background image

ANALIZA I PROJEKTOWANIE 

SYSTEMÓW CZASU 

RZECZYWISTEGO

background image

Systemy czasu rzeczywistego:

Systemy wbudowane

Systemy sterujące procesami 
przemysłowymi

Systemy sterujące

background image

Definicja systemu czasu rzeczywistego

System czasu rzeczywistego

= system informatyczny, 
który 

nadąża

za zmianami 

zachodzącymi w jego 

otoczeniu

.

background image

Klasyfikacja systemów czasu 
rzeczywistego (SCR)

Systemy Silnie i Słabo-uwarunkowane 

czasowe

background image

Istota systemu czasu 
rzeczywistego

System 

transformacyjny

output= f(input

)

Wejście

Wyjście

System

reaktywny

Zdarzenie

Odpowiedź

Zdarzenie

Odpowiedź

background image

Systemy czasu rzeczywistego to 
systemy sterowania zdarzeniami

Czas reakcji >=50 ms

System Czasu 

Rzeczywistego

(SCR)

Zdarzenie

Odpowiedź

background image

Cykl życia SCR

Specyfikacja wymagań

Projektowanie i szacowanie 
czasu reakcji

Kodowanie

Szeregowanie zadań

Uruchamianie

background image

Metodyki projektowania SCR

Są tu np..: dostępne metodyki:

Hierarchical Object Oriented Design

Hard Real-Time HOOD

ORCCAD

COSMA

REAL-TIME WORKSHOP

RAPID PROTOTYPING

background image

Metoda HOOD i HRT-HOOD

HOOD

= Hierarchical Object-Oriented 

Design

HRT-HOOD

= Hard Real-Time HOOD

Europejska Agencja ds. Przestrzeni

Lata 1990-1995

A. Burns, A. Wellings, University of York

Konkurencja: 

Real-Time UML

background image

HRT-HOOD

Typy obiektów

Przepływ danych

Atrybuty obiektów

Dekompozycja

Klasy

Systemy rozproszone

background image

Typy i diagram opisu obiektów

Aktywne (A)

Pasywne (Pa)

Rodzaj obiektu

Nazwa

Operacje

Cykliczne (C)

Sporadyczne (S)

Chronione (Pr)

background image

Rodzaje obiektów 

Obiekt pasywny

-

P

Procedura wywoływana przez inną procedurę

Biegnij!

Wiesz po co

..

background image

Rodzaje obiektów

Obiekt cykliczny

-

C

okres

Procedura aktywowana zegarem

background image

Przykład obiektu cyklicznego: pomiar 
temperatury

     

                  C               Sensor 
 
 
 
 
 

 

     

                  C               Sensor 
 
 
 
 
 

 

     

                  C               Sensor 
 
 
 
 
 

 

1 min.

1 min.

czas

okres

background image

Rodzaje obiektów cd…

Obiekt sporadyczny

-

S

maksymalna częstotliwość

Procedura aktywowana przerwaniem

background image

Rodzaje obiektów cd…

Obiekt sporadyczny

-

S

maksymalna częstotliwość

Procedura aktywowana przerwaniem

background image

Przykład obiektu typu sporadycznego

     

                                      S             Button 
 

 

ASER 

   

  Start 

 
 
 
 
 

Operacja Start może być aktywowana przez 

Operacja Start może być aktywowana przez 

przerwanie

przerwanie

background image

Rodzaje obiektów cd…

Obiekt chroniony

-

Pr

Biegnij!

Wiesz po co..

Zanieś list.

Procedura wywoływana przez inne + ochrona

background image

Istota obiektu chronionego

napraw element

uporządkuj narzędzia

W danej chwili obiekt chroniony wykonuje 

tylko jedną

operację

background image

Istota obiektu chronionego cd…

napraw element

uporządkuj narzędzia

W danej chwili obiekt chroniony wykonuje 

tylko jedną operację

background image

Istota obiektu chronionego cd…

napraw element

uporządkuj narzędzia

W danej chwili obiekt chroniony wykonuje 

tylko jedną operację

background image

Schematy współpracy między 
usługodawcą a usługobiorcą

Schematy współpracy między 
usługodawcą a usługobiorcą:

Asynchroniczny -

ASER

Słabo zsynchronizowany -

LSER

Silnie zsynchronizowany -

HSER

background image

Przykład opisu funkcji obiektu

ObsługaHotelu

ObsługaHotelu

ZostawienieKlucza

*PobranieKlucza

ZgłoszenieUsterki

ZapłataIPokwitowanie

ASER

ASER

HSER

HSER

LSER

LSER

HSER

HSER

background image

Przepływ danych

20 min.

2 dni

Problem 
producenta i 
konsumenta

background image

Przepływ danych

C

Producent

Konsument

InElem

OutElem

Pr 

Magazyn

**WstawElem
*PobierzElem

HSER

HSER

HSER

HSER

Period= 1s

Period= 1s

background image

Zasady wywołania operacji obiektów

Aktywny

(A)   każdy inny obiekt

Cykliczny 

(C), 

Sporadyczny

(S)  Każdy inny obiekt za 

wyjątkiem aktywnego

Chroniony

(Pr)  Tylko chronione i pasywne

Pasywny

(Pa)   tylko pasywne

background image

Zasady wywołania funkcji

Zasada ogólna

Jeżeli A i B są obiektami pasywnymi (lub 

chronionymi) a obiekt A wywołuje pewną 

operację obiektu B, to obiekt B 

nie może

wywołać żadnej operacji obiektu A.

background image

Atrybuty obiektów

DEADLINE

THREAD BUDGET

THREAD WCET

OFFSET

PRIORITY

IMPORTANCE

INTEGRITY

PERIOD

(

tylko obiekty cykliczne

)

Minimum Arrival Time

(

tylko obiekty sporadyczne)

Cel : 

Cel : 

Sprawdzić szeregowalność 

systemu.

CEILING PRIORITY
INTEGRITY

background image

Atrybuty operacji

OPERATION BUDGET

OPERATION WCET

WCET = BUDGET + ERROR_HANDLING

background image

Dekompozycja

Są dwa rodzaje dekompozycji:

Obiektów       Operacji

Cały system

(1 obiekt aktywny)

Bardziej uszczegó-

łowione obiekty

dekompozycja

dekompozycja

System zdekomponowany 

(bez obiektów aktywnych)

background image

Zasady dekompozycji obiektów

Active  

 jakikolwiek inny obiekt

Passive

 tylko obiekty pasywne

Protected 

 obiekty pasywne + 1 chroniony

Sporadic

 Pasywne, Chronione, + co najmniej 1 

Sporadyczny

Cyclic 

 Pasywne, Chronione + co najmniej 1 

Cykliczny

background image

Zasady dekompozycji operacji

ASER  ASER

ASER  HSER

LSER  HSER

HSER  HSER

Dekompozycja jest poprawna tylko, jeśli nie 

Dekompozycja jest poprawna tylko, jeśli nie 

narusza własności obiektu rodzica.

narusza własności obiektu rodzica.

background image

Szeregowanie zadań

Podstawowy problem to 

Jak szeregować 

niepodzielne

zadania 

cykliczne

?

background image

Metody szeregowania zadań

Statyczne

Dynamiczne

background image

Szeregowanie statyczne

Opisy zadań:

• cykl

• max. czas wyk.

Opisy zadań:

• cykl

• max. czas wyk.

Godz. Zadanie

0:00

T

1

0:05

T

2

0:10

T

1

Plan Aktywacji

Plan Aktywacji

Godz. Zadanie

0:00

T

1

0:05

T

2

0:10

T

1

Plan Aktywacji

0 : 05

T

2

start!

background image

Projekt klas

background image

Projekt rozproszenia

Bufor :

Bufor :

••

obiekt rzeczywisty

obiekt rzeczywisty

••

„stub” klienta

„stub” klienta

••

„stub” serwera

„stub” serwera

background image

Przykładowe zadanie projektowe

System monitorowania stanów awaryjnych (np.: 
zagrożeń zanieczyszczenia środowiska dwutlenkiem 
węgla),

System monitorowania włamań do budynku,

System monitorowania stanów alarmowych w 
sieciach komputerowych,

Etc…

background image

Dyspozytor 

Menedżer zasobów

Menedżer zasobów

Moduł

szeregujący

Informacje o zasobach

wymaganych przez

procesy

Informacje 

o szeregowaniu

Zegar czasu 

rzeczywistego

Procesy 

czekające 

na zasoby

Lista procesów

gotowych

Lista procesorów

Lista dostępnych

zasobów

Procedura obsługi

Procedura obsługi

przerwań

Proces wykonywany

Proces                  
Zwolnione 
Gotowy                    
zasoby

Komponenty modułu wykonawczego 

Komponenty modułu wykonawczego 
systemu czasu rzeczywistego

systemu czasu rzeczywistego