz/Wyłącz kursor bezpośredni. Za jego pomocą ustaw kursor

tekstowy około 4 cm pod skopiowanym listem i wklej tam jego treść, klikając np. na 

 (pasek funkcji).

Widzisz przed sobą dwa identyczne, jeden pod drugim ułoŜone listy. Na drugim z nich dokonaj niewielkich

poprawek:

• Zaznacz  datę („7  XII  2002”)  i  zmień  ją  na  aktualną,  pisząc  po  prostu  na  zaznaczonym  fragmencie  nowy

tekst.

• Zaznacz „Drogi Jacku!” i w ten sam sposób zamień na „Drogi Darku!!!”.

•  Zaznacz  fragment  tekstu:  „Ostatni  miesiąc  był  dla  mnie  pracowity,  ale  zarazem  przyjemny.  Mój  szef

Władek zainstalował nam nowy pakiet biurowy OpenOfficePL. Słyszałeś kiedyś o takim programie?” i wykasuj go,

przyciskając na klawiaturze klawisz [Delete].

• W kolejnym zdaniu zaznacz „miesiąca” i zamień na „roku”.

• Wykasuj słowa „na nim”.

• Ustaw kursor tekstowy po słowie „pracuję” i dopisz „w nowym pakiecie biurowym OpenOfficePL”.

•  Wykasuj:  „Ciekawa  jestem  jak  Twoje  sprawy.  Czy  zakupiłeś  juŜ  licencje  tych  programów,  o  których  mi

opowiadałeś? Odpisz koniecznie.” i w tym miejscu dopisz: „Przypomniałam sobie, Ŝe to właśnie Ty szukałeś dla

swojej firmy jakiegoś taniego i dobrego pakietu biurowego. Radzę, abyś wypróbował ten.”

Sprawdź, czy Twój poprawiony list wygląda podobnie do tego w przykładzie.

Jak  zapewne  zauwaŜyłeś,  poprawianie  listu  jest  bardzo  wygodne  –  nie  trzeba  go  pisać  od  początku  i  nie

trzeba ponownie formatować tekstu (rodzaj czcionki, kolor, podkreślenie itp.).

Teraz trzeba zapisać powstały dokument. MoŜesz to zrobić dwojako:

• Zapisać zmieniony dokument pod nową nazwą (ZALECANE!) – wybierz z menu Plik polecenie Zapisz jako...

i postępuj zgodnie z zaleceniami opisanymi w rozdziale „Zapisywanie dokumentów”. Nadaj dokumentowi nazwę

„Listy do Jacka i Darka”.

•  Zapisać  jedynie  zmiany  powstałe  w  dokumencie)  „Liścik  do  Jacka”  poprzez  kliknięcie  ikony  Zapisz

dokument ( 

 ).

Istnieje  jeszcze  jeden  bardzo  prosty  sposób  na  szybkie  stworzenie  kilku  identycznych  dokumentów

tekstowych.

• W tym celu wystarczy otworzyć dokument, który ma zostać powielony, np. „Liścik do Jacka” (patrz rozdział

„Otwieranie dokumentu (pliku)”);

• Następną czynnością jest zapisanie otwartego przed chwilą dokumentu pod inną niŜ dotychczasowa nazwą,

np.  „List  do  Dominiki”  (patrz  rozdział  „Zapisywanie  dokumentów”).  Powstaną  w  ten  sposób  dwa  dokumenty

występujące w komputerze pod róŜnymi nazwami;

• Na utworzonym w ten sposób dokumencie dokonaj niezbędnych poprawek;

• Zapisz wprowadzone zmiany (Plik – Zapisz).

Wykonywanie operacji między róŜnymi dokumentami tekstowymi

Wiesz  juŜ  jak  kopiować  i  wklejać  tekst  (lub  jego  fragmenty)  w  obrębie  jednego  dokumentu  tekstowego

(masz dwa listy na jednej stronie).

Postępując  w  bardzo  podobny  sposób  moŜesz  wklejać  skopiowany  tekst  (lub  jego  fragmenty)  do  innego

dokumentu (nowego lub istniejącego).

Pierwszy sposób postępowania nie róŜni się wiele od opisanego w poprzednim podrozdziale: „Wykonywanie

operacji w tym samym dokumencie tekstowym”.

Poćwiczmy na przykładzie:

Na podstawie „Liściku do Jacka” utwórz nowy dokument z „Listem do Darka”.

Wykonaj  wszystkie  opisane  w  poprzednim  podrozdziale  czynności,  aŜ  do  wyboru  miejsca  wklejenia

skopiowanego tekstu. Teraz kolejno:

• Z menu Plik wybierz polecenie 

 i z rozwijanej listy wybierz Dokument tekstowy.

•  W  nowo  otwartym  dokumencie  programu 

OpenOfficePL  Writer

  kursor  tekstowy  miga  z  lewej  strony

pierwszego wiersza strony.

•  Wklej,  według  wskazówek  z  poprzedniego  pod-rozdziału,  skopiowany  tekst  i  dokonaj  w  nim  opisanych

poprzednio zmian.

• PoniewaŜ utworzyłeś w ten sposób nowy dokument (nie jest on nigdzie zapisany), aby go zachować, zapisz

pracę wykonując kolejno:

• Z menu Plik wybierz polecenie Zapisz jako... lub kliknij na pasku funkcji w ikonę Zapisz dokument.

• Odszukaj w katalogu Moje dokumenty utworzony poprzednio folder Korespondencja.

• Wyświetl jego zawartość (otwórz go).

• W polu Nazwa pliku wpisz odpowiednią dla tekstu nazwę (np. „List do Darka”).

•  Zakończ  zapisywanie  zatwierdzając  wykonane  czynności  kliknięciem  w  przycisk  Zapisz  lub  przyciśnięciem

klawisza [Enter].

Sposób drugi polega na otworzeniu kilku dokumentów, których fragmenty chcesz wykorzystać do utworzenia

innego, podobnego dokumentu.

Symbole  wszystkich  otwartych  dokumentów  zostają  automatycznie  umieszczone  na  pasku  zadań:

 

. 

Klikając 

na 

nie 

„przełączasz 

się” 

pomiędzy

symbolizującymi je dokumentami i moŜesz kopiować i wklejać dowolne fragmenty tekstów.

Jeśli chcesz zobaczyć wszystkie otwarte dokumenty jednocześnie, kliknij prawym przyciskiem myszki w pustą

przestrzeń paska zadań, tak aby rozwinięte zostało menu kontekstowe

i wybierz z niego jakąś opcję dotyczącą ustawienia okien, np. Okna sąsiadujące pionowo.

Korzystając  z  ustawionych  w  ten  sposób  okien  dokumentów  moŜesz  łatwo  kopiować  i  wklejać  niezbędne

fragmenty tekstu.

Wycinanie

Sposób  korzystania  z  tej  funkcji  nie  róŜni  się  w  zasadzie  od  kopiowania.  Jedyną  róŜnicą  jest  to,  Ŝe  po

zaznaczeniu  właściwego  tekstu  i  wybraniu  z  menu  Edycja  opcji 

  albo  z  paska  funkcji  ikony 

  ,

wycięty  tekst  w  całości  przenosi  się  do  Schowka  (znika).  Aby  ponownie  zobaczyć  wycięty  tekst,  musisz  go

„gdzieś” wkleić.

Podczas wklejania postępuj dokładnie tak samo, jak przy operacji wklejania po kopiowaniu.

Podczas wklejania dłuŜszych tekstów, np. z Internetu (w formacie HTML), dobre efekty daje wybranie z menu Edycja
polecenia Wklej specjalnie i w otwartym tym poleceniem oknie dialogowym kliknięcie polecenia Tekst formatowany
RTF.

Tworzenie tabel

Potrafisz  juŜ  napisać  prosty  tekst,  sformatować  go,  zapisać,  zamknąć,  otworzyć,  a  nawet  skopiować,

poprawić i wydrukować – to całkiem pokaźny zasób wiedzy.

Czas,  aby  nieco  skomplikować  sobie  Ŝycie,  czyli  nauczyć  się  tworzyć  tabele  i  wstawiać  je  do  tworzonych

dokumentów.

Prosta tabela

Sporządź tabelę opisującą plan zadaniowo-finansowy na rok 2004.

• Otwórz nowy dokument tekstowy (moŜna wstawić tabelę do istniejącego dokumentu);

• W pierwszym wierszu wpisz tytuł tworzonej tabeli – „Plan zadaniowo-finansowy na rok 2004”. MoŜesz go

od razu wyśrodkować (klikając na 

 i przyciskając [Enter]).

• Aby wstawić tabelę, z menu  Wstaw wybierz opcję Tabela... Polecenie to wywoła okno dialogowe Wstaw

tabelę.

W  okno  Nazwa  wpisz  „Plan_na_2004”  (kreseczki  pomiędzy  słowami  to  tzw.  dolne  podkreślenie,  tworzone

przez kombinację klawiszy [Shift] i [-] nie z klawiatury numerycznej).

• Ustaw 3 kolumny i 4 wiersze.

• Zaznacz opcję Tytuł.

• Zaznacz opcję Obramowanie.

• Zakończ projektowanie tabeli klikając w OK.

Na ekranie monitora powinieneś zobaczyć:

• Uzupełnij tabelę zgodnie z poniŜszym przykładem. Pamiętaj, aby w tabeli nie uŜywać klawisza [Enter].

Pomiędzy kolejnymi polami tabeli poruszaj się:

• za pomocą klawiszy kursora w górę lub w dół ;

• klawisza [Tab] w prawo;

• kombinacji klawiszy [Shift] i [Tab] w lewo.

MoŜesz  teŜ  uŜywać  kursora  bezpośredniego.  Wygląd  tabeli,  m.in.  szerokość  jej  kolumn,  ustalisz  później,

a tekst w obrębie kaŜdego pola ułoŜy się automatycznie.

Prostą  tabelę  moŜesz  wstawić  za  pomocą  przycisku  Wstaw  z  paska  narzędziowego  –  kliknij  i  przytrzymaj

wciśnięty  przycisk  myszki  na  ikonie 

  .  Z  rozwiniętego  w  ten  sposób  menu  wybierz  Wstaw  tabelę 

  .

Poruszając kursorem myszki zaznacz, z ilu wierszy i kolumn ma składać się tworzona tabela.

Zaznaczenie zatwierdź kliknięciem lewym przyciskiem myszki w wyróŜniony obszar.

Dostosowywanie szerokości kolumn

Istnieje wiele sposobów na dostosowanie szerokości kolumny do własnych potrzeb.

•  Najprostszą metodą  jest  jej  ręczne  poszerzanie  lub  zwęŜanie. W  tym  celu  najedź  wskaźnikiem  myszy  na

wybraną  pionową  linię  obramowania  wyznaczającą  granice  kolumny.  Kursor  powinien  przybrać  kształt  krótkiej

pionowej  kreseczki  z  wystającymi  z  boków  dwoma  strzałkami  (

).Wciśnij  lewy  przycisk  myszy.  Pojawia  się

długa  pionowa,  składająca  się  z  kropeczek  linia.  Nie  puszczając  przycisku  przesuwaj  tę  linię  w  wybraną  stronę

(rozciągając lub zwęŜając kolumnę). Gdy stwierdzisz, Ŝe wystarczy, puść przycisk myszki.

W ten sposób moŜesz poprawić szerokość całej tabeli.

Pamiętaj, Ŝe kaŜdą zmianę dokonaną w dokumencie moŜesz cofnąć, wybierając z menu Edycja polecenie 

 .

•  Innym  sposobem  jest  zaznaczenie  całej  tabeli  i  wybranie  z  menu  Format  polecenia  Kolumna,  a  z

rozwiniętego podmenu Szerokość optymalna.

Ręczne formatowanie tabeli

Formatowanie tekstu

Tabela juŜ jest prawie gotowa. Teraz czas na kosmetyczne poprawki uatrakcyjniające jej wygląd.

Przeciągnij  myszką  po  wierszu  nagłówka  (aŜ  cały  zostanie  zaznaczony).  Z  menu  Format  wybierz 

  .

Zobaczysz okno dialogowe Format tabeli. Przejdź na zakładkę Przepływ tekstu.

• Zaznacz pole opcji Pośrodku;

• Przyciśnij OK.

• Obejrzyj efekty swojej pracy.

• Zaznacz ponownie ten sam nagłówek.

To  samo  moŜesz  zrobić  ustawiając  kursor  tekstowy  w  komórce  (lub  ją  zaznaczając)  i  wybierając  z  menu

Format polecenie:

Teraz wystarczy wybrać jedną z opcji:

? „U góry”,

? „Do środka”,

? „U dołu”,

aby tekst ze wskazanej komórki (komórek) przesunął się zgodnie z Ŝyczeniem.

Dodawanie tła

• Z menu Format wybierz ponownie polecenie Tabela. W otwartym oknie przejdź na zakładkę Tło.

Kliknij OK i zobacz jak zmienił się wygląd tabeli.

Czas zająć się wyglądem liczb. DuŜe sumy wyglądają lepiej, gdy są pisane z odstępem dziesiętnym. MoŜesz

poprawić od razu całą tabelę.

Formaty liczb w tabeli

Zaznacz  komórki  zawierające  liczby  (kwoty).  Z  menu  Format  wybierz 

  .  Otworzy  się  okno

dialogowe.

• Ustaw w polu kategoria Liczba i w oknie Format ustal wygląd liczby np. „-1 234”.

Jeśli chcesz, moŜesz jeszcze troszkę ulepszyć wygląd swojej tabeli, nadając jej nowe obramowanie.

Ciekawe obramowanie

•  Zaznacz  obszar  tabeli,  który  chcesz  wyróŜnić  za  pomocą  dodatkowego  obramowania,  czyli  np.  jej

nagłówek.  Z  menu  Format  wybierz  polecenie  Tabela.  W  otwartym  oknie  dialogowym  przejdź  na  zakładkę

Krawędzie.

•  Spośród  ikonek  rozmieszczenia  linii  wybierz 

  .  Następnie  na  liście  dostępnych  linii  zaznacz  linię

podwójną o rozmiarze 1,10 pt. Wybierz kolor Pomarańczowy 1.

MoŜesz sprawdzić, jak wygląda tabela, klikając OK.

To jeszcze nie koniec pracy nad obramo-waniem.

•  Zaznacz  ponownie  nagłówek  tabeli.  Wybierz  z  menu  Format  polecenie  Tabela  i  przejdź  na  zakładkę

Krawędzie.

•  Kliknij  w  okienku  podglądu  ułoŜenia  linii  w  miejsce,  w  którym  powinna  być  linia  pionowa.  Powinieneś

zobaczyć jej podgląd i dwa czarne trójkąty nad i pod nią. W okienku obok moŜesz wybrać linię pojedynczą 1,00

pt. Kliknij OK.

•  Zaznacz  obszar  tabeli  z danymi  (bez  nagłówka).  W  menu  Format  przejdź do polecenia  Tabela  i  zakładki

Krawędzie.

• Wybierz linię podwójną 1,10 pt. Zobacz, Ŝe w oknie podglądu wszystkie linie zmieniły wygląd.

•  Klikając  na  skrzyŜowanie  linii  wewnętrz-nych  usuń  je,  tak  aby  pozostały  trójkąciki  wyznaczające  ich

przebieg.

• Następnie wybierz linię pojedynczą 0,05 pt.

• Zatwierdź zmiany przyciskiem OK.

Dodawanie cienia

Dodanie cienia do istniejącej tabeli jest proste i moŜe znacznie uatrakcyjnić jej wygląd.

Zaznacz  całą tabelę i z  menu  Format wybierz  polecenie  Tabela.  W otwartym  oknie na  zakładce  Krawędzie

zaznacz pozycję cienia i wybierz jego kolor, np. Pomarańczowy4 z rozwijanej listy dostępnych kolorów.

Twoja tabela powinna teraz wyglądać tak:

Wstawianie kolumn

Zrobiłeś świetną tabelę, ale okazało się, Ŝe do tego zestawienia potrzebna Ci jest jeszcze jedna kolumna. Nie

musisz robić nowej tabeli. MoŜesz w bardzo prosty sposób dodać do istniejącej nową kolumnę.

• Jeśli chcesz do istniejącej tabeli wstawić kolumnę, zaznacz lub kliknij w kolumnę, za którą chcesz ją dodać.

Dodaj  do  istniejącej  tabeli  kolumnę  pomiędzy  kolumnami  „Treść”  i  „Plan”.  Kliknij  lub  zaznacz  kolumnę

zawierającą „Treść”. Teraz z menu Format wybierz polecenie Kolumna i z rozwiniętego menu wybierz:

Drugą metodą jest zaznaczenie odpowiedniej kolumny i wybranie odpowiedniego przycisku z paska obiektów

tabeli, który pokazuje się na standardowym pasku obiektów.

Dodatkowa kolumna juŜ jest. Uzupełnij ją według wzoru:

Znak paragrafu (§) uzyskasz wciskając i przytrzymując lewy klawisz [Alt] oraz kolejno klawisze z klawiatury

numerycznej: 0167. Gdy puścisz [Alt], zobaczysz „§”. MoŜna teŜ wstawić znak paragrafu za pomocą menu Wstaw

(patrz rozdział „Znaki specjalne”).

Wstawianie wierszy

Gdy do zestawienia chcesz wstawić dodatkowy wiersz, nie  musisz  robić  nowej tabeli;  tak jak w  przypadku

kolumn, moŜesz w bardzo prosty sposób dodać do istniejącej nowy wiersz.

•  Najprościej  jest  dodać  wiersz  na  końcu  zestawienia.  W  takim  przypadku  ustawiasz  kursor  tekstowy

w ostatniej komórce tabel (prawy dolny róg) i przyciskasz klawisz [Tab].

• Jeśli chcesz wstawić wiersz pośrodku tabeli, zaznacz lub kliknij w wiersz, za którym chcesz go dodać.

Dodaj do istniejącej tabeli wiersz pomiędzy „1” i „2”. Kliknij lub zaznacz wiersz „1”. Z menu Format wybierz

polecenie i z rozwiniętego menu:

MoŜesz równieŜ skorzystać z opisanych w poprzednim rozdziale przycisków na pasku obiektów tabeli.

Usuwanie kolumn i wierszy

Usuwanie kolumn czy  wierszy  jest  prostsze  niŜ  ich  wstawianie.  Wystarczy  zaznaczyć  (albo  kliknąć  myszką)

kolumnę lub wiersz przeznaczony do usunięcia i z opisanych przy „wstawianiu” poleceń wybrać Usuń.

Sumowanie kolumn

Zrobiłeś  np.  „Plan  zadaniowo-fi-  nansowy”  na  przyszły  rok.  Nie  musisz  szukać  kalkulatora  i  zliczać

planowanych wydatków. OpenOfficePL zrobi to za Ciebie.

Na końcu przygotowanej tabeli wstaw wiersz. Ustaw kursor tekstowy w komórce pod kolumną, którą chcesz

zsumować, i z paska obiektów tabeli wybierz sumowanie ( 

 ).

W  górnej  części  okna  pojawia  się  zupełnie  nowy  pasek  (z  podobnym  mamy  do  czynienia  podczas  pracy

z arkuszem kalkulacyjnym).

Sprawdź  i  ewentualnie  popraw  (kliknij  myszką  w  okienko,  w  którym  działanie  jest  wpisane,  i  usuń  bądź

dopisz  poprawne  wartości)  adresy  (nazwy)  komórek,  które  chcesz  dodać.  Jeśli  chcesz  juŜ  dokonać  obliczenia,

kliknij w Zastosuj 

 lub przyciśnij [Enter].

Łączenie komórek

W  poprzednim  przykładzie  dokonałeś  podsumowania  planu  finansowego.  Dobrze  by  wyglądało,  gdybyś

napisał w tabelce, co uzyskana przez Ciebie liczba oznacza.

Zaznacz trzy puste komórki pod kolumnami: „Lp.”, „Treść” i „§”.

Na pasku obiektów tabeli znajdź ikonę Scal komórki ( 

 ).

Teraz w połączonych komórkach wpisz „Razem”.

Podział komórki

MoŜe się zdarzyć, Ŝe zamiast łączyć kilka komórek w jedną, będziesz musiał je podzielić.

Przyjrzyj się poniŜszemu przykładowi.

Wykonanie  całej  tabeli  harmonogramu  wygląda  identycznie,  jak  opisanej  w  poprzednich  podrozdziałach

(róŜnica w treści).

Jedyną zauwaŜalną róŜnicą jest kolumna „Termin”.

Z uwagi na liczbę pracowników chętnych do wzięcia udziału w dwóch szkoleniach podstawowych, będą one

zorganizowane  w  dwóch  terminach,  ale  faktyczna  liczba  zorganizowanych  kursów  nie  zmienia  się.  Aby  tabela

była czytelna, musisz podzielić komórkę, w której wpisujesz termin, na dwie.

• Kliknij w pierwszą przeznaczoną do podziału komórkę.

• Odszukaj na pasku obiektów tabeli ikonę Podziel komórki ( 

 ) i kliknij w nią.

• Pojawiło się okno dialogowe, w którym ustalasz:

W tym przypadku pozostaw wartości domyślne (zaznaczone opcje ukazujące się podczas kaŜdego otwarcia

tego okna) i zatwierdź decyzję przyciskiem OK.

• W ten sposób podzieliłeś komórkę na dwie poziomo ułoŜone części.

Autoformatowanie tabeli

JeŜeli nie masz czasu na szczegółowe opracowywanie wyglądu tabeli, 

OpenOfficePL Writer

 daje Ci moŜliwość

skorzystania z gotowych wzorów formatowania tabel.

Wystarczy,  Ŝe  w  czasie  projektowania  tabeli  (menu  Wstaw,  polecenie  Tabela)  klikniesz  przycisk

 .

Otwiera się okno dialogowe z gotowymi do wykorzystania wzorami.

Wybrany  format  tabeli  moŜesz  zmienić,  nawet  gdy  tabela  jest  juŜ  gotowa,  wybierając  z  menu  Format

polecenie 

 .

Układ tekstu w tabeli

Do  niektórych  tabel  będziesz  zapewne  musiał  zastosować  inny  (np.  pionowy)  układ  tekstu  dla  wybranych

komórek.

Spróbuj wykonać opisany poniŜej przykład:

• Wstaw do dokumentu prostą tabelę (patrz rozdział „Prosta tabela”), składającą się z 3 kolumn i 4 wierszy.

• Uzupełnij tabelę według wzoru.

• Zaznacz pierwszą kolumnę („Dział”);

• Z menu Format wybierz polecenie Znak i przejdź na zakładkę Pozycja.

• W części Obrót/skalowanie zaznacz pole opcji 90 stopni i zatwierdź polecenie, klikając OK.

• Twoja tabela powinna wyglądać mniej więcej tak:

• Kliknij myszką poza obszar tabeli, aby znikło zaznaczenie kolumny;

• Zmień szerokość pierwszej kolumny (patrz rozdział „Dostosowywanie szerokości kolumn”) według wzoru.

• Zaznacz drugi wiersz w 2 i 3 kolumnie tabeli i podziel go na trzy poziomo ułoŜone komórki (patrz rozdział

„Podział komórki”);

• Zaznacz trzeci wiersz w 2 i 3 kolumnie tabeli i podziel go na dwie poziomo ułoŜone komórki;

• Zaznacz czwarty wiersz w 2 i 3 kolumnie tabeli i podziel go na trzy poziomo ułoŜone komórki;

• Uzupełnij tabelę według wzoru poniŜej:

Tak  przygotowaną  tabelę  moŜesz  dalej  formatować  według  własnego  uznania  (patrz  rozdział  „Ręczne

formatowanie tabeli”).

Zamiana tekstu w tabelę

OpenOfficePL Writer

 daje moŜliwość zamiany napisanego juŜ tekstu w tabelę. Przy tworzeniu takiego tekstu

dane,  które  mają  znaleźć  się  w  jednym  wierszu  tabeli,  muszą  stanowić  jeden  akapit.  Dane,  które  mają  być

umieszczone  w  osobnych  komórkach,  muszą  być  oddzielone  od  siebie  separatorami,  tzn.  średnikami  lub

tabulatorami [Tab].

Przepisz  jedno  z  poniŜszych  zestawień,  uŜywając  w  pierwszym  przypadku  (a)  średnika,  w  drugim  klawisza

(b) [Tab].

(a)

(b)

• Zaznacz przepisany tekst.

• Z menu Narzędzia wybierz polecenie 

 .

• Otwiera się okno dialogowe.

Zaznacz odpowiedni do uŜytego rodzaj separatora.

• Sprawdź, czy jest zaznaczenie w polu wyboru Tytuł i Krawędź.

• Kliknij OK. Tabela gotowa.

•  MoŜesz  ją  oczywiście  poprawić  zgodnie  ze  wskazówkami  umieszczonymi  w  poprzednich  rozdziałach

dotyczących tabel.

Elementy graficzne

Ozdobne tytuły

W czasie tworzenia róŜnorodnych dokumentów będziesz zapewne czasami chciał wstawić ciekawy, ozdobny

tytuł:

• Na pasku narzędziowym odszukaj ikonę PokaŜ funkcje rysunkowe 

 .

• Kliknij w nią, przytrzymując przez chwilkę wciśnięty lewy przycisk myszy.

• Rozwinie się lista dostępnych funkcji graficznych.

• Wybierz z niej ikonę Tekst 

 .

• Pojawia się nowy rodzaj kursora 

 .

• Ustaw kursor w miejscu, od którego chcesz zacząć pisać tytuł.

• Przyciśnij lewy przycisk myszki i przeciągnij go w prawo w dół rozciągając ramkę.

• Pojawia się ramka tekstowa z migającym kursorem tekstowym.

• Wpisz treść tytułu, np. „Zaproszenie”.

• Zaznacz wpisany tekst i zmień czcionkę (menu Format, podmenu Znak) na bardziej ozdobną.

• Z menu Format wybierz polecenie 

 . Na ekranie Twojego monitora pojawia się okno:

Efekt końcowy moŜe być np. taki:

Jeśli napis Ci się nie uda lub chcesz się go pozbyć, kliknij w niego myszką i gdy pojawi się ramka (taka jak

przy tworzeniu tytułu), naciśnij klawisz [Delete].

Ramki

Do  dokumentu  tekstowego  moŜesz  wstawić  ramkę  –  prostokąt,  wewnątrz  którego  moŜesz  umieścić  uwagi

czy wskazówki.

Najłatwiejszym  sposobem  wstawienia  ramki  jest  wybranie  z  paska  narzędziowego  przycisku  Wstaw 

przez  kliknięcie  na  niego  i  przytrzymanie  wciśniętego  przycisku  myszki.  Z  rozwiniętego  w  ten  sposób  menu

wybierz 

 .

Ramka moŜe się składać z jednej lub kilku kolumn.

• Zaznacz myszką odpowiednią liczbę kolumn, z jakiej ma się składać ramka, np. 1.

• Kursor myszy przybiera kształt duŜego plusa 

 .

• Przytrzymaj wciśnięty lewy przycisk myszki i przeciągnij w prawo, w dół.

• Pojawia się ramka.

• Na jej krawędzi widać zielone kwadraciki – są to zaczepy. Ciągnąc za nie myszką, moŜesz zmienić wielkość

ramki.

• Gdy ramka jest aktywna – widać zaczepy, moŜesz ją dowolnie przesuwać po obszarze dokumentu. Najedź

myszką na obszar ramki, kursor myszki przybierze kształt „gwiazdki” 

 , i przeciągnij ramkę w inne miejsce.

• Do wnętrza ramki moŜesz wpisać lub wkleić skopiowany tekst. Aby to zrobić, kliknij myszką  poza obszar

ramki,  tak  aby  znikły  zaczepy,  a  następnie  kliknij  myszką  w  środek  ramki,  aby  pojawił  się  migający  kursor

tekstowy.

•  Wpisz  do  ramki  tekst:  „Odnośniki  dotyczą  jedynie  piątego  i  ósmego  punktu  umowy”.  Aby  dostosować

wygląd ramki do swoich potrzeb, kliknij kursorem w kształcie „gwiazdki” 

 w obszar obramowania ramki, aby

wywołać pojawienie się zaczepów.

• Ciągnąc za nie myszką, zmień wielkość ramki, np. tak:

• Z menu Format wybierz polecenie 

 .

• Przejdź na zakładkę Obieg tekstu.

• Ustal sposób obiegu tekstu zaleŜnie od swoich potrzeb.

• Przejdź na zakładkę Tło i analogicznie jak w rozdziale „Dodawanie tła” wybierz kolor wypełnienia ramki.

• Przejdź na zakładkę Krawędzie i analogicznie jak w rozdziale „Ciekawe obramowanie” wybierz odpowiedni

rodzaj i kolor obramowania oraz – ewentualnie – cień.

• Twoja ramka moŜe wyglądać np. tak:

Obrazki

Rysunki własne

Tworzony dokument moŜesz zaopatrzyć w odpowiadający treści rysunek.

• Ustaw kursor tekstowy w miejscu, w którym chcesz wstawić grafikę.

• Z menu Wstaw wybierz polecenie 

 .

• Rozwija się dodatkowa lista, pozwalająca wybrać, czy wstawiany rysunek ma zostać zeskanowany, czy teŜ

jest juŜ gotowy (np. przygotowany w OpenOfficePL Draw) i zapisany na dysku (Z pliku...).

•  Gdy  wybierasz  opcję  Z  pliku...,  otwiera  się  okno  dialogowe,  umoŜliwiające  wyszukanie  zapisanego  na

dysku obrazka.

• Znajdź dowolny obrazek zapisany na Twoim dysku twardym (jeśli nie masz Ŝadnych rysunków, zajrzyj do

rozdziału dotyczącego Draw).

• Z menu Format wybierz polecenie 

 .

• Przejdź na zakładkę Obieg tekstu.

• Ustal sposób obiegu tekstu, zaleŜnie od swoich potrzeb (patrz rozdział „Ramki”).

Rysunki z galerii

OpenOfficePL  dysponuje  galerią  gotowych  do  wstawienia  grafik.  Aby  wstawić  jedną  z  nich,  odszukaj  na

pasku funkcji ikonę 

 i kliknij w nią. Ukazuje się okno z tematycznie ułoŜonymi grafikami do wyboru.

•  Gdy  zaznaczysz  wybraną  grafikę,  kliknij  na  jej  obszarze  prawym  przyciskiem  myszy,  aby  wywołać  menu

kontekstowe.

• Z dostępnej listy poleceń wybierz Wstaw, a następnie Kopiuj.

• Wybrany rysunek zostaje umieszczony w dokumencie.

• Ukryj galerię grafiki.

• Nadaj wstawionemu obrazkowi odpowiedni rozmiar.

• Ustal sposób obiegu tekstu zaleŜnie od swoich potrzeb (patrz rozdział „Ramki”).

Linie

Ozdobne linie

Do licznych ozdobników, jakimi dysponuje 

OpenOfficePL Writer

, naleŜą m.in. ozdobne linie.

Jeśli chcesz rozdzielić lub podkreślić fragment dokumentu, ustaw kursor tekstowy w miejscu, w którym ma

się znaleźć linia. Z menu Wstaw wybierz polecenie 

 .

Otworzy się okno z róŜnymi rodzajami linii.

Wyboru dokonasz klikając na odpowiedni wzór, a następnie na OK.

Wstawioną  linię  moŜna  skrócić  lub  rozciągnąć,  korzystając  z  zaczepów,  które  moŜna  wywołać  klikając  na

grafikę.

Linię moŜna usunąć, gdy jest ona zaznaczona, przyciskając klawisz [Delete].

Podkreślenia akapitów

Nie do kaŜdego typu dokumentów pasują takie ozdobne linie, jak opisane w poprzednim rozdziale. Dobrym

sposobem na uzyskanie odpowiedniej linii jest podkreślenie akapitu.

• Ustaw kursor tekstowy w miejscu, w którym chcesz uzyskać podkreślenie.

• Wybierz z menu Format polecenie Akapit i przejdź na zakładkę Krawędzie.

• W polu Linia wybierz odpowiedni rodzaj linii.

• Z rozwijanej listy poniŜej wybierz jej kolor.

• MoŜesz równieŜ dodać cień i wybrać dla niego odpowiedni kolor.

• Na koniec w okienku Rozmieszczenie linii zaznacz dolną krawędź

Linię  moŜesz  usunąć  wybierając  z  menu  Format  polecenie  Akapit  i  na  zakładce  Krawędzie  w  okienku

Rozmieszczenie linii odznaczając jej dolną krawędź (podobnie jak przy wykonywaniu obramowania tabel – patrz

rozdział „Ciekawe obramowanie”).

Obramowanie i cieniowanie strony

Obramowanie strony

Ciekawy  efekt  moŜesz  osiągnąć  stosując  w  niektórych  dokumentach  obramowanie  strony.  W  tym  celu

z menu Format wybierz polecenie 

 . W otwartym oknie dialogowym przejdź na zakładkę Krawędzie.

Znasz juŜ to okno programu. Wybierz kolejno:

• Linię, np. 7,50 pt;

• Kolor, np. Zielony 5;

• Drugą pozycję cienia;

• Rozmieszczenie linii dookoła strony;

• Zatwierdź OK.

Strona Twojego dokumentu powinna być otoczona ciekawą, kolorową linią.

Tło strony

Jeśli chcesz dodatkowo ozdobić swoją stronę, moŜesz z menu Format wybrać polecenie Strona. W otwartym

oknie dialogowym przejdź na zakładkę Tło. Masz tu do wyboru dwa rodzaje tła: kolor i grafikę.

Po wyborze polecenia Grafika na ekranie monitora pokazuje się takie okno dialogowe:

Jeśli  chcesz wstawić  grafikę  (musisz  mieć  gotowy,  zapisany  na  dysku  obrazek  –  moŜesz  go  sam  stworzyć,

np. w OpenOfficePL Draw), wykonaj następujące czynności:

• Naciśnij przycisk Przeglądaj.

• W otwartym w ten sposób oknie

wyszukaj potrzebny rysunek i zaznacz go kliknięciem.

• Kliknij przycisk Otwórz.

• Powracasz do okna Tło.

•  JeŜeli  w  części  Typ  pozostawisz  zaznaczenie  polu  opcji  Sąsiadująco  i  klikniesz  OK,  strona  Twojego

dokumentu pokryje się mnóstwem takich samych obrazków.

• W części Typ moŜesz zaznaczyć opcję Obszar.

Na Twojej stronie pojawi się jeden duŜy, centralnie umieszczony obrazek.

•  Gdy  w  części  Typ  zaznaczysz  opcję  Pozycja,  uaktywnisz  szare  do  tej  pory  okienko,  w  którym  moŜesz

wybrać połoŜenie obrazka, np. w prawym górnym rogu.

Efekty czcionek

Ciekawe efekty w wyglądzie dokumentu moŜesz uzyskać stosując tzw. Efekty czcionki. Najprostszą metodą

ich zastosowania jest wykonanie kolejno opisanych poniŜej czynności:

• Napisz (i ewentualnie wyśrodkuj) tekst, do którego chcesz zastosować efekt, np. Sprawozdanie.

• Zaznacz napisany tekst.

• Z menu Format wybierz polecenie Znak i w otwartym w ten sposób oknie dialogowym przejdź na zakładkę

Efekty czcionki.

• Zaznaczone słowo(a) moŜesz podkreślić, wybierając rodzaj linii z rozwiniętej listy Podkreślenie.

• Z listy Efekty moŜesz wybrać róŜne opcje dotyczące wielkości liter.

•  Rozwijając  listę  Uwypuklenie  wybierzesz  między  literami  wypukłymi 

  a  grawerowanymi

 .

•  Gdybyś  zechciał,  moŜesz  napisane  słowo  nawet  przekreślić,  rozwijając  listę  Przekreślenie  i  wybierając

którąś z podanych moŜliwości.

• Do wyboru masz jeszcze Kontur 

 ,

• Cień 

•  oraz  Miganie,  które  jest  stosowane  wyłącznie  w  dokumentach  przeznaczonych  do  przeglądania  na

komputerze.

Animacja tekstu

Innym ciekawym efektem stosowanym równieŜ wyłącznie w dokumentach przeznaczonych do przeglądania

na komputerze jest efekt animacji tekstu.

Aby go wywołać, kliknij i przytrzymaj ikonę PokaŜ funkcje rysunkowe 

 z bocznego paska narzędziowego.

Z rozwiniętego w ten sposób paska narzędzi wybierz ikonę Animacja tekstu  

 . Kursor przybiera kształt 

 ,

znany Ci juŜ z opisu wstawiania ozdobnych tytułów.

• Ustaw go w miejscu, od którego chcesz zacząć pisać animowany tekst.

• Przyciśnij lewy przycisk myszki i przeciągnij go w prawo w dół, rozciągając ramkę.

• Pojawia się ramka tekstowa z migającym kursorem tekstowym.

• Wpisz treść tekstu, np. „Zaproszenie”.

• Kliknij myszką poza obszar ramki.

Gdy  zechcesz  usunąć  efekt  animacji,  kliknij  myszką  w  przepływający  napis.  Pojawią  się  zaczepy  –  naciśnij

klawisz [Delete], a napis zniknie.

Znaki specjalne

Podczas tworzenia róŜnego rodzaju dokumentów spotkasz się na pewno z koniecznością umieszczenia w nich

znaków, które nie się dostępne na klawiaturze. Mogą to być róŜnego rodzaju symbole  (telefon, koperta), litery

naleŜące do innych alfabetów, zwykłe ułamki i wiele, wiele innych.

Gdy chcesz wstawić do dokumentu jakiś symbol, to:

• Ustaw kursor tekstowy w miejscu, w którym symbol ma być umieszczony;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie 

 ;

• Na ekranie monitora zostaje wyświetlone okno dialogowe;

• Z listy dostępnych czcionek wybierz np. Wingdings.

• Odszukaj symbol telefonu.

• Kliknij OK.

• Symbol zostaje wstawiony w miejscu ustawienia kursora.

Wstawiony znak kasujemy tak samo jak literę – za pomocą klawisza [Delete] lub [Backspace].

Tabulatory

Jeśli chcesz w tekście umieścić słowa lub liczby w wyrównanych kolumnach lub utworzyć wcięcie pierwszej

linii akapitu, powinieneś zastosować tabulatory.

KaŜdy edytor tekstu ma domyślne ustawienie tabulatorów. Widać je na linijce.

To  ustawienie  wykorzystywane  jest  najczęściej  przy  wizualnym  wyróŜnianiu  akapitów,  poprzez  wcięcie

pierwszego wiersza, dzięki naciśnięciu klawisza [Tab]. Po jego naciśnięciu następuje automatyczne przesunięcie

kursora tekstowego o określoną domyślnie odległość.

JeŜeli chcesz zastosować tabulatory do wyrównania kolumn tekstu, moŜesz to zrobić na dwa sposoby:

• Najłatwiej jest ustawić tabulatory „ręcznie” na linijce.

Najpierw powinieneś zdecydować, który z dostępnych tabulatorów będzie Ci potrzebny:

 – tabulator lewy – ustawia równo, jedną pod drugą, lewe krawędzie tekstu, np.:

 – tabulator prawy – ustawia równo, jedną pod drugą, prawe krawędzie tekstu.

  –  tabulator  dziesiętny  –  ustawia  równo,  jeden  pod  drugim,  miejsca  dziesiętne  (przecinki)

wprowadzonych liczb,

 – tabulator środkowy – ustawia równo, jeden pod drugim, środki wprowadzonego tekstu.

Na  linijce  moŜesz  ustawić  kilka  róŜnych  tabulatorów.  Przejście  do  kolejnego  akapitu  (naciśnięcie  klawisza

[Enter])  powoduje  zachowanie  ustawień  tabulatorów.  Klikając  w  znaczek  tabulatora  umieszczony  przed  linijką,

wybierasz jego rodzaj.

Spróbuj!

•   Wybierz tabulator lewy i ustaw kursor myszki na tle linijki w pozycji 3 cm – kliknij raz lewym przyciskiem

myszki

•   Wybierz tabulator prawy i ustaw go w pozycji 12 cm.

•   Wybierz tabulator dziesiętny i ustaw go w pozycji 15 cm.

Uzupełnij przykład według wzoru w następujący sposób:

7 Przyciśnij klawisz [Tab].

Znakiem tabulatora jest strzałka. W zaleŜności od ustawienia Włącz/wyłącz znaki niedrukowalne 

 ,

będziesz w tym miejscu widział strzałkę lub nic.

7 Przepisz pierwszy wyraz – „Sponsorzy”;

7 Przyciśnij klawisz [Tab];

7 Przepisz tekst kolejnej kolumny – „27 projektów”;

7 Przyciśnij klawisz [Tab];

7 Przepisz liczbę (z przecinkiem) – „22634,00”;

7 Przyciśnij [Enter] – jeden raz!;

7 Naciskając klawisz [Tab] ustawisz kursor tekstowy równo pod pierwszym tabulatorem. Przepisuj dalej tekst

zgodnie z powyŜszą instrukcją.

•   Innym (znacznie dokładniejszym) sposobem ustawienia tabulatorów jest wywołanie odpowiedniego okna

dialogowego przez wybranie z menu Format opcji Akapit i przejście na zakładkę Tabulatory.

Opcja  ta,  poza  moŜliwością  bardzo  dokładnego  ustawienia  pozycji  kaŜdego  tabulatora,  daje  jeszcze

moŜliwość zastosowania pomiędzy nimi tzw. wypełniaczy, w postaci ciągu kropek, kresek lub linii ciągłej.

• Wybierz z menu Format polecenie Akapit i przejdź na zakładkę Tabulatory.

• W widocznym oknie wpisz pozycję ustawianego tabulatora, np. 3.

• Pozostaw zaznaczenie przy typie.

• Pozostaw zaznaczenie przy rodzaju wypełniacza.

• PoniewaŜ teraz będziesz ustawiać kolejny tabulator, musisz kliknąć 

 .

• Wpisz w oknie Pozycja 12.

• W polu Typ wybierz 

 .

• W polu Znak-wypełniacz ustaw 

 .

• Pozostał do ustawienia jeszcze jeden tabulator – klikasz 

 .

• Wpisz w oknie Pozycja 15.

• W polu Typ wybierz 

 .

• W polu Znak-wypełniacz ustaw 

 .

• Ustawianie zakończone. MoŜesz kliknąć OK.

•  Przepisz  poniŜsze  zestawienie  stosując  poznaną  metodę  wprowadzania  tekstu  zawierającego  tabulatory.

Wypełniacze pojawią się same w momencie naciskania klawisza [Tab].

Listy

Dla większej przejrzystości tekstu w tworzonym dokumencie warto przedstawić pewne informacje w postaci

listy numerowanej lub wypunktowanej .

Numerowanie

Jeśli  chcesz  rozpocząć  tworzenie  listy  numerowanej,  powinieneś  ustawić  kursor  tekstowy  w  linii,  od  której

numerowana lista ma się rozpocząć. Następnie z menu Format wybierz opcję 

.

W wywołanym w ten sposób oknie dialogowym przejdź na zakładkę Typ numeracji.

MoŜesz  tu  wybrać  styl  (wygląd)  punktorów  przez  kliknięcie  myszką  w  wybrany  przykład.  Swój  wybór

zatwierdź kliknięciem w OK.

Pierwszy  numer  pojawia  się  automatycznie,  kolejny  wywołujesz  po  wpisaniu  treści  pierwszego  podpunktu

przyciśnięciem klawisza [Enter].

Kończysz  listę  numerowaną  usuwając  ostatni,  niepotrzebny  numer  klawiszem  [Backspace]  lub  przyciskając

ponownie [Enter].

Dobrym przykładem listy numerowanej moŜe być to krótkie zestawienie:

• Przepisz pierwszy wiersz tekstu: „Podstawowymi kryteriami oceny wniosku są:”

• Naciśnij [Enter], aby przenieść kursor tekstowy do następnego wiersza i rozpocząć listę numerowaną.

• Z menu Format wybierz polecenie Numeracja/Wypunktowanie.

• Przejdź na zakładkę Typ numeracji.

• Wybierz kliknięciem styl punktorów i kliknij OK.

• Przepisz treść pierwszego punktu.

• Przyciśnij [Enter].

• Przepisz kolejne punkty zestawienia.

• Zakończ listę przyciskając [Enter] dwa razy.

Wypunktowanie

Sposób  tworzenia  listy  wypunktowanej  nie  róŜni  się  wiele  od  sposobu  tworzenia  listy  numerowanej.  Jeśli

chcesz  rozpocząć  tworzenie  takiej  listy,  ustaw  kursor  tekstowy  w  linii,  od  której  chcesz  zacząć  listę.  Następnie

z menu Format wybierz opcję 

 .

W wywołanym w ten sposób oknie dialogowym przejdź na zakładkę Znaki wypunktowania.

Wybierz styl (wygląd) punktorów przez kliknięcie myszką w wybrany znak. Swój wybór zatwierdź kliknięciem

w OK.

Pierwszy  punkt  pojawia  się  automatycznie,  kolejny  jest  wywoływany  po  wpisaniu  treści  pierwszego

i przyciśnięciu klawisza [Enter].

Listę  kończysz  usuwając  ostatni,  niepotrzebny  punkt  klawiszem  [Backspace]  lub  ponownym  przyciśnięciem

klawisza [Enter].

Wypunktowanie graficzne

Jeśli  chcesz,  aby  Twoja  wypunktowana  lista  miała  ładne,  kolorowe  znaki  punktów,  ustaw  kursor  tekstowy

w linii, od której chcesz zacząć listę, i z menu Format wybierz opcję 

 .

W otwartym oknie dialogowym przejdź na zakładkę Grafika.

Dalej postępuj tak samo, jak przy tworzeniu listy wypunktowanej z poprzedniego rozdziału.

Konspekt

Bardzo często w róŜnego rodzaju zestawieniach uŜywamy punktów i podpunktów, tworzących tzw. konspekt.

Sposób tworzenia konspektu jest zbliŜony do poprzednio omówionych list. Tworzenie takiej listy rozpoczynasz od

ustawienia  kursora  tekstowego  w  linii,  od  której  chcesz  zacząć  konspekt.  Z  menu  Format  wybierz  opcję

Numeracja/Wypunktowanie i przejdź na zakładkę Konspekt.

Wybierz styl punktorów przez kliknięcie w wybrany znak myszką. Wybór zatwierdź kliknięciem w OK.

Pierwszy punkt pojawia się automatycznie, kolejny (tego samego poziomu, tzn. 1, 2, 3...) jest wywoływany

po wpisaniu treści poprzedniego i przyciśnięciu klawisza [Enter].

JeŜeli  zamiast  kolejnego  punktu  chcesz  uzyskać  podpunkt,  to  po  naciśnięciu  klawisza  [Enter]  przyciśnij

klawisz [Tab] – kolejny punkt zostanie zamieniony w podpunkt.

Powrót  do  punktów  głównych  (o  poziom  wyŜszych)  następuje  po  naciśnięciu  oraz  przytrzymaniu  klawisza

[Shift] i przyciśnięciu klawisza [Tab].

Listę  kończysz  usuwając  ostatni,  niepotrzebny  punkt  klawiszem  [Backspace]  lub  ponownym  przyciśnięciem

klawisza [Enter].

Przykładem zestawienia konspektowego moŜe być ta lista:

Aby stworzyć listę taką, jak w powyŜszym przykładzie, wykonaj kolejne czynności:

• Z menu Format wybierz polecenie Numeracja/Wypunktowanie.

• Przejdź na zakładkę Konspekt.

• Wybierz kliknięciem styl listy i zatwierdź OK.

• Przepisz treść pierwszego punktu: „Główne obowiązki:”.

• Przyciśnij [Enter].

• Pojawia się automatycznie nr 2, więc aby uzyskać pierwszy podpunkt, przyciśnij klawisz [Tab].

• Przepisz jego treść i naciśnij [Enter].

•  Pojawia  się  automatycznie  drugi  podpunkt.  Wpisz  jego  treść  i  postępuj  tak,  aŜ  wpiszesz  wszystkie

niezbędne podpunkty tego punktu i po ostatnim z nich przyciśnij [Enter].

• Aby powrócić do punktów głównych, przyciśnij przytrzymując klawisz [Shift] i naciśnij klawisz [Tab], aby

pojawił się drugi punkt główny i abyś mógł wpisać „Wymagania konieczne:”.

• Powtarzaj te czynności, aby uzupełnić całą listę.

• Zakończ listę przyciskając [Enter] dwa razy.

Konspekt własny

MoŜe  się  zdarzyć,  szczególnie  bardziej  zaawansowanym  uŜytkownikom,  Ŝe  propozycje  dostępnych  list

wypunktowanych,  numerowanych,  a  nawet  konspektu  nie  odpowiadają  charakterowi  tworzonego  dokumentu.

W takim przypadku 

OpenOfficePL Writer

 daje moŜliwość samodzielnego opracowania wyglądu listy.

Rozpoczynasz ją standardowo, od ustawienia kursora tekstowego w linii, od której zaczynasz listę. Następnie

z menu Format wybierasz opcję Numeracja/Wypunktowanie i przechodzisz na zakładkę Opcje.

Dla lepszego zrozumienia związanych z tym typem listy zawiłości wykonaj przykład umieszczony poniŜej:

• W okienku Poziom zaznacz 1;

• Z listy Numeracja wybierz A,B,C,...;

• W okienku Poziom zaznacz 2;

• Z rozwijanej listy Numeracja wybierz a,b,c,...;

• W okienku Poziom zaznacz 3;

• Z rozwijanej listy Numeracja wybierz Znak wypunktowania;

• Kliknij w przycisk Znak;

• Otwiera się okno dialogowe Znaki specjalne;

• Wybierz dowolny symbol, którego chcesz uŜywać jako punktora;

• Kliknij OK;

• Popatrz na okienko podglądu;

• W polu Poziom zaznacz 4;

• Z rozwiniętej listy Numeracja wybierz Grafika;

• Jeśli masz przygotowany własny rysunek, wybierz opcję Z pliku;

• Jeśli nie, skorzystaj z opcji Galeria;

Najedź na nią myszką i zaczekaj, aŜ pokaŜe się lista dostępnych punktorów;

• Dwukrotnym kliknięciem wybierz odpowiedni kształt;

• Zakończ ustawianie konspektu kliknięciem w OK;

• Przepisz poniŜszy konspekt, korzystając z wykonanych ustawień.

Sposób  tworzenia  konspektu  własnego  nie  róŜni  się  od  sposobu  tworzenia  konspektu.  Pierwszy  punkt

pojawia się automatycznie, kolejny (tego samego poziomu, tzn. A, B, C...) jest wywoływany po wpisaniu treści

poprzedniego i przyciśnięciu klawisza [Enter].

JeŜeli  zamiast  kolejnego  punktu  chcesz  uzyskać  podpunkt,  to  po  naciśnięciu  klawisza  [Enter]  przyciśnij

klawisz [Tab] – kolejny punkt zostanie zamieniony w podpunkt.

Powrót  do  punktów  głównych  (o  poziom  wyŜszych)  następuje  po  naciśnięciu  oraz  przytrzymaniu  klawisza

[Shift] i przyciśnięciu klawisza [Tab].

Listę  kończysz  usuwając  ostatni,  niepotrzebny  punkt  klawiszem  [Backspace]  lub  ponownym  przyciśnięciem

klawisza [Enter].

Szybkie tworzenie list

Poza wszystkimi opisanymi powyŜej metodami tworzenia list numerowanych czy punktowanych istnieje kilka

szybkich metod:

• Sposób pierwszy – Po ustawieniu kursora tekstowego w miejscu, od którego chcesz tworzyć listę, z paska

obiektów  wybierz  przycisk  Włącz/Wyłącz  numerację 

  lub  Włącz/Wyłącz  wypunktowanie 

  .W  miejscu,

w  którym  ustawiłeś  kursor,  pojawia  się  numer  lub  punkt.  Kolejny  punkt  jest  wywoływany  po  wpisaniu  treści

poprzedniego  i  przyciśnięciu  klawisza  [Enter].  Listę  kończysz  usuwając  ostatni,  niepotrzebny  punkt  klawiszem

[Backspace] lub ponownym przyciśnięciem klawisza [Enter].

• Sposób drugi – Napisz i zaznacz tekst, któremu chcesz nadać formę listy punktowanej czy numerowanej.

Następnie  z  paska  obiektów  wybierz  przycisk  Włącz/Wyłącz  numerację 

  lub  Włącz/Wyłącz  wypunktowanie

  .  W  ten  sposób  utworzysz  listę,  której  kaŜdy  akapit  (fragment  tekstu  zakończony  [Enterem])  będzie

kolejnym punktem.

•  Sposób  trzeci  –  Na  początku  wiersza  wpisz  numer,  od  którego  chcesz  rozpocząć  tworzenie  listy

numerowanej.  Bezpośrednio  po  nim  postaw  kropkę  „.”  lub  okrągły  nawias  „)”.  Następnie  przyciśnij  jeden  raz

klawisz  spacji.  Wpisz  tekst  naleŜący  do  tego  punktu.  Przyciśnij  [Enter].  W  następnym  wierszu  kolejny  punkt

wstawiany jest automatycznie.

Indeks górny i dolny

Niezaawansowanym  uŜytkownikom  komputerów  trudność  moŜe  sprawić  napisanie  np.  km2,  dm3  czy  A1,

a przecieŜ jednostki z indeksem występują w języku polskim bardzo często.

Zarówno indeks górny, jak i dolny bardzo łatwo jest utworzyć .

• Przepisz zdanie: „Narada rozpoczyna się dokładnie o 845.”;

• Zaznacz „45”;

• Z menu Format wybierz polecenie Znak i przejdź na zakładkę Pozycja;

• Zaznacz pole opcji Indeks górny;

• Swój wybór zatwierdź kliknięciem w OK lub przyciśnięciem [Enter];

• Efektem tych zabiegów powinno być: „Narada rozpoczyna się dokładnie o 845.”.

Inicjały

Inicjałem  zwyczajowo  nazywa  się  ozdobną,  powiększoną  literę,  która  rozpoczyna  wydzieloną  część  tekstu

(np. rozdział). Znajdują one zastosowanie przy obszerniejszych dokumentach.

Najprościej jest zastosować inicjał do istniejącego tekstu.

• Otwórz napisany wcześniej list do Darka (patrz rozdział „Wykonywanie operacji w tym samym dokumencie

tekstowym”);

• Zaznacz literę „P” w słowie „przepraszam”;

• Z menu Format wybierz polecenie Akapit i przejdź na zakładkę Inicjały;

• Zaznacz pole wyboru Wyświetl inicjały;

• W polu Liczba znaków ustaw 1;

• W polu Wiersze ustaw 2;

• Zatwierdź ustawienia przyciskając OK;

• Poprawiony list powinien wyglądać tak:

Wcięcia i odstępy między wierszami

Odstępy

KaŜdy  tekst  będzie  wyglądał  przejrzyściej  (czytelniej),  jeśli  zostaną  w  nim  zastosowane  odpowiednio

ustawione wcięcia i odstępy między wierszami.

Gdy  zaczynasz  pisać  nowy  tekst,  odstępy  między  wierszami  domyślnie  ustawiane  są  przez  program  jako

pojedyncze. Masz dwie moŜliwości ustawienia innych odstępów.

Pierwsza moŜliwość – dotyczy tekstu juŜ napisanego:

•  Otwórz  pisany  w  poprzednich  rozdziałach  list  do  Darka  (patrz  rozdział  „Wykonywanie  operacji  w  tym

samym dokumencie tekstowym”);

• Zaznacz całą treść listu;

• Z menu Format wybierz polecenie Akapit i zakładkę Wcięcia i odstępy;

• Z rozwijanej listy Interlinia wybierz polecenie 1,5-wierszowa i kliknij OK;

• Zaznacz teraz główną część listu: „Przepraszam, Ŝe tak długo nie odpisywałam na Twój list. Byłam bardzo

zajęta.  Ja  od  roku  pracuję  w  nowym  pakiecie  biurowym  OpenOfficePL  i  muszę  przyznać,  Ŝe  ma  wiele

przydatnych, ułatwiających pracę funkcji.

Przypomniałam  sobie,  Ŝe  to  właśnie  Ty  szukałeś  dla  swojej  firmy  jakiegoś  taniego  i  dobrego  pakietu

biurowego. Radzę, abyś wypróbował ten.”

• Wybierz ponownie z menu Format polecenie Akapit i przejdź na zakładkę Wcięcia i odstępy;

• W części Odstęp w polu Od góry ustaw 0,50 cm;

• Sprawdź, czy Twój list wygląda podobnie:

Druga  moŜliwość  –  dotyczy  tekstu,  który  dopiero  masz  zamiar  napisać.  Z  menu  Format  wybierz  polecenie

Akapit i zakładkę Wcięcia i odstępy. Ustaw na niej odpowiadające Ci wartości z listy Interlinia oraz w polu Odstęp

i zatwierdź swój wybór.

Ustalone  w  ten  sposób  parametry  przenoszone  są  automatycznie,  po  naciśnięciu  klawisza  [Enter],  na

następne akapity, aŜ do ich zmiany.

Wcięcia

Wcięcie  to  przesunięcie  akapitu  względem  prawego  lub  lewego  marginesu  strony.  MoŜe  teŜ  ono  dotyczyć

tylko pierwszego wiersza akapitu. Istnieją dwa sposoby ustawienia wcięć w tekście.

Sposób pierwszy – tak jak przy Interlinii ustawień moŜesz dokonać zarówno dla istniejącego tekstu, jak i dla

takiego, który dopiero masz zamiar napisać.

Z menu Format wybierasz polecenie Akapit i zakładkę Wcięcia i odstępy;

Sposób drugi – polega na ustawieniu wcięć za pomocą linijki.

Na  górze  kaŜdego  dokumentu  moŜe  być  wyświetlana  linijka  (menu  Widok  –  Linijka).  Za  jej  pomocą

ustawiałeś juŜ tabulatory (patrz rozdział „Tabulatory”), a teraz posłuŜy Ci do ustawienia wcięć w tekście.

Oto fragment linijki:

• JeŜeli masz juŜ napisany tekst, zaznacz cały dokument lub fragment, którego ma dotyczyć ustawienie;

•  JeŜeli  tekst  dopiero  ma  powstać,  ustalone  na  linijce  parametry  przenoszone  są  automatycznie,  po

naciśnięciu klawisza [Enter], na następne akapity, aŜ do ich zmiany.

Przyjmijmy,  Ŝe  masz  juŜ  jeden  akapit  tekstu  (np.  „Druga  moŜliwość  –  dotyczy  tekstu,  który  dopiero  masz

zamiar  napisać.  Z  menu  Format  wybierz  polecenie  Akapit  i  zakładkę  Wcięcia  i  odstępy.  Ustaw  na  niej

odpowiadające Ci wartości z listy Interlinia oraz w polu Odstęp i zatwierdź swój wybór.”):

•  MoŜesz  go  zaznaczyć,  ale  poniewaŜ  to  tylko  jeden  akapit,  wystarczy,  Ŝe  ustawisz  kursor  tekstowy

gdziekolwiek w jego obrębie;

•  Ustaw  kursor  myszy  na  dolnej  części  prawego  suwaka  i  trzymając  wciśnięty  lewy  przycisk  myszy

przeciągnij po linijce do długości ok. 3 cm;

• W ten sam sposób przeciągnij prawy suwak do długości ok. 11 cm (patrz przykład wyŜej);

• Ponownie ustaw kursor myszy na górnej części prawego suwaka i trzymając wciśnięty lewy przycisk myszy

przeciągnij po linijce do długości ok. 5 cm.

Nagłówek i stopka

Stopka  i  nagłówek  są  stałymi  elementami  strony.  Nagłówkiem  nazywa  się  część  tekstu  pojawiającą  się  na

początku  (górze)  kaŜdej  strony.  Mogą  być  w  nim  umieszczone  np.  tytuły  rozdziałów,  logo  itp.  Stopka  to

przeciwieństwo nagłówka, gdyŜ jest to tekst pojawiający się na końcu (dole) kaŜdej strony. MoŜe ona zawierać

np. numer strony.

Istnieją dwa sposoby wstawienia na stronie nagłówka czy stopki.

Sposób pierwszy – z menu Wstaw wybierz polecenie

i  kliknij  w  rozwinięte  podmenu  Domyślnie.  Pojawi  się  w  nim  zaznaczenie  („ptaszek”),  a  w  górnej  części

strony  powstanie  dodatkowy  obszar  (dobrze  widoczny,  gdy  w  menu  Widok  włączone  są  Granice  tekstu),

w którym wpisujesz treść nagłówka, np. „Sprawozdanie”.

W  podobny  sposób  ustawisz  stopkę  –  z  menu  Wstaw  wybierasz  polecenie  .  Po  kliknięciu  w  podmenu

Domyślnie na dole strony pojawia się obszar stopki.

Sposób drugi – pozwala na bardziej szczegółowe określenie pozycji i wielkości nagłówka czy stopki.

• Z menu Format wybierz polecenie Strona i przejdź na zakładkę Nagłówek.

• Zaznacz pole wyboru Włącz nagłówek;

• W polach Lewy margines, Prawy margines, Odstęp, Wysokość ustaw wartości na 2,00 cm;

•  Jeśli  chcesz  na  stronach  parzystych  mieć  inne  treści  nagłówka  niŜ  na  stronach  nieparzystych,  usuń

zaznaczenie w polu Taka sama zawartość na stronie parzystej/nieparzystej (wpisując treść nagłówka, jaka ma się

pokazywać na kolejnych stronach dokumentu, definiuj kolejno nagłówek strony nieparzystej, a następnie strony

parzystej);

• Zatwierdź ustawienia klikając OK;

• W polu nagłówka wpisz jego treść, np. „Sprawozdanie”.

MoŜesz  znacznie  poprawić  wygląd  nagłówka  zmieniając  mu  czcionkę:  rodzaj,  kolor  czy  wielkość

i wyśrodkowując jego treść.

Konstruowanie  stopki  jest  identyczne  jak  nagłówka.  Odbywa  się  w  analogicznie  wyglądającym  oknie,

wywoływanym z menu Format poleceniem Strona na zakładce Stopka.

Numeracja stron

W zaleŜności od struktury dokumentu, numer strony moŜesz umieścić w jego nagłówku lub w stopce. MoŜe

on znajdować się przy prawym lub lewym marginesie albo na środku strony.

Aby wstawić numer strony w tworzonym dokumencie:

• Wstaw stopkę (nagłówek) do dokumentu (patrz rozdział „Nagłówek i stopka”);

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Pole, a z rozwiniętej w ten sposób listy Numery stron.

• Otrzymany w stopce (nagłówku) numer strony ustaw w odpowiednim miejscu, posługując się przyciskami:

Wyrównaj do lewej, Do środka, Wyrównaj do prawej ( 

 ).

OpenOfficePL Writer

 daje Ci moŜliwość zmiany stylu numeracji strony z liczb na np. litery:

• Po wykonaniu wszystkich opisanych wyŜej czynności z menu Format wybierz polecenie Strona i zakładkę

Strona.

• Z listy Format wybierz inny, odpowiedni do tworzonego dokumentu, styl numeracji;

• Po zatwierdzeniu wyboru (OK) zmiana nastąpi automatycznie.

Najtrudniejszy sposób numerowania stron to nadanie odpowiedniego formatowania numerom, które pojawią

się na parzystych i nieparzystych stronach dokumentu drukowanego dwustronnie:

• Wstaw stopkę (nagłówek) do dokumentu;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Pole, a następnie Numery stron;

• Z menu Format wybierz polecenie Strona i zakładkę Stopka (Nagłówek);

• Usuń zaznaczenie z pola wyboru Taka sama zawartość na stronie parzystej/nieparzystej i kliknij OK;

• Przejdź na pierwszą stronę dokumentu;

• Zaznacz numer strony i zastosuj Wyrównanie do prawej;

• Przejdź na drugą stronę dokumentu;

• Zaznacz numer strony i zastosuj Wyrównanie do lewej;

Po tych zabiegach kolejne numery powinny występować naprzemiennie.

Podziały i sekcje

Podziały

W  czasie  pracy  nad  dokumentem 

OpenOfficePL  Writer

  automatycznie  ustawia  znak  końca  strony.  Kiedy

poprawiasz  dokument,  program  ponownie  automatycznie  dopasowuje  ilość  tekstu,  tak  aby  mieściła  się  na

stronie.  Zdarza  się,  Ŝe  strona  powinna  zakończyć  się  wcześniej  (np.  zapisana  do  połowy),  a  dalszy  ciąg  pracy

pojawić się na drugiej stronie.

Najczęstszym  odruchem  jest  naciśnięcie  klawisza  [Enter]  tyle  razy,  aŜ  kursor  tekstowy  przeniesie  się  na

następną  stronę  dokumentu.  Jest  to  błąd,  gdyŜ  dopisanie  czegokolwiek  do  dokumentu  powoduje  zmianę

ustawienia stron i pociąga za sobą konieczność kasowania bądź dodawania [Enterów].

Dobrą metodą jest ręczne wstawianie znaku podziału strony:

• Pierwszy sposób – polega na ustawieniu kursora tekstowego w miejscu, w którym strona ma się skończyć,

oraz przyciśnięciu z przytrzymaniem klawisza [Ctrl] i naciśnięciu [Enter].

•  Drugi  sposób  –  polega  na  ustawieniu  kursora  tekstowego  w  miejscu,  w  którym  strona  ma  się  skończyć

i  wybraniu  z  menu  Wstaw  polecenia  Ręczny  podział...  W  otwartym  w  ten  sposób  oknie  dialogowym  trzeba

zaznaczyć pole opcji Podział stron.

Usunięcia podziału strony moŜesz dokonać za pomocą klawisza [Backspace].

Sekcje

Tworzony  dokument  moŜna  podzielić  na  sekcje  (obszary).  Ich  wielkość  zaleŜy  od  Ciebie  i  moŜe  to  być

zarówno jeden akapit, jak i cały dokument.

Sekcje tworzy się, gdy w jakiejś części dokumentu chcesz zmienić:

• liczbę kolumn (np. z jednej dwie),

• połoŜenie lub zawartość stopek lub nagłówków,

• kolor tła.

Przykładem dokumentu utworzonego z wykorzystaniem sekcji moŜe być to pismo.

Aby utworzyć takie pismo, wykonaj opisane poniŜej czynności:

• Otwórz nowy dokument tekstowy;

•  Napisz:  „Szanowny  Panie  Sekretarzu,  [Enter]  W  związku  z  pismem  Nr  PB5/N-07/00,  z  dnia  2000-01-06

dotyczącym  przedstawienia  stosownych  informacji  do  proponowanych  w  art.  13  i  art  27  zwolnień

przedmiotowych, ujętych w projekcie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprzejmie informuję, iŜ

podtrzymuję  wszystkie  dotychczasowe  uregulowania  zawarte  w  obowiązującej  ustawie  z  dnia  26  lipca  1991  r.

o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416, z późn. zm.), tj. m.in.” [Enter];

• Napisz  poniŜszy  tekst, stosując poznane metody  numerowania akapitów.  Wpisuj tekst „jednym  ciągiem.”

Przyciśnij [Enter] jeden raz, przechodząc do następnego punktu.

1.   koszty uzyskania przychodów z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i praw pokrewnych

w rozumieniu odrębnych przepisów lub rozporządzania przez nich tymi prawami stanowią 50 proc. (art. 22. ust.

9, pkt 3),

2.      istnieje  moŜliwość  odliczenia  od  podstawy  do  opodatkowania  kwot  z  tytułu  darowizn  m.in.  na  cele

naukowe i naukowo-techniczne, do wysokości nie przekraczającej 15% dochodu (art. 26 ust. 1, pkt 9,a),

3.      odliczeniu  od  podstawy  opodatkowania  podlegają  faktycznie  poniesione  wydatki,  m.in.  na:  zakup

i montaŜ  maszyn lub urządzeń, praw majątkowych uznawanych za wartości niematerialne i prawne...,

• Zaznacz całą listę numerowaną;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Sekcja...;

•  W  otwartym  oknie  dialogowym  moŜesz  nadać  tworzonemu  obszarowi  nazwę  (zamiast  Obszar1  napisz

kolumny_3;

• Przejdź na zakładkę Kolumny;

• W okienku kolumny ustaw ich liczbę na 3;

• Kliknij przycisk Wstaw;

• Zaznaczony tekst ułoŜył się w trzech kolumnach;

• Kliknij w obszar poniŜej sekcji kolumn, aby pojawił się tam kursor tekstowy;

• Napisz: «Ponadto wnioskuję o utrzymanie w proponowanym projekcie ustawy treści pkt 20) art. 21 ust. 1.

z dotychczas obowiązującej ustawy o podatku „część dochodów osób, o których mowa w art. 3 ust. 1(...)”.»

Kolumny

UŜywając Writera moŜesz tworzyć dokumenty składające się z kilku kolumn na stronie. Aby podzielić stronę

na kolumny:

•  Z  menu  Wstaw  wybierz  polecenie  Sekcja...,  a  następnie  zakładkę  Kolumny  (moŜesz  teŜ  wybrać  z  menu

Format polecenie Kolumny...).

• Ustaw dwie kolumny;

• Usuń zaznaczenie z pola wyboru Szerokość automatyczna;

• Ustaw szerokość pierwszej kolumny na 10,00 cm;

• Ustaw odstęp pomiędzy kolumnami na 0,50 cm;

• Wybierz typ separatora, np. 0,05 pt;

• Po wybraniu typu separatora uaktywniają się opcje: Wysokość i Pozycja;

Wysokość  –  oznacza  długość  linii  separującej,  ustawianą  w  procentach  w  stosunku  do  wysokości  kolumn;

Pozycja – oznacza ułoŜenie linii separującej na górze, pośrodku lub na dole strony.

Przypisy

Przypisy,  czyli  objaśnienia  danego  (oznaczonego  np.  cyferką)  fragmentu  tekstu,  zawierają  źródła

bibliograficzne podanych w dokumencie informacji. Umieszcza się je na końcu  strony, której  fragmentu przypis

dotyczy lub na końcu dokumentu.

Aby wstawić przypis, wykonaj kolejne czynności:

•  Napisz  tekst,  który  chcesz  opatrzyć  przypisem,  np.  „Przypisy,  czyli  objaśnienia  danego  fragmentu  tekstu

(oznaczonego np. cyferką), zawierają źródła bibliograficzne podanych w dokumencie informacji. Umieszcza się je

na końcu strony, której fragmentu przypis dotyczy lub na końcu dokumentu.” i pozostaw kursor tekstowy na jego

końcu.

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Przypis dolny...

• W otwartym w ten sposób oknie pozostaw istniejące zaznaczenia i kliknij OK.

• Przypis zostaje oznaczony jedynką, a kursor tekstowy przenosi się na dół strony, w miejsce przeznaczone

do wpisania treści przypisu.

• W miejscu, w którym „miga” kursor, wpisz tytuł i autora tej ksiąŜki oraz numer bieŜącej strony.

•  Przypis  został  utworzony.  Aby  pisać  dalej,  kliknij  myszką  w  obszar  treści  dokumentu  za  oznaczeniem

przypisu.

Gdy  zechcesz  usunąć  przypis,  wystarczy,  Ŝe  usuniesz  jego  oznaczenie  (numer)  w  treści  dokumentu

 , a komentarz przypisany temu oznaczeniu na dole strony lub końcu tekstu zniknie.

Zakładki

Zakładek  najczęściej  uŜywamy  do  oznaczania  w  tworzonym  dokumencie  miejsc,  które  chcemy  szybko

odnaleźć.

Wstawianie i posługiwanie się zakładkami jest bardzo proste:

• Wstaw kursor tekstowy w miejscu, które chcesz oznaczyć zakładką;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie 

 ;

• Gdy tworzymy pierwszą zakładkę, to okno dialogowe jest puste;

• W wąskim okienku wpisz charakterystyczną dla oznaczanego miejsca nazwę zakładki;

• Kliknij OK;

• Aby sprawdzić jak działa  zakładka,  przewiń (za pomocą  paska  przewijania pionowego)  dokument o  kilka

stron;

• Z menu Edycja wybierz polecenie 

 ;

• W otwartym w ten sposób oknie Nawigatora odszukaj polecenie Zakładki;

• Kliknij w plusik 

 , umieszczony przed poleceniem Zakładki;

• Rozwinie się lista ustawionych zakładek 

 ;

• Kliknij dwa razy szybko w nazwę zakładki, do której chcesz się przenieść – następuje przeniesienie kursora

tekstowego i przewinięcie dokumentu do miejsca ustawienia zakładki;

• Zamknij „krzyŜykiem” okno Nawigatora.

Gdy chcesz usunąć zakładkę, z menu Wstaw wybierz polecenie Zakładka i w otwartym oknie zaznacz nazwę

zakładki  przeznaczonej  do  usunięcia.  Po  jej  zaznaczeniu  przycisk  Usuń  staje  się  aktywny  i  jego  kliknięcie

powoduje usunięcie zakładki z dokumentu.

Za pomocą Nawigatora moŜesz poruszać się równieŜ po innych obiektach umieszczonych w dokumencie.

AutoPilot

Korzystanie z AutoPilota znacznie ułatwia tworzenie niektórych typowych  dokumentów, takich  jak list, faks

czy memorandum.

Aby skorzystać z AutoPilota i napisać z jego pomocą np. list:

• Z menu Plik wybierz polecenie AutoPilot;

• Z rozwiniętej w ten sposób listy wybierz List...;

• Otwierasz  w  ten  sposób pierwsze  okno  AutoPilota,  w  którym  ustalasz  przeznaczenie  listu  (np.  słuŜbowy)

oraz jego styl – współczesny;

Po zaznaczeniu odpowiednich opcji, kliknij przycisk Dalej;

• W kolejnym oknie ustalasz, czy list będzie zawierał logo i jakie ono będzie:

• po zaznaczeniu pola opcji Bez logo moŜesz od razu nacisnąć Dalej,

•  po  pozostawieniu  zaznaczenia  w  polu  opcji  Grafika  naciśnij  przycisk  Wybór  grafiki...  i  w  otwartym  oknie

wskaŜ nazwę i miejsce zapisania grafiki (logo) na dysku Twojego komputera,

• po zaznaczeniu pola opcji Tekst pojawia się w tym samym oknie miejsce na wpisanie tekstu logo,

•  po  ustaleniu  typu  logo,  w  części  okna  dotyczącej  pozycji  moŜesz  ustalić  dokładne  połoŜenie  znaku

firmowego na liście,

• po wykonaniu tych operacji kliknij przycisk Dalej.

•  w  kolejno  wyświetlonym  oknie  podaj  adres  nadawcy  listu  oraz  rozmiar  i  połoŜenie  pola  z  tym  adresem

i kliknij Dalej;

• Kolejne okno dotyczy danych adresata;

• Adres moŜesz wpisać w polu Adres lub

•  pobrać  z  bazy  danych  (adresowej),  jeśli  ten  sam  list  rozsyłasz  do  wielu  adresatów.  W  tym  celu  naleŜy

wybrać  bazę  danych,  z  jakiej  chcesz  pobrać  adresy.  Pola,  które  chcesz  wykorzystać  do  zaadresowania  listy,

przerzucaj po kolei strzałką.

• Kliknij Dalej;

• Kolejne okno AutoPilota dotyczy elementów, jakie zwyczajowo umieszcza się w korespondencji urzędowej.

Zaznacz odpowiadające Twojemu listowi pola wyboru, ustaw odpowiednią datę i, jeśli chcesz, w pole tematu

wpisz temat listu;

• Kliknij przycisk Dalej, aby przejść do następnego okna;

•  Wyświetlone  w  ten  sposób  okno  pozwoli  Ci  zdecydować  o  wyglądzie  stopki  w  liście  (zmiany  zatwierdź

klikając Dalej);

• Jeśli nie chcesz dokonywać Ŝadnych zmian w ustawieniach domyślnych, kliknij od razu Dalej;

• Kolejne okno AutoPilota dotyczy wyglądu kolejnych stron listu, takich jak połoŜenie nagłówka, logo i pola

z adresem nadawcy oraz połoŜenia stopki;

• JeŜeli redagowana przez Ciebie korespondencja nie przekracza jednej strony, kliknij od razu Dalej;

• W tym oknie moŜesz zdecydować, jak zapisać dokument utworzony za pomocą tego szablonu;

• MoŜesz kliknąć Dalej, nie dokonując w tym miejscu Ŝadnych zmian;

• Otwierasz w ten sposób ostatnie okno AutoPilota, w którym decydujesz, w jakich sytuacjach drukować logo

i  informacje  o  nadawcy  (zawsze,  na  pierwszej  stronie,  na  następnych  stronach,  nie  drukować)  oraz  na  jakiej

drukarce, klikając przycisk Konfiguruj;

• Po dokonaniu tych ustawień kliknij przycisk Utwórz;

•  W  zaleŜności  od  dokonanych  przez  Ciebie  ustawień,  układ  utworzonego  listu  jest  zbliŜony  do

zamieszczonego w przykładzie poniŜej;

• Tak skonstruowany „trzon” korespondencji uzupełnij odpowiednią treścią.

• Ponowne otwarcie Listu AutoPilota spowoduje wywołanie tych  samych  ustawień. Klikając  cały  czas  Dalej

otrzymasz drugi identyczny szablon – tworząc zatem kolejny list, dokonaj tylko niezbędnych zmian, dotyczących

np. adresata.

Formatowanie za pomocą stylów

W edytorze tekstu styl to często uŜywana kombinacja róŜnych cech formatowania, takich jak rodzaj, kolor,

wielkość czcionki itp., zapisana pod pewną nazwą. Styl moŜna wywołać jednym kliknięciem myszki, bez potrzeby

formatowania kaŜdej cechy osobno.

OpenOfficePL Writer

 daje moŜliwość operowania stylami:

• akapitu,

• znaku,

• ramek,

• stron,

• numeracji.

Najczęściej wykorzystywany jest styl akapitu.

Nazwa  aktualnie  wykorzystywanego  stylu  (oraz  stylów  uŜywanych  w  tym  dokumencie)  widnieje  w  lewym

końcu paska obiektów i w prostym tekście jest to zazwyczaj 

 .

Aby nadać dostępny w programie styl wybranemu akapitowi, wykonaj kolejne czynności:

• Ustaw kursor tekstowy w akapicie, któremu chcesz nadać wybrany styl,

• Z menu Format wybierz polecenie Stylista,

• W otwartym oknie kliknij ikonę Style akapitu ( 

 ),

• Z dostępnej listy stylów akapitu podwójnym kliknięciem wybierz styl,

•  PoniewaŜ  nie  istnieje  podgląd  stylu,  trzeba  go  wybierać  metodą  prób  i  błędów,  a  najwygodniej  jest

zdefiniować własny styl.

Aby zdefiniować własny styl, wykonaj kolejne czynności:

•  Ustaw  kursor  tekstowy  w  dowolnym  akapicie  tekstu,  który  został  przez  Ciebie  sformatowany  tak,  jak

najczęściej to robisz,

• Z menu Format wybierz polecenie Stylista,

• W otwartym oknie kliknij ikonę Nowy styl z zaznaczenia ( 

 ),

Pojawia się okno dialogowe Utwórz styl;

•  W  okienku  Nazwa  stylu  wpisz  nazwę  utworzonego  przez  Ciebie  stylu  (np.  comic11k  oznacza  tekst

formatowany za pomocą czcionki Comic Sans MS, rozmiar 11, kursywa);

•  Zatwierdź  OK.  Nazwa  zdefiniowanego  przez  Ciebie  stylu  pojawia  się  od  tej  pory  w  oknie  Stylisty

dokumentu, dla którego styl został zdefiniowany.

Szablony

Pracując w biurze sporządzasz zapewne wiele dokumentów, zawierających identyczne elementy. Proponuję,

abyś  stworzył  sobie  szablony  najczęściej  uŜywanych  dokumentów,  aby  ułatwić  sobie  pracę.  Takim  szablonem

moŜe być po prostu wzór jakiegoś typu dokumentu, np. faksu, Ŝyciorysu, zaproszenia itp.

Szablon dokumentu to stałe fragmenty odpowiednio sformatowanego tekstu, tabele, nagłówki, stopki itd. do

wielokrotnego wykorzystania, odpowiednio zapisane w programie.

Pismo  prezentowane  poniŜej  posłuŜy  Ci  za  wzór  szablonu  do  przygotowania.  Postaraj  się  stworzyć  je

samodzielnie.  W  razie  problemów  dokładna  konstrukcja  poniŜszego  przykładu  została  opisana  w  rozdziale

„

OpenOfficePL Writer

 – przykładowe dokumenty”.

Gdy  wzór  dokumentu  masz  juŜ  gotowy,  pozostaje  Ci  tylko  wykonanie  kilku  czynności,  abyś  mógł  z  niego

wielokrotnie korzystać.

Sposób pierwszy:

• Z menu Plik wybierz polecenie Zapisz jako...,

• Pojawia się znajome okno dialogowe;

•  Wybierz  miejsce  na  dysku,  gdzie  będziesz  zapisywać  swoje  szablony.  W  razie  potrzeby  lepszego

posegregowania szablonów (gdy stworzysz ich duŜo), utwórz nowy folder, np. Wzory pism;

• W oknie listy Zapisz jako typ: odszukaj polecenie OpenOffice.org 1.0 – Szablon dokumentu tekstowego;

• W pole Nazwa pliku: wpisz nazwę stworzonego szablonu, np. zaproszenie na promocje i zmień – wpisz po

kropce rozszerzenie nazwy pliku stw, tak aby cała nazwa wyglądała następująco: zaproszenie na promocje.sxw;

• Kliknij przycisk Zapisz i zamknij zapisany właśnie dokument.

Gdy chcesz utworzyć dokument na podstawie opracowanego szablonu:

• Wybierz z menu Plik plecenie Otwórz,

• Aby wyświetlić szablony dokumentów, w polu listu Pliki typu: wybierz polecenie Wszystkie pliki (*.*),

• Na liście Szukaj w: znajdź katalog, w którym umieściłeś szablon zaproszenia.

• Z listy dostępnych w oknie plików wybierz poszukiwaną nazwę dokumentu,

• Kliknij przycisk Otwórz.

Na ekranie Twojego monitora zostanie wyświetlony nowy dokument:

Zwróć uwagę, Ŝe mimo iŜ otworzyłeś dokument z zapisaną tam treścią, na jego pasku tytułu widnieje napis

Bez tutyłu...

Sposób drugi:

• Z menu Plik wybierz polecenie Zapisz jako...

• Pojawia się znajome okno dialogowe Zapisywanie jako:

• W polu listy Zapisz w: wybierz kolejno dysk 

 (przy instalacji standardowej).

• W oknie listy Zapisz jako typ: odszukaj polecenie OpenOffice.org 1.0 – Szablon dokumentu tekstowego.

•  W  pole  Nazwa  pliku:  wpisz  nazwę  stworzonego  szablonu,  np.  zaproszenie  na  promocje  i  po  kropce

rozszerzenie nazwy pliku stw, tak aby cała nazwa wyglądała następująco: 

 .

• Kliknij przycisk Zapisz i zamknij zapisany właśnie dokument.

Gdy chcesz utworzyć dokument na podstawie opracowanego szablonu:

• Wybierz z menu Plik polecenie Nowy i z rozwiniętego podmenu 

 ,

• Otwarte zostanie okno Szablony i dokumenty – Szablony,

• Aby wyświetlić listę dostępnych szablonów, kliknij dwa razy w ikonę Szablony widoczną w środkowej części

okna dialogowego,

• Wyświetlona zostaje lista szablonów, m.in. utworzony właśnie szablon zaproszenia na promocję,

• Otwarcia szablonu moŜna dokonać dwukrotnym kliknięciem na jego nazwę lub przez zaznaczenie myszką

jego nazwy i kliknięcie Otwórz.

Spisy

Spis treści

Aby  do  dokumentu  wstawić  spis  treści,  słowom,  które  mają  tworzyć  spis,  naleŜy  nadać  styl  Tytuł  (patrz

rozdział  „Formatowanie  za  pomocą  stylów”).  Po  ustaleniu  struktury  hierarchii  w  dokumencie  moŜesz  zacząć

tworzyć spis treści.

W tym celu:

• Ustaw kursor tekstowy w miejscu, gdzie ma powstać spis treści;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Indeksy i spis treści;

• Z rozwiniętej w ten sposób listy

wybierz polecenie Indeksy i spis treści...;

• Otwiera się okno dialogowe Wstaw indeks/spis treści;

• Sprawdź, czy na liście Typ jest wyświetlona pozycja Spis treści;

• Jeśli chcesz, moŜesz zmienić domyślny nagłówek Spis treści w polu Tytuł na dowolny;

•  MoŜesz  wybrać  (z  rozwijanej  listy  Dotyczy),  co  będzie  obejmował  spis  –  czy  cały  dokument,  czy  tylko

rozdział;

• Aby powstał spis, wystarczy kliknąć OK.

Po wstawieniu spisu treści moŜe się okazać, Ŝe do dokumentu dodajesz lub usuwasz z niego całe rozdziały

czy  ich  fragmenty.  MoŜe  to  prowadzić  do  dezaktualizacji  przygotowanego  spisu. 

OpenOfficePL  Writer

  zadbał

o moŜliwość szybkiej poprawy wstawionego spisu bez konieczności usuwania i wstawiania nowego.

Aby zaktualizować spis treści po wprowadzonych do dokumentu zmianach, kliknij myszką w obszar spisu, tak

aby  pojawił  się  w  nim  kursor  tekstowy.  Następnie  kliknij  prawym  przyciskiem  myszki  (w  obszar  spisu  treści)

wywołując menu kontekstowe.

Z  wywołanego  w  ten  sposób  menu  wybierz  polecenie  Aktualizuj  indeks,  które  spowoduje  wprowadzenie

uaktualniających zmian do spisu.

Usunięcia spisu treści moŜesz dokonać za pomocą tak samo wywołanego menu (prawym przyciskiem myszy)

i wybrania polecenia Usuń indeks.

Indeks alfabetyczny

Indeks  to  pomocniczy  spis,  w  którym  według  określonej  kolejności  zestawiamy  np.  terminy  naukowe,

nazwiska  i  za  pomocą  określonego  symbolu  odsyłamy  czytelnika  do  właściwego  rozdziału,  strony  czy  pozycji

bibliograficznej.

Proces tworzenia skorowidza naleŜy podzielić na dwa etapy:

1. umieszczanie przez uŜytkownika oznaczeń w treści tworzonej pracy,

2. utworzenie skorowidza na podstawie oznaczeń dokonanych w pierwszym etapie.

Aby umieścić w tekście dokumentu oznaczenia, wykonaj kolejne czynności:

• W menu Widok sprawdź, czy jest „ptaszek” przed poleceniem Zaznaczenia – jeśli go nie ma, kliknij w to

polecenie (nie jest to konieczne do sporządzenia skorowidza, ale zasadniczo ułatwia pracę, gdyŜ jeśli opcja ta nie

będzie zaznaczona, oznaczane hasła nie będą widoczne i moŜna się łatwo pogubić);

• Zaznacz pierwszy wyraz (lub frazę), który chcesz umieścić w skorowidzu;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Indeksy i spis treści, a następnie Wpis;

•  Zaznaczone  słowo  jest  widoczne  w  oknie  Wpis.  Tu,  korzystając  z  klawiatury,  moŜesz  zmienić  formę

gramatyczną, w jakiej występuje wyraz (wyrazy) wstawiany do skorowidza;

• Kliknij przycisk Wstaw – wstawienie wyrazu do skorowidza następuje po jego naciśnięciu;

• Klikając i przytrzymując wciśnięty lewy przycisk myszki na pasku tytułu przesuń okno Wstaw wpis indeksu

w dowolne miejsce ekranu monitora, tak aby było Ci wygodnie zaznaczyć kolejny wyraz do skorowidza;

• Zaznacz kolejny wyraz i kliknij Wstaw;

• Powtarzaj te czynności aŜ do końca dokumentu;

• Kiedy dodałeś juŜ wszystkie wyrazy, moŜesz zamknąć okno Wstaw wpis indeksu;

• Nadszedł czas na wstawienie skorowidza do dokumentu – ustaw kursor tekstowy w miejscu, w którym ma

się pojawić skorowidz;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Indeksy i spis treści i z rozwiniętego w ten sposób podmenu ponownie

Indeksy i spis treści;

• W otwartym w ten sposób oknie z listy Typ wybierz polecenie Indeks alfabetyczny i kliknij OK;

• Twój indeks powinien pojawić się w miejscu wstawienia kursora tekstowego i wyglądać podobnie do wzoru

zamieszczonego poniŜej.

Po wstawieniu indeksu moŜe się okazać, Ŝe do dokumentu dodajesz lub usuwasz z niego fragmenty. MoŜe to

prowadzić do dezaktualizacji przygotowanego indeksu. Aby go zaktualizować, kliknij myszką w jego obszar, tak

aby  pojawił  się  w  nim  kursor  tekstowy.  Następnie  kliknij  prawym  przyciskiem  myszki,  wywołując  menu

kontekstowe.  Wybierz  z  niego  polecenie  Aktualizuj  indeks,  które  spowoduje  wprowadzenie  uaktualniających

zmian do spisu.

Jeśli  chcesz  dodać  nowe  hasła  do  indeksu,  zaznacz  odpowiedni  wyraz,  z  menu  Wstaw  wybierz  polecenie

Indeksy  i  spis  treści,  a  następnie  Wpis,  kliknij  przycisk  Wstaw  itd.  Aktualizacji  spisu  dokonaj  po  dodaniu

niezbędnych wyraŜeń.

Indeks  moŜesz  usunąć  za  pomocą  wywołanego  (prawym  przyciskiem  myszy)  menu  kontekstowego

i wybrania polecenia Usuń indeks.

Indeks ilustracji

JeŜeli tworzony przez Ciebie dokument będzie zawierał duŜą ilość grafiki, być moŜe będziesz chciał wstawić

jej spis. MoŜesz to zrobić na dwa sposoby:

• Sposób pierwszy – spis ilustracji najłatwiej stworzyć, gdy do dokumentu wstawione są juŜ rysunki. Mimo to

trzeba przygotować ich nazwy do spisu:

• kliknij na wstawionym obrazku, aby pokazały się zaczepy (małe zielone kwadraciki wokół rysunku);

• kliknij w rysunek prawym przyciskiem myszy – pokaŜe się menu kontekstowe z którego wybierz polecenie

Grafika;

• W efekcie tych czynności wyświetla się okno dialogowe Grafika. Przejdź na zakładkę Opcje;

• w polu Nazwa nadaj (wpisz z klawiatury) nazwę, jaka ma się pokazać w spisie;

• kliknij OK;

• odznacz grafikę, klikając w dowolne miejsce na stronie;

• ustaw kursor tekstowy w miejscu, w którym ma się pokazać spis;

• z menu Wstaw wybierz polecenie Indeksy i spis treści i ponownie Indeksy i spis treści;

• w wyświetlonym oknie Wstaw indeks/spis treści, wybierz jako Typ polecenie Indeks ilustracji i zaznacz pole

opcji Nazwy obiektów, a następnie kliknij OK.

• w miejscu wstawienia kursora tekstowego pokaŜe się Indeks ilustracji.

•  Sposób  drugi  –  polega  na  dodaniu  do  umieszczonych  w  dokumencie  grafik  legendy  w  postaci  etykiet

z opisem zawartości ilustracji:

• kliknij na wstawionym obrazku, aby pokazały się zaczepy (małe zielone kwadraciki wokół rysunku);

• kliknij w rysunek prawym przyciskiem myszy, aby pokazało się menu kontekstowe;

• wybierz z niego polecenie Podpis...

• Otworzysz w ten sposób okno dialogowe Podpis:

•  Do  okienka  Podpis  wpisz  nazwę,  jaka  pojawi  się  pod  rysunkiem  i  w  spisie  ilustracji.  Wpis  poprzedź

przyciśnięciem klawisza spacji;

• Z rozwijanej listy Numeracja wybierz styl numerów, jakimi będziesz oznaczać kolejne ilustracje.

• Kliknij OK;

• Pod zaznaczona grafiką pojawia się podpis – etykieta;

• Odznacz grafikę, klikając w dowolne miejsce na stronie;

• Ustaw kursor tekstowy w miejscu, w którym ma się pokazać spis ;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Indeksy i spis treści i ponownie Indeksy i spis treści;

• W wyświetlonym oknie Wstaw indeks/spis treści,

wybierz jako Typ polecenie Indeks ilustracji, a następnie kliknij OK.

• W miejscu wstawienia kursora tekstowego pokaŜe się Indeks ilustracji.

Indeks tabel

JeŜeli utworzony dokument będzie zawierał duŜą liczbę tabel, być moŜe będziesz chciał wstawić ich spis.

Wykonanie  spisu  tabel  jest  bardzo  podobne  do  wstawiania  opisanego  powyŜej  spisu  ilustracji.  MoŜesz  to

zrobić na dwa sposoby:

•  Sposób  pierwszy  –  spis  tabel  najłatwiej  zrobić,  gdy  do  dokumentu  wstawione  są  juŜ  wszystkie  tabelki.

Trzeba przygotować ich nazwy do spisu:

• Kliknij na obszarze tabeli prawym przyciskiem myszy – pokaŜe się menu kontekstowe;

wybierz z niego polecenie Tabela...;

• w wyświetlonym oknie dialogowym Format tabeli na zakładce Tabela

w  polu  Nazwa  nadaj  (wpisz  z  klawiatury)  nazwę,  jaka  ma  się  pokazać  w  spisie  (zamiast  spacji  uŜywaj

dolnego podkreślenia [Shift] i [minus]);

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Indeksy i spis treści i ponownie Indeksy i spis treści;

• W wyświetlonym oknie Wstaw indeks/spis treści

wybierz jako Typ polecenie Indeks tabel i zaznacz pole opcji Nazwy obiektów, a następnie kliknij OK.

• W miejscu wstawienia kursora tekstowego pokaŜe się spis oznaczonych w ten sposób tabel:

•  Sposób  drugi  –  polega  na  dodaniu  do  umieszczonych  w  dokumencie  tabel  legendy  w  postaci  etykiet

z opisem ich zawartości.

• Kliknij w obszar tabeli prawym przyciskiem myszy, aby pokazało się menu kon-tekstowe.

• Wybierz z niego polecenie Podpis...

• Otworzysz w ten sposób okno dialogowe Podpis.

•  Do  okienka  Podpis  wpisz  nazwę,  jaka  pojawi  się  pod  tabelą  i  w  spisie.  Wpis  poprzedź  przyciśnięciem

klawisza spacji.

• Z rozwijanej listy Numeracja wybierz styl numerów, jakimi będziesz oznaczać kolejne tabele;

• Kliknij OK;

• Pod opisywaną tabelą pojawia się podpis – etykieta, jak pod ilustracją;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Indeksy i spis teści i ponownie Indeksy i spis treści.

• W wyświetlonym oknie Wstaw indeks/spis treści

wybierz jako Typ polecenie Indeks tabel, a następnie kliknij OK;

• W miejscu wstawienia kursora tekstowego pokaŜe się Indeks tabel.

Korespondencja

OpenOfficePL  umoŜliwia  łatwą  obsługę  korespondencji  zarówno  elektronicznej,  jak  i  tej  tworzonej

tradycyjnymi metodami.

Korespondencja  seryjna  to  funkcja  pozwalająca  na  stworzenie  wielu  dokumentów  o  podobnej  treści,

zaadresowanych do róŜnych osób. Przygotowany, jednakowy dla wszystkich, tekst zostaje połączony z adresem

i  osobistym  zwrotem  do  kaŜdego  odbiorcy.  Dzięki  tej  opcji  moŜna  tworzyć  seryjne  listy.  Zamiast  wielokrotnie

ręcznie  zmieniać  nazwisko  i  adres,  wystarczy  jedno  kliknięcie  myszki,  a  program,  korzystając  z  odpowiednio

przygotowanej bazy, zmodyfikuje potrzebne informacje.

Podstawą korespondencji seryjnej jest ksiąŜka adresowa.

KsiąŜka adresowa

KsiąŜka  adresowa  to  elektroniczny  spis  kontaktów.  OpenOfficePL  umoŜliwia  wykorzystywanie  baz

adresowych utworzonych i zapisanych w innych programach lub stworzenie własnej bazy.

Tworzenie ksiąŜki adresowej

Najwygodniej  jest  korzystać  z  własnej  bazy  adresów.  MoŜna  ją  przygotować  na  kilka  sposobów,  ale

najłatwiej jest skorzystać z bazy utworzonej w arkuszu kalkulacyjnym Calc.

Tworzymy w nim prostą tabelę (patrz rozdział „Arkusz kalkulacyjny Calc”) przeznaczoną do przechowywania

danych niezbędnych do korespondencji.

• Otwórz nowy plik arkusza kalkulacyjnego i utwórz tabelę, w której będziesz przechowywał dane adresowe.

MoŜe ona wyglądać np. tak:

• Zapisz utworzoną w ten sposób tabelę w pliku o nazwie odpowiadającej treści bazy, np. Adresy domowe

pracowników;

• Zamknij zapisany dokument;

•  Z  menu  Plik  wybierz  polecenie  AutoPilot,  a  następnie  (z  rozwiniętej  listy  podmenu)  őródło  danych

adresowych... Otworzysz w ten sposób pierwsze okno AutoPilota tworzącego źródło adresowe;

• W oknie tym zaznacz pole opcji Inne zewnętrzne źródło danych i kliknij przycisk Dalej;

• Otwierasz w ten sposób kolejne okno AutoPilota;

•  Kliknij  przycisk  Ustawienia,  aby  móc  pokazać  miejsce  zapisania  źródła  danych  adresowych.  Otwierasz

w ten sposób okno dialogowe;

• W polu Nazwa wpisz nazwę tworzonej bazy adresowej, np. Adresy domowe pracowników;

• Rozwiń listę w polu Typ bazy danych – odszukaj i kliknij w niej na polecenie Arkusz kalkulacyjny;

• Kliknij przycisk 

 w polu URL źródła danych, aby wybrać plik, w którym zapisałeś tabelę;

• W otwartym oknie dialogowym odszukaj katalog i nazwę utworzonej bazy adresowej;

• Zaznacz myszką nazwę pliku z bazą adresową i kliknij Otwórz;

•  Ponownie  pojawia  się  poprzednio  wyświetlane  okno  AutoPilota,  uzupełnione  automatycznie  o  ścieŜkę

dostępu (adres) do pliku Adresy domowe pracowników;

• Kliknij przycisk OK. Otworzy się okno przygotowujące pola adresowe;

• Kliknij przycisk Przypisanie pól;

•  Pojawia  się  kolejne  okno,  w  którym  musisz  skojarzyć  nazwy  pól  typowej  bazy  adresowej  z  nazwami  pól

utworzonej przez Ciebie bazy;

• Skojarzeń dokonujesz poprzez rozwijanie kolejnych list i wybieranie z nich analogicznych danych;

• Skojarzone pola do bazy opracowywanej w przykładzie powinny wyglądać jak w przykładzie poniŜej;

• Po kliknięciu OK, ukazuje się kolejne okno AutoPilota;

• W oknie Nazwa pozostaje Ci wpisać nazwę, pod którą źródło danych adresowych zostanie zarejestrowane

w programie (pod taką nazwą będziesz je mógł odszukać do wykorzystania);

• Po wpisaniu odpowiedniej do zawartości nazwy kliknij przycisk Utwórz;

• Pojawienie się tego okna świadczy o utworzeniu źródła danych do korespondencji;

• Kliknij OK.

Import ksiąŜki adresowej

OpenOfficePL  daje  Ci  moŜliwość  wykorzystywania  ksiąŜek  (baz)  adresowych  utworzonych  w  innych

programach, a zapisanych w Twoim komputerze. Aby mieć do nich dostęp, musisz za pomocą AutoPilota wybrać

jedną z dostępnych ksiąŜek adresowych:

•  Z  menu  Plik  wybierz  polecenie  AutoPilot,  a  następnie  na  rozwiniętym  podmenu  odszukaj  őródło  danych

adresowych...

• Otwierasz w ten sposób pierwsze okno AutoPilota słuŜącego do tworzenia danych adresowych;

•  Klikając  myszką  na  pole  opcji  wybierasz  odpowiadający  zawartości  Twojego  komputera  typ  ksiąŜki

adresowej;

• W drugim oknie AutoPilota podaj nazwę utworzonego źródła danych i kliknij przycisk Utwórz.

Korespondencja seryjna

Mając  przygotowane  źródło  danych adresowych (patrz  rozdział  „KsiąŜka  adresowa”),  moŜesz  zabrać  się  za

tworzenie  korespondencji  seryjnej.  Aby  przygotować  w  krótkim  czasie  wiele  listów  o  prawie  jednakowej  treści,

wykonaj kolejno opisane czynności:

• Dobrze  jest  przed przystąpieniem  do  tworzenia  właściwej  korespondencji  seryjnej  przygotować na  dysku

twardym komputera odpowiedni katalog, do którego zapiszesz wszystkie powstałe listy:

1. Zamknij lub zminimalizuj otwarte okna programów;

2. Kliknij dwukrotnie ikonę Mój komputer znajdującą się na pulpicie;

3. Wyświetli się okno pokazujące zasoby Twojego komputera;

4. W tej części okna wyświetlone są zasoby Twojego komputera: napędy CD, dyskietek i dyski twarde (jeden

–  C:  lub  więcej  D:,  E:  itd.).  Wybierz  ten,  z  którego  korzystasz,  np.  C:,  klikając  na  nim  dwa  razy.  Wyświetlisz

w ten sposób zawartość dysku C:;

5. Kliknij dwa razy w ikonę Moje dokumenty;

6. W tak otwartym oknie kliknij prawym przyciskiem myszy i z wyświetlonego menu kontekstowego wybierz

kolejno polecenie Nowy, a następnie kliknięciem Folder;

7. Powstaje nowy katalog;

8.  Wpisz  jego  nazwę  (na  klawiaturze),  np.  praca,  przyciśnij  [Enter].  Nowy  folder  został  utworzony

– przygotowany do zapisania w nim listów korespondencji seryjnej.

•  Kolejnym  krokiem  jest  przygotowanie  dokumentu  –  trzonu  do  późniejszego  uzupełniania  zmiennymi

danymi z bazy adresowej;

• Przygotuj pismo według poniŜszego przykładu (postaraj się stworzyć je samodzielnie, w razie problemów

dokładna  konstrukcja  poniŜszego  przykładu  została  opisana  w  rozdziale  „

OpenOfficePL  Writer

  –  przykładowe

dokumenty”);

• Zapisz dokument  wybierając kolejno polecenia:  Plik,  Zapisz  jako... w  przygotowanym  wcześniej  katalogu

(np. praca) w pliku o nazwie np. Odpowiedź na ofertę pracy;

• Z menu Widok wybierz polecenie őródło danych;

•  Otworzysz  w  ten  sposób  w  górnej  części  programu  obszar  słuŜący  wybraniu  odpowiedniej  ksiąŜki

adresowej (gdy jest ich więcej) i określeniu miejsc, w które wstawisz te dane;

•  W  lewej  górnej  części  okna  widać  wszystkie  dostępne  bazy  adresowe.  Wybierz  odpowiednie  źródło

adresów  kliknięciem  na  plusik  przy  jego  nazwie  (w  tym  wypadku  Adresy  domowe)  i  zaznacz  dwukrotnym

kliknięciem miejsce, z którego pochodzą dane (zaznaczenie – na niebiesko – źródło danych wyświetlanych obok);

•  W  dolnej  części  okna  wyświetlany  jest  dokument,  do  którego  będziesz  przeciągać  nagłówki  kolumn

z  wyświetlonego  powyŜej  źródła  danych.  Przeciągając  nagłówki  kolumn  (Nazwisko,  Imię  itd.)  w  odpowiednie

miejsca przygotowanego dokumentu tworzysz podstawę korespondencji seryjnej.

•  Kliknij  i  przytrzymując  wciśnięty  lewy  przycisk  myszki  przeciągnij  w  odpowiednie  miejsce  dolnego

dokumentu nagłówki odpowiednich kolumn, np. Imię, Nazwisko... itd. (kursor moŜe w tym czasie przybrać jeden

z  dwóch  kształtów  –   

  ,  co  oznacza,  Ŝe  w  tym  miejscu  nie  moŜesz  wstawić  pola  z  nagłówka,  lub 

  ,

oznaczający miejsce wstawienia danych nagłówkowych);

• Przeciągnij myszką wszystkie niezbędne nagłówki pól w odpowiednie miejsca w tworzonym dokumencie;

JeŜeli  masz  kłopot  z  przeciągnięciem  nagłówków  od  razu  w  odpowiednie  miejsca,  przeciągnij  je  na  koniec
dokumentu  i  później,  wycinając  i  wklejając,  poukładaj  w  odpowiednich  akapitach  tekstu.  Pamiętaj  równieŜ  o  tym,
aby  pomiędzy  przeciągniętymi  polami  dodać  spację.  Jej  brak  spowoduje  zlanie  się  słów  wstawionych  obok  siebie
(patrz pola <Imię><Nazwisko>).

• Gdy wszystkie elementy korespondencji trafiły na wybrane miejsce, nadszedł czas na dokonanie ostatnich

ustawień. W tym celu z menu Narzędzia wybierz polecenie 

 .

• Otwiera się okno dialogowe Korespondencja seryjna:

•  W  części  okna  dotyczącej  rekordów  określasz,  które  wiersze  bazy  będą  dołączone  do  korespondencji

(wszystkie czy wybrane) – zaznacz opcję Wszystkie;

• Zaznacz pole opcji Plik;

•  Ustaw  kursor  w  oknie  pola  ŚcieŜka.  Wykasuj  jego  zawartość.  W  pustym  miejscu  wpisz  usytuowanie

swojego katalogu – np. Moje dokumenty/praca.

•  W  części  okna  Generuj  nazwę  pliku  z  zaznacz  pole  opcji  Ustawienia  ręczne  i  w  sąsiadujące  pole  wpisz

nazwę  pliku  dla  powstającej  korespondencji,  np.  odpowiedź  na  ofertę  pracy  –  spowoduje  to  powstanie  we

wskazanym katalogu plików z listami.

• Po dokonaniu tych ustawień kliknij OK. Listy będą teraz zapisywane do wybranego katalogu i czas trwania

tego procesu uzaleŜniony jest ściśle od liczby powstających listów.

• MoŜesz teraz zamknąć uŜywany do tej pory dokument.

• Sprawdzimy jak wygląda utworzona w ten sposób korespondencja.

• Odszukaj katalog, w którym powinny być zapisane listy.

Wszystkie utworzone dokumenty mają taką nazwę, jaką wpisałeś w oknie Korespondencja seryjna. Jedyna

róŜnica  polega  na  tym,  Ŝe  program  automatycznie  dodaje  do  niej  kolejne  numery,  zaczynając  od  0  (list

z numerem 0 zawiera dane pierwszego adresata z bazy adresowej).

• Dwukrotne kliknięcie na wybrany plik wyświetli obecny wygląd dokumentu;

• Tak przygotowane dokumenty moŜesz np. wydrukować.

Adresowanie

Adresowanie wiadomości elektronicznych

Program  OpenOfficePL  daje  uŜytkownikowi  moŜliwość  wysłania  utworzonego  dokumentu  tekstowego

w formie załącznika.

Aby wysłać utworzony dokument w formie załącznika:

• Przygotuj treść tego dokumentu (nie musisz go nawet zapisywać);

• Z menu Plik wybierz polecenie Wyślij, a następnie: 

;

• Otworzy się okno programu pocztowego, na przykład:

• W polu Do: wpisz internetowy adres pocztowy adresata korespondencji. MoŜesz go równieŜ dodać klikając

przycisk Do: – wyświetlisz w ten sposób zawartość ksiąŜki adresowej swojego programu pocztowego i będziesz

mógł wybrać adresata.

• W pole Temat wpisz czego dotyczy wiadomość.

• W największej części okna programu moŜesz wpisać treść wysyłanej wiadomości.

• Po  kliknięciu  przycisku Wyślij  wiadomość  zostaje wysłana  automatycznie,  a Ty  moŜesz zamknąć  (zapisać

i zamknąć) dokument.

Adresowanie kopert

Napisany na komputerze list dobrze jest włoŜyć do koperty z ładnie wydrukowanym adresem. Istnieje kilka

sposobów adresowania kopert.

Sposób  pierwszy  –  juŜ  w  czasie  tworzenia  dokumentu  (listu)  moŜesz  zadbać  o  to,  aby  przygotować

i wydrukować odpowiedni adres na kopercie.

W tym celu:

• W czasie tworzenia dokumentu moŜesz z menu Wstaw wybrać polecenie Koperta;

• Otwiera się okno dialogowe przygotowujące kopertę do druku;

• W pole Odbiorca wpisz adres odbiorcy listu.

•  Adres  nadawcy  powinien  pojawić  się  automatycznie.  MoŜesz  go  jednak  wpisać  lub  uzupełnić  za  pomocą

klawiatury.

•  Jeśli  chcesz,  moŜesz  wydrukować  koperty  seryjnie,  pobierając  dane  z  bazy  adresowej  wskazanej  na

rozwijanej liście Baza danych (nie jest to jednak wygodny sposób).

• Gdy dane dotyczące odbiorcy i nadawcy są wstawione, przejdź na zakładkę Format.

• W tym oknie moŜesz ustalić pozycję danych adresowych nadawcy i odbiorcy korespondencji oraz rozmiar

posiadanej koperty.

• Po tych ustaleniach przejdź na zakładkę Drukarka;

• Za pomocą przycisków na tej zakładce ustalisz sposób podawania koperty do drukarki.

•  JeŜeli  teraz  wybierzesz  przycisk  Nowy  dokument,  na  ekranie  monitora  zobaczysz  otwarty  dokument,

którego  treścią  jest  zaadresowana  koperta  –  moŜesz  ją  wydrukować,  moŜesz  teŜ  zapisać  i  w  razie  potrzeby

drukować ją wielokrotnie.

•  JeŜeli  zamiast  przycisku  Nowy  dokument  wybierzesz  przycisk  Wstaw,  adresowa  treść  koperty  zostanie

dołączona jako pierwsza część do tworzonego dokumentu.

Sposób drugi

Do adresowania kopert moŜesz uŜyć opcji korespondencji seryjnej:

• Przygotuj bazę adresową, którą wykorzystasz przy  adresowaniu kopert  (patrz  rozdział „Tworzenie ksiąŜki

adresowej”);

• Otwórz nowy dokument tekstowy;

• Z menu Format wybierz polecenie Strona;

• Przejdź do zakładki strona;

• Z rozwijanej listy Format wybierz odpowiadający posiadanym kopertom format;

• W polach Szerokość i Wysokość moŜesz ustawić szerokość i wysokość koperty;

• W części okna Orientacja moŜesz ustawić połoŜenie koperty;

• Po dokonaniu ustawienień kliknij OK;

• Na ekranie monitora moŜesz zobaczyć pusty dokument wielkości przyszłej koperty;

• Z menu Widok wybierz polecenie őródła danych;

• Z wybranej bazy adresowej przeciągaj odpowiednie nagłówki kolumn i ustawiaj je w wybranym za pomocą

klawiszy [Enter] i [Tab] miejscu dokumentu (patrz rozdział „Korespondencja seryjna”);

• Z menu Narzędzia wybierz polecenie List seryjny;

• W części okna Rekordy wybierz odpowiednią opcję – czy tworzysz koperty z wszystkich zawartych w bazie

adresowej rekordów, czy z niektórych, wybranych pozycji;

• W otwartym oknie wybierz pole opcji Drukarka, jeśli koperty chcesz wydrukować od razu; jeśli chcesz je

zapisać  do  wielokrotnego  uŜytku,  wybierz  pole  opcji  Plik  i  postępuj  dalej  zgodnie  z  poleceniami  rozdziału

„Korespondencja seryjna”.

• Końcowa postać koperty po zapisaniu w pliku powinna wyglądać na przykład tak:

OpenOfficePL Writer

 – przykładowe dokumenty

Rozdział ten  zawiera  przykłady wykonania  czterech dokumentów tekstowych krok po kroku. W  ten  sposób

utrwalisz i zastosujesz praktycznie nabyte wcześniej umiejętności.

1. Odpowiedź na ofertę pracy

• Otwórz nowy dokument tekstowy;

• Wybierz tabulator lewy i ustaw go w pozycji 12 cm;

• Przyciśnij klawisz [Tab];

• Napisz: „Opowittki, dn.” i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Caps Lock];

• Z paska obiektów wybierz ikonę Do środka;

• Napisz „Odpowiedź na ofertę pracy” i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Caps Lock];

• Z paska obiektów wybierz ikonę Wyrównaj do lewej;

• Napisz „Pan/Pani” i naciśnij [Enter];

• Napisz „zam. ul.” i naciśnij [Enter] trzy razy;

• Napisz „Dziękujemy za przesłanie oferty pracy w naszej firmie.” i naciśnij [Enter];

• Z paska obiektów wybierz ikonę Do lewej i prawej;

•  Napisz  „Z  przykrością  musimy  Pana/Panią  poinformować,  Ŝe  wolne  miejsce  pracy  jest  juŜ  zajęte  i  w  tej

chwili nie moŜemy uwzględnić Pana/Pani prośby.” i naciśnij [Enter];

•  Napisz  „Pana/Pani  ofertę  zatrzymamy  w  naszej  ewidencji  na  wypadek  zwolnienia  się  etatu.”  i  naciśnij

[Enter];

• Wybierz tabulator lewy i ustaw go w pozycji 12 cm;

• Przyciśnij klawisz [Tab];

• Napisz: „Z powaŜaniem:”;

• Zaznacz cały dokument, np. z menu Edycja wybierz Zaznacz wszystko;

•  Z  menu  Format  wybierz  polecenie  Akapit  i  na  zakładce  Wcięcia  i  odstępy  ustaw  Odstęp  Od  dołu  na

0,50 cm i kliknij OK;

• Z menu Plik wybierz polecenie Zapisz jako...;

• Odszukaj katalog Moje dokumenty;

• Utwórz Nowy folder o nazwie: korespondencja słuŜbowa;

• Otwórz go;

• Zapisz w nim utworzony właśnie plik nadając mu nazwę Odpowiedź na ofertę pracy;

• Zakończ pracę z programem 

OpenOfficePL Writer

.

2. Zaproszenie na promocję

• Otwórz nowy dokument tekstowy;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Nagłówek i Domyślnie;

• Napisz „Roland Spółka z o.o.”;

• Wybierz tabulator lewy i ustaw go w pozycji 12 cm;

• Przyciśnij klawisz [Tab];

• Napisz „Dąbrówka, dn.” i naciśnij [Enter];

• Napisz „ul. Polna 143” i naciśnij [Enter];

• Napisz „00-001 Dąbrówka”;

• Kliknij myszką poza obszar nagłówka, tak aby kursor tekstowy migał w obszarze dokumentu;

• Z paska obiektów wybierz ikonę Do środka;

• Napisz „Zaproszenie”;

• Zaznacz napisane słowo i z paska obiektów wybierz ikonę Pogrubienie;

• Naciśnij [Enter];

• Z paska obiektów wybierz ponownie ikonę Pogrubienie oraz Wyrównaj do lewej;

•  Napisz  „Serdecznie  zapraszamy  na  uroczystą  promocję  naszej  nowej  kolekcji.”  i  wstaw  ręczny  podział

wierszy ([Shift] + [Enter]);

• Napisz „Oczekujemy Państwa przy wejściu do” i wstaw ręczny podział wierszy ([Shift] + [Enter]);

• Napisz „dnia” i naciśnij [Enter];

• Napisz „Rozpoczęcie nastąpi o godz. i trwać będzie do godz.” i naciśnij [Enter];

• Napisz „Zapewniamy gratisowy bufet i wiele innych atrakcji.” i naciśnij [Enter];

• Z paska obiektów wybierz ikonę Wyrównaj do prawej;

• Napisz „Z powaŜaniem”;

• Zaznacz cały dokument;

•  Z  menu  Format  wybierz  polecenie  Akapit  i  na  zakładce  Wcięcia  i  odstępy  ustaw  Odstęp  Od  dołu  na

0,50 cm i kliknij OK;

• Z menu Plik wybierz polecenie Zapisz jako...;

• Odszukaj katalog Moje dokumenty;

• Utwórz Nowy folder o nazwie: zaproszenia;

• Otwórz go;

• Zapisz w nim utworzony właśnie plik nadając mu nazwę zaproszenie na promocję;

• Zakończ pracę z programem 

OpenOfficePL Writer

.

3. śyciorys

• Otwórz nowy dokument tekstowy;

• Wybierz tabulator lewy i ustaw go w pozycji 12 cm;

• Przyciśnij klawisz [Tab];

• Napisz: „Jan Kowalski.” i naciśnij [Enter];

• Przyciśnij klawisz [Tab];

• Napisz: „ul. Kowalika 3.” i naciśnij [Enter];

• Przyciśnij klawisz [Tab];

• Napisz: „00-666 Zamieńczyk” i naciśnij trzy razy [Enter];

• Naciśnij klawisz [Caps Lock];

• Z paska obiektów wybierz ikonę Do środka oraz Pogrubienie;

• Napisz „śyciorys” i naciśnij [Enter];

• Zaznacz napisane słowo i zmień rozmiar czcionki na 14;

• Naciśnij klawisz [Caps Lock];

• Z paska obiektów wybierz ikonę Wyrównaj do lewej;

• Napisz „wykształcenie:” i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Tab], napisz „1973-77 - Liceum Ogólnokształcące” i naciśnij [Enter];

•  Naciśnij  klawisz  [Tab],  napisz  „1977-82  -  Studia  na  Wydziale  Nauk  Społecznych  Uniwersytetu

Warszawskiego” i naciśnij [Enter];

• Napisz „zatrudnienie:” i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Tab], napisz „1982-84 - własna działalność gospodarcza” i naciśnij [Enter];

•  Naciśnij  klawisz [Tab],  napisz „1985-95  –  ankieter  Instytutu  Badania  Rynku  i  Opinii  Publicznej  (IBRiOP)”

i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Tab], napisz „1995-2003 - hurtownia artykułów spoŜywczych - dział promocji i reklamy”

i naciśnij [Enter];

• Napisz „umiejętności:” i naciśnij [Enter];

•  Z  menu  Format  wybierz  polecenie  Numeracja/Wypunktowanie,  przejdź  na  zakładkę  Konspekt,  wybierz

pierwszą opcję w pierwszym rzędzie i kliknij OK;

• Napisz „Bardzo dobra znajomość obsługi komputera:” i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Tab], napisz „

OpenOfficePL Writer

” i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Tab], napisz „Calc” i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Tab], napisz „Draw” i naciśnij [Enter];

• Naciśnij klawisz [Tab], napisz „Impress” i naciśnij [Enter];

• Przytrzymując wciśnięty klawisz [Shift] naciśnij klawisz [Tab];

• Napisz „Znajomość j. angielskiego” i naciśnij [Enter];

• Napisz „prawo jazdy B” i naciśnij [Enter];

• Napisz „charakterystyka osobowości:” i naciśnij [Enter];

•  Napisz:  „Jestem:  ambitny,  pracowity,  niepalący,  dyspozycyjny,  komunikatywny,  mam  łatwość

nawiązywania kontaktów”;

• Zaznacz słowo „jestem” i zastosuj podkreślenie;

•  Kiedy  kursor  tekstowy  znajduje  się  w  obrębie  ostatniego  akapitu,  ustaw  na  linijce  wcięcie  drugiego

wiersza:

• Przytrzymując wciśnięty klawisz [Ctrl] zaznacz: charakterystyka osobowości:, umiejętności:, zatrudnienie:,

wykształcenie:;

• Pogrub zaznaczone fragmenty tekstu;

• Zaznacz cały dokument (w dół), rozpoczynając od słowa wykształcenie:;

• Z  menu  Format wybierz polecenie Akapit i  na  zakładce Wcięcia i odstępy  ustaw Interlinia 1,5-wierszowa

i kliknij OK;

• Z menu Plik wybierz polecenie Zapisz jako...;

• Odszukaj katalog Moje dokumenty;

• Utwórz Nowy folder o nazwie: dokumenty własne;

• Otwórz go;

• Zapisz w nim utworzony właśnie plik, nadając mu nazwę Ŝyciorys;

• Zakończ pracę z programem 

OpenOfficePL Writer

.

4. Harmonogram wydatków

• Otwórz nowy dokument tekstowy;

• Napisz „Harmonogram wydatków” i naciśnij [Enter];

• Napisz „na IV kwartał 2003 r.”;

• Zaznacz oba wiersze tekstu;

• Z paska obiektów wybierz ikonę Do środka;

• Z menu Format wybierz polecenie Znak i przejdź na zakładkę Efekty czcionek;

• Zaznacz pole wyboru Kontur i kliknij OK;

• Zaznacz pierwszy wiersz tekstu („Harmonogram wydatków”) i zmień rozmiar czcionki na 16;

• Włącz kursor bezpośredni i ustaw go poniŜej napisanego tekstu przy lewym marginesie strony;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Linia pozioma...;

• W otwartym oknie dialogowym zaznacz

 i kliknij OK;

• Z menu Wstaw wybierz polecenie Tabela;

• W otwartym oknie dialogowym ustaw 3 kolumny i 3 wiersze;

• Usuń zaznaczenie z pola wyboru Tytuł oraz Obramowanie i kliknij OK;

• W pierwszej komórce tabeli napisz „2003.10.11”;

• Naciśnij klawisz kursora ze strzałką w dół;

• Napisz „Udz. 33/02” i naciśnij [Tab];

• Napisz „Materiały pomocnicze” i naciśnij [Tab];

• Napisz „5000” i naciśnij [Tab];

• Napisz „Uzl. 15/03” i naciśnij [Tab];

• Napisz „Projekty badawcze” i naciśnij [Tab];

• Napisz „15000” i naciśnij [Tab];

• Zaznacz ostatnią kolumnę tabeli (tę z liczbami);

• Z menu Format wybierz polecenie Format liczb...;

• W otwartym oknie dialogowym w polu Kategoria zaznacz Waluta;

• W polu Format zaznacz drugą pozycję od góry i kliknij OK;

• Ustaw kursor poniŜej tabeli i wstaw drugą linię;

• Wstawiając kolejną tabelę zwróć uwagę, Ŝe ma ona cztery wiersze;

• Uzupełnij tabelę według wzoru, powtarzając opisane wyŜej czynności;

• Wstaw kolejną linię, a pod nią następną tabelę, uzupełniając ją według wzoru;

• Z menu Plik wybierz polecenie Zapisz jako...;

• Odszukaj katalog Moje dokumenty;

• Utwórz Nowy folder o nazwie Harmonogramy;

• Otwórz go;

• Zapisz w nim utworzony właśnie plik nadając mu nazwę 04_2003_wydatki;

• Zakończ pracę z programem 

OpenOfficePL Writer

.

Top7.pl - Sklep internetowy

Wspierają nas:

© 2007
OpenZone.pl
Powered by 

Joomla