Podręczny słowniczek turysty

A

after-sales service

 - usługi "po sprzedaży" - zapewnienie przez agenta kontaktu z klientem po 

dokonaniu sprzedaży oraz utrzymanie kontaktu z klientem podczas podróży 

agent

 - w turystyce termin ten oznacza osobę lub biuro turystyczne sprzedające imprezy 

turystyczne przygotowane przez touroperatora

agroturystyka

 - coraz bardziej popularna forma spędzania wakacji na wsi - zdala od 

miejskiego zgiełku, na łonie przyrody

aircraft grounding

 - niedopuszczenie do lotu ze względu na niekorzystne warunki np. 

pogodowe

airport tax

 - opłata lotniskowa opłacana przez pasażerów linii 

air services agreement

 - umowa lotnicza

all-in

 - "wszystko wliczone w cenę" (sprawdź też all inclusive)

all inclusive

 - wykupienie pakietu "all inclusive" oprócz noclegu i wyżywienia gwarantuje 

nam w cenie pozostałe usługi świadczone przez hotel, jak np. napoje i trunki przez cały czas 
pobytu w hotelu. Opcja ta jest jednak indywidualnie określana przez hotel. Warto zwrócić 
uwagę, że alkohole zaliczane do tej opcji to tylko lokalne trunki, zaś napoje nie obejmują 
napoi importowanych (jak np. coca-cola) oraz soków ze świeżych owoców

allotment

 - okresowa lub stała rezerwacja większej ilości miejsc w obiekcie turystycznym z 

możliwością odpowiednio wczesnej anulacji bez konsekwencji finansowych 

alternative tourism

 - forma wypoczynku związana z dużymi imprezami turystycznymi, 

nastawiona na obcowanie z kulturą, tradycją i obyczajami 

AP

 - "American Plan" - plan amerykański - taryfa hotelowa z pełnym wyżywieniem

animator czasu wolnego

 - organizator zajęć i rozrywek dla gości określonej imprezy 

turystycznej lub danego hotelu

aqua park

 - kompleks basenów z wieloma atrakcjami, np. zjeżdżalnie, rozrywka uwielbiana 

głównie przez dzieci, ale i dorośli mogą tu wesoło spędzać czas 

APEX

 - "Advanced Purchase Excursion" - ferowana przez linie lotnicze taryfa powrotna w 

lotach rejsowych, wymaga spełnienia pewnych warunków: minimalny termin zakupu biletu w 
przedsprzedaży, minimalny czas pobytu, wykup biletu i uiszczenie opłaty w momencie 
dokonywania rezerwacji 

average room rate

 - przeciętna cena pokoju

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja; Poznań 2009 r.

B

baggage allowance

 - limit bagażu przypadający na jednego pasażera 

baggage claim area

 - miejsce odbioru bagażu na terminalu lub dworcu 

baggage room

 - przechowalnia bagażu 

bareboat charter

 - wynajem jachtu lub samolotu bez załogi 

BB

 - "bed and breakfast" - wykupienie tego pakietu gwarantuje nam w cenie śniadanie i 

nocleg w hotelu 

berth

 - keja, miejsce cumowania statku lub koja - miejsce do spania na statku lub w wagonie 

kolejowym 

boarding pass

 -karta pokładowa wręczana pasażerom linii lotniczych przed odprawą, zawiera 

nazwisko i imię pasażera, numer miejsca w samolocie, numer lotu

boarding house

 - pensjonat 

booking

 - rezerwacja m. in. biletów lotniczych, promowych, autokarowych, imprez i usług 

turystycznych 

budget

 - określenie tanich usług hotelowych 

bumping

 - odmowa przewozu lub zakwaterowania turysty w przypadku braku miejsc

bungalow

 - rodzaj zakwaterowania w obiektach położonych wokół budynku głównego, na 

terenie hotelu. Bungalowy to zazwyczaj parterowe lub 1-, 2- piętrowe budynki, mogą 
posiadać aneks kuchenny, często każdy pokój posiada wejście bezpośrednio z dworu. 

business tourism

 - turystyka biznesowa lub podróże służbowe

C

cabin

 - kabina - pomieszczenie mieszkalne na statku spełniające funkcję pokoju 

cabotage

 - kabotaż, termin stosowany w żegludze w odniesieniu do transportu 

przybrzeżnego, w lotnictwie do transportu krajowego 

cafe complet

 - drugie śniadanie lub podwieczorek

canoeing

 - kajakarstwo 

Card of residence

 - karta pobytu gościa w hotelu 

carry-on baggage

 - bagaż podręczny

catering

 - dostarczanie posiłków np. turystom podczas podróży czy lotu lub posiłek 

dostarczany np do miejsca konferencyjnego nie posiadającego sali restauracyjnej

charter

 - wynajem samolotu na danej trasie 

check card

 - karta czekowa

check-in

 - zakwaterowanie w hotelu, lub odprawa pasażerów na lotnisku 

check-out

 - wykwaterowanie z hotelu przy wyjeździe

climbing

 - wspinaczka górska

commission

 - prowizja - opłata wypłacana pośrednikowi jako wynagrodzenie za jego usługi

commuter airline

 - dowozowa linia lotnicza, zapewnia transport z małych miast na lotnisko

conjuction tickets

 - bilety łączone, w przypadku podróży z przesiadkami liniami lotniczymi 

lub autokarem 

connecting room

 - pokój przylegający 

connecting time

 - czas na przesiadkę

continental breakfast

 - śniadanie kontynentalne, standardowo składające się z herbaty lub 

kawy, pieczywa, masła i dżemu

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja; Poznań 2009 r.

couchette

 - kuszetka - składane miejsce do spania w wagonie kolejowym 

courier

 - pilot - osoba zatrudniona przez organizatora imprezy turystycznej w celu 

towarzyszenia grupie, do kompetencji pilota należy przede wszystkim organizacyjna strona 
imprezy, pilot przebywa z grupą  24 godziny na dobę i to do niego należy się zwracać w 
przypadku kradzieży lub problemów ze zdrowiem, rola informacyjna pilota ogranicza się do 
podstawowych informacji. Pilot nie oprowadza po miastach ani obiektach muzealnych - to 
zadanie dla lokalnego lib terenowego przewodnika (sprawdż znaczenie słowa przewodnik)

crewed charter

 - czarter (wynajem)  jachtu lub łodzi wraz z załogą i serwisem

cruise

 - podróż morska, rejsy na pokładzie statków odbywają się również po jeziorach i 

rzekach

cło

 - podatek nakładany na towary przywożone lub wwożone do kraju, każdy kraj może 

ustalać cła i ich wysokość na określone grupy towarów 

currency

 - waluta - banknoty i monety używane jako środek wymiany w danym kraju

D

day rate

 - stawka za korzystanie z pokoju w ciągu dnia 

dead line

 - ostateczny czas, do którego możemy załatwić daną sprawę, np. dokonać opłaty za 

usługę

departure tax

 - podatek nakładany na pasażerów wyjeżdżających z kraju 

dewizy

 - formy płatności za granicy w obcej walucie: weksle, czeki, banknoty

dieta

 - środki pieniężne przydzielane osobie wyjeżdżającej w podróż służbową na pokrycie 

kosztów przejazdu i zakwaterowania a także wyżywienia 

diving

 - nurkowanie 

doba hotelowa

 - określony godzinowo czas trwania umowy między turystą a hotelem, trwa 

zazwyczaj od godziny 14.00 do 10.00 lub 12.00 dnia następnego

double room

 - pokój dwuosobowy, oznaczenie hotelowe i przyjęte w turystyce DBL

duty-free

 - termin odnoszący się do towarów nie objętych cłem jak i do miejsc, gdzie można 

zakupić takie towary kupić, np. sklepy wolnocłowe na lotniskach

E

elapsed travel time

 - rzeczywisty czas podróży 

embarkation card

 - karta pokładowa wydawana pasażerom statków, zawiera dane nazwisko 

oraz imię pasażera, numer kajuty, numer pokładu, czasem również godziny posiłków i 
przydział restauracji wraz z umiejscowieniem na pokładzie statku lub promu pasażerskiego

entry requirements

 - formalności wyjazdowe; dokumenty wymagane przy wjeździe do 

danego kraju np. paszport, wiza 

entry tax

 - podatek wjazdowy

exchange rate

 - kurs wymiany walut

excursion fares

 - taryfy wycieczkowe, posiadają określone ograniczenia, pozwalają np. na 

przerwę w podróży jeżeli zostało to zgłoszone w momencie rezerwacji

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja; Poznań 2009 r.

F

farm tourism

 - odpowiednik polskiej agroturystyki, turystyka wiejska

FB

 - termin oznacza, że w ofercie znajduje się pełne wyżywienie: śniadanie, obiad i kolacja

ferry

 - prom, statek lub samolot

flight coupon

 - odcinek biletu lotniczego; część biletu oddawana w czasie odprawy 

pasażerskiej

fly cruise/drive/rail

 - przelot/rejs wycieczkowy/wynajęcie samochodu/podroż koleją 

Force Majeure

 - siła wyższa, zdarzenie zewnętrzne, któremu nie można przeciwdziałać np. 

trzęsienie ziemi, powódź,traba powietrzna... Termin prawny spotykany w umowach 
turystycznych - organizator w wypadku takich okoliczności może zmienić program wycieczki

free port

 - port bezcłowy  

funboard

 - odmiana windsurfingu na lekkiej, desce z dużym żaglem, deskarz jest spięty z 

żaglem trapezowym zakończonym hakiem, sport ten najlepiej uprawiać przy silnym wietrze

G

guest house

 - mały pensjonat oferujący noclegi i wyżywienie 

GPK

 - graniczny punkt kontrolny 

guide

 - przewodnik (sprawdź znaczenie słowa przewodnik) 

H

half Pension i HB

- wykupienie takiego pakietu oznacza, że w ofercie znajdują się dwa 

posiłki dziennie: śniadanie i obiadokolacja. Zazwyczaj napoje do posiłków płatne sa 
dodatkowo

heritage tourism

 - krajoznawstwo 

holiday

 - święto, dzień wolny od pracy; wakacje 

home stay

 - forma pobytu z zakwaterowaniem u rodziny za granicą, szczególnie popularna w 

wymianie studentów lub przy wyjazdach wakacyjnych do szkół językowych 

hostel

 - schronisko, obiekt oferujący noclegi po niskich cenach

hotel

 - obiekt dysponujący minimalnie 10 pokojami, w większości posiadający pokoje 1 lub 2 

osobowe, świadczący szeroki zakres usług dodatkowych

hotel representative

 - przedstawiciel hotelu

hotel transfer

 - transfer hotelowy, zorganizowany przez obsługę hotelu dla klienta (np. 

lotnisko - hotel - lotnisko)

hotel voucher

 - voucher hotelowy - dokument wydawany przez touroperatora dla klienta, na 

podstawie którego po przybyciu klient wręcza jako świadectwo opłacenia noclegu. Dokument 
ten stanowi podstawę do rozliczenia świadczonych usług noclegowych względem klienta 
poniedzy organizatorem turystyki (biurem) a hotelem (obiektem hotelarskim) 

hydrospeed

 - odmiana raftingu,  spływ rwącym nurtem rzeki na specjalnej desce, aby 

uprawiać ten sport, należy zaopatrzyć się w specjalny kostium, kask oraz płetwy (sprawdź 
znaczenie słowa rafting)

hydrofoil

 - wodolot 

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja; Poznań 2009 r.

I

IATA Bonding Scheme

 - system ubezpieczeń wzajemnych Stowarzyszenia 

Międzynarodowego Transportu Lotniczego w celu zapewnienia ochrony członkom w 
przypadku bankructwa agenta 

inclusive IT

 - to pakiet usług: przelot, transfer, zakwaterowanie. Pakiet jest dużo tańszy niż 

kupowane oddzielnie usługi

incoming tour operator

 - touroperator świadczący usługi dla zagranicznych klientów 

przyjeżdżających do kraju organizatora. Inaczej biuro zajmujące się organizowaniem 
turystyki przyjazdowej

international currency

 - waluta międzynarodowa - np. EURO czy USD

invoice

 - faktura lub rachunek - dowód rozliczeniowy

J

jetty

 - molo, falochron - konstrukcja wychodząca w morze 

jumbo jet

 - rodzaj samolotu, zwany statkiem powietrznym 

junket

 - to podróż biznesowa opłacana przez firmę

K

kanioning

 - sport polegający na pieszym pokonywaniu górskiego potoku - połączenie 

wspinaczki, nurkowania, survivalu i innych sportów ekstremalnych  (sprawdź znaczenie 
słowa survival)

karnet narciarski

 - jedno lub kilkudniowy, umożliwia korzystanie z wyciągów narciarskich. 

Zwany również skipassem

kay

- rafa koralowa 

king size

  - królewski rozmiar łóżka 72 x 80 cali, zwykle w apartamentach hotelowych 

kitesurfing

 - to połączenie "latawca" i deskarza, w wolnym tłumaczeniu - surfing z latawcem 

- deskarz trzyma się rączki latawca (balona), a wiatr podrywa deskarza w powietrze 

KL

 - ubezpieczenie od kosztów leczenia za granicą

kwatera prywatna

 - pokój z możliwością korzystania ze wspólnej łazienki, kwatera 

prywatna może być apartamentem z kuchnią i łazienką

L

last minute

 - sprzedaż imprez po obniżonych cenach z powodu bliskiego terminu rozpoczęcia 

imprezy, cena najczęściej obejmuje tylko i wyłącznie koszty wyjazdu i nie zawiera zysku 
organizatora 

late arrival

 - spóźniony przyjazd gościa do hotelu

late cancellation

 - anulacja rezerwacji przekraczająca termin bezkosztowy, wiąże się z 

poniesieniem kosztów finansowych

layover

 - przerwa w podróży

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja; Poznań 2009 r.

leisure

 - czas wolny po pracy

long/short travel

 - długa/krótka podróż

lovcost

 - tanie linie lotnicze i rezerwacja biletów lotniczych na tych liniach

luggage

 - bagaż

M

marina

 - mały port morski lub rzeczny przystosowany do cumowania łodzi 

mobile home

 - przyczepa kempingowa 

motel

 - obiekt noclegowy znajdujący się przy drodze, z parkingiem i serwisem 

motoryzacyjnym 

mulda/mulding

 - jazda na nartach po terenie pagórkowatym

N

NW

 - ubezpieczenie od nieszczęśliwych wypadków

NNW

 - ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków

O

OB

 - 

"only bed"

 - wykupienie tego pakietu gwarantuje nam w cenie jedynie nocleg

obligatory

 - obowiązek poddania się przez turystę określonym i obowiązkowym procedurom, 

np. posiadania wizy 

OK

 - termin stosowany w odniesieniu do biletu potwierdzającego prawo pasażera do odbycia 

podróży, również w systemach rezerwacyjnych oznaczenie statusu rezerwacji jako 
"rezerwacja potwierdzona przez organizatora"

opłata lotniskowa

 - opłata narzucona przez lotniska, które obsługują dane połączenie lotnicze 

i zawsze doliczana do biletu lotniczego (nie tylko przy charterach), organizatorzy podają ją w 
cenie lub jako odrębną pozycję  konieczną do dopłaty 

opłata paliwowa

 - opłata narzucona przez linie lotnicze, wywołana podwyżkami cen paliw, 

opłatę tę posiadają wszyscy polscy touroperatorzy, z tym że niektórzy ukrywają ją w 
podwyższonej uprzednio cenie, a niektórzy podają w odrębnych dopłatach 

OT

 - organizator turystyki, firma organizująca usługę turystyczną, często współpracująca z 

siecią agentów , którzy rozprowadzają oferty turystyczne, OT ponosi ryzyko finansowe 
związane z organizacją imprezy turystycznej 

overbooking

 - dosłownie "nad sprzedaż" lub "sprzedaż otwarta" , inaczej sprzedaż większej 

ilości miejsc lub biletów, niż ich w rzeczywistości jest

P

package

 - pełen pakiet świadczeń turystycznych (przejazd, wyżywienie, zakwaterowanie, 

ubezpieczenie, bilety na imprezy kulturalne) 

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja; Poznań 2009 r.

paszport blankietowy

 - zastępczy paszport wydawany turyście przez konsula za granicą w 

przypadku jego utraty, upoważnia do szybkiego powrotu do kraju 

pensjonat

 - obiekt świadczący usługi noclegowe z całodziennym wyżywieniem, musi 

posiadać recepcję i dysponować przynajmniej 7 pokojami 

PIR

 - "Property Irregularity Report" - zawiadomienie o uszkodzeniu bagażu, formularz 

wypełniany na lotnisku przez turystę, który utracił bagaż w transporcie lotniczym 

POT

 - Polska Organizacja Turystyczna, organizacja odpowiadająca za rozwój polskiego 

przemysłu turystycznego i promocję walorów turystycznych Polski za granicą 

przewodnik

 - osoba doskonale orientująca się w terenie, po którym oprowadza wycieczkę, 

udziela wszelkich informacji o zwiedzanych miejscach i zabytkach, zarówno z zakresu 
architektury i sztuki, jak i historii zwiedzanych miejsc, ma prawo do oprowadzania po 
obiektach muzealnych

R

RR

 - wykupienie tego pakietu oznacza, że w cenie oferty jest tylko nocleg, bez wyżywienia

rafting

 - spływ rwącą rzeką na tratwie lub pontonie 

rate of exchange

 - termin oznaczający poziom wymiany walutowej - relacje między 

poszczególnymi walutami 

regaty

 - wyścigi łodzi lub jachtów

Reiseleiter

 - pilot grupy zagranicznej 

rezydent

 - pilot przebywający na stałe w danym ośrodku turystycznym, reprezentant biura 

turystycznego i organizator pobytu turystów, zjawia się w hotelach na wyznaczonych 
dyżurach, doradza, zbiera zapisy na wycieczki fakultatywne, pomaga w sytuacjach 
awaryjnych. Często do jego obowiązków należy też praca biurowa w lokalnym 
przedstawicielstwie organizatora, za granicą określany jako "resort representative" 

room service

 - obsługa hotelowa, płatna dodatkowo

rooming list

 - lista z wykazem nazwisk turystów wraz z opisem ich zakwaterowania w hotelu

RT

 (return tariff) - taryfa powrotna 

S

safari

 - wyprawa w grupkach (ok 10 - 20 osób) w celu obserwowania przyrody 

safari nurkowe

 - świetna rozrywka dla miłośników nurkowania, wyprawa mająca na celu 

obserwacje życia morskiego lub zwiedzanie wraków statków, popularna wśród turystów 
spędzających wczasy u wybrzeży Morza Czerwonego i Śródziemnego

shuttle

 - usługi transportowe na danej trasie bez wymogu rezerwacji 

sightseeing

 - zwiedzanie miasta często w formie objazdowej (np. autokarem turystycznym, 

zabytkowym pojazdem lub tramwajem)

SLG

 single - pokój jednoosobowy

SPA

 - określenie na uzdrowiska i tereny lecznicze, również usługi hotelarskie związane z 

leczeniem i rehabilitacją gości lub zabiegami rekreacyjnymi i relaksacyjnymi

suite

 - apartament 

survival

 - określenie odnoszące się do formy spędzania wolnego czasu w specyficznych, 

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja; Poznań 2009 r.

często ekstremalnych warunkach np. na terenach podmokłych, w lasach, na pustyni lub w 
tropiku. Termin oznacza również wszelkiego rodzaju przetrwania w warunkach 
ekstremalnych lub np. przeprawy linowe

szwedzki stół

 - forma podawania posiłku, turyści sami mogą dokonywać wyboru potraw bez 

ograniczeń, żywności nie można wynosić na zewnątrz z restauracji

T

taryfa

 - opłata za bilet między kilkoma portami lotniczymi 

tip

 - napiwek 

TO

 - tour operator, organizator turystyki, przedsiębiorstwo kompletujące usługę turystyczną, 

odpowiedzialne zarówno za przebieg programu wycieczki, transport i zapewnienie opieki 
pilota, najczęściej współpracujące z siecią agentów, którzy prowizyjne rozprowadzają 
przygotowane przez OT oferty turystyczne 

toll

 - myto, opłata pobierana za użytkowanie niektórych dróg 

Tour leader

 - pilot grupy zagranicznej 

transfer

 - przetransportowanie turystów na krótkim odcinku, np. z hotelu na lotnisko 

tranzyt

 - przejazd przez obce państwo w drodze do kraju (Przykład: grupa jadąca z Poski do 

Hiszpani przejeżdża tranzytem przez Niemcy i Francję)

trekking

 - wędrowanie po obszarach niezamieszkałych np. górskich

TRL 

- pokój dla 3 osób

V

visitor

 - turysta 

voll Pension

 - termin oznacza, że w ofercie znajduje się pełne wyżywienie - śniadanie, obiad i 

kolacja 

voucher

 - dokument zawierający informację o organizowanej imprezie turystycznej ( o 

rodzaju wyżywienia, zakwaterowaniu, transferach oraz  o przebiegu programu imprezy), 
służy do rozliczeń między organizatorem imprezy a jego partnerami np. hotelami

W

waterski

 - jazda na nartach wodnych za motorówką

wiza administracyjna

 - dokument wystawiany przez policję lub inny organ państwa w 

przypadku naruszenia przez turystę prawa, jest to nakaz opuszczenia terytorium państwa 

WL

 - "waiting list" - lista oczekujących, w przypadku posiadania rezerwacji na dany przelot 

lub przejazd, na który nie ma wolnych miejsc, osoby znajdujące się na liście w pierwszej 
kolejności mają prawo do wzięcia udziału w imprezie, w momencie gdy zwolni się miejsce u 
przewoźnika 

WTO

 - "World Tourism Organisation", Światowa Organizacja Turystyki z siedzibą w 

Madrycie

Marzena Wojciechowska dla AP Edukacja; Poznań 2009 r.