plik

Tworzenie baz i użytkowników.

Mając już za sobą żmudny proces analizy wymagań stawianych bazie danych i

stworzenia jej projektu, mo e

ż my zająć się fizycznym tworzeniem naszej bazy. Aby

rozpocząć pracę konieczne jest posiadanie konta użytkownika serwera PostgreSQL

oraz dostępu do bazy danych. Przeważnie jest to do uzyskania dzięki kontaktowi z

administratorem serwera. Jednakże jeśli mamy stosowne uprawnienia, lub sami

jesteśmy administratorem, warto znać sposoby tworzenia użytkowników i baz

danych.

Zacznijmy od tworzenia użytkowników.
Użytkowników mogą tworzyć tylko użytkownicy posiadający prawo tworzenia

użytkowników ( superużytkownicy). Są dwa sposoby zakładania kont użytkowników

serwera PostgreSQL. Pierwszy to polecenie zewnętrzne

createuser

, drugi to

polecenie

CREATE USER

dostępne po zalogowaniu do serwera (np. przy użyciu

programu

psql

Składnia polecenia

createuser

jest następująca:

createuser [opcje...] [nazwa_uzytkownika]

Gdzie:

nazwa_uzytkownika

– to nazwa uzytkownika do utworzenia.

Opcje mog by nast puj ce:

-a, --adduser

- nowy u ytkownik b dzie uprawniony do

tworzenia nowych u ytkowników. Jest to równowa ne z nadaniem

uprawnie super-u ytkownika ( zatem nale y nadawa je z rozwag )

-A, --no-adduser

- nowy

użytkownik nie będzie mógł tworzyć

użytkowników. Będzie zatem zwykłym użytkownikiem. Ta opcja jest

domyślna.

-d, --cratedb

nowy użytkownik będzie mógł tworzyć bazy.

-D, -no-created

b nowy użytkownik nie będzie mógł tworzyć

baz. Ta opcja jest domyślna.

-P, --pwpromp

t wygeneruje zapytanie o hasło dla nowego

użytkownika.

Program zapyta o nazwę użytkownika i inne brakujące parametry, jeśli

nie zostaną podane z linii poleceń.
Istnieją też opcje dotyczące połączenia z serwerem:

-h, --host

- to nazwa maszyny na której jest uruchomiony serwer.

-p, --port

– okre la port po czenia TCP, na którym serwer

łą

oczekuje po cze .

łą

-U, --username

– nazwa u ytkownika do po czenia z baz (nie

łą

nazwa u ytkownika do utworzenia).

Przed przej ciem do przyk adów, warto jeszcze raz wspomnie o tym, e tylko

super-u ytkownicy mog zak ada konta nowym u ytkownikom. Istotna jest tak e

informacja i domy ln metod autoryzacji u ytkowników jest metoda

ś ą

IDENT

polegaj ca na dopuszczeniu tylko po czenia u ytkowników o takiej samej nazwie

łą

jak u ytkownik wykonuj cy po czenie. Na przyk ad u ytkownik systemu o nazwie

łą

student

mo e po czy si z baz danych tylko jako u ytkownik serwera

łą

PostgreSQL o identycznej nazwie czyli:

student

. Wi cej o metodach

uwierzytelniania w rozdziale “ Administrowanie serwerem PostgreSQL”.

Przyk ady:

Maj c do czynienia z nowym (pustym) serwerem, dysponujemy tylko jednym super-

u ytkownikiem o nazwie

postgres

. Nale y zatem zmieni bie

cego

żą

u ytkownika na u ytkownika

postgres

poleceniem

. ( Prawdopodobnie

b dziemy musieli dokona tego korzystaj c z konta

root

)

$ su postgres

Zacznijmy wi c od najprostszej postaci polecenia.

$ createuser

Enter name of user to add: administrator

Shall the new user be allowed to create databases? (y/n)

Shall the new user be allowed to create more new users?

(y/n) y

CREATE USER

Po wydaniu polecenia, program zapyta nas o nazw u ytkownika do utworzenia, w

ę ż

przyk adzie by to

administrator

. Nast pnie musimy zadecydowa czy nowy

u ytkownik ma posiada prawo tworzenia baz oraz u ytkowników, w powy szym

przyk adzie zosta a wyra ona zgoda na obydwa uprawnienia. Utworzenie nowego

u ytkownika sygnalizowane jest przez napis

CREATE USER

Spróbujmy ograniczy teraz ilo

pyta stawianych przez program

ść

createuser

Na pocz tek podajmy nazw u ytkownika.

ę ż

$ createuser administrator

Program zada nam pytania dotycz ce mo liwo ci tworzenia baz i u ytkowników

przez nowego u ytkownika.

Mo emy tak e zadecydowa o mo liwo ciach tworzenia baz danych ju na etapie

wydawania polecenia, opcja

-d

je li wyra amy zgod na to uprawnienie lub

-D

je li si nie zgadzamy.

$createuser administrator -d

Zostaniemy zapytani tylko o mo liwo

tworzenia nowych u ytkowników,a

ść

u ytkownik administrator b dzie móg tworzy nowe bazy.

Decyzj o przyznaniu uprawnienia do tworzenia nowych u ytkowników mo emy

podj

przy u yciu opcji

ąć

-a

, je li wyra amy zgod , lub

-A

je li zgody nie

wyra amy.

$ createuser administrator -d -a

Wszystkie decyzje zosta y ju podj te i program nie zada nam adnych

dodatkowych pyta . Natomiast nasz

administrator

b dzie móg tworzy nowe

bazy i u ytkowników.

Dobrym pomys em jest zabezpieczenie konta u ytkownika

administrator

has em

. W tym celu należy dodać parametr

-P

$ createuser administrator -a -d -P

Enter password for new user:

Enter it again:

CREATE USER

Zostaniemy poproszeni o dwukrotne wprowadzenie has a. Mo na ustawi sposób

autoryzacji, tak aby jako administrator móg pracowa dowolny u ytkownik systemu

znaj cy has o ( patrz rozdzia “Administrowanie serwerem PostgreSQL”).

Utwórzmy zatem konto

telewizja

korzystając z konta

administrator

pracując w powłoce jako dowolny użytkownik.

$ createuser telewizja -d -A -U administrator

Password:

CREATE USER

Zosta a u yta opcja

-U

która powoduje wykonanie polecenia jako podany

u ytkownik, w tym przypadku

administrator

. Poniewa konto administrator

zosta o zabezpieczone has em, zostali my poproszeni o jego podanie. Utworzony

u ytkownik telewizja mo e tworzy bazy i nie mo e tworzy u ytkowników.

ć ż

Drugim sposobem tworzenia u ytkowników jest wykonanie polecenia

CREATE

USER

po zalogowaniu do serwera PostgreSQL. Za ó my, e tak jak poprzednio

ł ż

dysponujemy nowym serwerem, w którym jedynym super-u ytkownikiem jest

postgres

. Zatem zmieniamy u ytkownika na

postgres

$ su postgres

nast pnie

czymy si z baz

łą

template1

( tworzona domy lnie) przy pomocy

programu psql.

$ psql -d template1

Opis programu psql znajduje si w innym rozdziale.

Sk adnia polecenia

CREATE USER

( j zyk SQL nie jest czu y na wielko

liter,

ść

polecenia SQL piszemy du ymi literami zgodnie z panuj c konwencj ):

ą ą

CREATE USER nazwa [ [ WITH ] opcje [ . . . ] ]

Gdzie :

nazwa

– to nazwa u ytkownika do utworzenia, jak wida jest

konieczna..

Opcje mog by nast puj ce:

CREATEDB

– u ytkownik mo e tworzy bazy,

NOCREATEDB

– u ytkownik nie mo e tworzy baz,

CREATEUSER

– u ytkownik mo e tworzy u ytkowników,

ć ż

NOCREATEUSER

– u ytkownik nie mo e tworzy u ytkowników,

ć ż

PASSWORD 'haslo'

– ustalenie has a dla u ytkownika,

IN GROUP nazwa_grupy [ , . . . ]

- do czenie

łą

u ytkownika do grupy lub grup ( informacje o grupach w rozdziale

“Administrowanie serwerem PostgreSQL”).

SYSID numer

– nadanie u ytkownikowi okre lonego numeru

u ytkownika.

VALID UNTIL 'data'

– okre lenie daty wa no ci konta.

ż ś

Przy podaniu samej nazwy u ytkownika, np.:

=# CREATE USER pracownik;

przyjmowane s jako domy lne brak mo liwo ci tworzenia baz i u ytkowników,

oraz automatycznie nadawany jest numer u ytkownika. Przypomnijmy o

konieczno ci ko czenia polece

znakiem rednika. Aby wy wietli list

u ytkowników u ywamy polecenia

\du,

jest to polecenie wewn trzne programu

psql

=# \du

List of database users

User name | User ID | Attributes

---------------+---------+----------------------------

administrator | 101 | superuser, create database

postgres | 1 | superuser, create database

pracownik | 103 |

telewizja | 102 | create databas

Przyk ady:

Najprostsz wersj polecenia mamy ju za sob . Stwórzmy u ytkownika który

b dzie móg tworzy bazy.

=# CREATE USER uzytkownik_1 WITH CREATEDB;

Je li zechcemy aby u ytkownik móg dodatkowo tworzy innych u ytkowników, to

dok adamy

CREATEUSER

=# CREATE USER uzytkownik_2 WITH CREATEDB CREATEUSER;

Za ó my teraz konto u ytkownika wa ne do 01.01.2010

ł ż

=# CREATE USER uzytkownik_3 WITH VALID UNTIL

'01.01.20010';

Stwórzmy u ytkownika nale

cego do grup

żą

projekt

administratorzy

=# CREATE USER uzytkownik_3 WITH IN GROUP projekt,
administratorzy;

Gdy poznaliśmy już sposoby tworzenia kont użytkowników, poznamy w jaki sposób

konta te można skasować. Podobnie jak poprzednio mamy do wyboru dwie

możliwości. Pierwsza to polecenie zewnętrzne

dropuser

– przeciwieństwo

polecenia

createuser

, o następującej składni:

dropuser [ ocje . . . ] nazwa_uzytkownika

Gdzie

nazwa_uzytkownika

– to nazwa uzytkownika do usuni cia.

Wa niejsze opcje:

-h, --host

- to nazwa maszyny na której jest uruchomiony serwer.

-p, --port

– okre la port po czenia TCP, na którym serwer

łą

oczekuje po cze .

łą

-U, --username

– nazwa u ytkownika do po czenia z baz (nie

łą

nazwa u ytkownika do usuni cia).

Oczywi cie musimy posiada odpowiednie uprawnienia. Obowi zuj te same

zasady co przy poleceniu

createuser.

Najprostsza wersja polecenia

$ dropuser uzytkownik_4

usunie konto użytkownika o nazwie uzytkownik_4.

Drugim sposobem jest wykonanie polecenia SQL

DROP USER

, oczywiście po

zalogowaniu się do serwera. Składnia polecenia jest bardzo prosta i nie wymaga

komentarza:

DROP USER nazwa_uzytkownika;

Przejdźmy teraz do tworzenia baz.

Bazy mo na tworzy na mo na na dwa sposoby ( podobnie jak tworzenie

u ytkowników).

Sposób pierwszy to użycie zewnętrznego programu serwera PostgreSQL –

createdb

dost pnego z pow oki. Sk adnia tego polecenia jest nast puj ca:

createdb [opcje ... ] [nazwa] [opis]

Polecenie tworzy now baz o domy lnej nazwie u ytkownika wydaj cego

polecenie b d cej tak e jego w asno ci . Oczywi cie je eli u ytkownik systemu

ę ą

ś ą

istnieje tak e w systemie bazy danych ( a tak by nie musi) i ma uprawnienia do

tworzenia bazy danych ( te nie musi ich posiada ). Za ó my, e w systemie

ł ż

pracujemy jako u ytkownik o nazwie

student

, który jest tak e u ytkownikiem

serwera bazy danych posiadaj cym uprawnienia do tworzenia tabel. Wówczas

wykonanie polecenia

createdb

zako czy si wy wietleniem informacji o prawid owym utworzeniu bazy:

CREATE DATABASE

Utworzyli my zatem baz o nazwie

student

której w a cicielem jest

ł ś

student

Za ó my teraz e u ytkownik student nie jest u ytkownikiem w systemie bazy

ł ż

danych, otrzymamy wówczas nast puj cy komunikat o b dzie:

łę

createdb: could not connect to database

template1: FATAL: user "student" does not exist

Natomiast gdy u ytkownik jest tak e u ytkownikiem w systemie bazy danych, ale

nie posiada uprawnie do tworzenia nowych baz, otrzymamy nast puj cy

komunikat:

createdb: database creation failed: ERROR:
permission denied to create database

Poniewa pierwszy przypadek wyst puje stosunkowo rzadko warto pozna opcje

polecenia

createdb

Opcje:

nazwa

– to nazwa bazy do utworzenia. Nazwa musi by unikalna

w ród wszystkich baz serwera PostgreSQL. Domy lnie pobierana jet

nazwa u ytkownika wydaj cego polecenie.

opis

– to mo liwy opis który b dzie przechowywany z nowo

utworzon baz .

-O, --owner

– w a ciciel utworzonej bazy danych.

ł ś

-q, --quiet

– nie wy wietla adnych komunikatów.

-h, --host

- to nazwa maszyny na której jest uruchomiony serwer.

-p, --port

– okre la port po czenia TCP, na którym serwer

łą

oczekuje po cze .

łą

-E, --encoding kodowanie

– okre la jakiego kodowania

znaków b dzie u ywa baza.

-T, --template wzorzec

– okre la na podstawie jakiej

wzorcowej bazy ma zosta utworzona nowa baza, domy lnie template1.

-U, --username

– nazwa u ytkownika do po czenia z baz , gdy

łą

tworzymy baz dla innego u ytkownika ni u ytkownik pow oki.

ż ż

Przyk ady:

Zak adamy e pracujemy w pow oce jako u ytkownik

student

createdb baza_testowa

utworzy baz o nazwie

baza_testowa

której w a cicielem b dzie u ytkownik

ł ś

student

createdb -U admin baza_testowa

utworzy baz o nazwie

baza_testowa

cz c si z serwerem jako u ytkownik

łą ą

admin

, w a cicielem bazy b dzie

ł ś

admin

createdb -U admin -O student baza_testowa

utworzy baz o nazwie

baza_testowa

cz c si z serwerem jako u ytkownik

łą ą

admin

, w a cicielem b dzie

ł ś

student

czenie si jako inny u ytkownik jest bardzo cz sto praktykowane, gdy jak ju

Łą

wspomniano, nie jest wymagana zbie no

nazw u ytkowników systemu i serwera

ż ść

bazy danych. Tworzenie bazy danych z innym, ni tworz cy w a cicielem, jest tak e

ł ś

praktyk bardzo powszechn . Wi kszo

u ytkowników serwera bazy danych nie

ść ż

ma uprawnie do tworzenia baz, jedyn mo liwo ci utworzenia przez nich bazy

ś ą

jest zwrócenie si do administratora z uprzejm pro b o jej utworzenie.

ś ą

Drugim sposobem na utworzenie bazy danych jest wykonanie polecenia

CREATE

DATABASE

np. w programie

psql

. Sk adnia polecenia

CREATE DATABASE nazwa

[ [ WITH] [OWNER [=] wlasciciel_bazy ]

[ LOCATION [=] 'sciezka' ]

[ TEMPLATE [=] wzorzec ]

[ ENCODING [=] kodowanie ] ]

Gdzie:

nazwa – nazwa tworzonej bazy ( obowi zkowa).

OWNER – w a ciciel utworzonej bazy ( domy lnie tworz cy).

ł ś

LOCATION – inna od standardowej lokacja bazy danych, lokację

nale y najpierw utworzy

TEMPLATE – wzorzec na podstawie ktrego zostanie utworzona baza.

ENCODING – okre lenie kodowania znaków w bazie.

Przyk ady:

=# CREATE DATABASE baza_testowa TEMPLATE wzorzec;

Utworzy baz o nazwie

baza_testowa

na podstawie bazy

wzorzec

=# CREATE DATABASE baza_testowa OWNER student ENCODING

latin1;

Utworzy baz o nazwie

baza_testowa

, której w a cicielem b dzie u ytkownik

ł ś

student

, a znaki b d kodowane w systemie

ę ą

latin1

Pozosta o jeszcze tylko wyja ni w jaki sposób mo na usun

bazy. Podobnie jak

ś ć

ąć

przy usuwaniu u ytkowników istniej dwie metody. Pierwsza to polecenie

zewn trzne:

dropdb [ opcje . . . ] nazwa_bazy

Gdzie

nazwa_bazy

– to nazwa bazy do usuni cia.

Wa niejsze opcje:

-h, --host

- to nazwa maszyny na której jest uruchomiony serwer.

-p, --port

– okre la port po czenia TCP, na którym serwer

łą

oczekuje po cze .

łą

-U, --username

– nazwa u ytkownika do po czenia z baz .

łą

Przyk ad:

$ dropdb -U administrator baza_testowa

Polecenie usunie baz o nazwie

baza_testowa

cz c si z serwerem jako

łą ą

u ytkownik

administrator

Drugi sposób to polecenie DROP DATABASE o bardzo prostej sk adni nie

wymagaj cej wyja nie :

DROP DATABASE nazwa_bazy

Na zako czenie ustalmy jakie konta u ytkowników i bazy b d potrzebne do dalszej

ę ą

nauki. Powinni my posiada konto administratora utworzone np. poleceniem:

$ createuser administrator -d -a

konto zwyk ego u ytkownika mog cego tworzy bazy:

$ createuser telewizja -d -A

oraz baza o nazwie telewizja, której w a cicielem b dzie u ytkownik o tej samej

ł ś

nazwie:

$ createdb -O telewizja telewizja

Pozosta e tworzone w trakcie nauki konta i bazy mo na usun

ąć

Document Outline