MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI KULTURALNE
Temat 1
Istota i geneza MSK
Istota i geneza MSK
MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI KULTURALNE
Temat 1
Istota i geneza MSK
Istota i geneza MSK
Plan wykładu
1. MSK jako dziedzina stosunków
międzynarodowych
2. Pojęcie kultury
3. Zarys historii MSK
I. MSK jako dziedzina stosunków
międzynarodowych
MSK – jeden w wymiarów stosunków
międzynarodowych
Interdyscyplinarność
Zagadnienia dyscypliny:
Globalizacja i kultura
Dyplomacja kulturalna
Dziedzictwo kulturowe
Międzynarodowy obieg dzieł sztuki
Uczestnicy MSK i regulacje
II. Kultura w MSK
Szerokie i wąskie rozumienie kultury
Kultura jako zmienna
niezależna
niezależna
Czynnik ułatwiający współpracę międzynarodową
Czynnik utrudniający
Czynnik neutralny
Zależna
Zależna
Wpływ działań aktorów politycznych na sferę
kultury
III. Historia
Etapy MSK
1)
1)
stosunki żywiołowe
stosunki żywiołowe
1)
do XIX w.
2)
od XX/XXI
2)
instytucjonalizacja stosunków
instytucjonalizacja stosunków
międzynarodowych
międzynarodowych
Stosunki żywiołowe
Interakcje międzynarodowe o charakterze
nieformalnym.
dyfuzja kulturowa
dyfuzja kulturowa
Edward Tylor
Def = Spontaniczny proces przenikania
elementów kultury między
społeczeństwami lub wewnątrz
wielokulturowego społeczeństwa
Instrumenty dyfuzji: handel, wojny,
związki dynastyczne, media
Przykłady dyfuzji kulturowej:
Przepływ religii Jedwabnym
Szlakiem
Sanskryt (William Jones XVIII w.)
Style architektoniczne
Jedwabne szlaki
Jedwabny szlak
rozpoczynał się w
starożytnym Xi'an,
dawnej stolicy Chin a
kończył na Bliskim
Wschodzie i w Europie
Ułatwił dyfuzję kultur –
buddyzm,
chrześcijaństwo, islam,
produkcja jedwabiu,
papieru, sztuka
Dyfuzja językowa
Słowo ,,wino” - od sanskryckiego słowa
,,vena” (ukochany)
Wincenty – złożenie słów ,,vino” i ,,scent”
Odkrycie podobieństwa między sanskrytem
a językami Europy (1786 r. Sir William Jones
– angielski sędzia pracujący w Indiach)
Dyfuzja językowa - sanskryt
polski
polski
sanskryt
sanskryt
ang
ang
łacina
łacina
matka
(st.pol.
Macierz/mać
maat.r
mother
mater
brat
bhrat.r
brother
frater
dwa
dva
two
duo
Dyfuzja w arckitekturze
Gotyk
Gotyk – styl międzynarodowy, który
poprzez dyfuzję rozprzestrzenił się z
Francji w Europie
Opactwo St. Denis
Oriflamme
Gotyk
Sainte-
Chapelle,
Francja
Kaplica
pałacowa
św. Trójcy,
Lublin
neogotyk
Neuschwanstein
(Bawaria)
Ludwik II Bawarski
XIX w.
Stosunki żywiołowe współcześnie
przykłady
Język angielski zaczyna uwzględniać leksykę z
Język angielski zaczyna uwzględniać leksykę z
różnych stron świata
różnych stron świata
Indian English (nowa leksyka, np. crore = 10 mln)
Akronimy:
FOC = free of charge
ILU = I love you
FOB = Fresh off the Boat
Incydentalne porozumienia
międzynarodowe
Dwustronne umowy dot. Restytucji dóbr kultury
zgrabionych w czasie wojny
Pokój oliwski 1660
Kongres Wiedeński 1815
II
II
instytucjonalizacja stosunków
instytucjonalizacja stosunków
międzynarodowych
międzynarodowych
Procesy
Ogólna instytucjonalizacja SM
Większa świadomość roli kultury
1883 Allaince Francaise
Okres międzywojenny
Większa dynamika
Traktaty pokojowe
Traktat wersalski 1919
Traktat ryski 1921
Liga Narodów (Międzynarodowa Komisja
Współpracy Intelektualnej)
Dwustronne umowy kulturalne
Ochrona mniejszości
Traktat wersalski określił różne kryteria
wydrębniania mniejszości narodowych
Mniejszości zyskały wiele nowych praw
Nowe instytucje promujące kultury narodowe –
początki dyplomacji kulturowej
Organy państwowe
Instytucje prywatne
Po II Wojnie światowej
UNESCO
UNESCO
United Nations
Educational, Scientific
and Cultural
Organization
Konferencja
założycielska – 16 XI
1945, Londyn
Cechy ogólne MSK
Instytucjonalizacja kontaktów kulturowych
Izolacja
Kultura jako instrument wojny psychologicznej
Zimna wojna
Zimna wojna
Stosunki w
państwach
sojalistycznych
Wzmocnienie
współpracy
instytucjonalnej
Nowy model kultury
Doktryna: realizm
socjalistyczny -
Maksym Gorki 1934
W Europie
Zachodniej
Pluralizm
Nowe ruchy
społeczne
Stosunki rynkowe
Rada Europy – 1949
Europejska
Konwencja Kulturalna
1954 r.
W USA
Walka z komunizmem
”czarna lista”
American way of life
Negatywna rola makkartyzmu\
Stypendia Fullbrighta
Przełom w MSK
20 rocznica UNESCO – przyjęcie Deklaracji
Zasad Międzynarodowej Współpracy
Kulturalnej
Akt Końcowy KBWE 1975 r. - MSK uznane za
samodzielną sferę stosunków
międzynarodowych