Terapia logopedyczna, www.raabe.com.pl

1

B 1.2

Problemy zawodowe 

logopedów

WP0312

Karty badania mowy  

i sprawności aparatu  

artykulacyjnego 

tekst: 

Magdalena Tomicka 

Z doświadczenia logopedy, pracującego z dziećmi w wieku szkolnym i gimnazjalistami 

wynika, że najliczniejszą grupę wśród dzieci szkolnych, wykazujących nieprawidłowości 

w rozwoju mowy lub trudności w porozumiewaniu się, stanowią uczniowie, u których wy-

stępują zaburzenia artykulacyjne. Przed zaplanowaniem odpowiedniej dla tych dzieci 

terapii rozumianej jako całość specyficznych, zamierzonych oddziaływań ukierunkowanych 

na  usunięcie  wszelkich  zakłóceń  procesu  porozumiewania  się  należy  przeprowadzić 

diagnozę logopedyczną. W tym celu można wykorzystać narzędzie badawcze, jakim jest 

Karta logopedyczna. Składa się ona z dwóch części:

 

■

Karta badania mowy sprawdza mowę spontaniczną, sposób realizacji poszczegól-

nych głosek w nagłosie, śródgłosie i wygłosie, powtarzanie i tworzenie form grama-

tycznych, zasób słownictwa, tempo mowy, fonację, sposób oddychania, słuch, budowę 

narządów mowy, sposób połykania, lateralizację (zał. 1);

 

■

Karta  badania  sprawności  aparatu  artykulacyjnego  umożliwia  ocenę  sprawności 

warg i języka ze szczególnym uwzględnieniem precyzji i celowości wykonywanych ruchów 

(zał. 2).

Bibliografia
Demel G., 

Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola, Warszawa 2009.

Gałkowski T., Jarzębowska G.,

 Logopedia, Opole 1999.

Rodak H. 

Terapia dziecka z wadą wymowy, Warszawa 2001.

B.1.2.indd   1

12-03-16   12:05

Terapia logopedyczna, www.raabe.com.pl

3

WP0312

Załącznik 1. 

Karta badania mowy

1

Imię i nazwisko 

___________________________________________

 

klasa 

___________

Data urodzenia 

___________________________________________________________

Wynik badania 

____________________________________________________________

I. Mowa spontaniczna

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

II. Artykulacja

1.  Samogłoski

 

■

ustne

  a       o       e       u       i       y

 

■

nosowe

  ą       ę

2.  Spółgłoski

 

■

dwuwargowe

  p       b       m

  pi       bi       mi

 

■

wargowo-zębowe

  f       w

  fi       wi

1

 Opracowano na podstawie G. Demel,

 Elementy logopedii, WSiP, Warszawa 1980.

B.1.2.indd   3

12-03-16   12:05

Terapia logopedyczna, www.raabe.com.pl

4

WP0312

 

■

przedniojęzykowo-zębowe

  t       d       n

  s       z       c       dz

 

■

przedniojęzykowo-dziąsłowe

  sz       ż       cz       dż

  r       l

 

■

środkowojęzykowe

  ś       ź       ć       dź

  ń       j       ki       gi

 

■

tylnojęzykowe

  k       g       ch

III. Powtarzanie sylab

____________________________________________________________________________

IV. Powtarzanie wyrazów

____________________________________________________________________________

V. Powtarzanie zdań

____________________________________________________________________________

VI. Formy gramatyczne

____________________________________________________________________________

VII. Zasób leksykalny

____________________________________________________________________________

VIII. Tempo mowy

____________________________________________________________________________

B.1.2.indd   4

12-03-16   12:05

Terapia logopedyczna, www.raabe.com.pl

5

WP0312

IX. Fonacja

____________________________________________________________________________

X. Sposób oddychania

____________________________________________________________________________

XI. Słuch

____________________________________________________________________________

XII. Budowa aparatu artykulacyjnego

 

■

podniebienie

____________________________________________________________________________

 

■

zgryz

____________________________________________________________________________

 

■

stan uzębienia

____________________________________________________________________________

 

■

język

____________________________________________________________________________

XIII. Sposób połykania

____________________________________________________________________________

XIV. Lateralizacja

____________________________________________________________________________

XV. Uwagi/Zalecenia

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

B.1.2.indd   5

12-03-16   12:05

Terapia logopedyczna, www.raabe.com.pl

6

WP0312

Załącznik 2.

Karta badania sprawności  

aparatu artykulacyjnego

2

Imię i nazwisko 

___________________________________________

 

klasa 

___________

Data urodzenia 

___________________________________________________________

Wynik badania 

____________________________________________________________

I. Sprawność języka

1.  Wysuwanie i chowanie wąskiego języka do jamy ustnej

____________________________________________________________________________

2.  Dotykanie czubkiem języka górnych i dolnych zębów – wargi otwarte

____________________________________________________________________________

3.  Dotykanie czubkiem języka górnej i dolnej wargi – wargi szeroko rozchylone

____________________________________________________________________________

4.  Unoszenie języka do podniebienia twardego

____________________________________________________________________________

5.  Układanie języka w kształcie łyżeczki

____________________________________________________________________________

6.  Oblizywanie językiem szeroko rozwartych warg

____________________________________________________________________________

7.  Oblizywanie językiem zewnętrznej powierzchni zębów – wargi szeroko rozwarte

____________________________________________________________________________

2

  Opracowano na podstawie H. Rodak, 

Terapia dziecka z wadą wymowy, Wydawnictwo Polskiej Fundacji Zaburzeń 

Mowy, Warszawa 1992.

B.1.2.indd   6

12-03-16   12:05

Terapia logopedyczna, www.raabe.com.pl

7

WP0312

8.  Kląskanie językiem

____________________________________________________________________________

9.  Wypychanie językiem policzków – wargi złączone

____________________________________________________________________________

Uwagi 

______________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

II. Sprawność warg

1.  Ściąganie i rozciąganie warg

____________________________________________________________________________

2.  Układanie warg w kształcie ryjka

____________________________________________________________________________

3.  Nabieranie powietrza do jamy ustnej i nadymanie policzków

____________________________________________________________________________

4.  Parskanie

____________________________________________________________________________

5.  Gwizdanie

____________________________________________________________________________

6.  Przepychanie powietrza z jednej strony jamy ustnej na drugą – wargi złączone

____________________________________________________________________________

7.  Cmokanie

____________________________________________________________________________

Uwagi 

______________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________

B.1.2.indd   7

12-03-16   12:05