NIETYPOWE GŁOŚNIKI
AUDIO/WIDEO/FOTO
I
7/2007
Użytkownicy pecetów korzystają
zwykle z tanich głośników lub słu-
chawek. Tymczasem na rynku audio
jest wiele produktów dobrze brzmią-
cych i atrakcyjnych wzorniczo.
Czym jest głośnik?
Głośnik to przetwornik elektroaku-
styczny, czyli urządzenie zamieniają-
ce sygnały elektryczne na słyszalne
przez ludzkie ucho sygnały aku-
styczne – dźwięki. Składa się on
z kilku podstawowych elementów:
kosza, magnesu stałego, cewki, ela-
stycznego zawieszenia i membrany.
Pasmo przenoszenia,
czyli co słyszymy
Człowiek jest w stanie usłyszeć
dźwięki z przedziału 20–20 000 Hz.
Zakres ten to tak zwane pasmo
akustyczne. Przyjmuje się, że do-
brej klasy sprzęt audio powinien
bez zniekształceń odtwarzać dźwię-
ki z całego pasma akustycznego.
Tak więc dobre głośniki muszą
mieć pasmo przenoszenia wyno-
szące 20–20 000 Hz. W praktyce
jednak dość trudno jest wytworzyć
dźwięki o bardzo niskich częstotli-
wościach i dlatego większość ko-
lumn głośnikowych nie odtwarza
pełnego pasma akustycznego. Od-
twarzanie niskich tonów kończy się
zwykle w okolicach
40–50 Hz.
Niskie tony i subwoofer
Naukowcy sprawdzili, że czło-
wiek słabo lokalizuje w przestrzeni
źródło niskich tonów.
Producenci głośni-
ków szybko zauważy-
li w tym zjawisku
swoją szansę. Stosu-
jąc pojedynczy głoś-
nik niskotonowy,
można uzyskać po-
dobny efekt akustycz-
ny, co produkując
dwie kolumny odtwa-
rzające pełne pasmo
akustyczne. Koszty
takiego zestawu są mniejsze,
a do tego głośniki efektowe (od-
twarzające wysokie i średnie tony)
mogą mieć bardzo małe rozmiary.
W ten sposób rozpoczęła się era
subwooferów, czyli pojedynczych
głośników z wbudowanym wzmac-
niaczem, których zadaniem jest od-
twarzanie najniższego pasma aku-
stycznego, zwykle w zakresie
20–150 Hz. Subwoofer może stać
w dowolnym miejscu w pokoju od-
słuchowym, w przeciwieństwie
do głośników efektownych, których
Większość głośników
komputerowych to
zestawy typu 2.1
(z subwooferem).
Firma JBL swoim kompletem
o nazwie Spyro przekonuje nas,
że mogą być one ozdobą
naszego biurka
F
o
t:. Mariusfm77/Dr
eamstime.com
Zasada działania głośnika jest dość
prosta. Cewka, przez którą płynie
prąd, umieszczona jest w polu ma-
gnetycznym magnesu stałego.
Pod wpływem przepływu prądu
powstaje siła, dzięki której
cewka porusza się. Do cewki
przymocowana jest membrana
głośnika. Drgania cewki napę-
dzają membranę, która z kolei po-
rusza powietrze. Drgania powietrza
wytworzone przez membranę ludz-
kie ucho odbiera jako dźwięk.
Jak działa głośnik
Co musisz wiedzieć
Tajemnice
głośników
Głośniki zadomowiły się w naszych mieszkaniach, samochodach
i telefonach. Towarzyszą nam podczas zakupów w supermarkecie,
oczekiwania w dworcowej poczekalni. Warto poznać ich tajemnice
zawieszenie górne
drgająca membrana
kosz głośnika
nakładka
przeciwpyłowa
elastyczne
zawieszenie dolne
cewka
drgająca
magnes
K701
to wyso-
kiej klasy słucha-
wki stereofoniczne firmy
AKG. Niestety, ich cena
wynosi ponad 1000 złotych
Tak powinna wyglądać idealna charakterystyka przeno-
szenia urządzeń audio. Wszystkie częstotliwości z pasma
akustycznego są odtwarzane z tą samą głośnością, a wy-
kres przyjmuje kształt poziomej linii prostej
NIETYPOWE GŁOŚNIKI
AUDIO/WIDEO/FOTO
właściwe ustawienie jest bardzo
ważne dla poprawnej lokalizacji
dźwięków w przestrzeni.
Stereo lub dźwięk
przestrzenny
Dzięki stereofonicznemu zestawo-
wi głośników jesteśmy w stanie
wytworzyć złudzenie lokalizacji
dźwięków w półprzestrzeni przed
nami. Jednak dla wielu słuchaczy
jest to niewystarczające. Dlatego
coraz więcej producentów stawia
na wielokanałowe systemy dźwię-
ku, z których najpopularniejszy
jest 5.1. Z takiego kompletu głoś-
ników (pięć głośników efektowych
i subwoofer) korzystają systemy
kodowania Dolby Digital i DTS,
które są stosowane do zapisu i
odtwarzania ścieżki dźwiękowej
filmów wydawanych na płytach
DVD.
A może wybrać słuchawki?
Czasem nie mamy miejsca w poko-
ju, aby ustawić duże, wysokiej kla-
sy głośniki stereo. Kiedy indziej nie
mamy na to środków albo głośna
muzyka przeszkadza współlokato-
rom i sąsiadom. Tymczasem, za
znacznie niższą cenę możemy stać
się posiadaczami wysokiej klasy
słuchawek hi-fi. Dobrej klasy słu-
chawki kupimy już za 300–500 zło-
tych, ale urządzenia wysokiej jako-
ści to już wydatek od około 600 zło-
tych wzwyż.
Komputerowi gracze często używa-
ją słuchawek zamiast wielokanało-
wych zestawów głośników, bo
znacznie łatwiej jest zlokalizować
precyzyjnie przeciwnika, jeżeli nie
przeszkadzają nam w tym różne
dźwięki docierające z otoczenia.
Płaskie głośniki NXT
NXT to specyficzna technika pro-
dukcji przetworników elektroaku-
stycznych, która zapewnia możli-
wość produkcji bardzo płaskich
głośników. Urządzenia wykonane
w technice NXT znalazły więc sze-
rokie zastosowanie w płaskich tele-
wizorach, ekstrawaganckich zesta-
wach głośnikowych hi-fi (na przy-
kład zestaw KEF KIT100) czy
w grających futerałach na płyty CD.
Głośniki NXT nie potrafią jednak
Pierwszy głośnik dynamiczny, czyli
taki, z jakimi dziś spotykamy się naj-
częściej, skonstruował w 1874 roku
Ernst W. Siemens, ale nie wykorzy-
stał go do odsłuchu akustycznego.
W urządzeniu głośnik dynamiczny
zastosował po raz pierwszy Alek-
sander G. Bell w swoim telefonie
z roku 1876.
Ile lat ma głośnik
generować niskich częstotliwości,
dlatego często spotyka się je w ze-
stawie z klasycznym subwooferem
lub dodatkowym głośnikiem nisko-
tonowym.
Głośniki dla wymagają-
cych i ceniących nieco-
dzienną stylistykę
Producenci zestawów głośni-
kowych coraz częściej szokują
nas niecodziennymi rozwiąza-
niami swoich produktów. Są to
jednak zazwyczaj konstrukcje
bardzo drogie i adresowane
do wymagających audio-
fili. Doskonałym przykła-
dem takich urzadzeń
może być futurystycznie
wyglądający komplet fir-
my B&W o nazwie Nau-
tilus Snail (kosztujący
220 000 złotych za parę).
Nie mniej intrygujący jest
komplet JAMO R909, w któ-
Niektóre komputero-
we zestawy wie-
lokanałowe
są tak duże,
że bardziej
pasują
do niewielkie-
go kina domo-
wego niż na
biurko z pecetem
Czy to możliwe, aby uzyskać wrażenie dźwięku przestrzennego z jednego
głośnika? Tak. Udowadnia to firma Yamaha dzięki swoim zestawom Digital
Sound Projector. W rzeczywistości konstrukcje Yamahy nie są pojedynczym
głośnikiem, ale szeregiem głośników umieszczonych w jednej obudowie.
Wzorniczo urządzenia pomyślano tak, aby tworzyły komplet z nowymi pła-
skimi telewizorami LCD lub plazmowymi. Razem z głośnikami w jednej
obudowie zintegrowano wzmacniacz i procesor dźwięku kina domowego.
Cały zestaw sterujemy jednym
pilotem.
Zestaw Yamaha YSP-1100 to
42 głośniki o łącznej mocy 120 W.
Cena około 4500 złotych
Dźwięk przestrzenny z jednego głośnika
Wielu producentów ma w swojej
ofercie zestawy głośnikowe,
które możemy zainstalować
w ścianie. Stosując takie urzą-
dzenie, nie mamy problemu
z koniecznością ustawienia głoś-
ników na podłodze, regale czy
specjalnych podstawkach. Zwy-
kle atrapy takich głośników
przygotowane są do malowania,
dzięki czemu możemy je dodat-
kowo pomalować farbą w kolo-
rze ściany. Tak zainstalowane
zestawy są prawie niewidoczne
i nie zajmują miejsca w pokoju.
Głośnik w ścianie to dobre rozwiązanie
Konstruktorzy głośników wiedzą, że dobra
obudowa to więcej niż połowa sukcesu.
W konstrukcji JAMO R909 sukcesem jest –
brak obudowy. Z przodu kolumna
wygląda zupełnie zwyczajnie
rym kolumny nie mają typowej dla
większości zestawów obudowy.
R909 nie jest tak drogi jak zestaw
B&W, ale też słono kosztuje –
33 000 złotych za parę.
pk
TDK OUTLOUD to fu-
terał na płyty CD zin-
tegrowany z aktyw-
nymi stereofoniczny-
mi głośnikami typu
NXT. Aż trudno uwie-
rzyć, że elastyczna powierzchnia futerału
gra, a do tego całkiem dobrze i głośno
Jedna kolumna Nautilus Snail waży
niebagatelne 110 kilogramów i ma
ponad 120 centymetrów wysokości
II
7/2007
Kolumny zestawu
KEF KIT 100 to po-
łączenie klasycz-
nych przetwor-
ników oraz
techniki NXT
. Dzięki ta-
kiemu rozwią-
zaniu udało się
konstruktorom
uzyskać dźwięk
przestrzenny za po-
mocą zestawu dwóch
głośników
■