background image

Aristofanesa – „Chmury” 

ANTYK / KOMEDIA

Bohaterowie:
Strepsjades - rolnik, który popadł w długi za sprawą nieokiełznanej namiętności syna do koni. Jest 
ucieleśnieniem obywateli Aten, inwestujących pieniądze w wykształcenie swych synów. Arystofanes opisuje go 
jako człowieka prostego, spodziewającego się po edukacji syna nie nabycia wiedzy lecz przekształcenia go w 
narzędzie służące do poprawy warunków materialnych.

Fejdipides - wyrodny syn trawiący czas na wyścigach i jeździe konnej. Symbolizuje on ateńską młodzież wraz 
z atrybutami młodości; lekkomyślnością, kierowaniem się  ideałami i podatnością na wpływy.

Sokrates - filozof mieszkający wraz z swymi uczniami w marzycielni nieopodal domu Strepsjadesa. Jego 
postać skupia w sobie wszystkie wady sofistów, którzy ucząc młodzież, nie wpajali jej zasad etycznych, ale 
kunszt retoryczny pozwalający obronić każdą rację jakkolwiek byłaby ona zła. [postać autentyczna]

Chmury chór. Ukazują naukę sofistów, nęcącą korzyściami z niej płynącymi i naukową mądrością, lecz w 
rezultacie psującą młodzież i niszczącą w niej trzymanie się szczytnych ideałów.

Mówca Prawy głos starego ładu kształtującego młodych ludzi na wartościowych obywateli, trzymających się 
boskiego prawa. [sprawiedliwy]

Mówca Nieprawy głos nowej rzeczywistości, w której panuje kierowanie się własnym interesem i odrzucenie 
starych wartości jako bezwartościowych.[niesprawiedliwy]

Amynias wierzyciel Strepsjadesa.
Pasjas wierzyciel Strepsjadesa.

Uczeń I - uczeń Sokratesa.
Uczeń II - uczeń Sokratesa.

Sługa Strepsjadesa

Streszczenie:

Strepsjades, zrujnowany przez coraz droższe zachcianki swego syna - Fejdippidesa - pragnie się wyłgać 

ze swoich długów. Z tego powodu zapisuje się na naukę do Sokrates a tak, aby mógł się przed dowolnym 
sądem z nich wybronić. Filozof, po kilku próbach, stwierdza jednak, że ten jest za głupi; Strepsjades wobec 
tego posyła doń swego syna. Następuje pierwszy pojedynek (agon) pomiędzy Słowami sprawiedliwym i 
niesprawiedliwym; zwycięża to ostatnie, biorąc pod swoją opiekę Fejdippidesa. Po powrocie z nauki, 
Strepsjades co prawda wymiguje się z wszystkich należności, ale za to syn udowadnia mu (w drugim agonie), 
że ma prawo bić ojca, wobec czego ten, w formie starożytnego linczu, z zemsty podpala domostwo Sokratesa.